Omgevingsrecht

Omgevingsvergunningen boren en gebruiken nieuwe boorgaten en verhogen productiecapaciteit gaswinning…

Rechtbank Noord-Nederland, 10 november 2026

Zaakgegevens

Op 10 november 2026 heeft de Rechtbank Noord-Nederland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over omgevingsrecht.

Instantie
Rechtbank Noord-Nederland
Zittingsplaats
Groningen
Datum uitspraak
10 november 2026
Datum publicatie
12 november 2026
Zaaknummer
LEE 25/1731, 25/1744, 25/1875, 25/1877, 25/2021, 25/2022
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
ECLI
ECLI:NL:RBNNE:2026:4848
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Omgevingsvergunningen boren en gebruiken nieuwe boorgaten en verhogen productiecapaciteit gaswinning. Bodemdaling, schade, zorgvuldige besluitvorming, inspraak, relativiteitsvereiste, verhouding omgevingsvergunning winningsplan, volgorde besluitvorming, vooruitlopen op Omgevingswet, zorgplicht, stilleggen bij beving. De minister mocht de omgevingsvergunningen verlenen gelet op het geldende toetsingskader. De besluiten zijn niet onvolledig of onzorgvuldig tot stand gekomen.

Uitspraak

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND

Zittingsplaats Groningen

Bestuursrecht

zaaknummers: LEE 25/1731, 25/1744, 25/1875, 25/1877, 25/2021 en 25/2022


uitspraak van de meervoudige kamer van 10 november 2026 in de zaken tussen

Stichting Inwoners Groningen, Friesland en Drenthe Boven Gas, uit Arnhem, eiseres in 25/1731 en 25/1744 (eiseres 1)

(gemachtigde: W.J.T. Plantfeber),

Vereniging Dorpsbelang Oppenhuizen-Uitwellingerga, uit Sneek, Ondernemersvereniging Top & Twel, uit Uitwellingerga, en Coöperatie De Grachten Coöperatief U.A., uit Uitwellingerga, eiseressen in 25/1875 en 25/1877, (gezamenlijk aangeduid als eiseres 2),

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Súdwest-Fryslân, uit Sneek, het dagelijks bestuur van het Wetterskip Fryslân, uit Leeuwarden, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente De Fryske Marren, uit Joure, het college van gedeputeerde staten van de provincie Fryslân, uit Leeuwarden, eiseressen in 25/2021 en 25/2022, (gezamenlijk aangeduid als eiseres 3),

en

de minister van Klimaat en Groene Groei (nu: de minister van Economische Zaken en Klimaat.

Als derde-partij neemt aan de zaken deel: Vermilion Energy Netherlands B.V. uit Amsterdam (vergunninghouder)

(gemachtigde: mr. R. Olivier).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over twee omgevingsvergunningen voor een mijnbouwbedrijf in de omgeving van Oppenhuizen. Eiseressen zijn het niet eens met die omgevingsvergunningen. Zij voeren daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de verlening van de vergunningen.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de minister de omgevingsvergunningen mocht verlenen gelet op het geldende toetsingskader. De besluiten zijn niet onvolledig of onzorgvuldig tot stand gekomen. Eiseressen krijgt dus geen gelijk en de beroepen zijn ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

2. De minister heeft op 24 april 2025 een omgevingsvergunning verleend voor het aanleggen en testen van drie boorgaten met een mobiele installatie binnen het mijnbouwwerk Oppenhuizen-1 (kenmerk: PDGGO-DTDO/V-55181, hierna: de aanleg- en testvergunning). Dit is een omgevingsvergunning voor de activiteiten bouwen van een bouwwerk en oprichten van een inrichting of mijnbouwwerk. Tegen dat besluit richtten zich de beroepen met zaaknummers 25/1744, 25/1875 en 25/2021.

2.1.

De minister heeft op 24 april 2025 ook een omgevingsvergunning verleend voor het in productie nemen van de drie nieuwe putten en een verhoging van de maximum hoeveelheid te winnen aardgas per dag binnen het mijnbouwwerk Oppenhuizen-1 van 400.000 Nm3 naar 500.000 Nm3 (kenmerk: PDGGO-DTDO/V-55182, hierna: de productievergunning). Dit is een omgevingsvergunning voor de activiteit oprichten van een inrichting of mijnbouwwerk. Tegen dat besluit zijn de beroepen met zaaknummers 25/1731, 25/1877 en 25/2022 ingesteld.

2.2.

Eiseres 1 heeft een verzoek om voorlopige voorziening gevraagd tegen de productievergunning. De voorzieningenrechter heeft dat verzoek niet-ontvankelijk verklaard.

2.3.

De minister heeft op 29 september 2025 ingestemd met de actualisatie van het winningsplan Oppenhuizen. Tegen dat besluit is door (enkele) eiseressen beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS).

2.4.

De minister heeft op de beroepen gereageerd met een verweerschrift. Vergunninghouder heeft ook schriftelijk gereageerd.

2.5.

De rechtbank heeft de beroepen op 16 september 2026 op zitting behandeld. Namens eiseres 2 waren aanwezig: [naam], [naam], [naam], [naam], [naam] en [naam]. Namens eiseres 3 waren aanwezig: mr. A. Brinkman-Oudman, D. Kempen, J. Kok en F. Wiersma-Luimes. Namens de minister waren aanwezig:
T. Blankendaal, A. Kragting en D. Wenders. Namens vergunninghouder waren aanwezig: de gemachtigde met mr. drs. H.M. Israëls en M. Vonk. Namens eiseres 1 was niemand aanwezig.

Beoordeling door de rechtbank

Welke rechtsregels zijn van toepassing?

3. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een aanvraag is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft het recht, zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt.

3.1.

De aanvragen om de omgevingsvergunningen zijn ingediend op 18 oktober 2023. Dat betekent dat in dit geval de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), zoals die gold voor 1 januari 2024 van toepassing blijft.

3.2.

De wettelijke regels die van belang zijn voor deze zaken, staan in de bijlage bij deze uitspraak of staan genoemd bij de bespreking van de gronden.

Wat moet de rechtbank toetsen?

4. De rechtbank stelt vast dat de aanleg- en testvergunning ziet op de activiteiten bouwen en milieu. De gronden van eiseressen zien alleen op de activiteit milieu. De productievergunning ziet alleen op de activiteit milieu.

4.1.

