Civiel recht overig
huurgeschil over gebruik van een huurwoning als huisartsenpraktijk. Huurder moet het door de verhuurder…
Gerechtshof Amsterdam, 27 oktober 2026
ECLI:NL:GHAMS:2026:3115 · Gerechtshof Amsterdam · 27 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-amsterdam/civiel-recht/civiel-recht-overig/hoger-beroep/ecli-nl-ghams-2026-3115
Zaakgegevens
Op 27 oktober 2026 heeft het Gerechtshof Amsterdam in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.
- Instantie
- Gerechtshof AmsterdamGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Amsterdam
- Datum uitspraak
- 27 oktober 2026
- Datum publicatie
- 10 november 2026
- Zaaknummer
- 200.349.059/01
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Civiel recht overig
- Procedure
- Hoger beroepHoger beroepEen hogere rechter behandelt de zaak opnieuw, zowel de feiten als het recht, omdat een partij het niet eens is met de eerste uitspraak.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. A. de Fouw te Amsterdam, mr. P.G.Th.M. Visser-van Daal te Almere
- ECLI
- ECLI:NL:GHAMS:2026:3115
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
huurgeschil over gebruik van een huurwoning als huisartsenpraktijk. Huurder moet het door de verhuurder geleden financiële nadeel vergoeden. Bij de berekening van het schadebedrag is gewicht toegekend aan de mate van verwijtbaarheid van beide partijen
Uitspraak
GERECHTSHOF AMSTERDAM
afdeling civiel recht en belastingrecht, team I (handel)
zaaknummer : 200.349.059/01
zaak-/rolnummer rechtbank Noord-Holland : 10429317 \ CV EXPL 23-2023
arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 27 oktober 2026
in de zaak van
[appellant] ,
wonend in [plaats 1] ,
appellant,
incidenteel geïntimeerde,
advocaat: mr. A. de Fouw te Amsterdam,
tegen
[geïntimeerde] ,
wonend in [plaats 2] ,
geïntimeerde,
incidenteel appellant,
advocaat: mr. P.G.Th.M. Visser-van Daal te Almere.
Partijen worden hierna [appellant] en [geïntimeerde] genoemd.
1 De zaak in het kort
Huurgeschil over het gebruik van een huurwoning als huisartsenpraktijk. De Gemeente heeft bemiddeld bij de totstandkoming van de huurovereenkomst tussen de huisarts en de toenmalige eigenaar van de woning. De Gemeente en de huisarts hebben daarbij tot doel gehad tijdelijke huisvesting van de huisartsenpraktijk in de huurwoning. Gedurende jaren is vervolgens die situatie door de Gemeente gedoogd.
Nadat de huurwoning is overgedragen aan een nieuwe eigenaar, is tussen de huurder en verhuurder een geschil ontstaan. Nadat pogingen om een nieuwe huurovereenkomst met aanpassing van de bestemming van het gehuurde en de huurprijs te sluiten niet zijn gelukt, heeft de verhuurder de kantonrechter verzocht de huurovereenkomst te ontbinden.
De kantonrechter heeft de huurovereenkomst ontbonden, ontruiming van het gehuurde bevolen en de huurder veroordeeld kosten en schade van de verhuurder te vergoeden. De huurder is tegen die beslissing in hoger beroep gekomen.
De verhuurder is op zijn beurt ook in hoger beroep gekomen en maakt aanspraak op een hoger schadebedrag.
Het hof oordeelt dat de huurder weliswaar gehouden is het door de verhuurder geleden financiële nadeel te vergoeden, maar kent bij de berekening van de schade gewicht toe aan de mate van verwijtbaarheid van beide partijen. Het schadebedrag (en ook de hiermee verband houdende kosten) worden naar beneden bijgesteld.
2 Het geding in hoger beroep
[appellant] is bij dagvaarding van 25 juni 2024 in hoger beroep gekomen van het vonnis van 27 maart 2024 van de kantonrechter in de rechtbank Noord-Holland (hierna: de kantonrechter), onder bovenvermeld zaak-/rolnummer gewezen tussen [geïntimeerde] als eiser in conventie en verweerder in voorwaardelijke reconventie en [appellant] als gedaagde in conventie en eiser in voorwaardelijke reconventie.
Bij tussenarrest van 25 februari 2025 is een mondelinge behandeling na aanbrengen gelast, die op 16 april 2025 heeft plaatsgevonden. [appellant] heeft daarbij producties in het geding gebracht. Een proces-verbaal van de zitting bevindt zich in het dossier.
Partijen hebben daarna de volgende stukken ingediend:
- memorie van grieven, met een productie;
- memorie van antwoord, tevens memorie van grieven in incidenteel appel, met producties;
- memorie van antwoord in incidenteel appel, met producties.
Op 14 juli 2026 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden. De advocaten hebben de zaak toegelicht aan de hand van spreekaantekeningen die zij hebben overgelegd. [appellant] heeft nog producties in het geding gebracht.
Ten slotte is arrest gevraagd.
3 Feiten
Onder 2.1. tot en met 2.12. heeft de kantonrechter vastgesteld van welke feiten in dit geschil wordt uitgegaan. [appellant] heeft in haar memorie van grieven deze feitenvaststelling bestreden en het hof verzocht om aanvulling van de feiten. Het hof zal een nieuw overzicht geven van de onbetwiste feiten die in hoger beroep het uitgangspunt vormen.
Met ingang van 1 maart 1992 heeft [appellant] een woning aan de [straat 1] 64 ( [postcode] ) in [plaats 1] (hierna: het gehuurde) gehuurd van de Stichting Pensioenfonds voor de Gezondheidszorg Geestelijke en Maatschappelijke Belangen (hierna: PGGM).
