Verzekeringsrecht, valt de schade onder de dekking van de bedrijfsschadeverzekering? De verzekerde is een…

Zaaknummer hof : 200.337.104/01
Zaaknummer rechtbank : C/10/540556 / HA ZA 17-1161

Arrest van 3 november 2026

in de zaak van

Royal Peppers B.V.,

gevestigd in Lansingerland,

appellante,

advocaat: mr. J.L. Hoovers, kantoorhoudend in Rotterdam,

tegen

Achmea Schadeverzekeringen N.V.,

gevestigd in Apeldoorn,

verweerster in hoger beroep,

advocaat: mr. E.H. Verweij kantoorhoudend in Apeldoorn.

Het hof zal partijen hierna Royal Peppers en Achmea noemen.

Het verloop van de procedure in hoger beroep blijkt uit de volgende stukken:

• de dagvaarding van 19 januari 2024 waarmee Royal Peppers in hoger beroep is gekomen van de tussen partijen gewezen vonnissen van de rechtbank Rotterdam van 13 mei 2020, 1 juni 2022 en 1 november 2023;

• de memorie van grieven van Royal Peppers, met bijlagen;

• de memorie van antwoord van Achmea, met een bijlage;

• de akte houdende producties ten behoeve van het pleidooi van Royal Peppers, met bijlagen 33a-36;

• de akte houdende productie ten behoeve van het pleidooi van Royal Peppers, met bijlage 37.

Op 31 oktober 2025 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden, waarbij de advocaten de zaak hebben toegelicht aan de hand van pleitaantekeningen.

De rechtbank heeft in rov. 2.1 tot en met 2.11 van het tussenvonnis van 13 mei 2020 een aantal feiten vastgesteld. Hierover bestaat tussen partijen geen geschil, zodat het hof ook van deze feiten zal uitgaan.

Het gaat in deze zaak om het volgende.

1. Royal Peppers richt zich op het telen van paprika’s. De paprikaplanten worden opgekweekt in een kassencomplex, bestaande uit twee kassen. Royal Peppers heeft de risico’s van schade aan haar bedrijfsmiddelen en gewassen verzekerd bij Achmea.

2. Paragraaf 9 van de polisvoorwaarden luidt als volgt:

Royal Peppers heeft gevorderd dat de rechtbank Achmea veroordeelt tot betaling van € 854.415,- te vermeerderen met rente en kosten. Zij heeft aangevoerd dat als gevolg van een kapotte flowmeter er te veel en te koud water aan de plantjes is toegediend. De plantjes zijn hiertegen niet bestand en konden daarom worden getroffen door phytophthora. Hierdoor is er schade ontstaan. Volgens Royal Peppers valt de schade onder de dekking van de verzekering omdat de schade is veroorzaakt door het uitvallen of onjuist functioneren van het watergeefsysteem. Achmea heeft dit betwist.

De rechtbank heeft in het tussenvonnis van 13 mei 2020 overwogen dat de polis niet vergt dat een van de gedekte oorzaken rechtstreeks de schade heeft veroorzaakt. Een verder verwijderd verband kan volstaan; het moet gaan om de dominant cause. Verder heeft de rechtbank overwogen dat partijen het erover eens zijn dat paprikaplantjes veel meer last hebben van phytophthora besmettingen als de plantjes kwetsbaar zijn als gevolg van andere problemen, zoals een te grote watergift en/of een te lage temperatuur in de kas. De rechtbank heeft geoordeeld dat als het door Royal Peppers gestelde technische mankement komt vast te staan, aangenomen moet worden dat de plantjes, als gevolg van dat mankement, in te korte tijd te veel koud water hebben gekregen, waardoor zij kwetsbaarder werden voor phytophthora.

De rechtbank heeft drie deskundigen benoemd aan wie is voorgelegd of kan worden vastgesteld wat de oorzaak van de uitval van de planten is geweest. Aan de deskundigen zijn onder meer vragen voorgelegd over de (defecte) flowmeter, de betekenis van de alarmmelding, de verdeling van de watergift over de kraanvakken, het al dan niet kunnen vaststellen van te veel watergift in de periode 18-22 december 2014 en over de oorzaak van het ontstaan van phytophthora.

De deskundigen hebben op 27 februari 2023 hun definitieve deskundigenbericht uitgebracht.