Een omgevingsvergunning voor de activiteit milieu kan alleen worden geweigerd als dat in het belang van de bescherming van het milieu is. Het bestuursorgaan betrekt bij de beoordeling van de aanvraag in ieder geval de gevolgen voor het milieu. Het bevoegd gezag heeft beoordelingsruimte bij de vraag wat in het belang van de bescherming van het milieu nodig is. Daaronder worden in ieder geval verstaan: gevolgen voor het fysieke milieu, gezien vanuit het belang van de bescherming van mensen, dieren, planten en goederen, van water, bodem en lucht en van landschappelijke, natuurwetenschappelijke en cultuurhistorische waarden en van de beheersing van het klimaat, alsmede van de relaties daartussen.

Zijn eiseressen ontvankelijk?

5. Aan degene die bij een besluit geen belanghebbende is in de zin van artikel 1:2, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht(Awb), maar die wel een zienswijze heeft ingediend tegen het ontwerpbesluit, kan in beroep niet worden tegengeworpen dat hij geen belanghebbende is. De rechtbank stelt vast dat het besluit is voorbereid met toepassing van afdeling 3.4 van de Awb. Daartegen konden zienswijzen naar voren worden gebracht door een ieder. Eiseressen hebben een zienswijze ingediend tegen de ontwerpbesluiten en zijn om die reden ontvankelijk.

Volgorde bespreking van de beroepsgronden.

6. Eiseres 1 heeft tegen beide omgevingsvergunningen hetzelfde beroepschrift ingediend. Ook eiseres 2 heeft tegen beide besluiten dezelfde gronden aangevoerd. Eiseres 3 heeft tegen de productievergunning meer gronden aangevoerd dan tegen de aanleg- en testvergunning. Een aantal gronden wordt door meerdere eiseressen aangevoerd. Voor zover een aangevoerde grond zich beperkt tot een bepaalde eiseres of een bepaald besluit, zal dat expliciet bij de bespreking van die grond worden opgemerkt. Voor de rest beoordeelt de rechtbank de gronden tegen de besluiten gezamenlijk.

6.1.

De rechtbank beoordeelt hierna eerst de beroepsgrond over een zorg die bij alle eiseressen leeft; de schade die kan ontstaan als gevolg van bodemdaling door gaswinning en de mogelijkheden tot verhaal of herstel van die schade. Daarna gaat de rechtbank in op de zorgvuldigheid van de besluitvorming. Vervolgens bespreekt de rechtbank de overige beroepsgronden van eiseressen en beoordeelt de rechtbank ook of het relativiteitsvereiste een rol speelt bij de beoordeling van de gronden.

6.2.

Eiseres 3 heeft haar gronden over de geactualiseerde AERIUS-berekening en het M.e.r.-beoordelingsbesluit op de zitting ingetrokken. De rechtbank bespreekt die gronden daarom niet.

Moet bodemdaling worden betrokken in de besluitvorming?

7. Eiseressen maken zich zorgen over de schade die kan ontstaan als gevolg van bodemdaling door het winnen van aardgas. Zij vrezen onder meer dat de gaswinning de bodemdalingsproblematiek die al bestaat in het veenweidegebied zal verergeren. Eiseressen vrezen onder andere voor schade aan gebouwen door verzakking. Eiseres 3 wijst op haar zorg dat op lange termijn door de toestroom van zout grondwater verzilting zal ontstaan in de laagste delen van het gebied. Door bodemdaling en peilfixatie (het ophogen van het peil om verzilting te voorkomen) zullen de waterstanden relatief stijgen. De bodemdaling door gaswinning gebruikt daarmee de marge die het waterschap nodig heeft in haar opgave en belemmert het waterschap in het zo hoog mogelijk houden van de peilen.

7.1.

Vanwege de cumulatie met bestaande bodemdalingsproblematiek zal het moeilijk worden om het causaal verband tussen de schade en de gaswinning aan te tonen. Volgens eiseressen zijn er onvoldoende waarborgen dat de schade die als gevolg van de gaswinning zal ontstaan, ook zal worden vergoed. De bestaande schaderegelingen voldoen volgens hen niet.

7.2.

De minister heeft in de bestreden besluiten onder andere de gevolgen van de veranderingen op de externe veiligheid, het geluidsniveau vanuit de inrichting en de bodemkwaliteit beoordeeld. De minister stelt in de besluiten en de Nota’s van antwoord zienswijzen die daarbij horen, dat er geen significant negatieve milieueffecten te verwachten zijn van de aangevraagde activiteiten. De minister stelt dat bodemdaling en seismische trillingen aspecten zijn die bij de instemming op het winningsplan worden beoordeeld. Volgens de minister zien de verleende omgevingsvergunningen alleen op de bovengrondse effecten van de vergunde activiteiten, terwijl bodemdaling en seismische trillingen ondergrondse effecten zijn.

7.3.

Naar het oordeel van de rechtbank moeten alle gevolgen voor het milieu worden betrokken bij de toetsing aan artikel 2.14 van de Wabo. De rechtbank ziet in de tekst van artikel 2.14 van de Wabo geen aanleiding om bij de beoordeling van een aanvraag om een omgevingsvergunning milieu een onderscheid te maken tussen ondergrondse en bovengrondse effecten. Ondergrondse milieueffecten kunnen bovendien bovengronds gevolgen met zich meebrengen, zoals verzilting, gevolgen voor de grondwaterstand en gevolgen voor inwoners van het gebied rond de mijnbouwlocatie zoals schade wegens funderingsproblemen en trillingsschade. Ook uit de door de minister en de door vergunninghouder aangehaalde uitspraken volgt geen algemene rechtsregel dat het toetsingskader van artikel 2.14 van de Wabo alleen ziet op bovengrondse milieugevolgen. Deze uitspraken bevestigen wel dat de instemming met het winningsplan en de omgevingsvergunningen verschillende aspecten regelen en naast elkaar bestaan met elk een eigen toetsingskader. Er is geen aanleiding om de Mijnbouwwet als een lex specialis ten opzichte van de Wabo te zien, zoals betoogd door vergunninghouder.
Bij de beoordeling van de aangevraagde vergunningen moeten daarom de bovengrondse en ondergrondse milieueffecten van de activiteiten worden meegenomen. Nu bij het toetsingskader van artikel 2.14 ondergrondse milieugevolgen niet in het algemeen zijn uitgesloten, dient de rechtbank na te gaan of in de bestreden besluiten terecht wordt aangenomen dat zich geen ondergrondse milieugevolgen voordoen als gevolg van de vergunningen.


Welke milieugevolgen heeft de aanleg- en testvergunning?

7.4.

