Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Hoger beroep · Civiel recht overig

zaaknummer gerechtshof 200.348.949

zaaknummer rechtbank Gelderland, zittingsplaats Apeldoorn, 9369884

arrest van 3 november 2026

in de zaak van

2. [appellante2]

die beiden wonen in [woonplaats]

die hoger beroep hebben ingesteld

en bij de kantonrechter optraden als gedaagde partij

hierna samen (in mannelijk enkelvoud): de afnemer

advocaat: mr. J.B. Maliepaard

tegen

Dexia Nederland B.V.

die is gevestigd in Amsterdam

en bij de kantonrechter optrad als eisende partij

hierna: Dexia

advocaat: mr. I.A. Hoedemaeker

De afnemer heeft hoger beroep ingesteld tegen het vonnis dat de kantonrechter in de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Apeldoorn , (hierna: de kantonrechter) op 9 februari 2023 tussen partijen heeft uitgesproken (hierna: het bestreden vonnis). Het procesverloop in hoger beroep blijkt uit:

• de dagvaarding in hoger beroep

• het herstelexploot

• de memorie van grieven

• de memorie van antwoord

• de akte uitlaten producties van de afnemer

• de antwoordakte van Dexia.
  

Deze zaak gaat over één effectenleaseovereenkomst (hierna: de effectenleaseovereenkomst) die via een tussenpersoon ( [naam1] , hierna: de tussenpersoon) tot stand is gekomen tussen Dexia en [naam2] , de zoon van de afnemer (hierna: de zoon). Bij de kantonrechter stond de vraag centraal of de zoon door de tussenpersoon is geadviseerd terwijl deze niet over de daarvoor vereiste vergunning beschikte en of Dexia dat wist dan wel behoorde te weten.

Dexia heeft bij de kantonrechter gevorderd een verklaring voor recht dat Dexia met betrekking tot de effectenleaseovereenkomst aan al haar verplichtingen heeft voldaan en niets meer aan de afnemer is verschuldigd, alsmede een veroordeling van de afnemer in de proceskosten.

De kantonrechter heeft voor recht verklaard dat Dexia met betrekking tot de effectenleaseovereenkomst aan al haar verplichtingen heeft voldaan en niets meer aan de afnemer verschuldigd is. In dit hoger beroep behandelt het hof de vorderingen van Dexia opnieuw.

Het hof verwijst naar het bestreden vonnis voor de feiten die de kantonrechter heeft vastgesteld. Deze feiten zijn niet bestreden, zodat ze ook in hoger beroep het uitgangspunt vormen.

Het hof verwijst naar het bestreden vonnis voor de weergave van de vorderingen van Dexia en de grondslagen daarvan. Deze weergave is in hoger beroep niet bestreden.

In hoger beroep heeft de afnemer grieven aangevoerd en geconcludeerd tot vernietiging van het bestreden vonnis voor zover zijn verweren niet zijn gehonoreerd en de vorderingen van Dexia jegens hem wel zijn toegewezen, en tot het alsnog integraal afwijzen van de vorderingen van Dexia.

Dexia heeft geconcludeerd tot verwerping van de aangevoerde grieven en tot bekrachtiging van het bestreden vonnis.

De afnemer meent een vordering op Dexia te hebben vanwege de advisering door de tussenpersoon en de schending van artikel 41 NR 1999. De kantonrechter heeft geoordeeld dat niet geconcludeerd kan worden dat sprake is geweest van vergunningplichtige advisering door de tussenpersoon.

De effectenleaseovereenkomst is oorspronkelijk gesloten tussen de zoon en Bank Labouchere (de rechtsvoorganger van Dexia). Bank Labouchere heeft er bij brief van 1 augustus 2002 mee ingestemd dat de effectenleaseovereenkomst door de afnemer werd overgenomen. De zoon heeft zijn “vordering op Dexia tot vergoeding van schade i.v.m. door Dexia geschonden verplichtingen bij het aanbieden van de effectenleaseovereenkomst” bij akte van cessie d.d. 11 december 2024 aan de afnemer gecedeerd.

Dexia heeft in hoger beroep aangevoerd dat sprake is geweest van contractsovername (artikel 6:159 BW) en dat de vordering tot schadevergoeding die in deze procedure aan de orde is, geen onderdeel uitmaakt van die contractsovername en dat de vordering tot schadevergoeding van de zoon al was verjaard ten tijde van de cessie. De afnemer heeft de akte uitlaten producties mede benut om te reageren op dit beroep van Dexia op verjaring.

