Civiel recht overig

Stichting vordert in kort geding dat notaris meewerkt aan het schrappen van een van haar statutaire…

Rechtbank Midden-Nederland, 17 november 2026

Zaakgegevens

Op 17 november 2026 heeft de Rechtbank Midden-Nederland in kort geding uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.

Instantie
Rechtbank Midden-Nederland
Zittingsplaats
Utrecht
Datum uitspraak
17 november 2026
Datum publicatie
16 november 2026
Zaaknummer
C/16/617481 / KG ZA 26-558
Procedure
Kort geding
Advocaat
mr. E. Bosscher te Heerenveen, mr. L.H. Rammeloo te Amsterdam
ECLI
ECLI:NL:RBMNE:2026:8146
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Stichting vordert in kort geding dat notaris meewerkt aan het schrappen van een van haar statutaire doelstellingen; afwijzing; de stichting wil haar seniorencomplex in Driebergen-Rijssenburg verkopen en wil bij het aanwenden van de verkoopopbrengst niet gebonden zijn aan die doelstelling. aannemelijk dat de belangen van de bewoners voor de notaris gegronde redenen zijn om medewerking te wijzigen als bedoeld in artikel 21 Wet op het notarisambt.

Uitspraak

RECHTBANK Midden-Nederland

Civiel recht

Zittingsplaats Utrecht

Zaaknummer: C/16/617481 / KG ZA 26-558

Vonnis in kort geding van 17 november 2026

in de zaak van

STICHTING WARANDE,

te Zeist,

eisende partij,

hierna te noemen: Warande,

advocaat: mr. E. Bosscher te Heerenveen,

tegen

MR. [gedaagde partij],

te [plaats] ,

gedaagde partij,

hierna te noemen: de notaris,

advocaat: mr. L.H. Rammeloo te Amsterdam.

1 De procedure

1.1.

De voorzieningenrechter beschikt over de volgende stukken:

- de dagvaarding van 8 oktober 2026 met producties 1 tot en met 31

- de door de notaris op 30 oktober 2026 ingediende productie 1 (conceptakte wijziging statuten Warande)

- twee door de notaris op 30 oktober 2026 ingediende producties, namelijk: (een tweede) productie 1 (een brief van Bewonersvereniging Woongroep Kraaybeek (hierna: BWK ) aan de notaris van 30 oktober 2026 met bijlagen en productie 2 (een bericht van BWK aan mr. Rammeloo van 30 oktober 2026)

- de door Warande op 2 november 2026 ingediende akte wijzigen eis met producties 32 en 33.

1.2.

Bij de mondelinge behandeling van 3 november 2026 zijn verschenen: de heer [bestuurder] (statutair bestuurder Warande), mr. Bosscher, de notaris, mr. [A] (kandidaat-notaris bij het kantoor van de notaris) en mr. Rammeloo. De zittingsgriffier heeft aantekeningen gemaakt en een afschrift van de door mr. Rammeloo en mr. Bosscher voorgedragen spreekaantekeningen is aan het procesdossier toegevoegd. Aan het einde van de zitting heeft de voorzieningenrechter aangekondigd dat hij vandaag vonnis zou wijzen.

2 De kern van de zaak

2.1.

Eén van de statutaire doelstellingen van Warande is: “(…) het (doen) voorzien in woningen voor ouderen (…) op het terrein “ Kraaybeek” (hierna: de doelstelling). De doelstelling heeft zij sinds 2023, toen zij fuseerde met de sinds 1977 bestaande Stichting Kraaybeek . Door die fusie werd Warande om niet eigenaar van het wooncomplex (hierna: het wooncomplex) op het bijbehorende terrein Kraaybeek (hierna: het terrein) in Driebergen-Rijssenburg . Het gaat om een wooncomplex voor ouderen op antroposofische grondslag.

2.2.

Warande wil het terrein verkopen en de opbrengst gebruiken voor haar andere (zorg)doelstellingen. De doelstelling maakt dat problematisch. Daarom heeft Warande de notaris gevraagd de doelstelling uit haar statuten te schrappen.

2.3.