Het gehuurde maakte onderdeel uit van een in opdracht van de gemeente [plaats 3] (hierna: de Gemeente) door PGGM gerealiseerd woningbouwproject. De Gemeente heeft in het kader daarvan bijzondere voorwaarden gesteld aan PGGM ten aanzien van de door haar te bouwen en te verhuren woningen. Die voorwaarden, vervat in de akte tot levering van 30 maart 1990, luiden voor zover van belang:
“Artikel 10
BIJZONDERE VOORWAARDEN
3. (…)
b. de woningen zullen uitsluitend worden verhuurd aan huurders die worden voorgedragen door Burgemeester en Wethouders van de Gemeente en wel volgens de regels van de vigerende woonruimteverordening;
behoudens (…) is PGGM verplicht de voorgedragenen terstond een huurcontract aan te bieden; (…)”
Bij het aangaan van de huurovereenkomst bedroeg de maandelijkse huurprijs
NLG 715,--. In april 2022 bedroeg de huurprijs € 865,34 per maand.
De huurovereenkomst bepaalt voor zover van belang:
“Object, bestemming (…)
Het gehuurde is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt als woonruimte.
Van deze overeenkomst maken deel uit de algemene bepalingen huurovereenkomst woonruimte (…) onder nummer 59/1989 (…).
6. Huurder kiest voor alles wat de uitvoering van deze overeenkomst betreft vanaf het ingaan van de huur domicilie in het gehuurde. (…).”
In de algemene ROZ-bepalingen waarnaar in artikel 2.2 van de huurovereenkomst is verwezen, is voor zover van belang vervat:
“1.1 Huurder dient het gehuurde – gedurende de gehele duur van de overeenkomst – daadwerkelijk, behoorlijk en zelf te gebruiken uitsluitend overeenkomstig de in de huurovereenkomst aangegeven bestemming”
Vanaf de aanvang van de huurovereenkomst in 1992 heeft [appellant] het gehuurde in gebruik als bedrijfsruimte voor zijn huisartsenpraktijk. Tot 1 juli 1992 heeft [appellant] tijdelijk in het gehuurde geslapen, omdat zijn eigen woning nog niet gereed was voor oplevering.
In een door [appellant] ingebracht verslag van een bespreking van 3 maart 1993 met de Gemeente inzake huisvesting huisartsen [plaats 1] - [plaats 4] , staat onder meer:
“Destijds is afgesproken dat de huisvesting in deze woning een tijdelijke zaak zou zijn (…). De gemeente heeft meegewerkt aan deze tijdelijke oplossing via de WVH, omdat er dringend behoefte bestond aan een huisarts vanwege de instroom in de wijk [plaats 4] en die huisarts moest kunnen wonen en werken.
SITUATIE [appellant]
Betrokkene heeft sinds 1 april 1992, eveneens tijdelijk, de beschikking over een woning gekregen van pensioenfonds PGGM via ABC-Vastgoed (…) de beheerder van die woningen. (…) Ook hier is afgesproken dat het een tijdelijke zaak zou zijn, nl als overbrugging naar de definitieve oplossing. (…).
Vandaar dat de gemeente behulpzaam is geweest (…) in de vorm van een tijdelijke ruimte (…) geschikt om te wonen en te werken. (…)
Ook hier bestond dus de verwachting van de gemeente dat de definitieve oplossing “huisvesting in het gezondheidsstraatje in [plaats 4] -centrum” zou inhouden.
Inmiddels is de stand van zaken nu zo, dat beide huisartsen geen praktijkruimte in het gezondheidsstraatje [plaats 4] wensen te huren. (…)
De tijdelijkheid van de huidige huisvesting van de praktijken (…) [straat 1] 64, wordt door de beide betrokken huisartsen erkend en niet bestreden. De betrokken woningen zullen dus moeten worden vrijgemaakt. (…) Er zal dus zeer intensief gezocht moeten worden (…) door hen, waarbij de gemeente zoveel mogelijk behulpzaam zal zijn.”
In een brief van 16 april 1993 van de Gemeente aan [appellant] staat onder meer:
“Per 1 april 1992 heeft u als tijdelijke oplossing uw praktijk gevestigd in de woning [straat 1] 64, totdat er elders in de wijk [plaats 4] een geschikte locatie zou zijn om uw praktijk te (her)vestigen. Zoals u bekend hebben wij vanwege deze tijdelijkheid aan deze oplossing meegewerkt. (…)
Wij betreuren het dat (her)vestiging van uw praktijk in het sociaal-medisch centrum in deze wijk bij u op bezwaren is gestuit.
Wij zijn bereid uw praktijkuitoefening in deze woning voorshands nog voor 1 jaar te gedogen. (…)”
De Gemeente heeft [appellant] op 22 december 1994 vervolgens bericht:
“Onderwerp
voortzetting gebruik woning
[straat 1] 64 als huisartsenpraktijk
(…)
Wij blijven op het standpunt staan dat het vanwege de woningschaarste ongewenst is dat een woning, in dit geval zelfs volledig, voor een ander doel gebruikt wordt.
Voorts is het in overwegende mate gebruiken van een woning voor een ander doel in strijd (…) met de ter plaatse geprojecteerde woonbestemming.
Nu (…) doet zich evenwel het feit voor dat mogelijkheden tot hervestiging van uw praktijk nog nauwelijks aanwezig zijn.
Wij hebben daarom besloten tegen voortzetting van voormeld praktijkgebruik geen maatregelen te nemen.”
Met ingang van 1 januari 2007 is de kostenmaatschap M&I [plaats 4] (waarvan naast [geïntimeerde] twee andere huisartsen de maten zijn) op het adres van het gehuurde gevestigd.
Op 1 mei 2002 heeft de besloten vennootschap Rentmeester Beleggingen B.V. (hierna: Rentmeester) het gehuurde gekocht. Na de overdracht heeft beheerder Dynamis ABC [appellant] namens de voormalige eigenaar als volgt bericht:
“De afgesloten huurovereenkomsten zullen integraal worden overgenomen.
