Civiel recht overig
Aannemingsovereenkomst. Ambtshalve toetsing precontractuele informatieplichten. Totale prijs, met inbegrip…
Gerechtshof Amsterdam, 27 oktober 2026
ECLI:NL:GHAMS:2026:3109 · Gerechtshof Amsterdam · 27 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-amsterdam/civiel-recht/civiel-recht-overig/hoger-beroep/ecli-nl-ghams-2026-3109
Zaakgegevens
Op 27 oktober 2026 heeft het Gerechtshof Amsterdam in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.
- Instantie
- Gerechtshof AmsterdamGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Amsterdam
- Datum uitspraak
- 27 oktober 2026
- Datum publicatie
- 10 november 2026
- Zaaknummer
- 200.367.555/01
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Civiel recht overig
- Procedure
- Hoger beroepHoger beroepEen hogere rechter behandelt de zaak opnieuw, zowel de feiten als het recht, omdat een partij het niet eens is met de eerste uitspraak.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. M.N. Mense te Haarlem
- ECLI
- ECLI:NL:GHAMS:2026:3109
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Aannemingsovereenkomst. Ambtshalve toetsing precontractuele informatieplichten. Totale prijs, met inbegrip van alle belastingen. Afwijking Richtlijn Sanctiemodel essentiële informatieplichten ten aanzien van hoogte prijsvermindering. Uitlaten over (on)eerlijkheid rentebeding.
Uitspraak
GERECHTSHOF AMSTERDAM
afdeling civiel recht en belastingrecht
team I (handel)
zaaknummer : 200.367.555/01
zaaknummer rechtbank Noord-Holland : 11760785 \ CV EXPL 25-2365
arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 27 oktober 2026
in de zaak van
[appellant] B.V.,
gevestigd te [plaats 1] ,
appellante,
advocaat: mr. M.N. Mense te Haarlem,
tegen
[geïntimeerde] ,
wonend in [plaats 2] ,
geïntimeerde,
niet verschenen.
Partijen worden hierna [appellant] en [geïntimeerde] genoemd.
1 De zaak in het kort
[appellant] vordert betaling voor door haar voor [geïntimeerde] verrichte werkzaamheden. De kantonrechter heeft de vordering deels afgewezen, omdat [appellant] [geïntimeerde] niet voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst heeft geïnformeerd over de totale prijs inclusief btw. Het hof bekrachtigt de beslissing van de kantonrechter om de overeenkomst tussen partijen om die reden gedeeltelijk te vernietigen in de vorm van een prijsvermindering met 21%.
2 Het geding in hoger beroep
[appellant] is bij dagvaarding van 2 april 2026 in hoger beroep gekomen van het vonnis van 28 januari 2026 van de kantonrechter in de rechtbank Noord-Holland, onder bovenvermeld zaaknummer gewezen tussen [appellant] als eiseres en [geïntimeerde] als gedaagde (hierna: het bestreden vonnis). De grieven zijn in de dagvaarding opgenomen. Tegen [geïntimeerde] is verstek verleend. [appellant] heeft arrest gevraagd.
3 Feiten
Door acceptatie van de offerte van 21 oktober 2024 van [appellant] , heeft [geïntimeerde] aan haar opdracht gegeven voor het saneren en afvoeren van asbesthoudende bronnen.
Bij factuur van 19 november 2024 heeft [appellant] € 19.436,00 plus € 4.081,56 voor 21% btw bij [geïntimeerde] in rekening gebracht. [geïntimeerde] heeft hiervan € 5.367,56 niet betaald.
4 Procedure bij de kantonrechter
[appellant] heeft bij de kantonrechter gevorderd om bij vonnis [geïntimeerde] te veroordelen tot betaling van het onbetaalde deel van de factuur, met rente en kosten, en de proceskosten.