In het eindvonnis van 1 november 2023 heeft de rechtbank de vordering van Royal Peppers afgewezen. Zij heeft daartoe overwogen dat uit het deskundigenbericht blijkt dat de destijds vervangen flowmeter niet meer beschikbaar is voor onderzoek. Evenmin kan nog worden vastgesteld om welk type flowmeter het destijds ging, wat er eventueel mis was met de destijds vervangen flowmeter en of dit tot de gewasschade van Royal Peppers zou kunnen hebben geleid. Naar het oordeel van de rechtbank ligt deze omstandigheid naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid in de risicosfeer van Royal Peppers. De rechtbank is verder van oordeel dat het deskundigenbericht niet de vereiste duidelijkheid geeft over de verdeling van de aangetaste paprikaplantjes over de kraanvakken. Daarbij heeft de rechtbank in aanmerking genomen dat het schadebeeld niet past bij een defecte flowmeter. Hetgeen in het rapport wordt opgemerkt over het na-ijleffect (dat wil zeggen: het afgeven van overtollig (drain)water door de steenwolmatten (‘nadruppelen’)), leidt evenmin tot nieuwe inzichten en een ander oordeel, aldus de rechtbank. Dit alles brengt de rechtbank tot de slotsom dat Royal Peppers niet het bewijs heeft geleverd van haar stelling dat sprake is van een gedekt evenement onder de polis, althans dat de oorzaak van de gewasschade is gelegen in een defect van het watergeefsysteem (een kapotte flowmeter).

In hoger beroep heeft Royal Peppers geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden vonnissen en tot het alsnog toewijzen van haar vordering in eerste aanleg, met veroordeling van Achmea in de kosten.

Achmea heeft geconcludeerd tot bekrachtiging van het bestreden vonnis, met veroordeling van Royal Peppers in de kosten.

Tussen partijen is in geschil of de schade aan de paprikaplantjes valt onder de bedrijfsschadeverzekering. Royal Peppers is van mening dat dit het geval is op grond van paragraaf 9 van de polisvoorwaarden, Achmea meent dat Royal Peppers hieraan geen dekking kan ontlenen.

Uitleg van de bepalingen van de bedrijfsschadeverzekering vindt plaats aan de hand van de Haviltex-maatstaf. Niet gebleken is dat Royal Peppers en Achmea hebben onderhandeld over de bewoordingen van paragraaf 9. De uitleg van de bepalingen van deze paragraaf is daarom met name afhankelijk van objectieve factoren, zoals hun bewoordingen gelezen in het licht van de polisvoorwaarden als geheel.

Uit de letterlijke tekst van paragraaf 9 van de polisvoorwaarden volgt dat er verzekeringsdekking is als schade (aan verzekerde gewassen) is ontstaan door een afwijking van, kort gezegd, het aan de gewassen toe te dienen water door, voor zover in deze zaak van belang: een plotseling en onvoorzien uitvallen of disfunctioneren van (kort gezegd) het watertoedieningssysteem. Achmea heeft dat niet weersproken. De bewijslast dat aan de voorwaarden van de dekkingsomschrijving is voldaan, rust op de verzekerde.

Het gaat in deze zaak om schade aan planten na een schimmelbesmetting. Wat betreft het causaal verband tussen het disfunctioneren van het watertoedieningssysteem en het ontstaan van schimmel geldt het volgende. De bewijslast ter zake van het causaal verband rust op de verzekerde, maar aan het te leveren bewijs mogen niet te hoge eisen worden gesteld, nu zich naar de aard der zaak niet met absolute zekerheid laat vaststellen waardoor de schimmelbesmetting is ontstaan. Het hof sluit zich aan bij de overweging van de rechtbank in het tussenvonnis van 13 mei 2020 dat de dekkingsomschrijving van de polis niet vergt dat een van de gedekte oorzaken genoemd in paragraaf 9 van de polisvoorwaarden de schade rechtstreeks heeft veroorzaakt. Paragraaf 9 eist niet dat de afwijking van het aan de gewassen toe te dienen water de ‘directe’ oorzaak van de schade is, zodat ook schade veroorzaakt door schimmelvorming door een teveel aan water onder de dekking van de verzekering valt. Hierbij acht het hof van betekenis dat schade aan de verzekerde gewassen door schimmelvorming niet onder het kopje ‘Uitsluitingen’ van de dekking is uitgesloten, terwijl de verzekering dekking biedt voor schade aan gewassen.