In de aanleg- en testvergunning wordt geen ondergronds milieu effect gesignaleerd. Op de zitting is nader toegelicht dat bij het testen van de boorgaten blijkt of er gas naar boven komt dat geschikt is voor productie. Als er geschikt gas wordt geproduceerd bij het testen, wordt dat ook direct getransporteerd. Het testen is dermate kortdurend en er wordt een beperkte hoeveelheid gas gewonnen in het kader van de test, dat geen nadelige gevolgen voor het milieu optreden. De stellingen van eiseressen geven de rechtbank geen aanleiding voor twijfel aan deze constateringen. De boringen hebben overigens reeds plaatsgevonden en er is geen bodemdaling gemeten. Evenmin is gebleken van seismische trillingen ten gevolge van de test.

Welke milieugevolgen heeft de productievergunning?

7.5.

De productievergunning ziet op het in gebruik nemen van de nieuwe putten en een verhoging van de dagproductie. De totale toegestane hoeveelheid gas die wordt gewonnen, wordt bepaald in het winningsplan. Het winnen van een grotere hoeveelheid aardgas dan eerder was toegestaan, is mogelijk na instemming van de minister met de actualisatie van het winningsplan. De vereisten die worden gesteld aan een winningsplan staan in artikel 34 en verder van de Mijnbouwwet. Tegen het instemmingsbesluit van 29 september 2025 is door eiseressen beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In de procedure over de instemming met het winningsplan kunnen de nadelige gevolgen aan bod komen vanwege de verhoging van de totale gasproductie van ongeveer 300 miljoen kuub naar ongeveer 676 miljoen kuub. De bodemdaling ten gevolge van de gaswinning is in het op 10 oktober 2024 geactualiseerde winningsplan geprognosticeerd op maximaal 5 cm in de kom van de “Oppenhuizen dalingskom”. Bodemdaling treedt langzaam op over een periode van jaren tot aan het einde van de productie in 2038. De bodemdaling die zal optreden als gevolg van de totale gaswinning ligt in deze procedure niet voor.

7.6.

De omgevingsvergunning wijzigt wel de productiesnelheid die op grond van de eerdere vergunning was toegestaan van 400.000 Nm3 aardgas per dag naar maximaal 500.000 Nm3. De vraag die voorligt is of de hogere snelheid van gaswinning ten opzichte van de eerder vergunde situatie kan leiden tot gevolgen voor het milieu.

7.7.

De vergunninghouder heeft op de zitting toegelicht dat het tempo van gaswinning wordt bepaald door de natuurlijke druk die in de bodem aanwezig is. Bij het aanboren van een gaslaag zal in het begin van de winning het gas vanwege hoge natuurlijke druk sneller naar boven komen. De vergunninghouder heeft voor het opvangen van die piek aan het begin van de winning, verhoging van de dagproductie aangevraagd.

7.8.

Het dagelijks bestuur van het waterschap heeft haar stelling dat de piek aan het begin van de winning nadelige milieugevolgen met zich meebrengt niet onderbouwd. Het ophogen van de snelheid met 100.000 Nm3 naar maximaal 500.000 Nm3 per dag heeft volgens de minister geen effecten.

7.9.

Ter zitting heeft vergunninghouder toegelicht dat er ten gevolge van de gaswinning bij Oppenhuizen met een maximale dagproductie van 400.000 Nm3 geen bodemdaling is gemeten.

7.10.

De minister en vergunninghouder hebben erop gewezen dat bij de boringen die onderwerp waren van de hiervoor aangehaalde rechtspraak door de ABRvS, is aangenomen dat bodemdaling wordt veroorzaakt door de totale hoeveelheid gas die wordt gewonnen en niet door de productiesnelheid per dag. Bepalend voor het seismisch risico is de totale drukdaling in het veld aan het einde van de winning. Dat betekent dat het seismisch risico niet afhankelijk is van het aantal putten waarmee het gas wordt gewonnen en de winningssnelheid.

7.11.

De rechtbank ziet in de – niet nader onderbouwde – stellingen van eiseressen geen reden om te twijfelen aan het uitgangspunt dat voor zowel de bodemdaling als het seismisch risico niet de productiesnelheid per dag bepalend is, maar de totale hoeveelheid gaswinning. In de productievergunning wordt dus terecht aangenomen dat een verhoging van de productiesnelheid niet leidt tot milieugevolgen. Gelet hierop kunnen de gronden van eiseressen die gaan over bewijslastverdeling over het causaal verband tussen gaswinning en schade en de publiekrechtelijke en civielrechtelijke mogelijkheden van kostenverhaal niet slagen.

7.12.

De rechtbank begrijpt dat eiseressen zorgen hebben over mogelijke schade als gevolg van bodemdaling en seismisch risico door gaswinning en zij begrijpt ook dat eiseressen daarbij de ervaringen betrekken van de gaswinning uit het Groningenveld. De rechtbank heeft oog voor deze zorgen, maar wijst erop dat de rechtbank nu alleen kan beoordelen of de minister de omgevingsvergunningen mocht verlenen met het oog op de te verwachten milieueffecten. Zoals gezegd, valt de bodemdaling daar niet onder, omdat die niet door dit besluit wordt beïnvloed maar alleen door het besluit over de totale winning.

De rechtbank merkt verder op dat de minister en vergunninghouder hebben toegelicht dat het Groningenveld wat betreft onder meer de omvang, de dikte van de gashoudende laag, de hoeveelheid boorputten, de mate van bodemdaling en het seismisch risico van een totaal andere orde is dan kleinere gasvelden zoals deze.

Zijn de besluiten zorgvuldig tot stand gekomen?

8. Alle eiseressen vinden dat de besluiten onvoldoende zorgvuldig tot stand zijn gekomen. Eiseres 1 voert aan dat de totstandkoming van het besluit onvoldoende transparant en participatief is verlopen en dat beperkt gehoor is gegeven aan de ingediende zienswijzen. Eiseres 2 stelt dat de minister deze beslissingen onzorgvuldig heeft genomen, zonder rekening te houden met alle belangen. Omdat de staat bevoordeeld wordt door de besluitvorming is er volgens eiseres 2 sprake van détournement de pouvoir. Eiseres 3 voert aan dat de beantwoording van de zienswijze op de punten 53 en 59 onvoldoende is.

8.1.

De rechtbank stelt vast dat het besluit is voorbereid met de uniforme openbare voorbereidingsprocedure waarbij een ieder zienswijzen kon indienen. Uit vaste rechtspraak volgt dat de inspraakverplichting die van toepassing is een correcte omzetting is van de inspraakverplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag van Aarhus. Bij de verleende omgevingsvergunningen zit een Nota van antwoord op de zienswijzen. In die Nota worden de zienswijzen die zijn ingediend op de ontwerpbesluiten samengevat en voorzien van een reactie.

8.2.