De kantonrechter heeft ambtshalve geoordeeld dat handelaar [appellant] haar essentiële plicht heeft geschonden om consument [geïntimeerde] informatie te verstrekken over de totale prijs met inbegrip van alle belastingen. Daarom heeft de kantonrechter de overeenkomst gedeeltelijk vernietigd, het bedrag voor btw van de vordering afgetrokken en € 1.286,00 aan hoofdsom toegewezen, plus wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW vanaf de dag van dagvaarding. De toegewezen buitengerechtelijke incassokosten en de proceskosten heeft de kantonrechter berekend op basis van die hoofdsom.
5 Vordering in hoger beroep
[appellant] vordert vernietiging van het bestreden vonnis en toewijzing, alsnog, – uitvoerbaar bij voorraad – van haar (gehele) vorderingen, met veroordeling van [geïntimeerde] in de proceskosten met nakosten en rente.
6 Beoordeling
Strekking van de grieven
[appellant] heeft in hoger beroep betoogd dat de door de kantonrechte toegepaste prijsvermindering onterecht en disproportioneel is (grief 1) en dat daarom de buitengerechtelijke incassokosten en de proceskosten te laag zijn begroot (grief 2). Grief 2 bestrijdt ook de ingangsdatum van de rente over de hoofdsom.
Ambtshalve beoordeling prijsbeding
Het hof stelt voorop dat de aannemingsovereenkomst die aan de vordering ten grondslag ligt is gesloten tussen [appellant] als handelaar en [geïntimeerde] als consument. Daarom moet het hof ambtshalve toetsen aan het Europese consumentenrecht.
[appellant] vordert betaling van het onbetaalde deel van de prijs die in de aannemingsovereenkomst is afgesproken. De kantonrechter heeft dit zogenoemde prijsbeding beoordeeld aan de hand van de Europese Richtlijn oneerlijke bedingen (93/13/EEG; hierna: de richtlijn) en geoordeeld dat deze richtlijn niet van toepassing is, omdat partijen over de prijs afzonderlijk hebben onderhandeld. Ondanks dat [appellant] tegen deze beoordeling geen grief heeft gericht, is het hof als rechter in hoger beroep gehouden ambtshalve na te gaan of een beding uit het oogpunt van de in de richtlijn gegeven criteria oneerlijk is, ook indien hij daarbij buiten het door de grieven ontsloten gebied moet treden. Volgens het Nederlandse procesrecht in hoger beroep behoort de rechter immers recht van openbare orde in beginsel ook toe te passen buiten het door de grieven ontsloten gebied, met dien verstande dat hij de grenzen van de rechtsstrijd van partijen dient te respecteren. Voor zover in dit geval van belang, is hij dus niet tot dit onderzoek gehouden als tegen de toewijzing van de desbetreffende vordering in hoger beroep niet is opgekomen en hij derhalve als rechter in hoger beroep niet bevoegd is om over die vordering een beslissing te geven (HR 26 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:340, r.o. 3.4.1-3.4.3).
[appellant] is opgekomen tegen de gedeeltelijke afwijzing van haar betalingsvordering en nevenvorderingen. Binnen de grenzen van deze rechtsstrijd valt dat het hof ambtshalve zal beoordelen of de aanneemsom in het licht van de richtlijn oneerlijk is.
Uit artikel 3 lid 1 van de richtlijn volgt dat deze alleen van toepassing is op bedingen waarover niet afzonderlijk is onderhandeld. In hoger beroep staat vast dat partijen voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst specifiek over de prijs hebben onderhandeld en dat deze onderhandeling tot een verlaging van de prijs met € 1.000,00 heeft geleid. Daaruit volgt dat over het prijsbeding afzonderlijk is onderhandeld, zodat dit beding niet wordt getoetst op oneerlijkheid. Bovendien betreft de verplichting van [geïntimeerde] om de afgesproken prijs te betalen de kern van zijn prestatie als bedoeld in artikel 4 lid 2 van de richtlijn. Een dergelijk kernbeding is op grond van dit artikellid van toetsing op oneerlijkheid uitgesloten, mits het beding duidelijk en begrijpelijk is geformuleerd (transparantievereiste genoemd). Het hof is van oordeel dat de prijs die in de aannemingsovereenkomst is afgesproken op zichzelf voldoende transparant is.