Het hof merkt op dat de rechtbank in het tussenvonnis over het causaal verband ook heeft overwogen dat moet worden vastgesteld wat de ‘dominant cause’ is. Partijen zijn de toepassing van deze causaliteitsleer echter niet overeengekomen. Bovendien is in deze zaak niet een situatie aan de orde waarin een keuze moet worden gemaakt tussen twee of meer aanwijsbare oorzaken van de schade, waarvan er dan één als ‘dominant’ (ten opzichte van de andere(n)) zou zijn aan te merken. De dominant cause-leer kan daarom geen toepassing vinden in deze zaak.

Royal Peppers heeft in grief 1 aangevoerd dat de rechtbank ten onrechte heeft overwogen dat Royal Peppers moet aantonen dat er sprake was van een technisch mankement aan de flowmeter.

Het hof overweegt als volgt. Paragraaf 9 vereist niet dat (de verzekerde moet aantonen dat) de schade is veroorzaakt door een technisch mankement aan de flowmeter. De schade moet zijn ontstaan door een plotseling en onvoorzien uitvallen of disfunctioneren van de voedingsunit, de watergeefsystemen of de systemen voor de verwarming van het voedingswater. In zoverre slaagt de grief. In het geval van disfunctioneren van het watergeefsysteem, ligt het wel op de weg van de verzekerde om te stellen (en zo nodig te bewijzen) wat de concrete oorzaak van het disfunctioneren is. In dit geval heeft Royal Peppers aangevoerd dat het disfunctioneren van het watertoedieningssysteem als geheel is veroorzaakt door het disfunctioneren van een onderdeel daarvan, te weten de flowmeter.

Het hof zal hieronder beoordelen of Royal Peppers aannemelijk heeft gemaakt dat watergiftsystemen in december 2014 onjuist hebben gefunctioneerd of zijn uitgevallen, omdat – kort gezegd – sprake was van een gebrekkig functionerende flowmeter. Vervolgens zal het hof ingaan op de stellingen van Achmea die (kort gezegd) inhouden dat het causaal verband tussen de gebrekkig functionerende flowmeter en de besmetting niet is komen vast te staan, en de stelling van Achmea dat sprake kan zijn van alternatieve schadeoorzaken.

Achmea heeft bezwaar gemaakt tegen de benoeming van een van de deskundigen, de heer Vigelius, die vragen 1-11 heeft beantwoord. Achmea heeft tegen hem onder meer de volgende bezwaren geuit: (1) hij is niet ingeschreven in het Landelijk Register van Gerechtelijk Deskundigen; (2) uit het NIVRE-register blijkt slechts dat hij zich bezighoudt met de aandachtsgebieden ‘Inboedel’ en ‘Inventarisgoederen’. Dat hij deskundig zou zijn op het gebied van glastuinbouwtechniek, blijkt nergens uit; en (3) zowel in privé als zakelijk heeft hij contact onderhouden met partijdeskundigen van Royal Peppers.

Uit het deskundigenrapport (pp. 29 en 31) volgt dat de alarmmeldingen die eind december 2014 in kas 1 zijn afgegaan, direct verband hielden met de (onjuiste) toediening van voedingsstoffen. Indirect kunnen de alarmmeldingen wijzen op een gebrekkig functionerende flowmeter. De deskundigen zijn van mening dat een defect aan de flowmeter ertoe kan leiden dat er te weinig of geen flow wordt gedetecteerd, waardoor er te veel water wordt gegeven (pp. 30-31). Dat te veel water is gegeven, volgt uit het feit dat het drainagepercentage in kas 1 in de periode vanaf 18 december 2014 veel hoger lag dan gebruikelijk (pp. 32-36). De deskundigen concluderen dat de diverse alarmmeldingen achteraf als volgt kunnen worden verklaard (p. 36):

Naar het oordeel van het hof betekent dit dat volgens de deskundigen de alarmmeldingen kunnen wijzen op een disfunctioneren van de flowmeter. Als gevolg van een disfunctionerende flowmeter zit er te veel water in het systeem, waardoor de EC-waarde daalt. De computer regelt dan dat de dosering van de voedingsstoffen wordt verhoogd om weer te voldoen aan de juiste hoeveelheid voeding. Dit leidt ertoe dat de alarmmelding “capaciteit overvraag / storing dosering” afgaat, omdat de gevraagde hoeveelheid voedingsstoffen boven de maximale capaciteit komt te liggen.

