Civiel recht overig

Effectenlease. Vordering vanwege advisering door tussenpersoon en wetenschap advisering bij Dexia

Gerechtshof Amsterdam, 20 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 20 oktober 2026 heeft het Gerechtshof Amsterdam in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.

Instantie
Gerechtshof Amsterdam
Zittingsplaats
Amsterdam
Datum uitspraak
20 oktober 2026
Datum publicatie
20 oktober 2026
Zaaknummer
200.334.817/01
Procedure
Hoger beroep
Advocaat
mr. I.M.C.A. Reinders Folmer in Amsterdam, mr. J.B. Maliepaard in Rotterdam
ECLI
ECLI:NL:GHAMS:2026:2980
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Effectenlease. Vordering vanwege advisering door tussenpersoon en wetenschap advisering bij Dexia

Uitspraak

GERECHTSHOF AMSTERDAM

afdeling civiel recht en belastingrecht, team I

zaaknummer: 200.334.817/01

zaak- en rolnummer rechtbank Amsterdam: 9948061 EL 22-53

arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 20 oktober 2026

in de zaak van

DEXIA NEDERLAND B.V.,

gevestigd in Amsterdam,

appellante,

hierna aan te duiden als Dexia,

advocaat: mr. I.M.C.A. Reinders Folmer in Amsterdam,

tegen

[geïntimeerde] ,

wonende in [plaats] ,

geïntimeerde,

hierna aan te duiden als afnemer,

advocaat: mr. J.B. Maliepaard in Rotterdam.

1 De procedure in eerste aanleg

Voor het verloop van de procedure in eerste aanleg verwijst het hof naar de bestreden vonnissen van de kantonrechter van de rechtbank Amsterdam van 1 december 2022 (tussenvonnis) en 3 augustus 2023 (eindvonnis).

2 De procedure in hoger beroep

2.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

  • de dagvaarding in hoger beroep;

  • de memorie van grieven met producties;

  • de memorie van antwoord met producties;

de akte uitlaten producties van Dexia.

2.2.

Dexia doet in haar memorie van grieven opnieuw een beroep op het als productie 1 bij conclusie van repliek overgelegde Memorandum. Het hof stelt vast dat deze productie geen bewijsstuk of productie is in de zin van artikel 1.2 aanhef en onder b van het Landelijk Procesreglement voor civiele dagvaardingszaken bij de gerechtshoven (LPR), maar een uitgebreid processtuk, met een uitvoerige toelichting op de standpunten van Dexia. Voor het indienen van een dergelijk processtuk, naast de memorie van grieven die de standpunten van Dexia bevat, bestaat geen ruimte. Op dit processtuk – en de reactie daarop – wordt daarom geen acht geslagen.

3 De kern van de zaak

3.1.

Deze zaak gaat over een effectenleaseovereenkomst d.d. 4 mei 1998 met een looptijd van 180 maanden en nummer 20008256 tot stand gekomen tussen Dexia en afnemer via een tussenpersoon (Horizon Leven B.V.; hierna te noemen: Horizon Leven). Aan de orde is de vraag of afnemer is geadviseerd door de tussenpersoon die niet de daarvoor vereiste vergunning had, terwijl Dexia dat wist dan wel behoorde te weten. Als deze tussenpersoon beleggingsadvies heeft gegeven en Dexia dat wist dan wel behoorde te weten, moet Dexia de volledige schade van afnemer vergoeden.

3.2.

Dexia heeft gevorderd dat de kantonrechter afnemer zal veroordelen tot betaling van een bedrag van € 399,85 (met rente), alsmede voor recht zal verklaren dat Dexia met betrekking tot de tussen haar en afnemer gesloten overeenkomst van effectenlease met nummer 20008256 aan al haar verplichtingen heeft voldaan en derhalve niets meer aan afnemer verschuldigd is.

3.3.

De kantonrechter heeft voor recht verklaard dat Dexia niets meer aan afnemer verschuldigd is, nadat Dexia is overgegaan tot uitbetaling van de schadevergoeding als in rov. 4.19 van het bestreden eindvonnis weergegeven en heeft het meer of anders gevorderde afgewezen.

