Aanbesteding. Concurrentiegerichte dialoog. Inschrijving door (aanvankelijk winnende) inschrijver terecht…

Civiel recht

Zittingsplaats Haarlem

Zaaknummer: C/15/380938 / KG ZA 26-467

Vonnis in kort geding van 15 oktober 2026

in de zaak van

[A] B.V.,

te [plaats] ,

eisende partij in de hoofdzaak, verweerster in het incident,

hierna te noemen: [A] ,

advocaten: mr. N.A.D. Groot en mr. M.A.M. Snoek,

tegen

GEMEENTE HAARLEMMERMEER,

te Hoofddorp,

gedaagde partij in de hoofdzaak, verweerster in het incident,

hierna te noemen: de Gemeente

advocaat: mr. O. van der Pol,

en

[B] B.V.

te [plaats]

eisende partij in het incident, tussenkomende partij in de hoofdzaak,

hierna te noemen: [B]

advocaat: mr. I. van der Hoeven.

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de uitgebrachte dagvaarding van 6 augustus 2026 met 12 producties

- de conclusie van antwoord van de Gemeente

- de incidentele conclusie tot tussenkomst subsidiair voeging van [B]

- de mondelinge behandeling van 1 oktober 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt

- de spreekaantekeningen van mr. Groot

- de pleitnota van mr. Van der Hoeven.

1.2.

Ten slotte is vonnis bepaald op heden.

2.1.

De Gemeente heeft een Europese ‘Aanbesteding Ontwikkeling Locatie voormalige MAVO te Zwanenburg’ georganiseerd in de vorm van een concurrentiegerichte dialoog met een gunningscriterium op basis van de economisch meest voordelige inschrijving (EMVI), te bepalen door de beste prijs-kwaliteitverhouding (hierna: de Aanbesteding).

2.2.

1.2

1.4

2.3.

Tijdens de dialoogronde op 24 februari 2026 zijn geen vragen gesteld over de mogelijkheid van (deels) ondergronds parkeren.

2.4.

In het op de Aanbesteding van toepassing zijnde ‘Kavelpaspoort Locatie voormalige MAVO – Zwanenburg’ van 4 maart 2026 (hierna: het Kavelpaspoort’) is onder meer het volgende opgenomen:

[afbeelding niet beschikbaar] [afbeelding niet beschikbaar] [afbeelding niet beschikbaar]

[afbeelding niet beschikbaar] [afbeelding niet beschikbaar]

2.5.

In de Inschrijvingsleidraad Concurrentiegerichte Dialoog van 16 maart 2026 (hierna: de Inschrijvingsleidraad) is onder meer het volgende opgenomen:

1.2

1.3

2.7

2.6.

Op 10 juni 2026 hebben [A] en [B] ingeschreven op de Aanbesteding.

2.7.

[afbeelding niet beschikbaar]

[afbeelding niet beschikbaar]

[afbeelding niet beschikbaar]

2.8.

Op 16 juli 2026 heeft de Gemeente onder meer het volgende aan [A] bericht:

2.9.

Op 17 juli 2026 heeft [A] onder meer het volgende aan de Gemeente geschreven:

2.10.

3.1.

[A] vordert om bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis:

3.2.

Aan haar vorderingen legt [A] – samengevat – ten grondslag dat haar inschrijving binnen de randvoorwaarden van de Gemeente past, omdat de door [A] gekozen parkeeroplossing grotendeels achter het gebouw en dus op het achterterrein zelf is ingepast, terwijl het overige deel halfverdiept onder het gebouw is gesitueerd. De voorgeschreven bouwhoogte wordt nergens overschreden en het begrip ‘bouwlaag’ is nergens gedefinieerd. Bovendien laten de aanbestedingsstukken (planologische) ruimte voor aanpassingen. Ook is de inschrijving van [A] de economisch meest voordelige inschrijving, zodat [A] een geldige inschrijving heeft gedaan en de Gemeente die op basis van de aanbestedingsstukken niet ongeldig had mogen verklaren.

3.3.