Eiseres 3 heeft in haar zienswijze aangevoerd dat de gaswinning de bodemdalingsproblematiek van het veenweidegebied verergert en dat daardoor oorzaak en gevolg niet te bewijzen zijn. De minister reageert daarop onder nummer 53 van de Nota met “Onderhavige aanvragen om de omgevingsvergunningen gaan over de bovengrondse milieueffecten. Bodemdaling wordt beoordeeld in de procedure om instemming op het gewijzigde winningsplan. In die procedure worden de ondergrondse milieueffecten beoordeeld. Derhalve kan daar in deze procedure niet op in worden gegaan.”

8.2.1.

Onder 59 van de Nota reageert de minister op de zienwijze van eiseres 3 dat gelet op de milieugevolgen op grond van het voorzorgbeginsel niet eerder moet worden begonnen met de activiteiten waarin de ontwerp-omgevingsvergunningen voorzien, totdat er een onherroepelijk instemmingsbesluit met het winningsplan ligt.
De minister beantwoordt deze zienswijze als volgt: “Zoals onder de beantwoording van nummers 1 en 2 toegelicht zijn er geen wettelijke gronden de besluiten om onderhavige omgevingsvergunningen aan te houden of te weigeren. Derhalve kan niet worden gewacht op de instemming met het gewijzigde winningsplan. De aanvragen om de omgevingsvergunningen omschrijven de risico’s, de impact op het milieu en te treffen maatregelen. Dit is getoetst aan het wettelijk kader zoals vastgelegd in artikel 2.14 van de Wabo. Vanuit dat kader zijn er geen gronden om de omgevingsvergunningen te weigeren. Naast de beoordeling van een aanvraag om een omgevingsvergunning gelden er ook algemene regels en normen zoals bijvoorbeeld de bepalingen opgenomen in de Mijnbouwregeling. Dit zijn rechtstreeks geldende regels waaraan moet worden voldaan. Van de aanvrager mag worden verwacht dat alle maatregelen worden getroffen die nodig zijn voor bescherming van het milieu en zodoende voldoet aan de wettelijke vereisten. Staatstoezicht op de mijnen (hierna: SodM) ziet toe of het bedrijf in overeenstemming met de wettelijke vereisten en de omgevingsvergunningen zijn werkzaamheden uitvoert.”

8.2.2.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister voldoende gereageerd op de door eiseres 3 ingediende zienswijzen. Zoals hiervoor al is overwogen moet een bestuursorgaan bij de beoordeling van de aanvragen om omgevingsvergunning milieu eventuele ondergrondse milieueffecten wel meewegen, maar is de bodemdaling als gevolg van gaswinning geen milieugevolg van deze aangevraagde activiteiten. Daarom hoefde de minister de bodemdaling niet te betrekken in de beoordeling van de aanvraag. De beantwoording onder 53 bevat wellicht niet deze nuancering, maar dit maakt nog niet dat de omgevingsvergunningen onvoldoende zorgvuldig tot stand zijn gekomen. Uit het geheel van overwegingen in de verleende omgevingsvergunningen en de Nota wordt duidelijke welke milieuaspecten betrokken zijn bij de beoordeling van de aanvragen en waarom bodemdaling niet betrokken is. Uit niets blijkt dat de minister zijn bevoegdheid heeft gebruikt voor een ander doel dan waarvoor die bevoegdheid is verleend. De minister heeft onder 59 toegelicht waarom er niet hoeft te worden gewacht met vergunningverlening tot de instemming op het winningsplan onherroepelijk is. Het feit dat de zienswijze niet heeft geleid tot het door eiseres 3 gewenste resultaat, maakt niet dat de beantwoording onvoldoende is.

Moeten de overige beroepsgronden van eiseressen worden beoordeeld?

9. Eiseres 1 heeft, naast de gronden die aan schade door gaswinning gerelateerd zijn en de gronden die gaan over inspraak, ook aangevoerd dat de verleende omgevingsvergunningen in strijd zijn met onder andere de Grondwet, het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, het Klimaatakkoord van Parijs, de Kaderrichtlijn water, de Habitatrichtlijn, het UNESCO Werelderfgoedverdrag en Natura 2000-regels.

9.1.

De minister stelt zich op het standpunt dat eiseres 1 geen belanghebbende is bij de bestreden besluiten omdat er door haar geen constateerbare feitelijke werkzaamheden zijn verricht op basis waarvan belanghebbendheid kan worden aangenomen. Bovendien is zij pas na het verstrijken van de beroepstermijn opgericht. De woordvoerder en hoofdbestuurder van eiseres 1 is volgens de minister ook niet als natuurlijke persoon belanghebbende omdat hij in Arnhem woont. Omdat eiseres 1 een zienswijze heeft ingediend tegen het ontwerpbesluit is het voor haar wel mogelijk om beroep in te stellen tegen de bestreden besluiten. Maar vanwege het relativiteitsvereiste moet een beoordeling van de beroepen zich volgens de minister beperken tot de beroepsgronden die verband houden met het recht op inspraak.

9.2.

Uit vaste rechtspraak volgt dat aan degene die bij een besluit geen belanghebbende is in de zin van artikel 1:2, eerste lid, van de Awb, maar die wel een zienswijze heeft ingediend tegen het ontwerpbesluit op basis van de in het nationale omgevingsrecht gegeven mogelijkheid daartoe, in beroep niet zal worden tegengeworpen dat hij geen belanghebbende is. Omdat eiseres 1 een zienswijze heeft ingediend tegen de ontwerpbesluiten hoeft de rechtbank niet te beoordelen of zij belanghebbende is bij de bestreden besluiten. De beroepen van eiseres 1 zijn ontvankelijk.

9.3.

Maar de rechtbank moet wel beoordelen of de beroepsgronden van eiseres 1 gelet op het relativiteitsvereiste tot vernietiging van het bestreden besluit kunnen leiden. Iemand kan alleen een beroep doen op een geschonden norm of regel, als die norm specifiek bedoeld is om de belangen van diegene die zich daarop beroept te beschermen. De bestuursrechter vernietigt een besluit niet op de grond dat het in strijd is met een geschreven of ongeschreven rechtsregel of een algemeen rechtsbeginsel, als deze regel of dit beginsel kennelijk niet strekt tot bescherming van de belangen van degene die zich daarop beroept. Aan een belanghebbende en een niet-belanghebbende wordt het relativiteitsvereiste niet tegengeworpen voor een door hem ingeroepen procedurele norm over het recht op inspraak.

9.4.

Volgens de overgelegde statuten heeft eiseres 1 ten doel:
“a. het bevorderen van het herstel van woningen, gebouwen en de omgeving in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, die schade hebben ondervonden door gaswinning;

b. het ondersteunen met woord en daad van ondernemers in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe;

c. het verrichten van alle verdere handelingen, die met het vorenstaande in de ruimste zin verband houden of daartoe bevorderlijk kunnen zijn.”