4 De beoordeling

4.1.

Het hof verwijst naar het bestreden eindvonnis voor de feiten die de kantonrechter heeft vastgesteld. Deze feiten zijn niet bestreden, zodat ze ook in hoger beroep het uitgangspunt vormen.

4.2.

Het hof verwijst voor de weergave van de vorderingen van Dexia en de grondslagen daarvan naar wat hiervoor is overwogen en het bestreden eindvonnis. Deze weergave in het eindvonnis is in hoger beroep niet bestreden.

4.3.

In hoger beroep heeft Dexia grieven aangevoerd en geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden vonnissen, en tot het alsnog toewijzen van haar vorderingen. Dexia heeft geen grieven gericht tegen het tussenvonnis, zodat het hoger beroep zich beperkt tot het eindvonnis.

4.4.

Afnemer heeft geconcludeerd tot niet-ontvankelijk verklaring van Dexia in haar appel, althans haar vorderingen af te wijzen.

Verjaring

4.5.

Met grief I bestrijdt Dexia het oordeel van de kantonrechter in rov. 4.9 dat het beroep van Dexia op verjaring wordt afgewezen. Afnemer was uiterlijk ten tijde van de beëindiging van de overeenkomst met zowel de schade als de daarvoor aansprakelijke persoon bekend, derhalve in 2006. Tussen 2006 en de eerste keer dat namens afnemer het standpunt werd betrokken dat Dexia jegens haar schadeplichtig zou zijn in de conclusie van antwoord, is de toepasselijke verjaringstermijn van vijf jaar (art. 3:310 BW) meermaals verstreken. De vorderingen die worden genoemd in deze procedure, zijn derhalve verjaard, aldus Dexia.

4.6.

Afnemer voert gemotiveerd verweer en voert daartoe het volgende aan. Dexia stelt ten onrechte dat de vorderingen tussen de eindafrekening uit 2006 en de conclusie van antwoord uit 2022 meermalen zouden zijn verjaard. In de conclusie van dupliek is gewezen op de brieven van 9 oktober 2009, 23/24 januari 2012, 29 december 2015, 27 oktober 2016 (en

1 november 2016), 9 november 2016 en 20 januari 2017. Dit zijn algemene stuitingsbrieven waar Leaseproces, de gemachtigde van afnemer in eerste aanleg, de verjaring voor al haar cliënten heeft gestuit. Steeds was bij deze brieven een lange lijst gevoegd met de namen van alle cliënten, waaronder de naam van afnemer. Dexia is volledig bekend met deze brieven, nu deze al in duizenden zaken een rol hebben gespeeld. Voor de goede orde legt afnemer de van belang zijnde brieven (vanaf 2012, omdat de WCAM stuiting de stuitingsbrief van 2009 deels overlapt) over als productie Hof A.

4.7.

Het hof is van oordeel dat het beroep op verjaring faalt en overweegt daartoe als volgt. De verjaringstermijn van een vordering tot vergoeding van schade bedraagt vijf jaar nadat de schuldeiser zowel met de schade als met de daarvoor aansprakelijk persoon bekend is geworden (artikel 3:310 lid 1 BW). De effectenleaseovereenkomst is bij brief van 6 januari 2006 door Dexia beëindigd wegens een betalingsachterstand. Bij brief van 10 mei 2006 heeft Leaseproces vervolgens namens afnemer onder meer een beroep gedaan op onrechtmatig handelen door Dexia en verzocht om alle door afnemer betaalde bedragen terug te betalen. De op dat moment aanhangige collectieve actie heeft de verjaring van de vordering van afnemer tot betaling van schadevergoeding vervolgens gestuit tot zes maanden nadat dit hof in zijn beschikking van 25 januari 2007 de WCAM-overeenkomst verbindend heeft verklaard, dus tot en met 25 juli 2007 (HR 9 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3018 en HR 19 mei 2017, ECLI:NL:HR:2017:936).

4.8.

Vervolgens hebben in de jaren daarna meerdere tijdige en geldige stuitings-handelingen plaatsgevonden, onder meer met de brieven namens afnemer aan Dexia van

24 januari 2012, 27 oktober 2016 en 19 oktober 2021. De conclusie van antwoord dateert van 21 juli 2022.

