Rechtbank Noord-Holland, eerste aanleg - meervoudig personen- en familierecht

De beslissing van de GI dat het opgroeiperspectief van een kind niet meer bij de ouders maar elders ligt, wordt het perspectiefbesluit genoemd. Een perspectiefbesluit kan aan het rechterlijk oordeel worden onderworpen voor zover dat noodzakelijk is voor de beoordeling van beslissingen, maatregelen en verzoeken die (mede) voortvloeien uit of samenhangen met dat perspectiefbesluit. (Voetnoot 5) Dat is in dit geval aan de orde bij de beoordeling van de verzoeken tot verlenging van de ondertoezichtstelling en de machtiging tot uithuisplaatsing van de kinderen. De rechtbank zal dan ook overgaan tot het beoordelen van het perspectiefbesluit.

Uit de stukken en wat op de zitting is besproken, blijkt het volgende. De kinderen hebben veel meegemaakt. De kinderen zijn bij de ouders opgegroeid in een thuissituatie met middelengebruik, huiselijk geweld en instabiliteit. Ze hebben daarnaast gedurende de jaren meerdere uithuisplaatsingen meegemaakt: bij hun grootouders, crisispleeggezin, de vader en uiteindelijk een woongroep en nieuw crisispleeggezin. De kinderen hebben ook beiden eigen problematiek. [de minderjarige 2] heeft een intensieve zorgvraag. Hij heeft specialistische begeleiding nodig binnen een omgeving die hem voldoende stabiliteit, voorspelbaarheid en nabijheid kan bieden om zijn ontwikkeling positief te ondersteunen. Ook [de minderjarige 1] heeft veel last van de onveiligheid die zij in de thuissituatie heeft meegemaakt. Bij [de minderjarige 1] is sprake van een leerachterstand en ze laat opvallend gedrag zien in het contact met leeftijdsgenootjes. Voor de kinderen is dan ook belangrijk dat de hulpverlening en begeleiding die zij krijgen, gecontinueerd wordt.

Beide ouders hebben naar voren gebracht dat hun situatie inmiddels is veranderd en dat de kinderen bij de vader respectievelijk de moeder kunnen opgroeien. De GI heeft een gezamenlijk perspectiefbesluit genomen voor de ouders. De rechtbank ziet echter aanleiding om de situatie van de vader en de moeder afzonderlijk te beoordelen.

Met de moeder stelt de rechtbank vast dat de GI geen “terug naar huis onderzoek” heeft verricht of laten verrichten. Ter zitting heeft de GI dit erkend en nader toegelicht dat het perspectiefbesluit met name is ingegeven door de jarenlange zorgen over de opvoedvaardigheden van de ouders en het gebrek aan (emotionele) veiligheid die de ouders de kinderen hebben geboden. Ook de huidige omgangsmomenten bevestigen het beeld van de GI dat het de ouders nog steeds niet lukt om de voorwaarden te bieden die de kinderen nodig hebben om veilig en stabiel op te groeien, aldus de GI. De moeder heeft echter gemotiveerd naar voren gebracht dat zij hard aan zichzelf heeft gewerkt en een positieve ontwikkeling heeft doorgemaakt. Ter zitting heeft de GI bevestigd dat de moeder eigen hulpverlening heeft ingeschakeld en dat dat goed gaat. De moeder heeft inmiddels geleerd de kinderen beter te begrijpen en staat nu een stuk rustiger in het contact. Ook heeft de GI ter zitting bevestigd dat bij de moeder geen zorgen meer bestaan over middelengebruik. De situatie bij de moeder lijkt dan ook anders te zijn dan voorheen, toen de zorgen van de GI over de moeder en haar belastbaarheid terecht groot waren. Uit het perspectiefbesluit blijkt onvoldoende dat onderzoek is gedaan naar de huidige opvoedvaardigheden en belastbaarheid van de moeder. Dat klemt temeer, nu een “terug naar huis onderzoek” ontbreekt, waarin juist onderzocht wordt of de minderjarige teruggeplaatst kan worden bij de moeder en wat daarvoor nodig is. Bij een dergelijk onderzoek had ook aan bod kunnen komen of een gefaseerde terugplaatsing van bijvoorbeeld eerst [de minderjarige 1] , zoals door de moeder is voorgesteld, met daarbij goede en passende hulpverlening een reële optie zou zijn geweest.

