Civiel recht overig
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Hoger beroep · Civiel recht overig
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 3 november 2026
ECLI:NL:GHARL:2026:7084 · Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 3 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-arnhem-leeuwarden/civiel-recht/civiel-recht-overig/hoger-beroep/ecli-nl-gharl-2026-7084
Zaakgegevens
Op 3 november 2026 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.
- Instantie
- Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Arnhem
- Datum uitspraak
- 3 november 2026
- Datum publicatie
- 3 november 2026
- Zaaknummer
- 200.358.710
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Civiel recht overig
- Procedure
- Hoger beroepHoger beroepEen hogere rechter behandelt de zaak opnieuw, zowel de feiten als het recht, omdat een partij het niet eens is met de eerste uitspraak.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. J.B. Maliepaard, mr. I.A. Hoedemaeker
- ECLI
- ECLI:NL:GHARL:2026:7084
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Effectenlease. Dexia.
Uitspraak
GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
locatie Arnhem, afdeling civiel
zaaknummer gerechtshof 200.358.710
zaaknummer rechtbank Gelderland, locatie Nijmegen, 9595689
arrest van 3 november 2026
in de zaak van
[appellant]
die woont in [woonplaats] , gemeente [gemeentenaam]
die hoger beroep heeft ingesteld
en bij de kantonrechter optrad als gedaagde
hierna (in mannelijk enkelvoud): de afnemer
advocaat: mr. J.B. Maliepaard
tegen
Dexia Nederland B.V.
die is gevestigd in Amsterdam
en bij de kantonrechter optrad als eiseres
hierna: Dexia
advocaat: mr. I.A. Hoedemaeker
1 Het verloop van de procedure in hoger beroep
De afnemer heeft hoger beroep ingesteld tegen de vonnissen die de kantonrechter in de rechtbank Gelderland, locatie Nijmegen, (hierna: de kantonrechter) op 23 november 2023 en 11 april 2024 tussen partijen heeft uitgesproken (hierna samen: het bestreden vonnis). Het procesverloop in hoger beroep blijkt uit:
-
de dagvaarding in hoger beroep
-
het herstelexploot
-
de memorie van grieven
-
de memorie van antwoord.
2 De kern van de zaak
Tussen de afnemer en Dexia zijn de volgende effectenleaseovereenkomsten tot stand gekomen:
|
Nr. |
Contractnummer |
Ingangsdatum contract |
Naam contract |
|
I |
[nummer1] |
27-3-1998 |
WinstVerDriedubbelaar |
|
II |
[nummer2] |
9-7-1999 |
Cash-Clicken Lease-Service |
|
III |
[nummer3] |
7-9-2000 |
WinstVerDriedubbelaar |
|
IV |
[nummer4] |
5-10-2001 |
Korting Koers Lease Service |
Overeenkomst III is op 10 september 2003 verlengd (hierna: de verlengingsovereenkomst). Tussen partijen is in hoger beroep ten aanzien van de overeenkomsten III, IV en de verlengingsovereenkomst in geschil of het aangaan daarvan voor de afnemer een onaanvaardbaar zware financiële last met zich bracht. Indien sprake was van een onaanvaardbaar zware financiële last, is Dexia gehouden om zowel twee derde deel van de restschuld van de afnemer als twee derde deel van de door de afnemer betaalde rente en aflossingen, vermeerderd met wettelijke rente, te vergoeden.
Dexia heeft bij de kantonrechter gevorderd een verklaring voor recht dat Dexia met betrekking tot de overeenkomsten I tot en met IV, na betaling van een door de rechtbank in goede justitie vast te stellen bedrag, indien Dexia nog iets aan de afnemer verschuldigd is, aan al haar verbintenissen heeft voldaan en niets meer aan de afnemer verschuldigd is, met een veroordeling van de afnemer in de proceskosten.