De slotsom is dat het hof het prijsbeding in de aannemingsovereenkomst tussen partijen niet ambtshalve op oneerlijkheid zal toetsen.
Schending precontractuele informatieplicht over de totale prijs
Het hof is van oordeel dat de aannemingsovereenkomst is gesloten anders dan op afstand of buiten de verkoopruimte, zodat artikel 6:230l BW daarop van toepassing is. [geïntimeerde] heeft de offerte immers, na onderhandelingen over de prijs, per e-mail ontvangen en geaccepteerd. Aldus is de overeenkomst niet gesloten in het kader van een georganiseerd systeem voor verkoop op afstand (artikel 6:230g lid 1 aanhef en onder e BW) of buiten de verkoopruimte als bedoeld in artikel 6:230g lid 1 aanhef en onder f BW.
Bij het sluiten van een overeenkomst als bedoeld in artikel 6:230l BW moet de handelaar voldoen aan de precontractuele informatieplichten die in dit artikel staan genoemd, waaronder de plicht om de consument duidelijk en begrijpelijk te informeren over de totale prijs, met inbegrip van alle belastingen (aanhef en onder c). De maatmens hierbij is de gemiddelde consument, niet de consument in kwestie. De rechter moet ambtshalve onderzoeken of uit de stellingen van de handelaar en de overgelegde stukken genoegzaam blijkt dat aan deze essentiële informatieplicht is voldaan. Als dat niet het geval is, dan moet de rechter ambtshalve een doeltreffende, evenredige en afschrikkende sanctie toepassen. Een dergelijke, passende sanctie kan de gedeeltelijke vernietiging van de overeenkomst zijn. Het doel van (deze handhaving van) voornoemde informatieplichten is de bevordering van de interne markt van de Europese Unie, waarbij een juist evenwicht ontstaat tussen een hoog beschermingsniveau voor de consument en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven (vgl. HR 12 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1677, r.o. 3.1.4, 3.1.5, 3.1.12 en 3.1.20).
Anders dan [appellant] heeft gesteld, is het bij de toetsing van de vraag of zij aan voornoemde informatieplicht heeft voldaan, dus niet de vraag of de verstrekte informatie voor [geïntimeerde] voldoende was om te kunnen bepalen tot welke betalingsverplichting hij zich zou verbinden door acceptatie van de offerte. Dat in dit geval [geïntimeerde] uit hoofde van zijn functie bekend kan worden verondersteld met de verschuldigdheid van de betreffende belasting en uit zijn stellingen ook zou blijken dat hij daarmee bekend is, zoals [appellant] heeft aangevoerd, is dan ook niet relevant. Bij deze toetsing dient (geheel) geabstraheerd te worden van het concrete geval, zodat niet van belang is wat [geïntimeerde] wist of kon begrijpen.
Verder bepaalt artikel 6:230l aanhef en onder c BW, voor zover hier van belang, dat de handelaar de consument moet informeren over de totale prijs van de werkzaamheden, met inbegrip van alle belastingen, of, als door de aard van de werkzaamheden de prijs niet redelijkerwijs vooraf kan worden berekend, de manier waarop de prijs moet worden berekend.
Anders dan [appellant] heeft betoogd, blijkt uit deze wettekst dat daarmee is bedoeld dat de handelaar de consument voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst concreet informeert over het totaalbedrag in cijfers, inclusief btw, want alleen in het uitzonderingsgeval mag worden volstaan met het informeren van de consument over de berekeningswijze van de prijs. Dat in dit geval aan deze uitzondering zou zijn voldaan, heeft [appellant] niet gesteld en is ook niet gebleken. Het betoog van [appellant] in hoger beroep dat zij aan haar informatieplicht heeft voldaan door de consument voldoende informatie te geven om de berekening van de totale prijs inclusief belastingen te kunnen (en te laten) maken, is dan ook onjuist.