Achmea heeft de conclusies uit het deskundigenrapport betwist. Zij meent dat er aanwijzingen zijn dat de flowmeter niet defect was en dat ook niet vaststaat dat er te veel water is gegeven. Hieronder zal het hof op die argumenten ingaan.

Achmea voert aan (conclusie na deskundigenbericht, p. 21) dat als de flowmeter defect is, deze minder water meet dan in werkelijkheid wordt doorgelaten, omdat er minder pulsen worden gegeven tijdens het doorstromen van het water. De computer is dan in de veronderstelling dat er op een zeker moment minder water is doorgelaten dan in werkelijkheid. Er zal daarom langer worden doorgegaan met watergeven om toch de ingestelde hoeveelheid te behalen. Het is dus niet zo dat er per tijdseenheid meer water door het systeem gaat. De watergift zal alleen langer duren. Hieruit volgt, aldus Achmea, dat de dosering van meststoffen niet hoeft te worden verhoogd om de gewenste EC te behalen. Dit betekent dat er geen enkele relatie bestaat tussen het alarm “capaciteit overdosering” (nr. 727) en het vermeende defect van de flowmeter, aldus Achmea.

Het hof verwerpt dit betoog. Het is namelijk niet zeker dat, zoals Achmea stelt, de flowmeter te weinig pulsen gaf. De kern van de analyse van de deskundigen is dat de alarmmeldingen een aanwijzing kunnen vormen voor het disfunctioneren van de flowmeter, en daarmee van het watergiftsysteem. Dat er in dit geval een andere verklaring is voor de alarmmeldingen is niet gebleken en Achmea heeft die ook niet gegeven.

De analyse van de deskundigen berust mede erop dat er te veel water in het systeem zat. Er zijn volgens de deskundigen concrete aanwijzingen dat dit het geval was omdat er in de bewuste periode te veel watergift is geweest. Het drainagepercentage is vanaf 18 december 2014 een aantal dagen meer dan 100% geweest, wat betekent dat er meer drainwater is gemeten dan dat er volgens de registratie aan watergift is geweest. Het deskundigenrapport vermeldt (p. 38, onderaan):

Volgens Achmea is het onjuist om te concluderen dat er meer watergift is geweest dan er is geregistreerd. Het water dat gemeten wordt als zijnde “drainwater”, betreft niet alleen drainwater. Behalve drainwater komen er ook andere stromen water in de drainopvangbak. Daarbij valt te denken aan het doorspoelen van druppelleidingen, het openen van de doorspoelleiding ten behoeve van de tests door de monteur, of het vergeten af te sluiten van de afsluiter van een doorspoelleiding.

Royal Peppers heeft aangevoerd dat uit de door haar overgelegde technische tekening van de installatie volgt dat in de drainopvangbak alleen drainwater terecht komt. Verder kan alleen doorspoelwater van de druppelslangen in de bak terecht komen, maar dan moet er wel worden doorgespoeld. Dat gebeurt aan het begin van het teeltseizoen niet, zoals volgt uit door Royal Peppers overgelegde verklaringen. Gegeven deze toelichting van Royal Peppers, heeft Achmea, naar het oordeel van het hof, haar stelling dat de meting van het water in de drainopvangbak niet slechts drainwater betreft, onvoldoende onderbouwd.

Verder heeft Achmea aangevoerd dat de drainwaterpercentages op 22 en 23 december 2014 onverklaarbaar zijn (p. 23 conclusie na deskundigenbericht). Vanaf 22 december 2014 is de watergift van kas 1 met watergeefsysteem 2 gedaan, waardoor er op 23 december 2014 meer drain is “gemeten” dan er water is gegeven door watergeefsysteem 2. Achmea leidt hieruit af dat het probleem van de verhoogde drain losstaat van eventuele problemen met watergeefsysteem 1. Volgens Achmea is de verklaring van Royal Peppers dat dit komt door een na-ijleffect, niet valide. Zij licht dit als volgt toe. Tussen 18 en 21 december 2014 is het drainpercentage hoger dan 100% geweest, maar op 22 december 2014 – de dag dat naar watergeefsysteem 2 is overgeschakeld – is het drainpercentage gezakt naar 59%, waarna het op 23 december 2014 weer steeg naar 118% en de dagen daarna weer zakte tot ver onder de 100%. Achmea voert aan dat het na-ijleffect onmogelijk kan verklaren waarom er (alleen) op 22 december 2014 veel minder drain was. Logischerwijs zou er immers sprake moeten zijn van een lineaire afname van het drainpercentage. Bovendien maken de fysische eigenschappen van de steenwolmatten een na-ijleffect onmogelijk, omdat deze matten niet het vermogen hebben om overtollig water lang vast te houden. Dit maakt aannemelijk dat een andere waterstroom (bijvoorbeeld uit de doorspoelleiding) de metingen van de drain beïnvloed heeft, aldus Achmea.