9.5.

De rechtbank overweegt dat de stellingen van eiseres 1 in haar beroepschrift en de aanvullingen daarvan algemeen geformuleerd en summier onderbouwd zijn. Ook verwijst eiseres 1 naar rechtspraak die niet relevant is voor de door eiseres aangevoerde gronden. Eiseres 1 is niet naar de zitting gekomen en heeft daarom geen nadere toelichting kunnen geven over haar belangen.

9.6.

De rechtbank kan uit wat schriftelijk is aangevoerd niet vaststellen dat de door eiseres 1 ingeroepen regels, strekken tot haar belang zoals verwoord in de statuten. De belangen die in de statuten staan, gaan over (hulp bij) herstel van schade. De door eiseres 1 aangehaalde regelgeving ziet – samengevat – op het voorkomen van schade aan mens en natuur. Naar het oordeel van de rechtbank kunnen de overige beroepsgronden van eiseres 1 vanwege het relativiteitsvereiste niet slagen. De rechtbank beoordeelt die gronden daarom niet.

9.7.

De rechtbank overweegt ambtshalve dat ook getwijfeld kan worden of de door Vereniging Dorpsbelang Oppenhuizen-Uitwellingerga (Dorpsbelang) en Ondernemersvereniging Top & Twel (Top & Twel) ingeroepen regels hun belangen beschermen. De rechtbank ziet echter geen aanleiding om te oordelen dat artikel 8:69a van de Awb in de weg staat aan een beoordeling van de beroepsgronden van Coöperatie De Grachten Coöperatief U.A (Coöperatie). De Coöperatie heeft op de zitting onbetwist gesteld dat zij onroerend goed in eigendom heeft in de directe nabijheid van de mijnbouwlocatie.
Omdat de beroepsgronden van Dorpsbelang, Top & Twel en de Coöperatie gelijk zijn en zij gezamenlijk procederen, ziet de rechtbank ervan af om ten aanzien van Dorpsbelang en Top & Twel te beoordelen of artikel 8:69a van de Awb in de weg staat aan vernietiging op grond van de mede namens haar ingediende gronden.

Voor bestuursorganen geldt dat zij uitsluitend beroep kunnen instellen tegen een besluit, als een aan hen toevertrouwd belang rechtstreeks betrokken is bij een besluit van een ander bestuursorgaan. De rechtbank stelt vast dat de bescherming van het milieu als eigen belang aan de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten en aan gedeputeerde staten van de provincie is toevertrouwd en dat de waterstaatkundige belangen zijn toevertrouwd aan het waterschap. Omdat de onderhavige vergunningen gevolgen voor het milieu over de gemeentegrenzen heen kunnen hebben, die de belangen van eiseressen 3 binnen hun ambtsgebied kunnen raken, zijn hun belangen rechtstreeks betrokken bij de omgevingsvergunningen en staat artikel 8:69a niet in de weg aan vernietiging op grond van de namens eiseressen 3 ingediende gronden.

Moest de minister wachten op instemming met het winningsplan?

10. Eiseressen 2 en 3 voeren aan dat de volgorde van besluitvorming onlogisch en onzorgvuldig is. Door de omgevingsvergunningen te verlenen voordat er een definitief besluit is genomen over het winningsplan, lijkt instemming met het winningsplan op voorhand vast te staan of zou er druk kunnen worden uitgevoerd door vergunninghouder om in te stemmen vanwege kosten die al zijn gemaakt. Dit is volgens eiseressen 2 en 3 in strijd met artikel 3:2 van de Awb.

10.1.

De rechtbank is van oordeel dat de minister niet onzorgvuldig heeft gehandeld door de omgevingsvergunningen te verlenen voordat met het winningsplan is ingestemd. Zoals hiervoor al is overwogen, hebben een winningsplan en een omgevingsvergunning elk hun eigen doel en toetsingskader. In artikel 34, zevende lid, van de Mijnbouwwet is een coördinatiebepaling opgenomen, maar dit betekent dat procedures voor instemming op het winningsplan en vergunningverlening op grond van de Wabo, gecoördineerd plaats kunnen vinden. Er is geen verplichting tot coördinatie. De gevolgen van het gebruik maken van de omgevingsvergunningen zonder (definitieve) instemming met het winningsplan zijn voor rekening en risico van vergunninghouder.

10.2.

Deze grond van eiseressen 2 en 3 slaagt niet.

Mocht de minister vooruitlopen op de inwerkingtreding van de Omgevingswet?

11. Eiseres 3 voert in het beroep tegen de productievergunning aan dat de minister in het bestreden besluit ten onrechte voorsorteert op de Omgevingswet. De aanvraag is ingediend toen de Wabo nog gold en moet worden afgehandeld onder de Wabo. Het intrekken van vergunningvoorschriften en het niet opnemen van voorschriften vanwege de zorgplicht in de Omgevingswet is volgens eiseres 3 voorbarig en in strijd met het overgangsrecht.

11.1.

Als de activiteit na inwerkingtreding van de Omgevingswet vergunningplichtig blijft, wordt een onherroepelijke omgevingsvergunning die is verleend op grond van de Wabo van rechtswege een omgevingsvergunning op grond van de Omgevingswet. De vergunningvoorschriften blijven gelden. Dit volgt uit artikel 4.13, lid 1, van de Invoeringswet Omgevingswet.

11.2.

Aan de vergunning zijn voorschriften verbonden die de minister gelet op artikel 2.22 van de Wabo, nodig vond met het oog op het belang van bescherming van het milieu. De minister heeft de voorschriften D3, D4, G2 en G3 van de omgevingsvergunning met kenmerk DGETM-EO-16130949 ingetrokken.

11.3.

Ten tijde van de besluitvorming waren de Omgevingswet en de daarbij behorende amvb’s in werking getreden. Het is toegestaan om bij de keuze om vergunningvoorschriften aan de vergunning te verbinden of te schrappen te anticiperen op de Omgevingswet en uit te gaan van de algemene en rechtstreeks werkende regels uit het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). De minister heeft per voorschrift toegelicht welke rechtstreeks werkende algemene regels de ingetrokken voorschriften overbodig hebben gemaakt en hiertegen zijn geen beroepsgronden gericht. Op de zitting heeft eiseres 3 bevestigd dat deze grond gaat over de algemene en/of principiële vraag of in vergunningvoorschriften vooruit kan worden gelopen op nieuwe regelgeving.

11.4.

Deze grond van eiseres 3 slaagt niet.

Is de zorgplicht voldoende ingevuld in de verleende productievergunning?