Het hof verwerpt het betoog van Dexia dat de brieven die zij heeft ontvangen niet als stuitingshandelingen kunnen gelden, gezien de aard en inhoud ervan. Reeds op grond van de brief van 10 mei 2006 was het voor Dexia kenbaar dat afnemer meende een vordering op Dexia te hebben wegens onrechtmatig handelen van Dexia jegens afnemer en dat zij op basis daarvan schadevergoeding in de vorm van terugbetaling van al hetgeen afnemer aan Dexia had betaald verlangde. In daaropvolgende brieven is Dexia steeds meegedeeld dat de vorderingen van afnemer onverkort worden gehandhaafd en dat deze brieven bedoeld zijn om de verjaring te stuiten.

Het hof merkt nog op dat uit de rechtspraak van de Hoge Raad volgt dat de gestelde schending van het destijds geldende artikel 25 van de Nadere Regeling toezicht effectenverkeer 1995 (oud) (hierna: NR 1995) (nadien gold per 1 februari 1999 artikel 41 Nadere Regeling toezicht effectenverkeer 1999 (oud) (hierna: NR 1999)) als hier aan de orde slechts een rol speelt bij de billijkheidsafweging van artikel 6:101 BW. In het onderhavige geval is geen sprake van een zelfstandige vordering uit hoofde van schending van artikel 25 NR 1995 dan wel artikel 41 NR 1999.

Tussenpersoon − juridisch kader

4.9.

Naar vaste rechtspraak van de Hoge Raad, zoals bevestigd in het arrest van 9 juni 2023 (ECLI:NL:HR:2023:885, rov. 3.2.1 en verder), brengt de enkele omstandigheid dat Dexia in strijd met artikel 25 NR 1995 – dan wel het daarmee materieel overeenkomende artikel 41 NR 1999 – een effectenleaseovereenkomst heeft gesloten met een afnemer terwijl Dexia wist of behoorde te weten dat de afnemer tot het aangaan van die overeenkomst advies had gekregen van een tussenpersoon die niet beschikte over de daarvoor vereiste vergunning, mee dat de billijkheid in beginsel eist dat de vergoedingsplicht van Dexia geheel in stand blijft, zowel wat betreft een eventuele restschuld als wat betreft de door de afnemer reeds betaalde rente, aflossing en kosten (ECLI:NL:HR:2016:2012 en ECLI:NL:HR:2018:1935).

4.10

De Hoge Raad heeft in zijn prejudiciële beslissing van 10 juni 2022 (ECLI:NL:HR:2022:862) nader uiteengezet wanneer sprake is van een niet-toegestane advisering door een tussenpersoon. Dit is het geval indien de tussenpersoon, zonder over een vergunning te beschikken, in het kader van zijn beroep of bedrijf aan een afnemer een gepersonaliseerde aanbeveling tot het aangaan van een specifieke effectenleaseovereenkomst of een ander specifiek financieel product heeft gedaan. Voor de beoordeling of sprake is van een dergelijke gepersonaliseerde aanbeveling is vereist, maar ook voldoende, dat een effectenleaseproduct is voorgesteld als geschikt voor deze afnemer, of berust op een afweging van de persoonlijke omstandigheden van de afnemer. Voor de beoordeling of de tussenpersoon een aanbeveling heeft gedaan die berust op een afweging van diens persoonlijke omstandigheden is van belang of de tussenpersoon al dan niet:

(i) heeft geïnformeerd naar de financiële omstandigheden en financiële doelen van de afnemer,

(ii) ook andere mogelijke effectenleaseproducten heeft genoemd en besproken dan het uiteindelijk afgenomen product, en,

(iii) naast of in samenhang met het afgenomen effectenleaseproduct een ander financieel product heeft geadviseerd.