Het verweer van Dexia slaagt. Het recht op schadevergoeding wegens schending van een precontractuele zorgplicht volgt niet uit de overeenkomst zelf, maar is gebaseerd op onrechtmatige daad. Een onrechtmatige daad schept een verbintenis tot schadevergoeding. Een dergelijke verbintenis maakt in beginsel geen deel uit van de rechtsverhouding die door de overeenkomst tussen partijen is ontstaan en die op grond van artikel 6:159 BW wordt overgedragen. Een recht op schadevergoeding op grond van onrechtmatige daad is ook niet een nevenrecht als bedoelding artikel 6:142 BW. Er bestaan in dit geval naar het oordeel van het hof geen omstandigheden die meebrengen of rechtvaardigen dat een recht van de zoon op schadevergoeding uit onrechtmatige daad als hier aan de orde, wel is overgegaan op de overnemende partij (de afnemer). Daarbij neemt het hof in aanmerking dat het onrechtmatig handelen vooral of alleen betrekking heeft op de precontractuele fase en op de wijze waarop de overeenkomst tot stand is gekomen. Verder neemt het hof in aanmerking dat niet blijkt dat bij de contractsovername tussen partijen meer aan de orde is geweest dan, kort gezegd, een wijziging van de tenaamstelling van de overeenkomst. Uitoefening van een recht op schadevergoeding tast de overeenkomst niet aan en het recht op schadevergoeding is ook niet zodanig verbonden met de overeenkomst dat het zonder de overeenkomst geen betekenis meer heeft (of minder betekenis heeft). Daar komt bij dat de schade wegens het bedoelde onrechtmatig handelen niet (alleen) zal bestaan uit hetgeen in het kader van de overeenkomst is betaald. Het is ook niet vanzelfsprekend dat de schade zich verplaatst naar de partij die de overeenkomst heeft overgenomen.

Dexia voert als verweer dat ten tijde van de cessie in 2024 de vordering van de zoon op Dexia wegens schending van artikel 41 NR 1999 al verjaard was, omdat de zoon voor 2024 nimmer de verjaring heeft gestuit. Dat verweer slaagt. Niet de zoon maar de afnemer heeft voor de beëindiging van de effectenleaseovereenkomst en de ontvangst van de eindafrekening waaruit zijn schade bleek, een eerste sommatiebrief gestuurd. Vervolgens heeft de afnemer in 2007 de zogenoemde opt-out-verklaring aan de daartoe aangewezen notaris gezonden en zijn namens de afnemer verschillende brieven/sommaties gestuurd (mede namens andere afnemers) waarin de afnemer telkens uitdrukkelijk verklaarde zich alle rechten jegens Dexia voor te behouden. Anders dan de afnemer aanvoert, volgt uit die brieven niet dat in die stuitingsbrieven de verjaring ook namens familieleden (het hof begrijpt dat de afnemer daarmee ook zichzelf bedoelt) is gestuit. Aan die brieven komt daarom geen stuitende werking toe van de vordering van de zoon op Dexia wegens schending van artikel 41 NR 1999.

De afnemer heeft in hoger beroep daarnaast aangevoerd dat Dexia onrechtmatig jegens hem heeft gehandeld door bij de contractsovername haar zorgplichten tegenover de afnemer niet na te komen. Het hof volgt de afnemer hierin niet. De gestelde onrechtmatige omstandigheden (de betrokkenheid van de tussenpersoon en het schenden van de waarschuwingsplicht) hebben zich voorafgaand aan de contractsovername voorgedaan. Dexia heeft daardoor alleen mogelijk onrechtmatig gehandeld jegens de zoon. De door de afnemer aangevoerde omstandigheden maken dit vermeende onrechtmatig handelen niet ook onrechtmatig jegens hem.

Voor zover in het betoog van de afnemer besloten zou liggen dat Dexia onrechtmatig jegens hem heeft gehandeld omdat zij bij de contractsovername niet aan haar zorgplichten heeft voldaan en Dexia hem destijds had moeten waarschuwen voor het feit dat hij met geleend geld ging beleggen, dat hij zijn inleg kon verliezen en er een restschuld kon ontstaan dan wel dat Dexia had moeten onderzoeken of de afnemer de lasten van de effectenleaseovereenkomst kon dragen, gaat dat betoog niet op. Op grond van het hofmodel (zoals ontwikkeld in de arresten van het gerechtshof Amsterdam van 1 december 2009 en door de Hoge Raad aanvaard bij arresten van 29 april 2011) is de vergoedingsplicht van Dexia vanwege het schenden van de waarschuwings- en de onderzoeksplicht namelijk beperkt tot tweederde van de restschuld van de afnemer, vermeerderd met wettelijke rente. Dexia heeft dat bedrag in 2012 al vergoed aan de afnemer. Verder is niet gesteld of gebleken dat sprake is van een onaanvaardbare zware financiële last in de zin van het hofmodel, waardoor sprake is van een hogere vergoedingsplicht van Dexia.

Ten slotte heeft de afnemer nog aangevoerd dat het onrechtmatig handelen van de tussenpersoon een billijkheidscorrectie betreft en daarvoor geen verjaring geldt. De afnemer heeft deze stelling niet nader onderbouwd en deze blote stelling geeft het hof geen aanleiding om anders te oordelen.

Gelet op het voorgaande kan onbesproken blijven of er sprake is geweest van vergunningplichtige advisering.

Nu de afnemer geen vordering heeft op Dexia, heeft hij ook geen recht op vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten.

Het hoger beroep van de afnemer slaagt niet. Omdat de afnemer in het ongelijk zal worden gesteld, zal het hof de afnemer tot betaling van de proceskosten van Dexia in het hoger beroep veroordelen. Onder de proceskosten vallen ook de nakosten die nodig zijn voor de betekening van de uitspraak.

De veroordeling in deze uitspraak kan ook ten uitvoer worden gelegd als een van partijen de beslissing van het hof voorlegt aan de Hoge Raad (uitvoerbaarheid bij voorraad).

Het hof:

bekrachtigt het bestreden vonnis;

bepaalt dat al deze kosten moeten worden betaald binnen 14 dagen na vandaag.

verklaart de veroordeling uitvoerbaar bij voorraad;

wijst af wat verder is gevorderd.