De vraag is dus of [appellant] de gemiddelde consument voorafgaand aan het sluiten van de aannemingsovereenkomst op duidelijke en begrijpelijke wijze heeft geïnformeerd over de totale prijs inclusief belastingen. Het hof beantwoordt deze vraag ontkennend. [appellant] heeft ter zitting bij de kantonrechter erkend dat de totale prijs met inbegrip van de belastingen niet is vermeld in stukken die voorafgaand aan haar factuur van 19 november 2024 met [geïntimeerde] zijn gedeeld. In hoger beroep heeft [appellant] ook bevestigd dat [geïntimeerde] nog een berekening moest uitvoeren om tot die totale prijs te komen. In de door [geïntimeerde] geaccepteerde offerte staat die totale prijs ook niet. In die offerte staat op pagina 2 van 8 onder het kopje ‘Prijsopgave’ vermeld: ‘Het totaalbedrag voor uitvoering van werkzaamheden bedraagt € 20.900,00’. Btw wordt daar niet genoemd. Niet als bedrag en niet als nog te berekenen. Onder het kopje ‘Niet opgenomen in deze prijsopgave’ op pagina 3 van 8 staat btw evenmin vermeld. Onder het kopje ‘Algemene bepalingen en voorwaarden’ op pagina 7 van 8 staat vermeld: ‘Alle prijzen zijn exclusief de wettelijke verschuldigde omzetbelasting (BTW)’. Een btw-percentage, laat staan -bedrag, staat daar niet bij. Onder de kop ‘OPDRACHTBEVESTIGING’ staat dat [geïntimeerde] aan [appellant] opdracht verleent ‘voor het uitvoeren van de werkzaamheden (…) voor het bedrag van € 20.900,00 (exclusief 21% BTW)’. Hoewel hierbij een btw-percentage is vermeld, is dat niet voldoende. De wet eist in dit geval eenvoudigweg de vermelding van de totale prijs met inbegrip van belastingen, niet ‘exclusief’, en daarvan mag niet worden afgeweken. Dat het van algemene bekendheid zou zijn dat in dit geval omzetbelasting verschuldigd zou zijn, zoals [appellant] heeft gesteld, is, wat daar ook van zij, dus niet relevant, omdat het niet af kan doen aan die wettelijke eis.
Op grond van het voorgaande is het hof van oordeel dat [appellant] haar plicht om [geïntimeerde] duidelijk en begrijpelijk te informeren over de totale prijs met inbegrip van alle belastingen, heeft geschonden. De volgende vraag is welke sanctie daarbij passend is.
Sanctie op de schending van de informatieplicht
Het hof acht een gedeeltelijke vernietiging van de overeenkomst in dit geval een passende sanctie. De vraag is voor welk gedeelte. De Hoge Raad heeft in zijn hiervoor in 6.8 genoemde arrest de lagere rechters opgeroepen om niet-bindende richtlijnen op te stellen waarin bijvoorbeeld percentages worden vermeld waarmee de prijs wordt verminderd bij voldoende ernstige schendingen van een essentiële informatieplicht. Daaraan is uitvoering gegeven door het opstellen van de landelijke Richtlijn Sanctiemodel essentiële informatieplichten (hierna: de sanctierichtlijn). Volgens deze sanctierichtlijn werd aanvankelijk bij één voldoende ernstige schending van de essentiële informatieplichten de prijs met 25% verminderd. In de versie van 6 februari 2025 is dit percentage verlaagd naar 20%. De Hoge Raad heeft bevestigd dat zoiets als de sanctierichtlijn kan bijdragen aan de praktische hanteerbaarheid van de hier aan de orde zijnde regels, aan een gelijke behandeling van gelijke gevallen en aan de rechtszekerheid. Daarbij heeft de Hoge Raad overwogen dat de rechter (gemotiveerd) van die richtlijn kan afwijken indien hij de aangewezen sanctie in de gegeven omstandigheden niet doeltreffend, evenredig en afschrikkend acht (HR 10 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:861, r.o. 3.4).