De nieuwe eigenaar heeft ons verzocht het vastgoedmanagement voort te zetten.”
Sinds 2011 is het gehuurde in eigendom van [geïntimeerde] , tevens enig aandeelhouder en directeur van Rentmeester. [geïntimeerde] heeft in 2012 navraag gedaan naar de actuele NAW-gegevens van de huurders. Het door [appellant] in reactie daarop op 18 juni 2012 ingevulde inlichtingenformulier bevat de volgende informatie:
( afbeelding)
Hierna hebben partijen in 2017 en 2021 gecorrespondeerd over onderhoud aan het gehuurde. Communicatie verliep met gebruikmaking van het e-mailadres van de beheerder van [geïntimeerde] ‘ [e-mail 1] ’ en het (zakelijke) mailadres van [appellant] ‘ [e-mail 2] ’, waarbij de berichten van [appellant] digitaal zijn ondertekend met:
“(…), assistente dr. [appellant]
[straat 1] 64
[postcode] [plaats 1]”
In 2021 heeft [appellant] navraag gedaan naar niet-afgeronde schilderwerkzaamheden:
“Een tijd geleden is de buitenkant van onze praktijk geschilderd, de schilders vertelden dat er een nieuwe schuurdeur zou worden geplaatst omdat dat niet meer met schilderwerk op te lossen viel.
Wij hebben echter niets meer gehoord… wanneer gaat de schuurdeur worden vervangen?”
In 2022 heeft [geïntimeerde] rookmelders in het gehuurde laten plaatsen.
Bij brief van 7 maart 2023 heeft (de gemachtigde van) [geïntimeerde] aan [appellant] geschreven:
“Recentelijk is cliënt gebleken dat u niet meer in het gehuurde woont, maar op het adres [straat 2] 25 in [plaats 1] . Verder is gebleken dat het gehuurde volledig in gebruik is als dokterspraktijk. Raadpleging van het Handelsregister heeft uitgewezen dat in het gehuurde de maatschap M&I is gevestigd, een maatschap waarvan u deel uitmaakt. Omdat het gehuurde op grond van de huurovereenkomst uitsluitend door uzelf en alleen als woning, mag worden gebruikt, handelt u in strijd met de tussen u en cliënt bestaande huurovereenkomst.”
[geïntimeerde] heeft [appellant] in deze brief voorgesteld de huurovereenkomst vrijwillig te beëindigen en aansluitend een huurovereenkomst voor bedrijfsruimte te sluiten voor een huurprijs van € 1.600,-- per maand. Tot slot heeft [geïntimeerde] [appellant] aansprakelijk gesteld voor de door hem geleden schade.
Bij brief van 13 maart 2023 heeft [appellant] het voorstel van [geïntimeerde] afgewezen en aansprakelijkheid van de hand gewezen.
Bij akte van cessie van 20 maart 2023 heeft Rentmeester haar vorderingen op [appellant] overgedragen aan [geïntimeerde] .
Onafhankelijke Taxateurs Nederland B.V. (hierna: OTN) heeft in opdracht van [geïntimeerde] de markthuurwaarden van het gehuurde bepaald voor de periode 2002 tot en met 2023, uitgaande van een bestemming als “kleinschalige (…) praktijkruimte”. De resultaten zijn vervat in het rapport van taxateur Wentzel van 10 februari 2023.
In opdracht van [appellant] heeft Makelaar/taxateur [naam 1] van [bedrijf 2] een huurprijsadvies gedateerd 31 maart 2025 opgesteld. Taxateur [naam 2] van KroesePaternotte en makelaar/taxateur [naam 3] van [bedrijf 1] hebben de resultaten van het advies van [bedrijf 2] onderschreven.
Het gehuurde is op 31 mei 2024 vrijwillig door [appellant] ontruimd.
4 Procedure bij de kantonrechter
[geïntimeerde] heeft – zakelijk weergegeven – in eerste aanleg in conventie gevorderd bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, na wijziging van eis:
A) de tussen [geïntimeerde] en [appellant] bestaande huurovereenkomst te ontbinden;
B) i) te bepalen dat [appellant] het gehuurde binnen 7 dagen na het te wijzen vonnis dient te ontruimen; en
ii) indien [appellant] niet aan het onder B.i) genoemde voldoet, [geïntimeerde] te machtigen om met alle middelen rechtens het gehuurde te doen ontruimen en [appellant] te veroordelen dit te gehengen en gedogen;
C) i) [appellant] te veroordelen tot betaling aan [geïntimeerde] van € 165.019,-- aan schadevergoeding bestaande uit tot 1 januari 2023 te weinig betaalde huur;
ii) verhoogd met de maandelijks door [appellant] te weinig betaalde huur van
€ 734,66 vanaf 1 januari 2023 tot de dag van ontruiming;
iii) en het onder C.ii) genoemde bedrag vanaf 1 juli 2023 te corrigeren met inachtneming van de jaarlijkse huurverhogingen;
D) [appellant] te veroordelen tot betaling aan [geïntimeerde] van (primair) een bedrag van
€ 66.523,20 aan wettelijke rente, dan wel (subsidiair) een bedrag van
€ 214.196,49 aan gederfd rendement;
E) [appellant] te veroordelen tot betaling aan [geïntimeerde] van een bedrag van € 3.300,-- aan buitengerechtelijke incassokosten;
F) [appellant] te veroordelen tot betaling aan [geïntimeerde] van een bedrag van € 1.815,-- aan de kosten van het taxatierapport;
G) [appellant] te veroordelen in de proceskosten inclusief nakosten.
[appellant] heeft in conventie gemotiveerd verweer gevoerd en (voorwaardelijk) in reconventie gevorderd het gelegde beslag op te heffen.
Hetgeen partijen in eerste aanleg in conventie en (voorwaardelijke) reconventie ten grondslag hebben gelegd aan hun vorderingen en verweer zal voor zover van belang in dit hoger beroep in het hiernavolgende aan de orde komen.