Maar ook als deze omstandigheden in een concreet geval niet worden vastgesteld, bestaat de mogelijkheid dat de tussenpersoon een gepersonaliseerde aanbeveling heeft gedaan, namelijk een aanbeveling die is voorgesteld als geschikt voor de betrokken afnemer. Hoewel een zodanige niet op een afweging van persoonlijke omstandigheden berustende aanprijzing onder omstandigheden mogelijk ook als een ‘verkooppraatje’ kan worden gekarakteriseerd, gaat de tussenpersoon daarmee niettemin de reikwijdte van zijn vrijstelling te buiten.

4.11.

Indien de tussenpersoon zonder vergunning advies in de hiervoor bedoelde zin heeft gegeven aan een afnemer en Dexia dit wist of behoorde te begrijpen, eist de billijkheid in beginsel dat de vergoedingsplicht van Dexia geheel in stand blijft. Daarbij is de inhoud van het advies of een eventueel eigen inzicht van de afnemer in het af te nemen effectenleaseproduct niet meer van belang. Ook niet van belang zijn daarbij de wijze waarop de tussenpersoon zijn advies heeft verstrekt, al dan niet in de vorm van een persoonlijk financieel plan, en de omstandigheid dat:

( i) de afnemer had kunnen begrijpen dat de tussenpersoon met name een bepaald effectenleaseproduct wenste te verkopen,

(ii) de tussenpersoon zich presenteerde als deskundige op het gebied van financiële advisering,

(iii) de tussenpersoon ongevraagd contact heeft gezocht met de afnemer, dan wel dat de afnemer uit eigen beweging contact heeft gezocht met de tussenpersoon,

(iv) er voordien geen contact was geweest tussen de afnemer en de tussenpersoon, dan wel dat tussen hen al een relatie bestond, en,

( v) de tussenpersoon de afnemer thuis heeft bezocht voor een gesprek, dan wel alleen telefonisch of schriftelijk contact met de afnemer heeft gehad.

Advies

4.12.

In deze zaak is door Dexia niet voldoende betwist dat de tussenpersoon optrad als cliëntenremisier (een effectenbemiddelaar die mogelijke cliënten aanbrengt bij een effecteninstelling). Tussen partijen is verder niet in geschil dat de tussenpersoon niet beschikte over een vergunning om ook als adviseur op te treden. Dexia stelt in dit kader dat de combinatie van het geven van beleggingsadvies en het aanbrengen van cliënten onder de toenmalige wet- en regelgeving geen vergunningplichtige activiteit was. Het hof overweegt dat de Hoge Raad in het arrest van 2 september 2016 (ECLI:NL:HR:2016:2012, rov. 4.7) deze stelling van Dexia heeft verworpen met de overweging – kort gezegd – dat Nederland in de Wet toezicht effectenverkeer 1995 (hierna: Wte 1995) gebruik heeft gemaakt van de in de Richtlijn Beleggingsdiensten voor lidstaten geboden mogelijkheid om wat betreft de vergunningvoorwaarden strengere regels van toepassing te verklaren dan in de Richtlijn zijn vastgesteld. Dit betekent volgens de Hoge Raad dat de Wte 1995 aldus moet worden uitgelegd dat indien een cliëntenremisier zich niet beperkt tot het aanbrengen van een potentiële belegger bij een beleggingsinstelling of effecteninstelling, maar hij die belegger tevens in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf adviseert, de aldus handelende cliëntenremisier over een vergunning dient te beschikken. In de hiervoor reeds genoemde arresten van 12 oktober 2018 en 9 juni 2023 heeft de Hoge Raad dit oordeel gehandhaafd. Het hof ziet in wat Dexia in deze procedure heeft aangevoerd geen aanleiding om anders te beslissen dan wel om ter zake daarvan vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen.

4.13.

Toepassing van de hiervoor genoemde jurisprudentie in deze zaak, leidt tot het volgende.

4.14.