12. Eiseres 3 voert in het beroep tegen de productievergunning aan dat de zorgplicht uit artikel 2.11 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) onvoldoende duidelijk is ingevuld in de vergunning en niet handhaafbaar is. Uit rechtspraak volgt dat handhaving op de zorgplicht alleen mogelijk is als het handelen of nalaten evident in strijd is met de specifieke zorgplicht.

12.1.

In artikel 2.11 van het Bal is een rechtstreeks werkende specifieke zorgplicht opgenomen voor degene die een milieubelastende activiteit verricht en weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de betrokken belangen. De zorgplicht verplicht diegene alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen, voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd. In artikel 2.11, tweede lid, van het Bal is opgenomen wat de zorgplicht voor milieubelastende activiteiten in ieder geval inhoudt.

12.2.

In de Nota van toelichting van het Bal staat over de specifieke zorgplicht: “Directe handhaving op de specifieke zorgplicht ligt voor de hand bij evidente overtredingen. Daarvan is sprake in situaties waarin het handelen of nalaten van degene die de activiteit verricht «onmiskenbaar» in strijd is met de zorgplicht. (…) De bijzonderheid van een specifieke zorgplicht is wel dat die strijdigheid bepaald moet worden bij een meer open karakter van de regel. Bij andere vormen van regels is dat karakter vaak meer gesloten of gedetailleerd. Bij een specifieke zorgplicht kunnen daarom situaties aan de orde zijn waarin minder duidelijk is of van onmiskenbare strijd sprake is. Het bevoegd gezag zal dan een keuze moeten maken tussen een handhavingstraject of het eerst verduidelijken wat de specifieke zorgplicht inhoudt. Die verduidelijking hoeft overigens niet altijd de vorm te krijgen van een maatwerkvoorschrift. Ook wanneer het bevoegd gezag degene die de activiteit verricht mondeling of schriftelijk informeert over wat er in een concreet geval onder de specifieke zorgplicht moet worden verstaan, is het voor diegene na ontvangst van die informatie duidelijk wat er verwacht wordt. Als daar geen gevolg aan wordt gegeven, is er sprake van onmiskenbare strijd met de specifieke zorgplicht.”

12.3.

De minister heeft in het bestreden besluit overwogen dat de specifieke zorgplicht handelingen verbiedt waarvan duidelijk is dat deze niet toegestaan kunnen worden en waarvan iedereen zou moeten weten dat deze onaanvaardbaar zijn. Daarom heeft de minister aan het besluit geen voorschriften verbonden voor activiteiten of aspecten die onder de specifieke zorgplicht vallen. In de overwegingen van het besluit heeft de minister verder opgenomen dat:
“Onder de zorgplicht wordt in ieder geval het volgende verstaan:
- Op de locatie moet een actuele plattegrond raadpleegbaar zijn tezamen met andere documenten en rapportages maar ook de geldende omgevingsvergunningen;

- Dat één of meer ter zake kundige personen aangewezen moet zijn die belast is met de zorg op naleving van voorliggende omgevingsvergunning. Contactgegevens van deze personen worden gedeeld met de toezichthouder SodM;
- Klachten en incidenten worden geregistreerd;
- De installaties op locatie worden met het oog op het voorkomen van nadelige gevolgen voor het milieu op een degelijke manier onderhouden;
- De zogenaamde kritische alarmeringen moeten visueel en akoestisch worden aangegeven en moeten gehandhaafd blijven totdat ze door ter zake kundig personeel worden geaccepteerd;
- Tekeningen, procesbeschrijvingen en equipmentlijsten moeten op regelmatige basis worden geactualiseerd.”

12.4.

Naar het oordeel van de rechtbank hoeft vanwege de aard van de zorgplicht in een omgevingsvergunning geen limitatieve opsomming te worden gegeven van instructies of activiteiten die onder de invulling van de zorgplicht worden begrepen. De minister heeft met haar opsomming van aspecten die in ieder geval onder de zorgplicht vallen, het merendeel van de voorschriften die Staatstoezicht op de Mijnen adviseerde op te nemen, opgesomd. Eiseres 3 heeft verder geen (categorie van) activiteiten of situaties beschreven die ook onder de zorgplicht zouden moeten vallen. Naar het oordeel van de rechtbank is wat eiseres 3 heeft aangevoerd onvoldoende om tot het oordeel te komen dat de invulling van de zorgplicht in de verleende omgevingsvergunning onvoldoende duidelijk of niet handhaafbaar is.

Moet er een voorschrift komen over stilleggen van de winning na een beving?

13. Eiseres 3 voert in het beroep tegen de productievergunning ook aan dat in de vergunning een waarborg ontbreekt om de gaswinning stil te leggen bij een beving van 2,5 op de schaal van Richter en het winningsveld te sluiten bij een beving van 3,0 op de schaal van Richter.

13.1.

Zoals hiervoor al is overwogen, wordt bodemdaling veroorzaakt door de totale hoeveelheid gas die wordt gewonnen en is de snelheid van de winning niet van invloed op het seismisch risico. Deze vergunning gaat niet over de totale hoeveelheid gas die mag worden gewonnen. Omdat een aardbeving geen milieugevolg is van deze vergunning, heeft de minister af kunnen zien van het stellen van een grens aan de gasproductie als zich aardbevingen zouden voordoen.

13.2.

Ook deze grond van eiseres 3 slaagt niet.

Conclusie en gevolgen

14. De beroepen zijn ongegrond. Dit betekent dat de omgevingsvergunningen in stand blijven.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart de beroepen ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. C.S. Schür, voorzitter, en mr. S. Ketelaars-Mast en mr. J.J.W. Lamme, leden, in aanwezigheid van mr. S. G. Steenbergen, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op 10 november 2026.

griffier

voorzitter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving

Algemene wet bestuursrecht

Artikel 3:23

1. De besluiten worden zoveel mogelijk gelijktijdig aangevraagd bij het coördinerend bestuursorgaan, met dien verstande dat de laatste aanvraag niet later wordt ingediend dan zes weken na ontvangst van de eerste aanvraag. Het coördinerend bestuursorgaan kan bepalen dat voor het indienen van de aanvragen een andere termijn geldt.

(…).

4. Bij wettelijk voorschrift kan worden bepaald dat de aanvraag om een besluit niet wordt behandeld indien niet tevens de aanvraag om een ander besluit is ingediend.

(…).