In dit geval acht het hof in afwijking van de sanctierichtlijn een gedeeltelijke vernietiging in de vorm van een prijsvermindering van 21% doeltreffend, omdat daarmee gecorrigeerd wordt waarover [appellant] [geïntimeerde] niet duidelijk en begrijpelijk heeft geïnformeerd. Ook acht het hof dit afschrikkend, omdat daarmee duidelijk is dat in dit soort gevallen waarbij onvoldoende is geïnformeerd over verschuldigde belastingen, de consument deze niet hoeft te betalen. Ook acht het hof deze sanctie evenredig aan de schending. Daaraan doet niet af dat deze sanctie effectief erop neerkomt dat de netto aan [appellant] toekomende vergoeding (nog) 21% minder zal zijn, omdat [appellant] verplicht is omzetbelasting af te dragen, zoals zij heeft aangevoerd. Dit betreft immers de verhouding tussen de fiscus en [appellant] en niet haar verhouding met [geïntimeerde] . Ook is niet van belang dat [geïntimeerde] de berekening van de btw relatief eenvoudig zelf zou kunnen doen, zoals [appellant] heeft aangevoerd, omdat het punt is dat [geïntimeerde] die berekening niet behoeft te doen. Tot slot heeft het hof onder ogen gezien dat deze sanctie leidt tot een lagere toewijsbare hoofdsom, waardoor ook de buitengerechtelijke incassokosten en proceskosten lager worden begroot dan gevorderd, maar dit leidt evenmin tot een andere conclusie, omdat het een uit het ander volgt en dus geen aanvullende sanctie is, zoals [appellant] heeft gesteld.
Gelet op het voorgaande zal het hof de beslissing van de kantonrechter bekrachtigen. Grief 1 en grief 2, voor zover met deze grief wordt opgekomen tegen de gedeeltelijke afwijzing van de gevorderde buitengerechtelijke incassokosten en van de gevorderde proceskosten, falen.
Ingangsdatum rente
In grief 2 heeft [appellant] onder andere aangevoerd dat partijen een fatale betalingstermijn van 30 dagen na factuurdatum zijn overeengekomen, zodat [geïntimeerde] volgens [appellant] al na het verstrijken van die termijn de wettelijke rente is verschuldigd. Binnen de grenzen van deze rechtsstrijd over het meerdere aan rente dan door de kantonrechter toegewezen vanaf de dag van dagvaarding, moet het hof ambtshalve onderzoeken of de relevante bedingen oneerlijk zijn in de zin van de richtlijn (zie hiervoor 6.3).
In de offerte staat geen rentebeding. Artikel 11.5 van de Algemene leveringsvoorwaarden (A.L.V. versie 5) van [appellant] (hierna: de algemene voorwaarden) bevat een rentebeding. Eerst is de vraag of deze algemene voorwaarden van toepassing zijn.
Op pagina 7 van 8 van de offerte zijn de algemene voorwaarden van toepassing verklaard. Op grond van artikel 6:232 BW is [geïntimeerde] daarom aan die voorwaarden gebonden. Ter zitting bij de kantonrechter heeft [appellant] zich ook beroepen op haar algemene voorwaarden, zodat het hof voorlopig begrijpt dat zij meent dat die van toepassing zijn. [geïntimeerde] heeft echter in zijn e-mail van 12 december 2024 met bezwaar tegen de factuur gesteld dat hij de algemene voorwaarden niet heeft ontvangen en dat deze daarom niet van toepassing zijn. [geïntimeerde] kan een beding in de algemene voorwaarden vernietigen als hij geen redelijke mogelijkheid heeft gehad om van de algemene voorwaarden kennis te nemen (artikel 6:233 aanhef en onder b BW). Het hof vat de e-mail van [geïntimeerde] voorlopig op als een buitengerechtelijke vernietiging van de algemene voorwaarden. Het hof is vooralsnog echter van oordeel dat dit beroep niet slaagt om de volgende redenen.