Afnemer heeft een uiteenzetting gegeven van de wijze waarop Horizon Leven in dit geval heeft bemiddeld bij de totstandkoming van de effectenleaseovereenkomst, onder “II.4 Advisering door de tussenpersoon” in het eerste processtuk van afnemer in eerste aanleg. De stellingen van afnemer komen, samengevat, op het volgende neer. Afnemer heeft meerdere persoonlijke gesprekken gevoerd met [naam] , een medewerker van Horizon Leven. Daarbij is besproken dat afnemer (extra) vermogen wenste op te bouwen, met welk doel, en welke middelen afnemer daarvoor beschikbaar zou hebben. Naar aanleiding hiervan is afnemer door de medewerker van Horizon Leven geadviseerd om het product Capital Effect van Dexia af te nemen. Dit product was volgens de medewerker van Horizon Leven geschikt voor de situatie van afnemer. Afnemer heeft op het advies van de medewerker van Horizon Leven vertrouwd en heeft dit advies opgevolgd. Vervolgens is afnemer de effectenleaseovereenkomst aangegaan, aldus afnemer.

4.15.

Dexia heeft betwist dat Horizon Leven aan afnemer een gepersonaliseerde aanbeveling heeft gedaan. De bewijslast van die stelling ligt bij afnemer. Van Dexia kan niet worden gevergd dat zij de betwisting van de stellingen van afnemer nader motiveert, want zij is immers op geen enkele wijze betrokken geweest bij contacten van afnemer met Horizon Leven. Dexia is derhalve niet in de positie om voor de beoordeling relevante informatie te verschaffen. Zij kan, bij gebrek aan concrete zaak specifieke stellingen, niet anders dan de algemene stellingen van afnemer op algemene wijze betwisten. Dexia betwist dat een huisbezoek heeft plaatsgevonden. Uit de stukken van afnemer volgt niet welke inhoudelijke rol de tussenpersoon heeft vervuld bij de totstandkoming van de effectenleaseovereenkomst, noch enige andere aanwijzing op basis waarvan een persoonlijke aanbeveling aan de afnemer kan worden aangenomen. Wat er tussen afnemer en de tussenpersoon daadwerkelijk is besproken volgt hier niet uit. Afnemer heeft niet gesteld of onderbouwd op welke wijze de tussenpersoon een aanbeveling heeft gedaan die zij als geschikt voor afnemer heeft voorgesteld en die berust op een afweging van de persoonlijke omstandigheden van afnemer. De stellingen van afnemer zijn niet juist en niet voldoende concreet. Bovendien gaat het om herinneringen van afnemer aan gebeurtenissen die zich meer dan 20 jaar geleden afgespeeld hebben, aldus steeds Dexia.

4.16.

Het hof overweegt als volgt.

De door afnemer geschetste betrokkenheid van de tussenpersoon bij de totstandkoming van de effectenleaseovereenkomst, indien deze vast komt te staan, moet in het licht van de prejudiciële beslissing van de Hoge Raad van 10 juni 2022 worden gekwalificeerd als vergunningplichtige advisering. Anders dan Dexia stelt, zijn de stellingen van afnemer voldoende concreet. Uit deze stellingen volgt immers dat (i) de tussenpersoon heeft geïnformeerd naar de wensen en financiële situatie van afnemer, (ii) afnemer de financiële doelen aan de tussenpersoon bekend heeft gemaakt, (iii) de tussenpersoon vervolgens een specifiek effectenleaseproduct van een specifieke aanbieder heeft geadviseerd, (iv) met welk product volgens de tussenpersoon de financiële doelen van afnemer konden worden gerealiseerd. Deze stellingen volstaan in ieder geval voor de conclusie dat de tussenpersoon het effectenleaseproduct aan afnemer heeft voorgesteld als geschikt voor afnemer en dat op die grond sprake is van een gepersonaliseerde aanbeveling.

Naar het oordeel van het hof bieden de door afnemer overgelegde producties, waaronder stukken met betrekking tot de aard van de onderneming en de werkwijze van Horizon Leven (productie B bij conclusie van antwoord en productie B bij memorie van antwoord) voldoende aanknopingspunten die de gang van zaken zoals beschreven door afnemer bevestigen. Daarbij verwerpt het hof het verzoek van Dexia om productie B bij memorie van antwoord buiten beschouwing te laten. Anders dan Dexia meent, was er geen eerdere mogelijkheid om deze in het geding te brengen. De laatste schriftelijke handeling van afnemer in eerste aanleg dateert immers van 8 juni 2023, terwijl de in productie B overgelegde uitspraken dateren van 22 juni 2023 en 27 juli 2023. Bovendien is Horizon Leven op het aanvraagformulier en de overeenkomst (producties 2 en 6 bij inleidende dagvaarding) als adviseur vermeld, en staat op het aanvraagformulier als kantoor Horizon Leven en als adviseur [naam] . Daarmee heeft afnemer de stelling dat er is geadviseerd, voldoende gemotiveerd onderbouwd.

