Kort geding. Verzekering. Gedeeltelijke toewijzing. Eisers zijn op een AVB-polis verzekerd bij gedaagde. Bij…

Team handel en haven

Zaaknummer: C/10/720398 / KG ZA 26-509

Vonnis in kort geding van 8 juli 2026

in de zaak van

gevestigd te Lelystad,
2. F&B WINDPOWER B.V.,

gevestigd te Franeker,

eisende partijen,

advocaat: mr. J.A. Kopp,

tegen

de rechtspersoon naar buitenlands recht

KUMPANIJA PRIVATA (MALTA) STARR EUROPE INSURANCE LIMITED,

kantoorhoudende te Rotterdam,

gedaagde partij,

advocaat: mr. D.A. Pronk.

Partijen worden hierna genoemd New Wind, F&B en Starr. New Wind en F&B worden hierna samen genoemd New Wind c.s.

1.1.

New Wind c.s. zijn op een AVB-polis verzekerd bij Starr. Bij werkzaamheden aan een door F&B geleverde windturbine is brand ontstaan, waardoor de windturbine verloren is gegaan en milieuschade is ontstaan. New Wind c.s. vorderen dat Starr wordt veroordeeld om dekking te verlenen onder de AVB-verzekering. Starr voert aan dat de geclaimde schade niet onder de dekking valt. De voorzieningenrechter wijst de vorderingen deels toe.

2.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van 15 juni 2026 met producties 1 tot en met 46;

- de conclusie van antwoord met producties 1 tot en met 8;

- de door New Wind c.s. overgelegde producties 47 en 48;
- de mondelinge behandeling van 23 juni 2026
- de pleitaantekeningen van New Wind c.s.
- de spreekaantekeningen van Starr.

3.1.

New Wind heeft een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) bij Starr afgesloten. New Wind is verzekeringnemer en verzekerde. F&B is ook verzekerde onder de polis. Op het polis/clausuleblad staat:

- ter zake daarvan door een brandverzekeraar schade is vergoed en verhaald, of

- deze schade is veroorzaakt door brand, ontploffing, water, stoom, neerslag en/of blusmiddelen en, indien deze verzekerd zou zijn geweest, zou zijn vergoed door een brandverzekeraar.”

3.2.

Op de verzekering zijn de Nederlandse Beurspolis voor aansprakelijkheid (NBA 2014) algemene voorwaarden (hierna: de NBA voorwaarden) van toepassing. Daarin staat:

1.7

2.1

Aansprakelijkheid

3.1

3.5 (

3.3.

F&B heeft op 10 oktober 2025 met het Schotse bedrijf Monan Wind Company Ltd. (hierna: Constantine) een overeenkomst gesloten voor de (ver)koop en (op)levering van drie windturbines (hierna: de koopovereenkomst). De relevante turbine moest worden opgericht op een windmolenpark te Ardhasaig, Schotland. Op de koopovereenkomst is het recht van Engeland en Wales toepasselijk.

3.4.

F&B heeft op grond van de koopovereenkomst op 28 oktober 2025 de eigendom van de windturbine overgedragen aan Constantine. Uit hoofde van de koopovereenkomst was F&B verplicht om de windturbine operationeel te maken en op te leveren op 19 december 2025.

3.5.

Op 12 december 2025 is door een fout van installateurs van F&B brand ontstaan in de windturbine. Als gevolg van een menselijke fout was de normale mogelijkheid om de rotor te remmen uitgeschakeld. Daardoor is de rotor, als gevolg van de wind, steeds harder gaan draaien zonder dat deze gestopt kon worden, met een serieuze brand tot gevolg. Hierbij is de windturbine geheel verloren gegaan. Voorts zijn olie en mogelijk ook andere verontreinigende stoffen uitgestroomd over en/of anderszins terechtgekomen op de bodem en in het water.

3.6.

Constantine heeft F&B bij brief van 8 januari 2026 aansprakelijk gesteld voor, onder meer, de schade aan de turbine (hierna: de zaakschade) en de daardoor ontstane milieuschade. F&B heeft Starr vervolgens verzocht voor deze schade dekking te verlenen onder de AVB-verzekering.

3.7.

New Wind c.s. en Starr hebben tussen januari 2026 en mei 2026 gecorrespondeerd over de vraag of sprake is van schade die is gedekt door de AVB-verzekering. Starr heeft daarbij het standpunt ingenomen dat de zaakschade (geclaimd onder rubriek I van de polis, Algemene aansprakelijkheid) niet valt onder dekking van de AVB-verzekering. Ten aanzien van de milieuschade (rubriek III) heeft Starr aanvankelijk geen dekkingsstandpunt ingenomen.