De kantonrechter heeft geoordeeld dat bij de overeenkomsten I en II sprake was van een onaanvaardbaar zware financiële last en heeft voor recht verklaard dat Dexia ten aanzien van die overeenkomsten niets meer aan de afnemer verschuldigd is, nadat is overgegaan tot uitbetaling van het in het vonnis omschreven bedrag dat Dexia nog aan de afnemer is verschuldigd, vermeerderd met de wettelijke rente. Met betrekking tot de overeenkomsten III, IV en de verlengingsovereenkomst heeft de kantonrechter geoordeeld dat geen sprake was van een onaanvaardbaar zware financiële last en voor recht verklaard dat Dexia niets meer aan de afnemer is verschuldigd. Voor het overige heeft de kantonrechter de vorderingen van Dexia afgewezen. Verder heeft de kantonrechter Dexia veroordeeld in de proceskosten. In dit hoger beroep behandelt het hof de vorderingen van Dexia opnieuw voor zover deze zien op de overeenkomsten III, IV en de verlengingsovereenkomst.
Het hof verwijst naar het bestreden vonnis voor de feiten die de kantonrechter heeft vastgesteld. Deze feiten zijn niet bestreden, zodat ze ook in hoger beroep het uitgangspunt vormen.
Het hof verwijst naar het bestreden vonnis voor de weergave van de vorderingen van Dexia en de grondslagen daarvan. Deze weergave is in hoger beroep niet bestreden.
In hoger beroep heeft de afnemer grieven aangevoerd en geconcludeerd tot vernietiging van het bestreden vonnis voor zover het verweer van de afnemer niet werd gehonoreerd en de vorderingen van Dexia werden toegewezen, en de vorderingen van Dexia alsnog integraal af te wijzen, met veroordeling van Dexia in de proceskosten van beide instanties.
Dexia heeft geconcludeerd tot verwerping van de aangevoerde grieven en tot bekrachtiging van het bestreden vonnis, met veroordeling van de afnemer in de proceskosten van beide instanties.
3 Het oordeel van het hof
Onaanvaardbaar zware financiële last
Bij de beoordeling van de vraag of bij het aangaan van de overeenkomsten III, IV en de verlengingsovereenkomst sprake was van een onaanvaardbaar zware financiële last zal het hof uitgaan van het hofmodel (zoals ontwikkeld in de arresten van het gerechtshof Amsterdam van 1 december 2009 en door de Hoge Raad aanvaard bij arresten van 29 april 2011). Alle bekende omstandigheden die van invloed (kunnen) zijn op de financiële ruimte van de afnemer moeten bij de beantwoording van de vraag of sprake is van een onaanvaardbaar zware financiële last in aanmerking worden genomen.
Ten tijde van het aangaan van de overeenkomsten had de afnemer een koeriersbedrijf. Tussen partijen is niet in geschil dat bij de bij de bepaling van het besteedbare netto-maandinkomen van de afnemer (factor X uit het hofmodel) rekening moet worden gehouden met de winst uit zijn onderneming. Vaststaat dat de afnemer ten aanzien van de jaren 2000 tot en met 2003 ook privé-onttrekkingen heeft genoten uit zijn onderneming. De afnemer heeft een grief gericht tegen het oordeel van de kantonrechter dat deze privé-onttrekkingen moeten worden meegenomen bij de bepaling van zijn bestedingsruimte. Deze grief slaagt. Uit de beschrijving die afnemer heeft gegeven van het opstarten van zijn onderneming en zijn investeringen daarin volgt dat (kennelijk) sprake is van een eenmanszaak. Bij een eenmanszaak wordt de belastbare winst uit onderneming, afgezien van vrijstellingen, bepaald door de uit de verlies- en winstrekening blijkende omzet en kosten. Privé-onttrekkingen en privé-stortingen zijn van invloed op het eigen vermogen van de onderneming, maar beïnvloeden de hoogte van de belastbare winst uit onderneming niet. Bij een eenmanszaak is er verder geen sprake van een afgescheiden vermogen zodat privé-stortingen of privé-opnames niet van invloed zijn op de netto financiële bestedingsruimte van de afnemer. Voor de bepaling van de bestedingsruimte van de afnemer kan worden uitgegaan van de door de afnemer aangevoerde inkomensgegevens in de biljetten van een proces, waarvan de juistheid door Dexia niet is betwist. Gelet daarop komt het hof niet toe aan het betoog van Dexia dat de afnemer zijn standpunten ten aanzien van de door hem gestelde privé-onttrekkingen onvoldoende heeft onderbouwd. Dat geldt ook voor
de bezwaren van Dexia tegen de door de afnemer overgelegde jaarstukken van zijn onderneming, waaronder het standpunt van Dexia dat de jaarstukken ogenschijnlijk door de afnemer zelf zijn vervaardigd en niet afkomstig zijn van een accountant.