De notaris weigert om mee te werken aan de voorgenomen statutenwijziging, vanwege mogelijke belangen van derden, namelijk de bewoners van de 79 appartementen in het wooncomplex en BWK , de vereniging waarin de bewoners (hierna: de bewoners) zich hebben verenigd.

2.4.

In dit kort geding vordert Warande dat de notaris meewerkt aan de statutenwijziging. De rechter wijst de vordering af. Het is voldoende aannemelijk dat de notaris medewerking mag weigeren vanwege de belangen van de bewoners. De rechter vindt aannemelijk dat de verkoopplannen van Warande de belangen van de bewoners schaden. De bewoners zijn de enige belanghebbenden bij de doelstelling. De rechter is van oordeel dat de doelstelling zich ertegen verzet dat Warande, onder de gegeven omstandigheden, die schrapt om het terrein en het wooncomplex te kunnen verkopen.

3 De verdere achtergrond van het geschil

3.1.

Warande is een zorgstichting die zich vooral richt op verpleeghuiszorg en verblijfszorg met persoonlijke verzorging en begeleiding voor ouderen. Zij exploiteert ongeveer tien locaties waar deze zorg wordt verleend.

3.2.

Warande is op 5 september 2023 gefuseerd met Stichting Kraaybeek en een andere stichting. Het terrein met het wooncomplex zijn door die fusie (hierna: de fusie) eigendom van Warande geworden. Sindsdien huren de bewoners van Warande.

3.3.

Bij de fusie hebben de stichting Kraaybeek en de andere verdwijnende rechtspersoon bedongen dat de doelstelling is toegevoegd aan de statutaire doelstellingen van Warande. De doelstelling luidt, voluit, als volgt:

“het (doen) voorzien in woningen voor ouderen, in het bijzonder op het terrein “ Kraaybeek ”, gelegen te Driebergen-Rijsenburg en op het terrein “ Valckenhof ”, gelegen te Zeist , daaronder begrepen het doen bouwen van extra woningen en het huren, verhuren, bezwaren en/of vervreemden van (gedeelten) van voornoemde terreinen indien dat in het kader van de doelrealisatie nodig of nuttig is, het leveren van een bijdrage aan het sociale en culturele leven op grondslag van de antroposofische levensbeschouwing ten behoeve van de bewoners van voornoemde woningen, zomede het begeleiden van de bewoners van die woningen op zodanige wijze en met zodanige middelen, dat zij in staat zullen zijn zowel lichamelijk als geestelijk optimaal gezond te leven en daarnaast een vrij en zinvol bestaan ervaren”

3.4.

In de statuten van Stichting Kraaybeek heeft vanaf 1977 tot aan de fusie een doelstelling gestaan met dezelfde strekking.

3.5.

De bewoners hebben grote bezwaren tegen de verkoopplannen en daarmee ook tegen de statutenwijziging. In de aanloop naar de mondelinge behandeling zijn de bewoners en BWK gewezen op de mogelijkheid om als partij aan deze procedure deel te nemen, bijvoorbeeld door voeging of tussenkomst. Dat hebben zij niet gedaan. Zij zijn in deze procedure dus geen partij en hebben hun visie niet naar voren kunnen brengen, al heeft de notaris op aandringen van BWK wel op 30 oktober 2026 producties in het geding gebracht.

4 De beoordeling

Het toetsingskader in kort geding

4.1.

Om met succes een vordering in kort geding te kunnen instellen, moet Warande een spoedeisend belang hebben. Aan dit vereiste is voldaan, want Warande heeft aangevoerd dat de verkoop van het terrein noodzakelijk is, dat zij er alles aan gedaan heeft om de bewoners daarvan te overtuigen, en dat daarbij geen rechtens te respecteren belangen van de bewoners in het gedrang zullen komen. Volgens haar is inmiddels gebleken dat de bewoners zich blijven verzetten en dat een constructieve discussie met hen niet mogelijk is. Als dat zo is, kan van Warande niet worden verwacht dat zij een beslissing in een eventuele bodemprocedure afwacht.

4.2.