Er is op dit moment dan ook nog onvoldoende zicht op de actuele situatie van de moeder. De moeder heeft minimale omgang met de kinderen. Aan de observaties die dan kennelijk worden gedaan, kan niet de verstrekkende conclusie worden verbonden dat het perspectief van de kinderen niet meer bij de moeder ligt. Daarnaast wordt in het perspectiefbesluit onvoldoende inzichtelijk onderscheid gemaakt tussen de vader en de zorgen die zien op zijn situatie en de moeder en de zorgen die zien op haar situatie. De ouders zijn niet samen en voor zover de rechtbank begrijpt is het niet de insteek dat zij vanuit een relatie voor de kinderen zullen zorgen. De rechtbank acht het noodzakelijk dat niet alleen onderzoek wordt gedaan naar wat de kinderen nu nodig hebben, maar ook naar de actuele situatie van de moeder – afzonderlijk van de vader – en de vraag of zij, op termijn, in staat is om, met hulpverlening, de kinderen te bieden wat ze nodig hebben. Gelet op de voorgeschiedenis van de moeder en kwetsbaarheden van de kinderen, zijn de stappen die de moeder moet zetten voor een eventuele (gedeeltelijke) thuisplaatsing groot. De kans bestaat dat een volledige thuisplaatsing van beide kinderen niet haalbaar is voor de moeder. De moeder dient echter wel een eerlijke kans te krijgen, voordat geconcludeerd wordt dat de kinderen niet meer bij haar zullen opgroeien. De rechtbank begrijpt dat duidelijkheid voor de kinderen wenselijk is. Volgens de GI heeft met name [de minderjarige 1] last van het gebrek aan perspectief. Die duidelijkheid kan de kinderen worden gegeven nadat zorgvuldig onderzoek is gedaan.

Al met al is de rechtbank van oordeel dat het perspectiefbesluit onvoldoende zorgvuldig tot stand is gekomen en onvoldoende is gemotiveerd, omdat gedegen onderzoek zoals een “terug naar huis onderzoek” ontbreekt. Het perspectiefbesluit ten aanzien van de moeder zal door de rechtbank dan ook niet worden onderschreven.

Bij de vader heeft ook geen “terug naar huis onderzoek” of andersoortig onderzoek plaatsgevonden. Naar het oordeel van de rechtbank is dergelijk nader onderzoek in zijn geval minder noodzakelijk ter onderbouwing van het perspectiefbesluit. De rechtbank overweegt daartoe als volgt.

Gedurende de afgelopen jaren leek de vader volgens de GI de meest stabiele ouder te zijn voor de kinderen: de vader was degene die open stond voor hulpverlening, goed samenwerkte met de GI en leerbaar was. Zijn alcoholgebruik was een punt van aandacht, maar dat leek onder controle met medicatie. Er was in dat kader een veiligheidsplan opgesteld en de vader leek zich daaraan te houden. In december 2025 is [de minderjarige 1] echter met spoed uithuisgeplaatst vanwege ernstige zorgen over de opvoedsituatie bij de vader, waarbij zijn alcoholgebruik een grote rol speelde. De veiligheid en voorspelbaarheid bij de vader thuis werden hierdoor onvoldoende gewaarborgd. Sindsdien is bij de GI duidelijk geworden dat het alcoholprobleem van de vader waarschijnlijk groter is dan gedacht en dat de vader het veiligheidsplan onvoldoende heeft nageleefd. De vader is steeds slechter bereikbaar, ontwijkt de controlemomenten en de hulpverlening heeft bij verschillende telefoongesprekken met de vader het vermoeden dat hij op die momenten onder invloed is. Ter zitting heeft de vader bevestigd dat hij onlangs een terugval heeft gehad.