4.17.

Het lag op de weg van Dexia om (meer) concreet toe te lichten dat in het onderhavige geval desondanks niet vergunningplichtig is geadviseerd. Gelet op de keus van Dexia om voor de afzet van haar producten gebruik te maken van tussenpersonen, moest Dexia nagaan wat de aard van de betrokkenheid van de tussenpersoon was en of er geen sprake was van vergunningplichtig advies door de tussenpersoon. Voor zover Dexia destijds niet heeft gecontroleerd of in een concreet geval sprake was van vergunningplichtig advies door de tussenpersoon, komen de gevolgen van dit nalaten voor rekening en risico van Dexia, waaronder het feit dat Dexia in deze zaak kennelijk niet in staat is om te onderbouwen dat de tussenpersoon aan afnemer geen beleggingsadvies heeft verstrekt.

4.18.

Voor zover Dexia betoogt dat hiermee een verzwaarde stelplicht op Dexia komt te liggen, waaraan zij onmogelijk zou kunnen voldoen, wordt dit betoog door het hof verworpen. Zoals hiervoor is overwogen, was Dexia er destijds mee bekend dat tussenpersonen doorgaans, althans op grote schaal, beleggingsadvies gaven aan de cliënten die tussenpersonen als cliëntenremisier vervolgens bij Dexia aanbrachten als afnemers van effectenleaseproducten. Het had daarom in het kader van de verplichtingen van Dexia ingevolge artikel 25 NR 1995 op de weg van Dexia gelegen om bij de totstandkoming van de effectenleaseovereenkomst met de afnemer navraag te doen bij de tussenpersoon wat de aard van de betrokkenheid van de tussenpersoon was geweest. Zo had Dexia kunnen en moeten beoordelen of zij de effectenleaseovereenkomst met de afnemer kon en mocht aangaan. Anders dan Dexia betoogt, kon het inwinnen van deze informatie redelijkerwijs van haar verlangd worden omdat deze zich in haar domein bevond. Dexia heeft een dergelijk onderzoek kennelijk niet verricht, althans zij heeft hieromtrent niets gesteld. De gevolgen van dit nalaten, dat meebrengt dat Dexia in onderhavige zaak nu kennelijk niet meer in staat is om te onderbouwen dat er geen advies is verleend of dat de werkwijze van de tussenpersoon afweek van de gebruikelijke, komen voor risico van Dexia.

4.19.

Uit het voorgaande volgt dat als vaststaand moet worden aangenomen dat de tussenpersoon vergunningplichtig advies heeft gegeven aan afnemer. Dexia komt niet toe aan het leveren van (nader) bewijs, omdat zij geen of onvoldoende concrete feiten of omstandigheden te bewijzen heeft aangevoerd die tot een ander oordeel kunnen leiden.

Wetenschap Dexia

4.20.

Naast de voorwaarde dat is geadviseerd door de tussenpersoon, is ook vereist dat Dexia wist of behoorde te weten dat de tussenpersoon zonder vergunning advies heeft gegeven.

4.21.