Subsidiair stelt [A] zich op het standpunt dat de aanbestedingsstukken geen eenduidig kader bieden, omdat de bouwvorm daarin niet is geregeld. Indien het eigen, ter zake kundige en met de toepassing van de aanbestedingsstukken belaste beoordelingsteam van de Gemeente zelf de gestelde randvoorwaarden op dit punt niet, althans niet zonder nadere reflectie na een klacht van een derde, kon doorgronden, kan bezwaarlijk worden volgehouden dat een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver dat wel had moeten kunnen, aldus nog steeds [A] .

3.4.

De Gemeente voert tot haar verweer – kort gezegd – primair aan dat zij de inschrijving van [A] terecht terzijde heeft gelegd, omdat deze niet voldeed aan de eisen die in de aanbesteding, en meer in het bijzonder in het Kavelpaspoort en de Inschrijvingsleidraad zijn gesteld. De ongeldigverklaring van de inschrijving van [A] was daarmee terecht, evenals de gunning van de aanbesteding aan [B] , aldus de Gemeente.

3.5.

[B] concludeert als tussenkomende partij tot afwijzing van de vorderingen van [A] . Daartoe voert zij – kort samengevat – aan dat de Gemeente (uiteindelijk) zowel procedureel als inhoudelijk niet anders dan tot gunning van de aanbesteding aan [B] heeft kunnen komen.

3.6.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

In het incident

4.1.

Het verzoek van [B] om te mogen tussenkomen – waartegen [A] noch de Gemeente bezwaar heeft gemaakt – is ter zitting toegewezen op de grond dat [B] belang heeft bij tussenkomst om benadeling van haar eigen rechten en rechtspositie te voorkomen en het geding ten gevolge van de tussenkomst niet nodeloos wordt vertraagd of nodeloos ingewikkeld wordt. De kosten in het incident zijn tussen partijen zo gecompenseerd dat ieder de eigen kosten draagt.

4.2.

Het gaat hier om een in kort geding gevorderde voorlopige voorziening. Voor toewijzing is nodig dat [A] daarbij een spoedeisend belang heeft. De voorzieningenrechter vormt zich een voorlopig oordeel over de vordering aan de hand van de stukken en de mondelinge behandeling. Of de gevraagde voorziening wordt verleend, hangt ook af van de afweging van de belangen van partijen. Met de aard van het geschil gedurende de stand-still periode in een lopende aanbestedingsprocedure is het spoedeisend belang gegeven.

4.3.

Het geschil tussen partijen spitst zich toe op de vraag of de Gemeente de inschrijving van [A] terecht (alsnog) terzijde heeft gelegd als zijnde ongeldig. Dat is naar het oordeel van de voorzieningenrechter het geval. Dat oordeel zal hieronder nader worden toegelicht.

4.4.

In de Selectieleidraad (zie 2.2) – voorafgaand aan de concurrentiegerichte dialoog – zijn randvoorwaarden ten aanzien van de ontwikkeling opgenomen, onder meer met betrekking tot het Bouwvlak (“(…) De bergingen kunnen worden opgelost op de begane grond of in de woning. Op de begane grond dient in een gezamenlijke fietsenstalling (inpandig of in de tuin) te worden voorzien (…)”, de Bouwhoogte (“(…) Het maximale aantal bouwlagen is voor het grootste deel van het bouwvlak vier. (…) Een kleiner deel van het bouwvlak is bestemd voor maximaal 3 bouwlagen (…)” en Fietsen en parkeren (“(…) De stalling kan in het bouwvlak van het gebouw worden opgenomen of als bijgebouw in het westen van de tuin. Het parkeren vindt plaats op het terrein achter het gebouw (…)”). Daaruit volgt reeds met zoveel woorden dat voor de fietsenstalling kan worden gekozen voor inpandig of in de tuin, terwijl het ‘parkeren’ (waarmee onmiskenbaar wordt bedoeld: het parkeren van auto’s) plaatsvindt op het terrein achter het gebouw (onderstr. vzr.). Het enkele feit dat er voor fietsen wél onderscheid wordt gemaakt in mogelijkheden (voor de fietsenstalling heeft de inschrijver immers een keuze om die in- of uitpandig te situeren), terwijl die mogelijkheid bij het ‘parkeren’ (van auto’s) níet wordt geboden, kan naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet anders worden uitgelegd dan dat dwingend wordt voorgeschreven waar parkeren wél (en daarmee dus ook meteen waar níet) dient plaats te vinden.

4.5.