De vader heeft jarenlang intensieve hulpverlening ontvangen. Bij de vader is daarnaast intensieve opvoedondersteuning ingezet toen de kinderen nog bij hem thuis woonden. [de minderjarige 1] woonde tot december 2025 bij haar vader en ook gedurende die periode is gezien dat bij de vader sprake was van beperkte emotionele beschikbaarheid en dat hij lastig kon aansluiten bij de behoeften van [de minderjarige 1] . Het bieden van structuur en voorspelbaarheid, wat vooral voor [de minderjarige 2] belangrijk is, is eveneens moeizaam gebleven bij de vader. Ondanks alle hulp en begeleiding die bij de vader is ingezet, is de thuisplaatsing van de kinderen onvoldoende veilig en stabiel voor hen gebleken. Het is de rechtbank niet gebleken dat de vader daadwerkelijk inziet wat van hem nodig is om de kinderen weer een (emotioneel) veilig thuis te kunnen bieden. De vader richt zich met name op praktische oplossingen, maar toont daarbij geen inzicht in de structurele zorgen die de GI over zijn opvoedvaardigheden heeft. De GI heeft dan ook terecht naar voren gebracht dat de vader onvoldoende in staat is gebleken om de duurzame verandering te laten zien die nodig is om de verantwoordelijkheid voor de dagelijkse verzorging en opvoeding van de kinderen weer te kunnen dragen. Dat de situatie van de vader is veranderd en hij zich positief heeft ontwikkeld, blijkt naar het oordeel van de rechtbank niet uit de actuele omstandigheden van de vader, waarbij juist sprake is geweest van een terugval in alcoholgebruik. Dat de vader de kinderen, eventueel met hulpverlening, weer zou kunnen opvoeden en verzorgen, is naar het oordeel van de rechtbank dan ook niet meer aan de orde. De rechtbank zal het perspectiefbesluit ten aanzien van de vader daarom onderschrijven. Dat betekent dat de GI niet meer zal (hoeven) werken aan plaatsing van de kinderen bij de vader thuis.

De rechtbank is van oordeel dat aan de voorwaarden voor een verlenging van de ondertoezichtstelling is voldaan. (Voetnoot 6) De rechtbank legt hieronder uit waarom

De ontwikkeling van de kinderen wordt nog steeds ernstig bedreigd. [de minderjarige 2] raakt nog snel ontregeld wanneer structuur wegvalt of spanningen toenemen en kan dan grensoverschrijdend gedrag laten zien. Zijn zorgvraag is intensief en vraagt om specialistische begeleiding. Positief is dat [de minderjarige 2] inmiddels naar school gaat. Hij krijgt één-op-één begeleiding, die met kleine stappen steeds meer naar de achtergrond kan worden gebracht. Tegelijkertijd blijft zijn ontwikkeling kwetsbaar. De traumabehandeling bij Kenter (KJTC) bevindt zich in de aanmeldfase. Het is daarom noodzakelijk dat de GI betrokken blijft om zijn ontwikkeling te volgen, hulpverlening te coördineren en te bewaken dat hij de specialistische ondersteuning blijft ontvangen die hij nodig heeft. Voor [de minderjarige 1] is nodig dat meer zicht komt op wat zij nodig heeft om de gebeurtenissen uit het verleden te verwerken. Diagnostiek en traumabehandeling hebben nog niet plaatsgevonden, waardoor de onderliggende problematiek en benodigde ondersteuning nog onvoldoende duidelijk zijn. Het is belangrijk dat de GI betrokken blijft om de regie te houden over de inzet van passende hulpverlening.

De ernstige ontwikkelingsbedreiging kan onvoldoende worden weggenomen met vrijwillige hulpverlening, omdat dit in het verleden onvoldoende succesvol is gebleken. De ondertoezichtstelling is daarom nog steeds nodig. De rechtbank zal de ondertoezichtstelling van de kinderen voor de resterende duur van de verzoeken verlengen.