3.8.

De deskundige van Starr heeft in een rapport van 26 mei 2026 aanbevolen dat aan F&B een voorschot wordt betaald van € 160.090,- ten aanzien van de milieuschade.

4.1.

New Wind c.s. vorderen - samengevat – dat de voorzieningenrechter bij uitvoerbaar verklaard vonnis:

4.2.

Starr voert verweer. Starr concludeert tot afwijzing van de vorderingen van New Wind c.s., met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van New Wind c.s. in de kosten van deze procedure.

Toetsingskader

5.1.

De vorderingen van New Wind c.s. zijn nakomingsvorderingen. Omdat New Wind c.s. meent dat Starr aan F&B dekking onder de verzekering dient te verlenen te dient zij voorts over te gaan tot vergoeding van de schade, althans een voorschot daarop. Met betrekking tot een voorziening in kort geding, bestaande uit een veroordeling tot betaling van een geldsom, is terughoudendheid op zijn plaats. De voorzieningenrechter zal daarbij niet alleen moeten onderzoeken of het bestaan van een vordering van de eiser op de gedaagde voldoende aannemelijk is, maar ook of daarnaast sprake is van feiten en omstandigheden die meebrengen dat uit hoofde van onverwijlde spoed een onmiddellijke voorziening is vereist. In de afweging van de belangen van partijen moet de voorzieningenrechter mede betrekken de vraag naar - kort gezegd - het risico van onmogelijkheid van terugbetaling mocht de bodemrechter anders beslissen.

5.2.

New Wind c.s. heeft, onweersproken, aangevoerd dat zij door de aanspraken van Constantine in een positie is komen te verkeren dat zij vreest dat zij binnenkort niet meer aan haar lopende verplichtingen kan voldoen. Daaruit volgt dat niet van New Wind c.s. kan worden gevergd de uitkomst van een bodemprocedure af te wachten en heeft zij voldoende spoedeisend belang bij haar vorderingen.

5.3.

Starr heeft aangevoerd dat de door New Wind ingestelde vorderingen moeten worden afgewezen, omdat de schade niet door haar, maar enkel door F&B is geleden. Starr wijst er terecht op dat zij enkel een betalingsverplichting jegens F&B heeft indien de schade is geleden door F&B. Dit laat echter onverlet dat New Wind ook een zelfstandig belang heeft bij toewijzing omdat New Wind naast verzekerde verzekeringnemer is. Artikel 2.1.2 van de ANB voorwaarden bepaalt dat in beginsel verzekeringnemer degene is die rechten aan de polis kan ontlenen. Onduidelijk is of toegang tot de polis is verleend aan F&B, zoals in dat artikel is bepaald. New Wind dient dus als verzekeringnemer (ook) deze vorderingen in te stellen. Voorts is onweersproken dat New Wind door F&B aan Constantine verschuldigde bedragen en andere gemaakte kosten (deels) heeft voorgeschoten. De voorzieningenrechter gaat daarom aan dit verweer van Starr voorbij.

5.4.

De vorderingen van New Wind c.s. zien enerzijds op zaakschade (rubriek I van de polis) en anderzijds op milieuschade (rubriek III), alsmede bereddingskosten. De correspondentie van partijen heeft met name betrekking gehad op de zaakschade. Starr voert ten aanzien van de door New Wind c.s. geclaimde milieuschade aan dat deze in beginsel gedekt is, dat zij deze claim nog in behandeling heeft en dat zij ten tijde van de zitting al opdracht had gegeven om een voorschot aan F&B te betalen in lijn met de aanbeveling van de milieuschadedeskundige van Starr. Hoewel dat voorschot nog niet door F&B is ontvangen, hetgeen verklaard kan worden doordat de betaling vermoedelijk via de makelaar loopt en de opdracht tot betaling eerst kort voor de zitting gegeven is, is daarmee voldoende aannemelijk dat Starr haar verplichtingen onder de polis nakomt. Op dit moment is onvoldoende duidelijk of/dat New Wind c.s. aanspraak kunnen maken op een hoger bedrag dan het bedrag van het voorschot. De vordering is dus in zoverre prematuur.

5.5.

Gelet hierop hebben New Wind c.s. geen, zeker geen spoedeisend, belang bij de ingestelde vorderingen onder V en VI voor zover deze zien op de milieuschade en worden deze afgewezen.

5.6.