Wabo

Artikel 2.14

1. Voor zover de aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder e:

a. betrekt het bevoegd gezag bij de beslissing op de aanvraag in ieder geval:

1°.de bestaande toestand van het milieu, voor zover de inrichting of het mijnbouwwerk daarvoor gevolgen kan veroorzaken;

2°.de gevolgen voor het milieu, mede in hun onderlinge samenhang bezien, die de inrichting of het mijnbouwwerk kan veroorzaken, mede gezien de technische kenmerken en de geografische ligging daarvan;

3°.de met betrekking tot de inrichting of het mijnbouwwerk en het gebied waar de inrichting of het mijnbouwwerk zal zijn of is gelegen, redelijkerwijs te verwachten ontwikkelingen die van belang zijn met het oog op de bescherming van het milieu;

4°.de voor het einde van de in artikel 3:16 van de Algemene wet bestuursrecht bedoelde termijn of de krachtens artikel 3.12, zesde lid, aangegeven termijn ingebrachte adviezen en zienswijzen;

5°.de mogelijkheden tot bescherming van het milieu, door de nadelige gevolgen voor het milieu, die de inrichting of het mijnbouwwerk kan veroorzaken, te voorkomen, of zoveel mogelijk te beperken, voor zover zij niet kunnen worden voorkomen;

6°.het systeem van met elkaar samenhangende technische, administratieve en organisatorische maatregelen om de gevolgen die de inrichting of het mijnbouwwerk voor het milieu veroorzaakt, te monitoren, te beheersen en, voor zover het nadelige gevolgen betreft, te verminderen, dat degene die de inrichting of het mijnbouwwerk drijft, met betrekking tot de inrichting of het mijnbouwwerk toepast, alsmede het milieubeleid dat hij met betrekking tot de inrichting of het mijnbouwwerk voert;

b. houdt het bevoegd gezag bij die beslissing in ieder geval rekening met:

1°.het voor hem geldende milieubeleidsplan;

2°.het bepaalde in de artikelen 10.14 en 10.29a van de Wet milieubeheer;

3°.de voor de onderdelen van het milieu, waarvoor de inrichting of het mijnbouwwerk gevolgen kan hebben, geldende richtwaarden, voor zover de verplichting tot het rekening houden daarmee is vastgelegd krachtens of overeenkomstig artikel 5.2 of 5.17 van de Wet milieubeheer;

c. neemt het bevoegd gezag bij die beslissing in ieder geval in acht:

1°.dat in de inrichting of het mijnbouwwerk ten minste de voor de inrichting of het mijnbouwwerk in aanmerking komende beste beschikbare technieken moeten worden toegepast;

2°.de voor de onderdelen van het milieu, waarvoor de inrichting of het mijnbouwwerk gevolgen kan hebben, geldende grenswaarden, voor zover de verplichting tot het in acht nemen daarvan is vastgelegd krachtens of overeenkomstig artikel 5.2 van de Wet milieubeheer, is vastgelegd in of krachtens artikel 5.16 van die wet, dan wel voor zover het inrichtingen betreft voortvloeit uit de artikelen 40, 44 tot en met 47, 50, 51, 53 tot en met 56, 59 tot en met 61, 63, tweede lid, 64, 65 of 66 van de Wet geluidhinder;

3°.in afwijking van onderdeel 2°, neemt het bevoegd gezag, voor zover het de geldende grenswaarden betreft, die voortvloeien uit de in dat onderdeel genoemde artikelen van de Wet geluidhinder, bij de beslissing op de aanvraag om een vergunning voor een inrichting, gelegen op een industrieterrein waarvoor een geluidreductieplan als bedoeld in artikel 67 van de Wet geluidhinder is vastgesteld, het geldende geluidreductieplan in acht;

4°.de onderdelen van het advies, bedoeld in artikel 2.26, tweede lid, ten aanzien waarvan in het advies is aangegeven dat daaraan moet worden voldaan, voor zover daardoor geen strijd ontstaat met het bepaalde in de andere onderdelen van dit lid of het tweede lid, of het bepaalde bij of krachtens artikel 2.22;

d. en betrekt het bevoegd gezag bij die beslissing de bij een algemene maatregel van bestuur als bedoeld in artikel 5.1 van de Wet milieubeheer ter uitvoering van een EU-richtlijn of EU-verordening gestelde milieukwaliteitseisen op de bij die maatregel aangegeven wijze, voor zover de verplichting daartoe krachtens of overeenkomstig artikel 5.2 van de Wet milieubeheer is vastgelegd in die maatregel.

2. (…)

3.Voor zover het een activiteit betreft als bedoeld in het eerste lid, kan de omgevingsvergunning slechts in het belang van de bescherming van het milieu worden geweigerd.

(…)

Wet milieubeheer

Artikel 1.1

2.In deze wet en de daarop berustende bepalingen:

a.worden onder gevolgen voor het milieu in ieder geval verstaan gevolgen voor het fysieke milieu, gezien vanuit het belang van de bescherming van mensen, dieren, planten en goederen, van water, bodem en lucht en van landschappelijke, natuurwetenschappelijke en cultuurhistorische waarden en van de beheersing van het klimaat, alsmede van de relaties daartussen;

b.worden onder gevolgen voor het milieu mede verstaan gevolgen die verband houden met een doelmatig beheer van afvalstoffen of een doelmatig beheer van afvalwater, gevolgen die verband houden met het verbruik van energie en grondstoffen, alsmede gevolgen die verband houden met het verkeer van personen of goederen van en naar de inrichting;

c.worden onder bescherming van het milieu mede verstaan de verbetering van het milieu, de zorg voor een doelmatig beheer van afvalstoffen of een doelmatig beheer van afvalwater, de zorg voor een zuinig gebruik van energie en grondstoffen, alsmede de zorg voor de beperking van de nadelige gevolgen voor het milieu van het verkeer van personen of goederen van en naar de inrichting.

Mijnbouwwet

Artikel 34

1. Het winnen van delfstoffen vanuit een voorkomen geschiedt overeenkomstig een winningsplan.

2. De houder van een winningsvergunning of de krachtens artikel 22 aangewezen persoon dient een winningsplan in bij Onze Minister.

3. Het winningsplan behoeft de instemming van Onze Minister.

(…)

6. Zienswijzen kunnen naar voren worden gebracht door een ieder.

7. Afdeling 3.5 van de Algemene wet bestuursrecht is van toepassing op een besluit tot instemming met een winningsplan of een gewijzigd of geactualiseerd winningsplan voor koolwaterstoffen met dien verstande dat:

a.het coördinerende bestuursorgaan, bedoeld in artikel 3:22 van de Algemene wet bestuursrecht is: de Minister van Economische Zaken en Klimaat;

b.de besluiten, bedoeld in artikel 3:24, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht, zijn:

1°.de instemming met het winningsplan, bedoeld in het derde lid,

2°.de omgevingsvergunning, bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onderdeel e, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,

3°.een besluit als bedoeld in de artikelen 6.2, eerste lid, onder a, 6.3, eerste lid, 6.5, 6.10, eerste lid, van de Waterwet te nemen door Onze Minister, bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Waterwet,

4°.de vergunning, bedoeld in artikel 40, tweede lid, van deze wet,

5°.andere daarvoor in aanmerking komende besluiten die door Onze Minister of Onze Minister die het aangaat worden genomen, waaronder besluiten met betrekking tot de Wet natuurbescherming.