De kantonrechter heeft de huurovereenkomst ontbonden en ontruiming van het gehuurde gelast, met veroordeling van [appellant] de huurpenningen tot de datum van ontruiming te voldoen. Ook is [appellant] veroordeeld schadevergoeding aan [geïntimeerde] te betalen, bestaande uit (i) een bedrag van €160.656,34 (voor geleden nadeel in de periode 7 maart 2003 tot 1 januari 2023) en (ii) een bedrag van € 734,66 per maand (voor geleden nadeel vanaf 1 januari 2023 tot datum ontruiming), vermeerderd met rente. Verder is [appellant] veroordeeld de kosten van [geïntimeerde] te vergoeden, bestaande uit kosten van het deskundigenrapport van € 1.815,--, buitengerechtelijke incassokosten van € 2.842,-- en proceskosten (in conventie) van € 3.685,14. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
De kantonrechter is niet toegekomen aan de behandeling van de voorwaardelijke vordering in reconventie.
5 Vordering in hoger beroep
In principaal hoger beroep
[appellant] concludeert in principaal hoger beroep tot vernietiging van het bestreden vonnis, tot afwijzing, alsnog, van de vorderingen van [geïntimeerde] in conventie, met veroordeling van [geïntimeerde] in de kosten van beide instanties, te vermeerderen met de nakosten en wettelijke rente. [appellant] heeft in hoger beroep zijn voorwaardelijke eis in reconventie gewijzigd: de eis is ter zitting ingetrokken.
[geïntimeerde] concludeert in principaal hoger beroep tot bekrachtiging van het bestreden vonnis, met veroordeling van [appellant] in de proceskosten.
In incidenteel hoger beroep
Na eiswijziging in incidenteel hoger beroep vordert [geïntimeerde] [appellant] te veroordelen het door de kantonrechter toegewezen bedrag aan schadevergoeding te verhogen met
€ 25.118,29, dan wel subsidiair € 242.632,63, met veroordeling van [appellant] in de (proces)kosten (vermeerderd met nakosten en rente).
[appellant] concludeert in incidenteel hoger beroep tot afwijzing van de (gewijzigde) vorderingen van [geïntimeerde] (in conventie), met veroordeling van [geïntimeerde] in de proceskosten, te vermeerderen met de nakosten en rente.
[appellant] heeft geen bezwaar gemaakt tegen de eiswijziging van [geïntimeerde] . Ook overigens acht het hof de eiswijziging niet in strijd met de goede procesorde. Recht zal worden gedaan op de gewijzigde eis.
Omvang hoger beroep
De (reconventionele) eis van [appellant] tot opheffing van het gelegde beslag maakt gelet op zijn eiswijziging geen onderdeel meer uit van dit hoger beroep.
Daarmee liggen alleen de (gewijzigde) vorderingen (in conventie) van [geïntimeerde] ter beoordeling voor.
Daarbij geldt dat het gehuurde inmiddels is ontruimd, [appellant] geen aanspraak maakt op het opnieuw huren van de ontruimde woning en [geïntimeerde] de ontruimingsvordering heeft ingetrokken, zodat deze geen onderdeel meer uitmaakt van dit hoger beroep. [appellant] handhaaft nog wel zijn standpunt dat hij niet is tekortgeschoten in zijn verplichtingen op grond van de huurovereenkomst (welk tekortschieten tot toewijzing van de ontbindingsvordering van [geïntimeerde] heeft geleid), en bestrijdt daarmee onverminderd dat hij schadeplichtig is.
Verder heeft [appellant] zijn grief I in principaal hoger beroep ingetrokken, zodat tussen partijen niet meer in geschil is dat Rentmeester haar vorderingen op [appellant] aan [geïntimeerde] heeft gecedeerd.
[geïntimeerde] heeft geen grieven gericht tegen het gedeeltelijk slagen van het verjaringsverweer van [appellant] , zodat tussen partijen vaststaat dat de vordering van [geïntimeerde] strekkende tot vergoeding van schade als gevolg van tekortkomingen die zich hebben voorgedaan vóór 7 maart 2003 is verjaard en slechts de schade voor zover geleden ná 7 maart 2003 verhaalbaar is.
[geïntimeerde] heeft evenmin gegriefd tegen toepassing door de kantonrechter van het Besluit vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten (hierna: het BIK-besluit) bij de vaststelling van de buitengerechtelijke kosten, zodat ook het hof die vordering zal toetsen aan het BIK-besluit.
6 Beoordeling
[appellant] heeft in principaal hoger beroep zeven grieven gericht tegen het bestreden vonnis. Deze grieven zullen hierna per geschilpunt worden behandeld. Het incidentele hoger beroep van [geïntimeerde] en zijn in hoger beroep gewijzigde eis worden behandeld bij de beoordeling van zijn schadevordering.
Consumentenrecht niet van toepassing
Met grief II in principaal hoger beroep beoogt [appellant] (ambtshalve) toetsing van de huurovereenkomst en de daarop van toepassing zijnde algemene voorwaarden aan het consumentenrecht, door een beroep te doen op reflexwerking. Het beroep van [appellant] op reflexwerking van het consumentenrecht heeft geen succes. Het hof komt tot die conclusie op grond van het volgende.