Inhoudelijk moet in een kort geding worden beoordeeld of de vorderingen in een bodemprocedure een zodanige kans van slagen hebben, dat het gerechtvaardigd is om deze nu al, vooruitlopend op die beslissing van de bodemrechter, bij wijze van voorlopige voorziening toe te wijzen. Daarnaast moet de voorzieningenrechter de wederzijdse belangen van partijen tegen elkaar afwegen.

Aannemelijk dat er gegronde redenen zijn om medewerking te weigeren

4.3.

Een notaris is in beginsel verplicht om door een cliënt gevraagde notariële diensten (zoals het aanpassen van statuten) te verrichten. Die ministerieplicht is niet onbegrensd; de notaris moet (en mag dus) onder meer haar medewerking weigeren als zij daar gegronde redenen voor heeft.

4.4.

Warande is van plan om het terrein te verkopen. Partijen nemen – terecht – als uitgangspunt dat Warande de verkoopopbrengst onder de huidige statuten alleen mag aanwenden voor de verwezenlijking van de doelstelling. Warande heeft echter aangegeven dat zij de verkoopopbrengst, wellicht meer dan € 8 miljoen, wil aanwenden om haar andere (zorg)doelstellingen te verwezenlijken, dus niet op het terrein. Om dat te bereiken wil Warande de doelstelling uit haar statuten halen.

4.5.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat de doelstelling zich ertegen verzet dat Warande, onder de gegeven omstandigheden, die schrapt om het terrein en het wooncomplex te kunnen verkopen en opbrengst aan te wenden voor haar andere statutaire doelen.

4.6.

Uit het eerste lid van 2:285 BW volgt dat het wezenskenmerk van een stichting is dat deze beoogt met behulp van daartoe bestemd vermogen een in de statuten vermeld doel te verwezenlijken. Stichting Kraaybeek heeft van 1977 tot 2023 kunnen voldoen en voldaan aan de doelstelling (het voorzien in woningen voor ouderen op Kraaybeek ) door gebruik van het daartoe bestemde vermogen, kort gezegd het eigendom van het wooncomplex waarin die woningen zich bevinden en een banksaldo (volgens de bewoners ten tijde van de fusie circa € 2 miljoen).

4.7.

Bij de fusie in 2023 is zowel het vermogen als de woondoelstelling overgegaan naar Warande. Dat was een voorwaarde van Stichting Kraaybeek en heeft ook meegewogen bij de beslissing van BWK om geen bezwaar tegen de fusie te maken. Een van de bewoners is wel in rechte opgekomen tegen de (toen nog voorgenomen) fusie, door verzet in te stellen bij deze rechtbank. In de beschikking waarin dit verzet ongegrond is verklaard wordt onder meer overwogen:

“3.4.3. De stichtingen hebben gemotiveerd weersproken dat het de bedoeling is om na de fusie het Woonoord Kraaybeek te verkopen. Die verkoop (en de gegronde vrees daarvoor) zijn daarom niet aannemelijk. Integendeel: de stichtingen hebben gemotiveerd aangevoerd dat het Woonoord Kraaybeek gerenoveerd moet worden, dat de vermogenspositie van Kraaybeek zelf daar geen ruimte voor biedt en dat die ruimte er na de fusie wel zal zijn, zodat dan ook gerenoveerd zal gaan worden, wat een van de gronden voor de fusie is. Maar zelfs in het geval dat het woonoord na de fusie wordt verkocht, dan nog wordt verzoeker niet zonder meer in zijn positie als huurder benadeeld. Een dergelijke verkoop laat immers de huurovereenkomsten met de bewoners van Kraaybeek in stand. Wie in dat geval de nieuwe verhuurder wordt en wat diens (vermogens)positie betekent voor de nakoming van de huurovereenkomsten, hangt geheel af van de keuzes die Warande na de fusie in dat verband zal maken. Daarop kan niet worden vooruitgelopen, temeer niet omdat (het bestuur van) Warande ook bij een dergelijke actie gehouden is tot een behoorlijke taakuitoefening, waarbij uiteraard ook gewicht toekomt aan de belangen van de huurders van (thans) Kraaybeek .

3.4.4.