(…).

Artikel 35

1. Het winningsplan bevat voor elk voorkomen binnen het vergunningsgebied ten minste een beschrijving van:

a.de verwachte hoeveelheid aanwezige delfstoffen en de ligging ervan;

b.de duur van de winning;

c.de wijze van winning alsmede de daarmee verband houdende activiteiten;

d.een schatting van de verwachte hoeveelheid per jaar te winnen delfstoffen;

e.de kosten op jaarbasis van het winnen van de delfstoffen;

f.de bodembeweging ten gevolge van de winning alsmede de daarmee verband houdende activiteiten en de maatregelen ter voorkoming van schade door bodembeweging, voorzover het winnen van delfstoffen niet geschiedt in het continentaal plat, tenzij Onze Minister anders heeft bepaald;

g.de risico’s voor omwonenden, gebouwen of infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan met een risicobeoordeling, voor zover het winnen van delfstoffen niet geschiedt in het continentaal plat.

2. De Technische commissie bodembeweging brengt aan Onze Minister advies uit omtrent het eerste lid, onderdeel f.

(…).

Artikel 46

1. Onze Minister kan bepalen dat zekerheid gesteld dient te worden ter dekking van de aansprakelijkheid voor de schade die naar redelijke schatting ontstaat door beweging van de aardbodem als gevolg van het winnen van delfstoffen.

2. Op verzoek van Onze Minister wordt aan hem een goed onderbouwd rapport overgelegd, waaruit blijkt welke schade naar redelijke schatting zal ontstaan.

3. Het bedrag en de termijn waarvoor en het tijdstip en de wijze waarop de zekerheid wordt gesteld, dienen ten genoegen van Onze Minister te zijn.

(…).

Invoeringswet omgevingswet

Artikel 4.3. (besluit op aanvraag)

Als voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet een aanvraag om een besluit is ingediend, blijft het oude recht, met uitzondering van artikel 3.9, derde lid, eerste zin, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, van toepassing:

a.als tegen het besluit beroep openstaat: tot het besluit onherroepelijk wordt,

b.als tegen het besluit geen beroep openstaat: tot het besluit van kracht wordt.

Besluit activiteiten leefomgeving

Artikel 2.11. (specifieke zorgplicht)

1. Degene die een milieubelastende activiteit, een lozingsactiviteit op een oppervlaktewaterlichaam of een lozingsactiviteit op een zuiveringtechnisch werk verricht en weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de belangen, bedoeld in artikel 2.2, is verplicht:

a.alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen;

b.voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en

c.als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd.

2. Voor milieubelastende activiteiten houdt deze plicht in ieder geval in dat:

a.alle passende preventieve maatregelen tegen milieuverontreiniging worden getroffen;

b.alle passende preventieve maatregelen ter bescherming van de gezondheid worden getroffen;

c.de beste beschikbare technieken worden toegepast;

d.geen significante milieuverontreiniging wordt veroorzaakt;

e.alle passende maatregelen worden getroffen voor het voorkomen van ongewone voorvallen en de nadelige gevolgen daarvan, bedoeld in artikel 19.1, eerste lid, van de wet;

f.afvalwater dat wordt geloosd en gekanaliseerde emissies van stoffen in de lucht doelmatig kunnen worden bemonsterd;

g.metingen representatief zijn en monsters niet worden verdund;

h.meetresultaten op geschikte wijze worden geregistreerd, verwerkt en gepresenteerd;

i.voor zover verontreiniging van de bodem ontstaat: herstel van de bodem redelijkerwijs mogelijk blijft; en

j.afvalstoffen worden afgevoerd na beëindiging van een activiteit als bedoeld in hoofdstuk 3.

(…)

Artikel 2.1, eerste lid, aanhef, onder a en e, van de Wabo. Artikel 2.1, eerste lid, aanhef, onder e, van de Wabo. Voorzieningenrechter rechtbank Noord-Nederland, 7 juli 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:2612. Staatscourant 2025, 32762. Op grond van artikel 4.3 aanhef en onder a van de Invoeringswet Omgevingswet; er geldt een uitzondering voor de gevallen genoemd in artikel 3.9 derde lid, eerste zin van de Wabo. Op grond van artikel 2.14, derde lid, van de Wabo. Op grond van artikel 2.14, eerste lid, onder a, onder 2 van de Wabo. Dat volgt uit vaste rechtspraak, waaronder ABRvS, 23 februari 2022, ECLI:NL:RVS:2022:556. Artikel 1.1, tweede lid, van de Wet milieubeheer. Dat volgt uit vaste rechtspraak, waaronder ABRvS, 4 mei 2021, ECLI:NL:RVS:2021:953. ABRvS, 27 januari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:155, ABRvS, 6 juni 2018, ECLI:NL:RVS:2018:1870, Rechtbank Noord-Nederland, 28 september 2022, ECLI:NL:RBNNE:2022:3492, ABRvS, 18 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1808, ABRvS, 18 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1809 en ABRvS, 18 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1810. Waarbij werd geadviseerd door de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening. Zie ABRvS, 30 maart 2022, ECLI:NL:RVS:2022:941, r.o. 16.4. Onder 7.11. Zie onder andere ABRvS, 1 april 2020, ECLI:NL:RVS:2020:938. Dat wil zeggen: het gebruiken van een bevoegdheid voor een ander doel dan waar die bevoegdheid voor is verleend. Op grond van afdeling 3.4 van de Awb. Onder meer kenbaar uit de uitspraak van de ABRvS, 27 mei 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1702. Waaronder ABRvS, 4 mei 2021, ECLI:NL:RVS:2021:953. Dat volgt uit artikel 8:69a van de Awb. ABRvS, 15 februari 2023, ECLI:NL:RVS:2023:606. Artikel 1:2, tweede lid, van de Awb in samenhang met artikel 8:1, eerste lid, van de Awb. Eiseres verwijst naar de uitspraak van Rechtbank Rotterdam van 14 februari 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:1816. Staatsblad 2018, 293, pagina 526. Advies m.b.t. Wabo aanvraag van Vermilion voor het verhogen van de gasproductie en het in gebruik nemen van drie nieuwe putten op de bestaande mijnbouwlocatie Oppenhuizen-1, Staatstoezicht op de Mijnen, ADV-8376, 30 januari 2024.