Uit de stellingen van [appellant] blijkt dat de huurovereenkomst is gesloten met het oogmerk om in het gehuurde zijn huisartsenpraktijk te vestigen (en dat het gehuurde altijd als zodanig in gebruik is geweest). Daarmee staat vast dat [appellant] bij de totstandkoming van de huurovereenkomst heeft gehandeld in het kader van zijn beroepsuitoefening. In dat geval kunnen onredelijk bezwarende bedingen via de open toetsingsnorm van 6:233 aanhef en onder a BW worden vernietigd. Het feit dat bedingen in de zwarte en grijze lijsten van de artikelen 6:236 en 6:237 BW zijn opgenomen (welke artikelen strikt genomen enkel een natuurlijke persoon die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf beschermen) kan enige invloed uitoefenen bij de toetsing aan de open norm. Dat wordt reflexwerking genoemd. Nu de bepalingen waartegen [appellant] bezwaar maakt – te weten 1 en 6 van de huurovereenkomst en 1.1. van de algemene bepalingen – niet op de grijze of zwarte lijst voorkomen en op zichzelf gebruikelijke en niet onredelijk bezwarende bedingen zijn in een huurovereenkomst voor woonruimte, kan van enige reflexwerking geen sprake zijn.
Voor zover [appellant] betoogt dat voornoemde bedingen anderszins op grond van artikel 6:233 aanhef en onder a BW dienen te worden vernietigd of buiten toepassing verklaard, volgt het hof hem hierin niet. De door [appellant] geschetste omstandigheden rond
de totstandkoming van de huurovereenkomst leiden het hof niet tot een ander oordeel.
[appellant] heeft voldoende gemotiveerd toegelicht, en [geïntimeerde] heeft onvoldoende gemotiveerd weersproken, dat de Gemeente – met gebruikmaking van het hiervoor in 3.3. weergegeven recht van voordracht van huurders – heeft bemiddeld bij de totstandkoming van de huurovereenkomst tussen PGGM en [appellant] . [appellant] heeft daarbij met een verwijzing naar een verslag van een bespreking met en een brief van de Gemeente (hiervoor weergegeven in 3.8. en 3.9.) onderbouwd dat de Gemeente toestemming heeft verleend voor de vestiging van zijn praktijkruimte in het gehuurde, hoewel zulks niet in lijn was met het vigerende bestemmingsplan of de uit de huurovereenkomst blijkende bestemming. Uit het verslag en de brief blijkt dat de Gemeente heeft meegewerkt bij het vinden van een tijdelijke oplossing door de vestiging van de praktijk van [appellant] in het gehuurde. Daaruit blijkt echter niet expliciet dat het ook verhuurder PGGM bekend was dat het gehuurde als praktijkruimte en niet als woonruimte zou worden gebruikt door [appellant] . Enige schriftelijke bevestiging van PGGM van afspraken daarover ontbreekt. [appellant] heeft daarmee zijn stelling dat het PGGM kenbaar was (of is geworden) dat de huurovereenkomst is aangegaan met de bedoeling het gehuurde als praktijkruimte te gebruiken, onvoldoende geconcretiseerd. [appellant] heeft op dit punt ook geen voldoende concreet bewijsaanbod gedaan, zodat hij niet in de gelegenheid zal worden gesteld op dit punt bewijs te leveren. Enig handelen van PGGM in strijd met die vermeend kenbare bedoelingen, is dan ook niet komen vast te staan. Dat PGGM en de Gemeente professionele partijen zijn en [appellant] onervaren, zodat hij bij de totstandkoming van de huurovereenkomsten ervan mocht uitgaan dat aan hem de juiste huurovereenkomst is aangeboden, zoals [appellant] stelt, maakt het voorgaande niet anders.
Gelet op het voorgaande staat vast dat de algemene bepalingen – waaronder het beding inhoudende de verplichting het gehuurde te gebruiken in overeenstemming met de in de huurovereenkomst bepaalde bestemming als woonruimte – onverminderd gelden. Dat was [appellant] op grond van de overeenkomst ook genoegzaam bekend.
Gebruik gehuurde in strijd met overeenkomst
Grief III in principaal hoger beroep is gericht tegen het oordeel van de kantonrechter dat [appellant] toerekenbaar is tekortgeschoten in de nakoming van de huurovereenkomst, nu hij (i) het gehuurde niet als woonruimte maar als praktijkruimte heeft gebruikt, (ii) het gehuurde mede laat gebruiken door derden (zijn maten/maatschap) en (iii) aanpassingen aan het gehuurde zou hebben gedaan.
Nu [appellant] het gehuurde feitelijk niet conform de bestemmingsbepaling in de huurovereenkomst in gebruik heeft gehad, staat vast dat hij tekort is geschoten in de nakoming van de op hem rustende verplichtingen voortvloeiende uit de huurovereenkomst. Niet in geschil is dat het gebruik als praktijkruimte in strijd met de bestemmingsbepaling in de huurovereenkomst, gedurende meerdere decennia heeft voortgeduurd. Daarmee staat ook de ernst en langdurigheid van de tekortkoming vast. Voor zover de tekortkoming ziet op het verleden kan deze evenmin ongedaan worden gemaakt, in zoverre is nakoming blijvend onmogelijk.
Het hof verwijst naar 6.4. hiervoor. Nu niet is komen vast te staan dat PGGM bekend was of is geworden met het gebruik van het gehuurde als praktijkruimte, en bovendien de hoofdrol van de Gemeente bij de totstandkoming van de overeenkomst niet maakt dat de eigen verantwoordelijkheid van [appellant] om te handelen conform de hem rustende verplichtingen voortvloeiende uit de overeenkomst (geheel) is komen te vervallen, kan de tekortkoming naar het oordeel van het hof [appellant] ook – voor zover van belang – worden toegerekend. [appellant] is dan ook schadeplichtig, zij het niet voor het volledige door [geïntimeerde] gevorderde bedrag (gelet op hetgeen het hof hierna in 6.9. e.v. overweegt). Grief III in principaal hoger beroep faalt in zoverre.
Mate van verwijtbaarheid [appellant] en [geïntimeerde]
[appellant] betoogt met grieven III en V in principaal hoger beroep (verder) dat voor zover hij toerekenbaar is tekortgeschoten, het hof bij het vaststellen van de schade gewicht dient toe te kennen aan de mate van verwijtbaarheid aan de zijde van [geïntimeerde] , nu de ontstane situatie niet volledig verwijtbaar is aan [appellant] . Dit betoog van [appellant] slaagt.