Afnemer heeft in dit kader onder meer producties overgelegd, die ook in vele andere procedures zijn overgelegd. Daaruit volgt volgens afnemer dat Dexia op de hoogte was van de werkwijze van de door haar ingeschakelde tussenpersonen en ook de opzet had om de tussenpersonen te laten adviseren. Dat is in het onderhavige geval niet anders, omdat de opzet van Dexia niet per tussenpersoon verschilde. Dexia had in ieder geval behoren te weten dat de tussenpersoon aan die opzet voldeed. Dexia koos ervoor om voor de afzet van haar producten gebruik te maken van tussenpersonen, zodat zij volgens afnemer moest waarborgen dat zij aan de eisen van artikel 41 NR 1999 (het hof begrijpt: artikel 25 NR 1995) moest voldoen door na te gaan of geen sprake was van vergunningplichtige advisering door de tussenpersoon. Horizon Leven presenteerde zich als onafhankelijk en deskundig adviseur. Uit een door afnemer overgelegd uittreksel van de Kamer van Koophandel volgt dat financiële dienstverlening behoorde tot de kern van de werkzaamheden van Horizon Leven. Onder financiële dienstverlening is ook advisering te scharen. Bovendien is op het aanvraagformulier en de overeenkomst Horizon Leven als adviseur vermeld. Hieruit volgt dat advisering tot de vaste praktijk van Horizon Leven behoorde. Dexia wist dat, dan wel behoorde dit te weten, aldus afnemer.

4.22.

Dexia voert gemotiveerd verweer.

4.23.

Het hof stelt in deze zaak het volgende voorop. Dexia heeft ervoor gekozen om voor de afzet van haar producten gebruik te maken van tussenpersonen. Ook in dit geval is voor de afzet van het leaseproduct gebruik gemaakt van een tussenpersoon, te weten Horizon Leven. Zoals hiervoor is overwogen, is op het aanvraagformulier en de overeenkomst Horizon Leven vermeld als adviseur. Op het aanvraagformulier is het kantoor Horizon Leven vermeld, met

[naam] als adviseur en met ATP-nummer. Op de overeenkomst is Horizon Leven met haar ATP-nummer aangeduid als ‘Adviseur’. Hieruit kan worden opgemaakt dat Horizon Leven zich bij Dexia als adviseur van afnemer heeft gepresenteerd wat betreft het aanvragen van dit leaseproduct. Uit de aanduiding op de effectenleaseovereenkomst van Horizon Leven als ‘Adviseur’ kan worden afgeleid dat Dexia dat ook zo heeft begrepen en ervan is uitgegaan dat deze tussenpersoon afnemer adviseerde wat betreft het leaseproduct.

4.24.

Dit sluit aan bij het beeld dat naar voren komt uit veel eerder gepubliceerde rechtspraak in zaken waarin Dexia partij is. Dit beeld komt erop neer dat het de bedrijfsopzet van Dexia was om voor (in ieder geval een deel van) de distributie van haar effectenleaseproducten tussenpersonen in te zetten die hun cliënten zouden adviseren een effectenleaseproduct af te nemen. In voldoende mate blijkt daaruit dat Dexia wist dan wel behoorde te begrijpen dat de bij haar aangesloten tussenpersonen de afnemers regelmatig niet slechts in het algemeen over deze producten informeerden, maar de producten ook onderdeel lieten zijn van een specifiek op de persoon toegesneden advies. In die zaken is verwezen naar (onder meer) het jaarverslag van (de rechtsvoorgangster van) Dexia over 1999, een artikel uit het Financieele Dagblad van 22 april 1998, de tekst op de website van Dexia op 11 mei 2000 en een interview met de directeur beleggingsproducten van Dexia in het tijdschrift ‘Het effect Spaar Select’ uit 2000. Uit deze stukken volgt dat Dexia bewust gebruik maakte van tussenpersonen als afzetkanaal juist omdat zij belangstellenden van een persoonlijk advies konden voorzien. Deze stukken zijn ook in deze procedure overgelegd en Dexia is met deze rechtspraak genoegzaam bekend. Dexia heeft in deze procedure geen of onvoldoende concrete feiten of omstandigheden aangevoerd die het oordeel rechtvaardigen dat dit beeld niet overeenkomt met de werkelijke gang van zaken van destijds.

4.25.