Op pagina 7 van 8 van de offerte staan de algemene voorwaarden als bijlage bij de offerte gevoegd. Uit de begeleidende e-mail bij de eerste offerte aan [geïntimeerde] blijkt dat de algemene voorwaarden daarbij als bijlage zijn gevoegd. Dit bestand is niet als bijlage bij de begeleidende e-mail van de tweede offerte gevoegd. [geïntimeerde] heeft per e-mail ingestemd met deze tweede offerte. Weliswaar blijkt uit die instemmingsmail niet dat hij de e-mail met de eerste offerte heeft ontvangen, maar uit het gegeven dat partijen naar aanleiding van de eerste offerte hebben onderhandeld over de prijs en [geïntimeerde] zich in zijn genoemde e-mail van 12 december 2024 heeft beroepen op de inhoud van de algemene voorwaarden, leidt het hof vooralsnog af dat [geïntimeerde] de eerste e-mail met algemene voorwaarden wel heeft ontvangen. Daarmee zou [appellant] [geïntimeerde] , voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst op basis van de tweede offerte, gelegenheid hebben geboden om kennis te nemen van de algemene voorwaarden. Bovendien heeft [geïntimeerde] zijn beroep op de vernietigbaarheid van de algemene voorwaarden in de procedure kennelijk niet gehandhaafd, omdat hij in zijn verweer bij de kantonrechter meermaals, zonder voorbehoud, een beroep op de algemene voorwaarden heeft gedaan.
Aangezien de voorlopige conclusie is dat de algemene voorwaarden van toepassing zijn (gebleven), heeft het hof het rentebeding ambtshalve onderzocht op (on)eerlijkheid. In het rentebeding staat dat [appellant] recht heeft op de vergoeding van de wettelijke handelsrente na het verstrijken van de uiterste betaaldatum. Ook staat daarin: “Indien na verloop van twee weken sinds de dag waarop de betaling uiterlijk had moeten plaatsvinden, deze nog niet heeft plaatsgevonden en nadien door Opdrachtnemer verzonden schriftelijke aanmaning na verloop van veertien dagen evenmin tot betaling heeft geleid, wordt de wettelijke handelsrente na het verstrijken van die termijn met 2% verhoogd.” Hiermee wordt afgeweken van de wet, omdat op grond daarvan een consument in geval van te late betaling niet de (hogere) handelsrente uit artikel 6:119a BW, maar de rente uit artikel 6:119 BW verschuldigd is, zonder verhogingen. Het hof is daarom vooralsnog van oordeel dat [appellant] met het rentebeding, in strijd met de goede trouw, het evenwicht tussen de uit de aannemingsovereenkomst voortvloeiende rechten en verplichtingen ten nadele van [geïntimeerde] aanzienlijk verstoort.
Gelet op het voorgaande is de voorlopige conclusie dat het rentebeding oneerlijk is als bedoeld in artikel 3 lid 1 van de richtlijn en is het hof voornemens dit beding ambtshalve te vernietigen. [appellant] zou dan geen aanspraak kunnen maken op de gevorderde wettelijke rente die zonder dit beding van toepassing zou zijn geweest (HR 10 februari 2023, ECLI:NL:HR:2023:198, r.o. 3.10.1). Haar vordering zou dan moeten worden afgewezen en grief 2 zou dan falen. De rechter die overweegt een overeenkomst gedeeltelijk te vernietigen, dient op grond van de beginselen van hoor en wederhoor de verschenen partij echter in de gelegenheid te stellen zich over dit voornemen uit te laten (HR 12 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1677, r.o. 3.1.18). Aangezien [appellant] zich nog niet heeft uitgelaten over de (on)eerlijkheid van het rentebeding, zal het hof de zaak naar de rol verwijzen voor het hierover nemen van een akte door [appellant] en iedere verdere beslissing aanhouden.
7 Beslissing
Het hof:
verwijst de zaak naar de rol van 24 november 2026 voor een akte aan de zijde van [appellant] als omschreven in r.o. 6.21 van dit arrest;
houdt iedere verdere beslissing aan.
Dit arrest is gewezen door mrs. I. de Greef, D. Kingma en G.J. Boeve en door de rolraadsheer in het openbaar uitgesproken op 27 oktober 2026.