[appellant] heeft voldoende onderbouwd dat de tekortkoming gelet op de specifieke omstandigheden bij de totstandkoming en uitvoering van de overeenkomst, niet geheel aan hem kan worden verweten.
Het hof verwijst naar 6.4. hiervoor. [appellant] heeft met verwijzing naar correspondentie en verslagen van overleggen met de Gemeente toegelicht dat hij bij het aangaan van de overeenkomst erop mocht vertrouwen dat niettegenstaande de bestemmingsbepaling in de overeenkomst, het gehuurde voor het daarin vestigen van zijn praktijkruimte in gebruik mocht zijn. Dat het zijn bedoeling was de overeenkomst met dat oogmerk aan te gaan, en zulks bij de Gemeente bekend was bij het aan hem voordragen als huurder bij verhuurder PGGM, heeft hij ook voldoende onderbouwd. Dat gedurende verschillende jaren het vestigen van de praktijkruimte in het gehuurde onderwerp van overleg is gebleven tussen hem en de Gemeente, en nimmer een termijn is gesteld aan het gebruik van de huurwoning als praktijkruimte of op beëindiging van de situatie is aangedrongen, is ook concreet door hem toegelicht. [appellant] is ervan uitgegaan dat “alles goed geregeld was”. In zoverre heeft hij er gerechtvaardigd op vertrouwd dat het van de huurovereenkomst afwijkende gebruik door de Gemeente zou worden gedoogd en is hij er, kennelijk, van uitgegaan dat de Gemeente de verhuurder van deze afspraken op de hoogte zou stellen.
De periode dat [appellant] hierop mocht vertrouwen is echter niet onbegrensd. [appellant] was ermee bekend dat de afspraken met de Gemeente in beginsel een tijdelijk karakter hadden en had ermee bekend moeten zijn dat de door hem betaalde huurprijs voor woonruimte lager was dan de marktprijs voor huur van een in omvang vergelijkbare bedrijfsruimte in de omgeving. Zeker nadat het gehuurde was overgedragen aan twee opvolgende eigenaren had het op de weg van [appellant] gelegen om bij de Gemeente dan wel de (beheerder van de) verhuurder navraag te doen over de gevolgen van die overdracht, in het bijzonder ten aanzien van de in het verleden gemaakte afspraken over het gebruik van het gehuurde als praktijkruimte in strijd met de bestemmingsbepaling. [appellant] had in elk geval laatstelijk ten tijde van de overdracht aan [geïntimeerde] hiervan melding dienen te maken en zich ervan moeten vergewissen dat het feitelijke gebruik van het gehuurde ook de instemming van [geïntimeerde] had. [appellant] heeft dit niet gedaan. Integendeel, als reactie op de kort na de overdracht door [geïntimeerde] opgevraagde NAW-gegevens, heeft [appellant] in 2012 juist nagelaten om op het door hem ingevulde inlichtingenformulier (hiervoor weergegeven in 3.13.) kenbaar te maken dat het gehuurde als dokterspraktijk in gebruik was.
Anderzijds heeft ook [geïntimeerde] zélf verwijtbaar gehandeld. Dat het gehuurde als praktijkruimte in gebruik was, was hem genoegzaam duidelijk, dan wel had hem duidelijk moeten zijn. Niet voldoende weersproken is dat gelet op de bewegwijzering naar de praktijkruimte, de parkeerplaats voor de praktijkruimte en het naambordje bij de deur van de praktijkruimte, het van buitenaf duidelijk was dan wel duidelijk moet zijn geweest dat in het gehuurde een dokterspraktijk was gevestigd.
Vaststaat ook dat dat de koop en overdracht van het gehuurde aan Rentmeester in 2002 is voorafgegaan door een due dilligence-onderzoek. In de regel wordt bij een dergelijk onderzoek gebruik in strijd met de overeenkomst gesignaleerd, althans zou dat moeten worden gesignaleerd, hetgeen tot nader onderzoek had moeten leiden. Vaststaat dat in dit geval ten aanzien van het gehuurde geen nadere vragen zijn gesteld of nader onderzoek is gedaan. Evenmin heeft [geïntimeerde] zelf, bij de overdracht van het gehuurde van Rentmeester aan hem in privé, enig nader onderzoek gedaan naar het gehuurde. Dat [geïntimeerde] dit niet dan wel niet in voldoende mate heeft gedaan, dient voor zijn rekening te blijven.
Daar komt bij dat [geïntimeerde] ook in het kader van beheer en onderhoud van het gehuurde kennis had moeten hebben omtrent het gebruik van het gehuurde als praktijkruimte. Vaststaat dat er in 2017, 2021 en in elk geval vanaf 2022 sprake is geweest van beheershandelingen en onderhoud met betrekking tot de woning. Tussen partijen is in 2021 gecorrespondeerd over onderhoud aan het gehuurde waarbij is geëxpliciteerd dat het om een praktijkruimte ging. In 2022 zijn namens [geïntimeerde] rookmelders in het gehuurde geplaatst, hetgeen niet mogelijk is zonder het gehuurde te betreden. Dat niet [geïntimeerde] zelf, maar de namens hem optredende beheerder verantwoordelijk is voor onderhoud aan het gehuurde en dat de beheerder omtrent het afwijkende gebruik van het gehuurde niets aan [geïntimeerde] heeft gemeld, maakt het voorgaande niet anders. Wetenschap van de beheerder heeft immers als wetenschap van [geïntimeerde] te gelden.
Schade
Grieven V, VI, VII en VII in principaal hoger beroep van [appellant] zijn gericht tegen de uitvoerbaar-bij-voorraadverklaring van het bestreden vonnis, alsook het door de kantonrechter toegewezen schadebedrag, de toegepaste schadeberekeningsmethode en de toegewezen kosten en rente.