Partijen hebben desgevraagd erkend dat over de mogelijkheid van (al dan niet deels) inpandig c.q. halfverdiept parkeren onder het gebouw niet is gesproken tijdens de concurrentiegerichte dialoog op 16 maart 2026. [A] heeft ter zitting verklaard dat zij op dat moment zelf ook nog niet over die mogelijkheid had nagedacht. De door [A] gekozen situering voor het parkeren, waarbij nagenoeg de helft van het aantal parkeerplaatsen halfverdiept (en dus semi-inpandig) zal plaatsvinden, is pas tijdens de presentatie van de inschrijving van [A] voor het eerst aan bod gekomen.

4.6.

In het Kavelpaspoort – dat eerst ná de concurrentiegerichte dialoog is vastgesteld en waarin de randvoorwaarden voor de ontwikkeling definitief zijn gemaakt – (zie 2.4) is voorts nogmaals opgenomen: “Parkeren vindt plaats op het achterterrein” (onderstr. vzr.). Dat draagt bij aan het dwingende karakter van de gestelde randvoorwaarden ten aanzien van parkeren. Ter indicatie van de situering heeft de Gemeente in het Kavelpaspoort bovendien schetsmatig een indicatief parkeerterrein opgenomen waarop de te realiseren parkeerplaatsen met grastegels zijn ingetekend. In overeenstemming met eerder genoemde randvoorwaarden, zijn deze parkeerplaatsen ook op het achterterrein ingetekend, met dien verstande dat
– blijkens de tekening – daarmee kennelijk is bedoeld: overloop (afhankelijk van het aantal uiteindelijk gebouwde woningen) op een van de omsluitende wegen afgelegen kant van het gebouw.

4.7.

Anders dan [A] in haar bezwaar van 17 juli 2026 (zie 2.9) aan de Gemeente heeft geschreven, berust de gecorrigeerde gunningsbeslissing naar het oordeel van de voorzieningenrechter dus op een uitleg van het Kavelpaspoort die wel degelijk in de aanbestedingsstukken is te vinden. Zowel in (paragraaf 1.3.2.6 van) de Selectieleidraad als in (paragraaf 1.3.2 van ) de Inschrijvingsleidraad is als randvoorwaarde opgenomen: “Het parkeren vindt plaats op het terrein achter het gebouw”. In het Kavelpaspoort is onder ‘Bouwregels’ opgenomen: “Het parkeren vindt plaats op het achterterrein”. Deze voorwaarde is – zowel in doel als bewoording – volstrekt eenduidig over de locatie van parkeren. Een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver had dat dus ook als zodanig kunnen en moeten begrijpen. De opvatting dat die tekst “ruimte laat voor aanpassing”, zoals [A] ter zitting heeft aangevoerd, deelt de voorzieningenrechter dan ook niet. Het feit dat zowel de beide leidraden als het Kavelpaspoort een dergelijke keuzevrijheid ten aanzien van de situering van de fietsenstalling (inpandig of in de tuin) wél met zoveel woorden hebben overgelaten aan de inschrijvers maar voor het autoparkeren níet, draagt immers juist bij aan het dwingende karakter van de locatie voor parkeren (van auto’s), namelijk op het terrein achter het gebouw c.q. op het achterterrein. Dat is derhalve een dwingende (rand)voorwaarde ten aanzien van het parkeren, aan welke voorwaarde [A] met haar inschrijving – die immers uitgaat van halfverdiepte parkeerplekken onder het gebouw ten aanzien van nagenoeg de helft van de parkeerplaatsen – niet heeft voldaan.

4.8.

Bij die stand van zaken kon de Gemeente niet anders dan tot de conclusie komen dat [A] met haar inschrijving niet aan de gestelde randvoorwaarden heeft voldaan, zodat de Gemeente en de inschrijving van [A] dus niet anders dan ongeldig kon verklaren. Dat de Gemeente dat pas heeft gedaan nádat zij een klacht van [B] had ontvangen over de inschrijving van [A] (aan wie de aanbesteding aanvankelijk voorlopig was gegund), is weliswaar zuur voor [A] , maar dat maakt het voorgaande niet anders. Een ongeldige inschrijving moet terzijde gelegd worden. Iedere andere beslissing zou immers juist in strijd met het aanbestedingsrecht zijn.

4.9.