Uit het deskundigenrapport (p. 36) blijkt dat de deskundigen van oordeel zijn dat het na-ijleffect een afdoende verklaring vormt voor de geregistreerde drainagepercentages. Uit het rapport blijkt verder dat Achmea haar stellingen over het na-ijleffect ook aan de deskundigen heeft voorgelegd en dat de deskundigen hebben volhard in hun beoordeling over het na-ijleffect. In aansluiting daarop merkt het hof nog het volgende op. De hoeveelheid drainwater is afhankelijk van de hoeveelheid watergift. Als er te veel water wordt gegeven en de steenwolmatten het water niet meer kunnen opnemen, veroorzaakt dit een stijging van (het percentage) drainwater. De visie van Achmea die kort gezegd inhoudt dat onverklaarbaar is waarom het drainpercentage op 22 december 2014 fors is gedaald en op 23 december 2014 weer is gestegen, houdt er geen rekening mee dat er een alternatieve verklaring kan zijn voor de daling op 22 december 2014, bijvoorbeeld de mogelijkheid dat de watergift op die dag relatief laag was zodat de steenwolmatten de watergift die dag wél grotendeels hebben kunnen opnemen. Kortom, de stelling van Achmea dat het na-ijleffect niet de gemeten percentages op 22 en 23 december 2014 kan verklaren, gaat niet op.

Achmea heeft verder aangevoerd dat de WGM-meter, die het vochtgehalte in de steenwolmatten meet, liet zien dat het vochtgehalte in de mat niet of nauwelijks steeg. Dit strookt volgens Achmea niet met de hypothese dat er te veel water bij de planten terecht is gekomen. Het hof overweegt als volgt. Op zichzelf is de stelling over de WGM-meter juist, maar Royal Peppers heeft – onbetwist – aangevoerd dat is vastgesteld dat de WGM-meter kapot was en dat er aan metingen van de WGM-meter dus geen waarde kan worden gehecht. Ook in het deskundigenbericht wordt hiervan uitgegaan.

Over de maatbekertest is het volgende bekend. Stolze heeft de flowmeter niet opengemaakt voor inspectie, maar heeft wel Royal Peppers geadviseerd om een maatbekertest uit te voeren. In deze test wordt met een maatbeker gemeten hoeveel water er wordt gegeven. De opgevangen hoeveelheid water in de maatbeker wordt vervolgens vergeleken met de hoeveelheid water die volgens de registratie door het watergeefsysteem is gegeven. Uit de test die op 22 december 2014 is uitgevoerd, bleek Royal Peppers dat de maatbeker veel meer water had opgevangen dan volgens het watergeefsysteem was gegeven en dus dat de flowmeter defect was. In het deskundigenrapport staat over de maatbekertest het volgende:

Achmea heeft kritiek uitgeoefend op de uitgevoerde maatbekertest. Zij voert onder meer aan dat 5.320 liter water onvoldoende is voor een adequate test omdat dat die hoeveelheid water nog niet eens gelijk staat aan een halve druppelbeurt. Het hof is van oordeel dat de uitkomst van de maatbekertest – gezien deze kritiek van Achmea – wellicht niet doorslaggevend is voor het antwoord op de vraag of de flowmeter defect was, maar die uitkomst wel een indicatie vormt dat de flowmeter disfunctioneerde.