Het incidentele hoger beroep van [geïntimeerde] strekt tot vaststelling van een hoger schadebedrag, mede inhoudende btw-compensatie en gederfd rendement.
Voornoemde grieven van [appellant] en het incidentele hoger beroep van [geïntimeerde] lenen zich voor een gezamenlijke behandeling.
Het hof acht het aannemelijk dat [geïntimeerde] financieel nadeel heeft geleden, nu [appellant] niet een marktconforme huurprijs voor de huur van een bedrijfsruimte heeft betaald, maar een lagere huurprijs (voor woonruimtehuur). Het hof zal het door [appellant] te vergoeden schadebedrag begroten met toepassing van 6:104 BW. Het hof zal de schade niet vaststellen op het volledige door [geïntimeerde] gevorderde bedrag, maar bij de schadebegroting gewicht toekennen aan de mate van verwijtbaarheid van beide partijen. Het hof acht beide partijen gelijkelijk (50/50) verantwoordelijk voor het voortduren van het gebruik van het gehuurde in strijd met de huurovereenkomst.
[geïntimeerde] heeft op basis van de door OTN berekende bandbreedtes in een schema weergegeven welke marktconforme huurprijzen als uitgangspunt kunnen worden genomen bij de berekening van het in dit geval door hem geleden nadeel over de periode 2003 tot en met 2022. [geïntimeerde] heeft toegelicht bij de schadeberekening een defensief profiel te hebben toegepast door de huurprijzen lineair te bepalen en daarbij het midden van de door OTN berekende bandbreedtes te hebben gehanteerd. [geïntimeerde] heeft in voornoemd schema verwerkt welke reeds door [appellant] betaalde huurbedragen in mindering dienen te worden gebracht op de berekende marktconforme huurprijzen, om zo het financieel nadeel te begroten.
[appellant] heeft met een verwijzing naar het huurprijsadvies en de berichten van de door hem ingeschakelde (makelaar-)taxateurs betwist dat [geïntimeerde] is benadeeld. Volgens hem zou [geïntimeerde] het gehuurde in die periode niet als bedrijfsruimte kunnen hebben verhuurd. Ook hebben de door hem ingeschakelde (makelaar-)taxateurs vraagtekens geplaatst bij enkele door OTN gehanteerde referentie-objecten bij het bepalen van de marktconforme huurprijzen, en beargumenteerd dat die objecten niet voldoende vergelijkbaar zijn met het gehuurde qua locatie en voorzieningen.
De door [appellant] ingeschakelde (makelaar-)taxateurs hebben echter in hun huurprijsadvies en berichten geen eigen berekeningen gemaakt of toegelicht welke – uitgaande van het gebruik van het gehuurde als bedrijfsruimte in het verleden – marktconforme huurprijzen over die periode in dit geval zouden moeten worden gehanteerd. [appellant] heeft daarmee de (marktconformiteit van de) berekeningen van OTN niet voldoende bestreden.
geleden nadeel van 7 maart 2003 tot 1 januari 2023
Het hof verwijst naar 5.7. hiervoor; het geleden nadeel dient in de eerste plaats te worden berekend uitgaande van de periode vanaf 7 maart 2003 tot 1 januari 2023. Het hof neemt het door de kantonrechter berekende schadebedrag over die periode van € 160.656,34 tot uitgangspunt.
[appellant] heeft aan de hand van een analyse van Pax Development voldoende concreet onderbouwd dat sprake is van een besparing aan de zijde van [geïntimeerde] ter hoogte van een bedrag van € 66.000,--, nu de koopprijs bij de aanschaf van het gehuurde is gebaseerd op de verhuurde staat daarvan waarbij rekening is gehouden met inkomsten op basis van de door [appellant] betaalde huurprijs voor woonruimte, niet zijnde een marktconforme huurprijs voor bedrijfsruimte.
Dit voordeel dient dan ook in mindering te worden gebracht op het door de kantonrechter berekende financiële nadeel aan de zijde van [geïntimeerde] , hetgeen resulteert in een bedrag van
€ 94.656,34.
Gelet op hetgeen het hof in 6.15. heeft overwogen, dient dat bedrag vervolgens te worden gehalveerd, zodat resteert een door [appellant] te betalen bedrag van € 47.328,17, te vermeerderen met wettelijke rente.
geleden nadeel van 1 januari 2023 tot 31 mei 2024
Ten aanzien van het door [appellant] te vergoeden schadebedrag over de periode van 1 januari 2023 tot aan de datum van ontruiming, oordeelt het hof als volgt. Indien op de door [geïntimeerde] berekende marktconforme huurprijs vanaf 1 januari 2023 van € 1.600,--, de (laatstelijk) door [appellant] betaalde huurprijs van € 865,34 in mindering wordt gebracht, resteert een bedrag van € 734,66, welk bedrag gelet op de mate van verwijtbaarheid aan de zijde van [geïntimeerde] dient te worden gehalveerd, zodat [appellant] aan [geïntimeerde] een bedrag van € 367,33 (per maand) aan schadevergoeding dient te betalen, te vermeerderen met wettelijke rente.
conclusie
Zoals het hof reeds heeft overwogen dient [appellant] het als gevolg van de tekortkoming door [geïntimeerde] geleden financiële nadeel te vergoeden, zij het dat het hof bij de berekening van de schade gewicht toekent aan de mate van verwijtbaarheid van beide partijen. De grieven III, V, VI, VII en VII in principaal hoger beroep van [appellant] slagen voor zover het schadebedrag door het hof is bijgesteld, en falen voor het overige.
Het incidentele hoger beroep van [geïntimeerde] faalt. Het hof volgt [geïntimeerde] niet in zijn betoog dat over het schadebedrag tevens btw-compensatie dient te worden toegewezen. Partijen zijn dit niet overeengekomen. Dat het gebruikelijk is om bij de huur van bedrijfsruimte btw-compensatie overeen te komen, maakt nog niet dat dat in dit geval ook zou zijn gebeurd.