Ook de vrees voor verlies van de antroposofische identiteit van het Woonoord Kraaybeek is niet gegrond, onweersproken is door de stichtingen gesteld dat de nieuwe statuten van Warande, na de fusie, een bepaling kennen waarin expliciet de antroposofische identiteit van het Woonoord Kraaybeek is vastgelegd en waarbij een Identiteitsraad in het leven wordt geroepen die het bestuur zal adviseren in kwesties die met de antroposofische identiteit van Woonoord Kraaybeek te maken hebben.”

4.8.

Het is ook voldoende aannemelijk dat Warande in de aanloop naar de fusie heeft uitgesproken dat zij zowel aan de (voor haar nieuwe) doelstelling als aan haar bestaande doelstellingen kon en zou voldoen omdat:

  • Warande vele malen groter dan Stichting Kraaybeek was en een betere vermogenspositie had en dat die door de fusie nog verder zou verbeteren;

  • Warande plannen had voor een herontwikkeling van Kraaybeek , namelijk dat op het terrein zorgwoningen zouden worden gerealiseerd, met voorzieningen (en inkomsten?) waar ook het wooncomplex van zou kunnen profiteren.

Bij dit alles is steeds het uitgangspunt geweest dat de koppeling tussen het van Stichting Kraaybeek afkomstige vermogen en de van Stichting Kraaybeek afkomstige doelstelling na de fusie hoe dan ook in stand zou blijven. Kraaybeek kreeg ook een eigen deelbegroting binnen de begroting van Warande, en heeft die volgens Warande nog steeds.

4.9.

Nu, relatief kort na de fusie, geeft Warande aan toch van de doelstelling af te willen. Zij heeft toegelicht dat de omstandigheden inmiddels zo zijn veranderd dat zij niet meer aan de doelstelling kan of wil voldoen. Dat komt enerzijds omdat het niet mogelijk is gebleken om op terrein zorgwoningen te ontwikkelen en anderzijds omdat zij na een strategische heroriëntatie heeft besloten om zich weer vooral te gaan richten op haar zorgactiviteiten en niet meer op het verhuren van (niet-zorg)woningen aan senioren.

4.10.

Het voornemen het terrein te verkopen en de opbrengst daarvan aan te wenden voor de andere statutaire (zorggerelateerde) doelstellingen van Warande is zodanig evident in strijd met de onder 4.8 genoemde uitgangspunten bij de fusie (dat het vermogen na de fusie in goede handen zou zijn en dat de koppeling met de woondoelstelling in stand zou blijven), dat Warande de doelstelling naar het oordeel van de rechter op dit moment niet mag schrappen en zeker niet op deze manier.

4.11.

De rechter is van oordeel dat de belangen van de bewoners daardoor geschaad zouden worden. De doelstelling en het vermogen zijn bijna 50 jaar in één hand geweest. Het spreekt voor zich dat de bewoners beter af zijn bij een situatie waarbij doelstelling en vermogen in één hand zijn dan bij een situatie waar de doelstelling verdwijnt en het terrein en het wooncomplex in handen komen van een onbekende derde partij die de doelstelling niet heeft. Dat koop geen huur breekt doet daar niets aan af. Er is nogal een verschil tussen enerzijds een verhuurder die van meet af aan eigenaar is geweest van wooncomplex en terrein en de doelstelling tot leidend principe heeft, en anderzijds een verhuurder die net € 8 miljoen of meer heeft moeten betalen om eigenaar van wooncomplex en terrein te worden en niets met de doelstelling te maken heeft.

4.12.

Zoals vermeld onder 3.5 zijn de bewoners in deze procedure passief gebleven door niet tussen te komen, en hebben zij daardoor hun kant van het verhaal niet naar voren kunnen brengen. Die passiviteit valt nogal op omdat de bewoners zich duidelijk roeren als het gaat om de plannen van Warande. Zij laten dat zien door bijvoorbeeld in grote getale naar de mondelinge behandeling te komen, door contact met de media te zoeken en door eerder juridische en tuchtrechtelijke procedures te beginnen of daarmee te dreigen. Dat de bewoners en BWK geen procespartij zijn verandert er echter niets aan dat evident is dat zij er belang bij hebben dat de doelstelling niet wordt geschrapt. De doelstelling is drie jaar geleden juist ter bescherming van hùn belangen in de statuten van Warande opgenomen. De rechter mag die belangen meewegen, ook als de bewoners en BWK niet in deze procedure zijn verschenen om dat belang verder toe te lichten. Dat geldt te meer omdat de notaris nu juist die belangen noemt als reden om de statuten niet op deze manier te wijzigen.