Achmea heeft tot slot nog aangevoerd dat niet is voldaan aan het in de polisvoorwaarden gestelde vereiste dat het watergeefsysteem “plotseling en onvoorzien” disfunctioneerde. Zij is van mening dat daarvan geen sprake is omdat het alarm in de periode 18 tot en met 22 december 2014 diverse keren is afgegaan, waarna het telkens is gereset zonder dat er aantoonbaar onderzoek is gedaan naar de oorzaak. Het hof verwerpt deze stelling. Het gaat erom dat de flowmeter plotseling en onvoorzien niet meer goed functioneerde. Royal Peppers heeft aannemelijk gemaakt dat daarvan sprake is geweest. Dat Royal Peppers en de monteur van Stolze in de genoemde periode niet direct de oorzaak van het disfunctioneren konden vaststellen, doet aan het plotselinge karakter van het disfunctioneren niet af.

Volgens Royal Peppers is er een verband tussen het niet of onjuist functioneren van het watergeefsysteem en de schade: door de gebrekkig functionerende flowmeter hebben de plantjes te veel en te koud water gekregen, waardoor zij slap zijn gaan hangen en kwetsbaar zijn geworden voor besmetting met phytophthora. De bewijslast rust als gezegd op Royal Peppers, maar aan het te leveren bewijs mogen niet te hoge eisen worden gesteld.

Achmea heeft op zichzelf niet betwist dat een te grote watergift kan leiden tot verzwakking van de plantjes en ook niet dat zwakke plantjes bevattelijker zijn voor een phytophthora-besmetting, zeker wanneer deze met pythium zijn besmet. Dit laatste strookt met de bevindingen in het deskundigenrapport waarin over de kenmerken en oorzaken van een phytophthora-besmetting het volgende is vermeld (p. 42-44):

Verder is nog van belang dat in het rapport van Groen Agro Control van 30 oktober 2015 over de verspreiding van de ziekte het volgende staat (p. 3):

Achmea heeft aangevoerd dat ook gezonde planten kunnen worden besmet met phytophthora en dat de besmetting dus ook zou kunnen zijn ontstaan als de plantjes niet zouden zijn verzwakt door een te grote watergift. Verder voert zij aan dat in de hypothese van de gebrekkig functionerende flowmeter alle zes kraanvakken van kas 1 een vergelijkbaar schadebeeld moeten hebben laten zien. Dat is echter niet het geval. Eind december 2014 / begin januari 2015 zijn voornamelijk de plantjes in de kraanvakken 1 en 2 gaan hangen, terwijl de plantjes in de kraanvakken 3 tot en met 6 op dat moment nog weinig problemen vertoonden. Verder heeft Achmea aangevoerd dat er geen goede verklaring is waarom in april 2015 ook besmetting in kas 2 heeft plaatsvonden. Naar het oordeel van het hof heeft Royal Peppers daarvoor wel een plausibele verklaring gegeven, namelijk dat de besmetting via het drainwatersysteem kan hebben plaatsgevonden.

De rechtbank heeft in rov. 3.12 van het eindvonnis overwogen dat het deskundigenbericht niet de vereiste duidelijkheid geeft over de verdeling van de aangetaste paprikaplantjes over de kraanvakken. Daarbij heeft de rechtbank in aanmerking genomen dat het schadebeeld, mede in aanmerking genomen het rapport, niet past bij een defecte flowmeter.

Grief 3 is onder meer gericht tegen dit oordeel. Royal Peppers heeft in dit kader aangevoerd dat het schadebeeld aan de plantjes, dat wil zeggen het wegkwijnen en slaphangen, juist een symptoom is van een teveel aan water.

Het hof overweegt als volgt. Het hof leidt uit het deskundigenrapport en het rapport van 30 oktober 2015 af dat een teveel aan water de kans op een phytophtorabestemming doet toenemen. De zoösporen van phytophthora kunnen actief zwemmen in het water en zo nieuwe wortels besmetten. Daarnaast is aannemelijk dat plantjes die te veel water hebben gekregen, bevattelijker zijn voor een schimmelbestemming. Dat ook gezonde plantjes worden besmet door phytophthora, doet hieraan niet af.

Naar het oordeel van het hof is het op grond van het voorgaande dan ook aannemelijk dat er causaal verband bestaat tussen de gebrekkig functionerende flowmeter en de besmetting met phytophthora: als gevolg van de gebrekkig functionerende flowmeter hebben de plantjes gedurende een bepaalde periode te veel en te koud water gekregen, waardoor zij verzwakt zijn geraakt en door pythium zijn aangetast. Daardoor zijn zij gevoeliger geworden voor een besmetting met phytophthora.