Het geschil van partijen heeft betrekking op de uitleg van de polis, in het bijzonder van de clausules (zie 3.1.) en de NBA voorwaarden, hierna tezamen te noemen de polisvoorwaarden. Het komt er daarbij bij de zaakschade op aan of de schade valt onder een insluiting op een uitsluiting. Niet in geschil is dat partijen niet over de tekst van de polisvoorwaarden hebben onderhandeld. De uitleg van een bepaling in de polisvoorwaarden is daarom met name afhankelijk van objectieve factoren, zoals de bewoordingen waarin de desbetreffende bepaling is gesteld, gelezen in het licht van de polisvoorwaarden als geheel en in het licht van de in voorkomend geval bij de polisvoorwaarden behorende toelichting. Behalve op de hiervoor genoemde factoren kan bij een met name op objectieve factoren gebaseerde uitleg bijvoorbeeld ook acht geslagen worden op:

- de betekenis van het gebruikte begrip in het algemeen spraakgebruik;

- de betekenis van het gebruikte begrip naar beursopvattingen of volgens beursgebruik;

- het met de bepaling beoogde doel; en

- de aard en het karakter van de verzekering.

Tot slot is in het kader van het aan de orde zijnde geschilpunt relevant dat een uitsluitingsclausule eng moet worden uitgelegd.

5.7.

New Wind c.s. voert (primair) aan dat Starr dekking dient te verlenen op basis van clausule V003, omdat deze clausule zo moet worden uitgelegd, dat deze tot doel heeft om de daarin omschreven schade, ook voor zover die ingevolge de vervangingsclausule van artikel 3.5 van de NBA voorwaarden is uitgesloten, in te sluiten.
Starr weigert dekking te verlenen, omdat de uitsluiting van artikel 3.5 van de NBA voorwaarden van toepassing is op deze schade. De schade die New Wind c.s. vorderen komt in de kern neer op de kosten van het alsnog het deugdelijk opleveren van de windturbine, een verplichting van F&B onder de koopovereenkomst. De polis dekt de aansprakelijkheid van New Wind c.s. voor zaakschade van derden, niet schade aan het werk zoals een CAR-verzekering die biedt. Clausule V003 brengt daarin geen verandering. Het risico van de windturbine berustte nog bij F&B. Daarom valt de schade niet onder de dekking van de verzekering, aldus Starr.

5.8.

Naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter brengt uitleg van clausule V003 met zich dat Starr zich niet op artikel 3.5 van de polisvoorwaarden kan beroepen om elke dekking te weigeren voor de gevorderde schade. Daarvoor is het volgende redengevend.

5.9.

Uit de formulering van clausule V003 volgt dat deze clausule betrekking heeft op zaakschade aan alle zaken die verzekerde onder zich heeft, behoudens in geval van huur, pacht, bruikleen of bewaarneming. Tussen partijen staat vast dat de windturbine een dergelijke zaak was. Vast staat voorts dat de schade (tenminste grotendeels) is veroorzaakt door brand. Aannemelijk is dat het hier gaat om schade die een brandverzekeraar in elk geval deels zou hebben vergoed (hierop wordt hierna teruggekomen). Dat betekent, dat aan de objectief uitgelegde tekst van de clausule is voldaan, zodat deze toepasselijk is.

5.10.

Deze clausule heeft naar de letter slechts tot gevolg dat de uitsluiting van artikel 3.1.3 van de polisvoorwaarden niet toepasselijk is. Een uitleg van de polis in haar geheel dient echter te geschieden met in achtneming van de uitlegregels. Die houden in dat de clausules prevaleren boven de polisvoorwaarden en dat tegenstrijdigheden in clausules en artikelen van gelijke rangorde nimmer ten nadele van de verzekeringnemer zullen worden uitgelegd. Voorts dient de polis in haar geheel en de plaats van de clausule in dat geheel te worden bezien. Strekking en doel van deze specifieke clausule is, dat de uitsluiting voor brandschade aan zaken van een derde in, kort gezegd, opzichtsituaties, niet geldt, ook niet als er niet daadwerkelijk een brandverzekeraar heeft uitgekeerd.

5.11.