4.13.

De slotsom is dat het voldoende aannemelijk is dat de notaris gegronde redenen heeft om haar diensten te weigeren. De door Warande gevraagde veroordeling van de notaris om aan die statutenwijzing mee te werken, wordt dan ook afgewezen.

4.14.

De voorzieningenrechter merkt ten overvloede op dat BWK als oplossing voor de patstelling heeft voorgesteld dat Warande de doelstelling mét het daartoe bestemde vermogen in een aparte stichting onderbrengt. Dat klinkt als een zinvolle oplossing. Daarmee zou de situatie zoals die was tussen 1977 en 2023 worden hersteld en zou de situatie dat de doelstelling en het daartoe bestemde vermogen zich samen met andere doelstellingen en ander vermogen in Warande bevinden een slechts tijdelijke situatie worden. Dat dit bij een tijdelijke situatie blijft is alleszins gerechtvaardigd omdat Warande zo kort na de fusie van gedachten is veranderd over welke doelstellingen ze eigenlijk wil naleven. Warande heeft tijdens de mondelinge behandeling gesteld dat deze oplossing lastig zou zijn omdat het maar de vraag is of het College Saneringen Zorg dat goed zou keuren. Die instantie heeft onder meer als taak om te zorgen dat vastgoed dat met zorggeld is betaald, niet voor een te lage prijs wordt verkocht. Het is echter maar de vraag of hier sprake is van dergelijk zorgvastgoed. Het terrein Kraaybeek heeft geen zorgdoel, en het is pas recent en om niet in het vermogen van een zorgverlener gekomen. Niet valt in te zien waarom het bezwaarlijk zou zijn als het enkele jaren later weer om niet overgaat naar een andere stichting met dezelfde doelstelling als de eerste stichting.

4.15.

Als Warande die weg zou inslaan, ligt het in de rede dat Warande contact opneemt met de bewoners over de concrete invulling daarvan. Zoals gezegd zijn de bewoners de enige belanghebbenden bij de doelstelling.

Warande krijgt ongelijk en moet een proceskostenvergoeding betalen

4.16.

Warande is grotendeels in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van de notaris worden begroot op:

- griffierecht

€

341,00

- salaris advocaat

€

760,00

- nakosten

€

189,00

(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

1.290,00

Het salaris van de advocaat is zoals gebruikelijk berekend aan de hand van de forfaitaire bedragen van het liquidatietarief. Omdat de notaris geen inhoudelijk verweer heeft gevoerd, is het tarief voor eenvoudige zaken toegepast.

5 De beslissing

De voorzieningenrechter

5.1.

wijst de vorderingen van Warande af,

5.2.

veroordeelt Warande in de proceskosten van € 1.290,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als Warande niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

5.3.

verklaart dit vonnis wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. N.A.J. Purcell en in het openbaar uitgesproken op 17 november 2026.

JO/ 4972

Gelegen aan de [adres] te [plaats] , kadastraal bekend gemeente [gemeente] , sectie [kadastraal nummer] . Stichting Valckenhof , eigenaar van een vergelijkbaar wooncomplex voor senioren op antroposofische grondslag in Zeist . Er zijn meer parallellen tussen Kraaybeek en de Valckenhof , maar omdat het deze procedure alleen over Kraaybeek is gegaan, blijft de Valckenhof verder buiten beschouwing. Artikel 21 Wet op het notarisambt, eerste en tweede lid. Rechtbank Midden-Nederland 7 augustus 2023, zaaknummer: C/16/560035 / HA RK 23-145, in hoger beroep bekrachtigd: Ondernemingskamer 31 oktober 2023, ECLI:NL:GHAMS:2023:2887.