In aanmerking genomen dat Dexia ervoor koos om voor de afzet van haar producten gebruik te maken van tussenpersonen, dat Horizon Leven zich bij het aanvragen van het onderhavige leaseproduct presenteerde als adviseur van afnemer en Dexia er kennelijk van uitging dat Horizon Leven de adviseur van afnemer was, was het ook aan Dexia om te waarborgen dat zij aan de eisen van onder meer artikel 25 NR 1995 zou voldoen, door na te gaan wat de aard van de betrokkenheid van deze tussenpersoon was en of er geen sprake was van advies door deze tussenpersoon waarvoor een vergunningplicht gold, op grond waarvan Dexia de overeenkomst met de potentiële afnemer zou moeten weigeren. Voor zover Dexia destijds niet heeft gecontroleerd of in een concreet geval sprake was van vergunningplichtige advisering door de tussenpersoon, komen de gevolgen van dit nalaten voor haar rekening en risico.

4.26.

Naar het oordeel van het hof heeft Dexia geen of onvoldoende feiten of omstandigheden naar voren gebracht waaruit volgt dat zij niet heeft kunnen weten dat de tussenpersoon vergunningplichtig advies had gegeven, indien zij de aard en betrokkenheid van de tussenpersoon wel zou hebben onderzocht. Voor zover zij dit niet wist, komt dit voor haar rekening. Aan de eis dat Dexia wist of behoorde te weten dat de tussenpersoon zonder vergunning advies heeft gegeven, is in dit geval dus voldaan. Het hof gaat voorbij aan het bewijsaanbod van Dexia, omdat zij geen of onvoldoende concrete feiten of omstandigheden heeft aangevoerd die tot een ander oordeel zouden kunnen leiden.

Conclusie

4.27.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat het beroep van afnemer op de billijkheidscorrectie slaagt en dat Dexia de schade van afnemer volledig dient te vergoeden. De vorderingen van Dexia zijn niet toewijsbaar.

4.28.

Partijen zijn nu in staat zelf de door Dexia aan afnemer verschuldigde schadevergoeding te berekenen aan de hand van het arrest van de Hoge Raad van 3 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:164, met name rov. 3.6.3 en verder en het door Dexia overgelegde financiële overzicht.

Het hof merkt ten aanzien van het in aanmerking te nemen fiscale voordeel nog het volgende op. Partijen zijn het niet eens over de hoogte van het door afnemer genoten fiscaal voordeel met betrekking tot de aftrekbare rente. Het hof is van oordeel dat uit de door afnemer overgelegde inkomensverklaringen (productie D bij conclusie van dupliek) volgt dat de berekening van het fiscale voordeel door afnemer in de conclusie van dupliek juist is. Hierbij is in aanmerking genomen dat Dexia haar stellingen in dit verband niet voldoende toegelicht heeft.

Slotsom en proceskosten

4.29.

Uit het voorgaande volgt dat de relevante grieven van Dexia falen. Wat verder nog is aangevoerd door partijen, kan niet tot een andere beslissing leiden. Het bestreden eindvonnis zal worden bekrachtigd.

Dexia is aan te merken als de in het ongelijk gestelde partij. Zij is daarom in eerste aanleg terecht in de proceskosten veroordeeld, zodat de daartegen gerichte grief van Dexia faalt. Dexia dient ook in hoger beroep te worden veroordeeld in de proceskosten. Gelet op de in hoge mate gestandaardiseerde processtukken in deze procedure, zal het hof voor het bepalen van het salaris van de advocaat aansluiten bij het liquidatietarief II.

5 De uitspraak

Het hof:

5.1.

bekrachtigt het bestreden eindvonnis;

5.2.

veroordeelt Dexia in de proceskosten van het hoger beroep, en begroot die kosten tot op heden aan de zijde van afnemer op € 783,00 aan griffierecht en op € 1.290,00 (1 punt × tarief II) voor salaris advocaat, en op € 189,00 voor nakosten. Als Dexia niet binnen veertien dagen na de dag van deze uitspraak aan de veroordelingen voldoet en het arrest daarna wordt betekend, worden de proceskosten vermeerderd met € 98,00 en de kosten van betekening;

5.3.

veroordeelt Dexia in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na het verschuldigd worden daarvan zijn voldaan;

5.4.

verklaart deze veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad.

Dit arrest is gewezen door mrs. J.W.M. Tromp, M.M. Kruithof en A.J.M. Lauvenberg, en is in het openbaar uitgesproken door de rolraadsheer op 20 oktober 2026.