Het hof volgt [geïntimeerde] evenmin in zijn betoog dat gederfd rendement dient te worden vergoed. Het vaststellen van het schadebedrag met toepassing van de methodiek van 6:104 BW (vermeerderd met rente), omvat reeds een vergoeding voor het gederfde rendement. Het additioneel toekennen van een vergoeding voor gederfd rendement op grond van dezelfde gedragingen, is dan ook niet aan de orde. Het hof wijst de in incidenteel hoger beroep gewijzigde vorderingen van [geïntimeerde] uit hoofde van btw-compensatie en gederfd rendement dan ook af.
Deskundigenkosten
De door [geïntimeerde] gemaakte kosten voor het rapport van OTN komen op grond van artikel 6:96 lid 2 aanhef en onder b BW voor vergoeding in aanmerking. De inschakeling van een deskundige is redelijk geweest, en ook de kosten van het onderzoek van € 1.815,-- acht het hof redelijk.
Buitengerechtelijke kosten
Het hof verwijst naar r.o. 5.27. en 5.28. van het bestreden vonnis.
De vordering tot vergoeding van buitengerechtelijke (incasso-)kosten wordt voor zover het verzuim is gelegen vóór 1 juli 2012 afgewezen. De kosten waarvan [geïntimeerde] vergoeding vordert, moeten worden aangemerkt als betrekking hebbend op verrichtingen waarvoor de proceskostenveroordeling wordt geacht een vergoeding in te sluiten.
Voor zover het verzuim is gelegen ná 1 juli 2012 acht het hof met toepassing van de tarieven uit het rapport BGK een door [appellant] aan [geïntimeerde] te betalen bedrag van € 687,30 redelijk.
Overige stellingen
Gelet op het voorgaande behoeven de overige stellingen en verweren van partijen geen nadere bespreking.
Slotsom, proceskosten en bewijsaanbod
principaal hoger beroep
Het principale hoger beroep heeft succes. De grieven slagen gedeeltelijk. Het bestreden vonnis wordt gedeeltelijk vernietigd, zoals blijkt uit het dictum. Het hof ziet geen aanleiding [appellant] toe te laten tot bewijslevering, omdat hij geen bewijs heeft aangeboden van voldoende concrete stellingen die, indien bewezen, tot een andere uitkomst kunnen leiden. [geïntimeerde] is in het principale hoger beroep voornamelijk in het ongelijk gesteld en zal daarom worden veroordeeld in de proceskosten. Het hof stelt de proceskosten in principaal hoger beroep als volgt vast:
- explootkosten € 135,97
- griffierecht € 2.053,--
- salaris advocaat € 7.056,-- (tarief IV, 3 punten)
Totaal € 9.244,97
incidenteel hoger beroep
Het incidentele hoger beroep heeft geen succes. [geïntimeerde] zal als de in incidenteel hoger beroep in het ongelijk gesteld partij worden veroordeeld in de proceskosten. Het hof stelt de proceskosten in incidenteel hoger beroep als volgt vast:
- salaris advocaat € 2.353,-- (tarief IV, 2 punten x 1/2)
Totaal € 2.353,--
proceskosten eerste aanleg
Gelet op hetgeen in 6.18. e.v. is overwogen, ziet het hof tevens aanleiding bij de berekening van de proceskosten in eerste aanleg (in conventie) uit te gaan van een lagere waarde van de zaak, zodat voor vergoeding in aanmerking komt een bedrag van € 815,-- per punt in plaats van € 1059,-- per punt. Het hof stelt de proceskosten in eerste aanleg (in conventie) aan de zijde van [geïntimeerde] als volgt vast:
- dagvaarding € 129,14
- griffierecht € 379,--
- salaris gemachtigde € 2.445,-- (3x € 815,--)
Totaal € 2.953,14
7 Beslissing
Het hof
rechtdoende in principaal en incidenteel hoger beroep:
verstaat dat rechtsoverwegingen 6.2., 6.3., en 6.9. geen onderdeel vormen van dit hoger beroep,
vernietigt rechtsoverwegingen 6.4., 6.5., 6.7., 6.8. en 6.10. van het bestreden vonnis,
bekrachtigt rechtsoverwegingen 6.1. en 6.6. van het bestreden vonnis,
veroordeelt [appellant] tot betaling aan [geïntimeerde] van € 47.328,17 aan schadevergoeding, vermeerderd met de vervallen wettelijke rente daarover vanaf de datum van opeisbaarheid tot de dag van algehele betaling,
veroordeelt [appellant] tot betaling aan [geïntimeerde] van de maandelijks door [appellant] te weinig betaalde huur vanaf 1 januari 2023 tot de ontruimingsdatum van € 367,33, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de dag van opeisbaarheid tot de dag van algehele betaling,
veroordeelt [appellant] in de proceskosten in eerste aanleg, tot nu vastgesteld op
€ 2.953,14;
veroordeelt [geïntimeerde] in de proceskosten in principaal en incidenteel hoger beroep, tot nu vastgesteld op € 11.597,97, te vermeerderen met de wettelijke rente, als niet binnen veertien dagen na dit arrest aan de kostenveroordeling is voldaan;
veroordeelt [geïntimeerde] tot betaling van € 189,-- voor nasalaris, te vermeerderen met € 98,-- voor nasalaris en de kosten van het betekeningsexploot als betekening van dit arrest plaatsvindt, te vermeerderen met de wettelijke rente, als niet binnen veertien dagen na het verschuldigd worden van de nakosten aan deze veroordeling is voldaan;
verklaart deze veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad;
wijst het meer of anders gevorderde af.
Dit arrest is gewezen door mrs. G.J.W. Pulles, Z.D. van Heesen-Laclé en I. de Greef en door de rolraadsheer in het openbaar uitgesproken op 27 oktober 2026.