Hoewel de inschrijving van [A] door de Gemeente reeds om bovenstaande reden terecht als ongeldig terzijde is gelegd, had die laatste dat óók kunnen (en in dat geval ook moeten) doen in verband met overschrijding door [A] van de in de Aanbestedingsstukken tevens opgenomen aantal bouwlagen. Hoewel [A] erop heeft gewezen dat het begrip ‘bouwlaag’ nergens met zoveel woorden is gedefinieerd in de Aanbestedingsdocumenten, is de voorzieningenrechter met de Gemeente van oordeel dat in dat geval aansluiting moet worden gezocht bij het Omgevingsplan Haarlemmermeer voor de bouwlocatie, alsmede bij het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Dat de inschrijving van [A] voor wat betreft de halfverdiepte parkeerplaatsen, zoals de Gemeente in haar conclusie van antwoord onder randummer 27 uiteen heeft gezet, bij hantering van die definities het maximaal aantal bouwlagen overschrijdt, heeft zij niet gemotiveerd weersproken. Zij heeft er wel op gewezen dat de maximaal voorgeschreven bouwhoogte niet wordt overschreden, maar dat laat de overschrijding van het aantal bouwlagen onverlet. Ook ten aanzien van het in de leidraden voorgeschreven maximaal aantal bouwlagen, voldoet de inschrijving van [A] dus niet aan de Aanbestedingsdocumenten.

4.10.

Naar uit het voorgaande volgt zijn de aanbestedingsstukken wat betreft de door de gemeente gewenste parkeeroplossing niet voor tweeërlei uitleg vatbaar. De Gemeente heeft terecht opgemerkt dat de aanname dat de aanbestedingsstukken voldoende ruimte boden voor de aangeboden oplossing minstgenomen aanleiding had moeten zijn om vragen te stellen. Dat men die vragen niet stelt omdat daarbij de kans bestaat dat anderen daarmee op ideeën worden gebracht kan een bewuste, zij het risicovolle, keuze zijn. Als dat risico zich dan verwezenlijkt, moet men niet over onduidelijkheid van de aanbestedingsstukken klagen.

4.11.

[A] heeft zich voorts nog op het standpunt gesteld dat [B] zou hebben ingeschreven op de Aanbesteding met een ‘terugvalscenario’, terwijl in paragraaf 2.7 van de Inschrijvingsleidraad (zie het slot van het citaat in 2.5) expliciet is voorgeschreven dat varianten niet zijn toegestaan. Met de Gemeente en [B] is de voorzieningenrechter echter van oordeel dat dit standpunt van [A] ten onrechte uitgaat dat [B] (mede) met een variant zou hebben ingeschreven. Dat die inschrijving als gevolg van de maatvoering van het plan ruimte laat om het gebouw – binnen het maximale bouwvlak en overeenkomstig (de randvoorwaarden van) het Kavelpaspoort – nog enigszins te ‘verschuiven’ (en dus niet: te wijzigen in maatvoering of andere bouwkundige aanpassingen te verrichten), maakt naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet dat daarmee sprake is van een niet-toegestane variant. Bovendien heeft [B] deze ruimte zélf ook niet aangegeven in haar inschrijving, maar is het juist de Gemeente die kennelijk heeft geconstateerd dat de maatvoering van het bouwvlak in de inschrijving van [B] de genoemde flexibiliteit biedt. Dat laat onverlet dat [B] slechts één inschrijving heeft gedaan.

4.12.

De slotsom is dat ook de (subsidiaire) vordering van [A] niet toewijsbaar is.

4.13.

Het voorgaande leidt ertoe dat de vorderingen van [A] moeten worden afgewezen.

4.14.

[A] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten aan de zijde van de Gemeente worden begroot op:

4.15.

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

De voorzieningenrechter

5.1.

wijst de vorderingen af,

5.2.

veroordeelt [A] in de proceskosten aan de zijde van de Gemeente tot op heden begroot op € 2.101,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [A] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

5.3.

veroordeelt [A] in de proceskosten aan de zijde van [B] tot op heden begroot op € 2.101,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [A] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

5.4.

veroordeelt [A] tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over bovenstaande proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

5.5.

verklaart dit vonnis in deze zaak wat betreft de kostenveroordelingen uitvoerbaar bij voorraad.

936