Ook is de verlenging van de machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige 2] in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder en van [de minderjarige 1] in een pleeggezin noodzakelijk in het belang van de verzorging en opvoeding. (Voetnoot 7) Alle betrokkenen zijn het erover eens dat [de minderjarige 2] goed zit bij [een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder] en [de minderjarige 1] niet direct naar huis kan, maar de ouders achten een toetsmoment over zes maanden passend zodat tegen die tijd de situatie opnieuw beoordeeld kan worden. De rechtbank oordeelt anders. De GI zal de komende periode moeten onderzoeken of de kinderen weer (deels) bij de moeder kunnen wonen en verder kunnen opgroeien. Tegelijkertijd zal diagnostiek en hulpverlening voor de kinderen verder op gang komen. Dit gehele proces dient zorgvuldig en gefaseerd plaats te vinden en dat zal de nodige tijd kosten. De rechtbank ziet hierin dan ook aanleiding om de machtigingen uithuisplaatsing van de kinderen te verlengen voor de resterende duur van de verzoeken. De rechtbank geeft de GI met klem mee om de periode die [de minderjarige 1] nog in het crisispleeggezin mag blijven, te gebruiken om voornoemd onderzoek uit te voeren. Voorkomen dient te worden dat [de minderjarige 1] , voordat het onderzoek is afgerond, in een nieuw (crisis)pleeggezin geplaatst moet worden.

De rechtbank kan de bij beschikking vastgelegde regeling onder meer wijzigen op de grond dat nadien de omstandigheden zijn gewijzigd. (Voetnoot 8) De eerdere regeling is vastgesteld toen de kinderen nog bij de vader woonden, wat nu niet meer het geval is. De rechtbank kan dan ook kennis nemen van het verzoek van de GI.

De rechtbank overweegt dat de omgangsmomenten tussen de ouders en de kinderen onderdeel zal moeten uitmaken van het brede perspectiefonderzoek dat de GI dient te verrichten. De komende tijd zal veel in gang gezet moeten worden in het kader van dit onderzoek, wat voor de kinderen initieel extra belastend kan zijn. De GI dient nauwlettend in de gaten te houden wat de kinderen aankunnen, waarbij de GI het belang van de kinderen uiteraard voorop zal stellen. De rechtbank merkt op dat het verzoek tot wijziging van de omgangsmomenten is gebaseerd op het uitgangspunt dat de kinderen niet meer thuis bij de ouders zullen opgroeien. Nu de rechtbank het perspectiefbesluit met betrekking tot de moeder echter niet onderschrijft, maar onderzoek dient plaats te vinden naar een eventuele thuisplaatsing bij de moeder, is het aan de GI om in dat kader de omgangsmomenten bij de moeder zorgvuldig en stapsgewijs uit te breiden, uiteraard voor zover het belang van de kinderen zich daar niet tegen verzet.

Vaststaat dat de huidige vastgelegde regeling niet meer wordt nageleefd en niet past bij de huidige situatie van de ouders en de kinderen. De rechtbank kan zich dan ook voorstellen dat de GI vooralsnog de omgangsmomenten hanteert, zoals in het verzoek staat vermeld. Om deze reden zal de rechtbank het verzoek van de GI toewijzen. De rechtbank gaat er daarbij wel vanuit dat de GI, zodra dat kan en met inachtneming van al het voornoemde, de omgangsmomenten, waar passend en in het belang van de kinderen, met in elk geval de moeder uitbreidt. De rechtbank geeft de GI ook mee om blijvend oog te houden voor het onderlinge contact tussen de kinderen.

De rechtbank verklaart de beslissing uitvoerbaar bij voorraad, zoals is verzocht. Dat wil zeggen dat de beslissing direct geldt, ook als iemand in hoger beroep gaat.