De kantonrechter heeft ten aanzien van de overeenkomsten III, IV en de verlengingsovereenkomst geoordeeld dat de door de afnemer gestelde bedragen aan bijzondere ziektekosten in beginsel onder factor D (bijzondere lasten) dienen te worden meegenomen in de hofmodelberekening. De verweren van Dexia hiertegen heeft de kantonrechter verworpen. Het hof zal deze verweren, gelet op de devolutieve werking, beoordelen. Het hof komt tot hetzelfde oordeel als de kantonrechter. In dit kader sluit het hof zich aan bij wat de kantonrechter hierover onder 4.17 en 4.18 van het tussenvonnis van 23 november 2023 en onder 2.4 en 2.5 van het eindvonnis van 11 april 2024 heeft overwogen en maakt deze, ook wat betreft de overeenkomsten III en IV en de verlengingsovereenkomst, tot de zijne.
Dexia heeft verder de wijze waarop de afnemer de omstandigheid heeft berekend dat ten aanzien van de overeenkomsten III, IV en de verlengingsovereenkomst sprake is van een onaanvaardbaar zware financiële last niet weersproken. Dat betekent dat Dexia gehouden is aan de afnemer te vergoeden twee derde deel van de eventuele restschuld en de inleg (de rente, aflossingen en kosten), vermeerderd met wettelijke rente.
De conclusie
Het hoger beroep van de afnemer slaagt. Het hof zal de vorderingen van Dexia ten aanzien van de overeenkomsten III, IV en de verlengingsovereenkomst alsnog afwijzen.
Omdat Dexia in het ongelijk zal worden gesteld, zal het hof Dexia tot betaling van de proceskosten in het hoger beroep van de afnemer veroordelen. Onder de proceskosten vallen ook de nakosten die nodig zijn voor de betekening van de uitspraak.
De veroordeling in deze uitspraak kan ook ten uitvoer worden gelegd als een van partijen de beslissing van het hof voorlegt aan de Hoge Raad (uitvoerbaarheid bij voorraad).
4 De beslissing
Het hof:
bekrachtigt het bestreden vonnis, behalve de beslissing onder 3.2 van het eindvonnis van 11 april 2024, die hierbij wordt vernietigd, en beslist als volgt:
wijst de vorderingen van Dexia ten aanzien van de overeenkomsten III, IV en de verlengingsovereenkomst (met contractnummers [nummer3] en [nummer4] ) alsnog af;
veroordeelt Dexia tot betaling van de volgende proceskosten van de afnemer:
€ 362,- aan griffierecht;
€ 135,97 aan kosten voor het betekenen (bekendmaken) van de dagvaarding aan Dexia
€ 1.290,- aan salaris van de advocaat van de afnemer (1 procespunt x appeltarief II);
verklaart de veroordeling uitvoerbaar bij voorraad;
wijst af wat verder is gevorderd.
Dit arrest is gewezen door mrs. S.C.P. Giesen, M. Aksu en G.P. Oosterhoff, en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 3 november 2026.