Het hof zal hieronder ingaan op een aantal verweren van Achmea. Deze verweren komen erop neer dat de plantjes niet verzwakt zijn geraakt als gevolg van – kort gezegd – een defecte flowmeter die voor een te grote watergift heeft gezorgd, maar dat de oorzaak in andere factoren is gelegen.

Achmea is van mening dat de phytophthora-besmetting ook kan zijn ontstaan door een te koude start, waardoor de planten gevoeliger worden voor een infectie. Een gemiddelde teler begint 24 tot 48 uur voordat hij gaat planten met het verwarmen van de kas tot minimaal 20 graden Celsius. Dat heeft Royal Peppers volgens Achmea niet gedaan. Achmea wijst in dit verband op een rapport van 16 juni 2015 van A.L.C. van den Berg en W.R.H. Sanders, dat in haar opdracht is opgesteld (hierna: rapport Van den Berg/Sanders). In dat rapport staat over het door Royal Peppers gevolgde plantproces het volgende (p. 6):

In een aanvullend rapport van 12 april 2016 (hierna: aanvullend rapport Van den Berg/Sanders/Beekman) staat verder nog het volgende over de start van de teelt:

Deze hypothese wordt bestreden in het expertiserapport Troostwijk van 25 juli 2017. Hierin staat over de voorbereiding voor het planten het volgende (p. 3 en p. 8):

Bij conclusie van antwoord heeft Achmea aangevoerd dat het er niet om gaat of de kastemperatuur op de plantdatum goed was, maar wat de temperatuur van het druppelwater en de steenwolmatten was. Volgens Achmea is het daar misgegaan. Royal Peppers heeft te weinig tijd genomen om de met (koud) water gevulde matten te laten opwarmen.

Volgens Royal Peppers staat vast dat de temperatuur op 5 december 2014, toen alle plantjes waren geplant, overdag met een gemiddelde temperatuur ruim boven de 20 graden Celsius en ’s nachts ruim boven de 21 graden Celsius uitermate geschikt was om de jonge plantjes te telen. Verder heeft zij aangevoerd dat in kasgedeelten 5 en 6 is gestart met het plaatsen van de plantjes terwijl in kasgedeelten 1 en 2 de problemen voor het eerst zijn ontstaan. In kasgedeelten 1 en 2 konden de matten langer opwarmen. Niettemin zijn daar de eerste problemen ontdekt en niet in kasgedeelten 5 en 6.

Naar het oordeel van het hof is de hypothese van de koude start niet meer dan een hypothese. Er zijn onvoldoende concrete aanknopingspunten om de conclusie te kunnen trekken dat sprake was van een te koude start, nog daargelaten dat de gestelde ‘koude start’ op zichzelf niet verklaart waarom de plantjes pas drie weken later zijn gaan hangen.

Achmea heeft aangevoerd dat na het planten in de periode 6 tot en met 14 december 2014 te lang en te veel water is gegeven, waarbij de temperatuur van het water gemiddeld (slechts) 6,8 graden Celsius was. Dit heeft de plantjes kwetsbaar gemaakt. In het rapport Van den Berg/Sanders staat hierover (p. 7):

Royal Peppers heeft gemotiveerd aangevoerd dat het haar onbekend is waarop de vermeende “gebruikelijke” strategie is gebaseerd. Royal Peppers heeft betwist dat haar al jarenlang gehanteerde watergeefstrategie ongebruikelijk was. Deze heeft niet eerder voor problemen gezorgd. Het water was ook niet te koud. Waar het om gaat, is de temperatuur van het water dat aan de planten wordt toegediend. Die is gelijk aan de kastemperatuur vanwege het druppelsgewijs toedienen van het water.

Naar het oordeel van het hof heeft Achmea onvoldoende concreet toegelicht waarom de – sinds jaar en dag door Royal Peppers gebruikte – watergeefstrategie in dit geval problemen met de plantjes kan hebben veroorzaakt. Ook hier geldt dat het denkbaar is dat de plantjes verzwakt zijn geraakt als er te lang en te koud water wordt gegeven. Maar dat het water te koud was en de watergeefstrategie van Royal Peppers in deze branche ongebruikelijk is, is niet aannemelijk geworden.