Starr beroept zich op artikel 3.5 van de polisvoorwaarden, dat niet zozeer opzichtsituaties regelt maar met name het ondernemers- en prestatierisico buiten de dekking brengt. Dat is echter niet het risico dat zich hier heeft verwezenlijkt. Partijen zijn het erover eens dat de toedracht erop neer komt dat een menselijke fout van personeel van F&B ertoe heeft geleid dat brand is ontstaan in de toren, met grote schade tot gevolg. Het is een gelukkige omstandigheid dat de personenschade beperkt is gebleven. Deze menselijke fout, die voorshands los van de koopovereenkomst naar Nederlands en Engels recht als onrechtmatig jegens Constantine als eigenaar van de turbine moet worden beschouwd, is weliswaar gemaakt ten tijde van de inbedrijfstelling van de turbine, maar staat los van de uitvoering van de koopovereenkomst. Dit is dus niet gelijk te stellen met gevallen waarvoor de uitsluiting van artikel 3.5 van de polisvoorwaarden is geschreven, te weten gevallen waarin een leverancier/installateur een ondeugdelijke zaak (de windturbine) oplevert en de koper aanspraak maakt op correcte oplevering, dan wel de installateur een dienst (de inbedrijfsstelling) niet naar behoren verricht en de opdrachtgever de dienst opnieuw, en nu correct uitgevoerd wil zien. Dat de windturbine total loss is zodat de zaakschade voor een groot deel neerkomt op het geheel vervangen daarvan doet daaraan niet af.

5.12.

Daarbij komt dat hetgeen hiervoor is overwogen omtrent de feiten meebrengt dat aannemelijk is dat dekking bestaat onder (de subsidiair aangevoerde) clausule V001 (voor directe schade tot een bedrag van maximaal € 250.000). Uit de aansprakelijkstelling van Constantine blijkt dat in haar visie de windturbine aan haar toebehoorde en zij ten gevolge van de brand schade heeft geleden waarvoor zij F&B aansprakelijk houdt, zodat deze ingevolge artikel 2.1.1 NBA jo. clausule V001 in beginsel gedekt is. Hiervoor geldt te meer dat het niet in behandeling nemen van de claim niet te rechtvaardigen is.

5.13.

Met het voorgaande is over de omvang van de te vergoeden schade nog niets gezegd. Dat debat zullen partijen nog dienen te voeren, al dan niet met behulp van experts. In dat verband kan, in het kader van het beroep op clausule V003, ook het debat worden gevoerd over de vraag welk schadebedrag een brandverzekeraar zou hebben uitgekeerd.

5.14.

5.15.

De voorzieningenrechter ziet gelet op het voorgaande wel voldoende aanleiding om Starr te veroordelen tot bepaling van een voorschot. Starr heeft terecht aangevoerd dat F&B haar schade in deze kort geding procedure te summier (met stukken) heeft onderbouwd om de aard en omvang daarvan te kunnen bepalen. Het is echter wel aannemelijk dat F&B naast de milieuschade aansprakelijk jegens Constantine is voor enige schade en voorts dat zij gedekte bereddingskosten heeft gemaakt. De voorzieningenrechter zal daarom, mede gelet op de hiervoor aangehaalde toets voor de toewijsbaarheid van geldvorderingen in kort geding, een bedrag van € 50.000,- als voorschot op de schade toekennen.

5.16.

New Wind c.s. heeft betaling van buitengerechtelijke kosten gevorderd. Dit betreft de advocaatkosten die New Wind c.s. heeft gemaakt voorafgaand aan deze kort geding procedure. De omvang daarvan is onvoldoende vast komen te staan, omdat deze kosten (in ieder geval voor een deel) van kleur zijn verschoten nu het tot een procedure is gekomen. Bovendien heeft New Wind c.s. onvoldoende gesteld om aannemelijk te maken dat deze kosten in redelijkheid zijn gemaakt en redelijk zijn qua omvang en aard. Deze vordering wordt daarom afgewezen.

5.17.

Starr is grotendeels in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen, te vermeerderen met de wettelijke rente vermeld in de beslissing. De proceskosten van New Wind c.s. worden begroot op:

De voorzieningenrechter

6.1.

veroordeelt Starr om de verzekeringsovereenkomst na te komen in die zin dat Starr de claim van New Wind c.s. onder rubriek I van de polis en de bereddingskosten op de gebruikelijke en in de polisvoorwaarden opgenomen wijze in behandeling dient te nemen,

6.2.

veroordeelt Starr om binnen 14 dagen na betekening van dit vonnis aan F&B te betalen een bedrag van € 50.000,00 bij wijze van voorschot,

6.3.

veroordeelt Starr in de proceskosten van € 2.101,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als Starr niet tijdig aan de veroordelingen voldoen en het vonnis daarna wordt betekend,

6.4.

veroordeelt Starr tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

6.5.

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

6.6.

wijst het meer of anders gevorderde af.