Achmea heeft opgeworpen dat de kraanvakken foutief zijn ingesteld en dat sommige kraanvakken meer water kregen dan andere, met verschillen van wel 10-20% tussen de verschillende kraanvakken. Dat sommige kraanvakken (te) veel water hebben gekregen, zou het verschil in uitval van de plantjes per kraanvlak kunnen verklaren. Bij een kapotte flowmeter zou de uitval in gelijke mate over de gehele kas zichtbaar moeten zijn en niet, zoals in werkelijkheid, voornamelijk in kraanvak 1 en 2.

Royal Peppers heeft daar op geantwoord dat de kraanvakken al jaren hetzelfde staan ingesteld en er niet eerder soortgelijke schade aan de plantjes is ontstaan. Dat de instelling van de kraanvakken niets van doen hebben met de schade, is bevestigd door Troostwijk, aldus Royal Peppers.

De deskundigen hebben vastgesteld dat twee van de zes kraanvakken exact juist waren ingesteld. Twee van de zes kraanvakken waren net iets te klein ingesteld (0,9% - 10,5%). Een te klein ingesteld kraanvak zal niet leiden tot een teveel aan water. De andere twee van de zes kraanvakken waren iets te groot ingesteld (1% - 11%). Als gevolg van de te kleine instelling was de watergift minder en door de te grote instelling was deze meer.

Achmea heeft aangevoerd dat er sprake was een slechte horizontale temperatuurverdeling. Onder verwijzing naar de door haar overgelegde rapporten voert zij aan dat het groeiklimaat in het midden van de kas goed was, maar bij de buitengevel (waar de kraanvakken 1 en 2 zich bevinden) veel minder.

Volgens Royal Peppers is dit het omdraaien van oorzaak en gevolg. De verminderde groei en het daarbij ontstane patroon werd nu juist veroorzaakt door het teveel aan water waardoor de planten achter in de kas, daar waar het drainwater zich ophoopte, als eerste ziek werden. Royal Peppers is ook van mening dat uit de temperatuuruitdraai van de kassen niet blijkt dat de temperatuurverdeling slecht was. Natuurlijk was er enige fluctuatie, maar deze was te beperkt om de schade te veroorzaken, aldus Royal Peppers.

Naar het oordeel van het hof heeft Achmea, gezien de gemotiveerde betwisting door Royal Peppers, deze hypothese onvoldoende uitgewerkt. Er zijn onvoldoende aanknopingspunten om te veronderstellen dat de ongelijke temperatuurverdeling in de kas in causaal verband staat met de schade die is ontstaan door de phytophthora-besmetting.

Achmea heeft een beroep gedaan op de volgende dekkingsuitsluiting:

Het hof verwerpt het beroep op deze uitsluiting. Anders dan Achmea heeft aangevoerd, heeft Royal Peppers wel degelijk adequaat opgetreden, maar deed zich de situatie voor dat zij niet direct wist wat het alarm veroorzaakte. Achmea heeft niet gemotiveerd betwist dat het nodig was dat het systeem telkens weer werd doorgestart omdat de planten hoe dan ook water nodig hadden. Zij heeft met voldoende voortvarendheid de monteur van Stolze ingeschakeld, die uiteindelijk – na een paar dagen – een oplossing heeft gevonden.

Het voorgaande brengt mee dat naar het oordeel van het hof de door Royal Peppers geleden schade onder de dekking van de verzekering valt en Achmea gehouden is tot uitkering onder de polis.

Achmea heeft de door Royal Peppers gestelde schadeomvang van € 845.415,89 betwist. Het hof is van oordeel dat de discussie over de omvang van de schade nog niet in voldoende mate is gevoerd. Partijen hebben voornamelijk gedebatteerd over het antwoord op de vraag of Achmea dekking moet verlenen. Het hof zal Achmea daarom toelaten om haar bezwaren tegen de begroting van de schade van Royal Peppers nader te concretiseren.

Gezien de beslissing van het hof dat de schade valt onder de dekking van de verzekeringsovereenkomst, geeft het hof partijen in overweging om met elkaar in overleg te gaan om een schikking te treffen over de hoogte van het uit te keren bedrag.

Dit arrest is gewezen door mrs. C.A. Joustra, H.J. van Kooten en K. Engel en in het openbaar uitgesproken op 3 november 2026 in aanwezigheid van de griffier.