IB/PVV. Vereiste aangifte. Redelijke schatting.

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN

locatie Arnhem

nummers BK-ARN 24/1816 en 24/1817

uitspraakdatum: 8 september 2026

Uitspraak van de vijfde meervoudige belastingkamer

op het hoger beroep van

[belanghebbende] te [woonplaats] (hierna: belanghebbende)

tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland (hierna: de Rechtbank) van 10 september 2024, nummers ARN 23/4672 en 23/4674, ECLI:NL:RBGEL:2024:6221, in het geding tussen belanghebbende en

de inspecteur van de Belastingdienst/Kantoor Arnhem (hierna: de Inspecteur)

Aan belanghebbende is voor het jaar 2019 een aanslag inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen (IB/PVV) en een aanslag inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw) opgelegd. Tegelijk met de aanslag IB/PVV is bij beschikking belastingrente berekend.

De Inspecteur heeft de bezwaren van belanghebbende bij in één geschrift vervatte uitspraken op bezwaar ongegrond verklaard.

Belanghebbende is tegen die uitspraken in beroep gekomen bij de Rechtbank. De Rechtbank heeft de beroepen ongegrond verklaard.

Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de Rechtbank hoger beroep ingesteld bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (hierna: het Hof). De Inspecteur heeft een verweerschrift ingediend. Belanghebbende heeft nadere stukken ingediend.

Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 19 mei 2026. Belanghebbende is verschenen. Namens de Inspecteur zijn verschenen [naam1] en [naam2] . Van de zitting is een proces-verbaal opgemaakt, dat bij deze uitspraak is gevoegd.

Belanghebbende houdt alle aandelen in [bedrijfsnaam1] (hierna: [bedrijfsnaam1] ), [bedrijfsnaam2] en [bedrijfsnaam3] [bedrijfsnaam1] is de enige aandeelhouder van [vennootschap1] en [vennootschap2] Belanghebbende is de bestuurder van al deze vennootschappen.

Een auto van het merk Mercedes Benz (hierna: de auto), stond vanaf 1 januari 2019 tot en met 22 oktober 2019 op naam van [vennootschap1] en vanaf 23 oktober 2019 op naam van [bedrijfsnaam3] De kosten van de auto werden feitelijk gedragen door [bedrijfsnaam1] . De auto stond belanghebbende in het jaar 2019 privé ter beschikking.

Belanghebbende was in 2019 houder van de bankrekeningen met de nummers [bankrekeningnummer1] en [bankrekeningnummer2] . Uit de bankgegevens van die rekeningen volgt dat in 2019 op die rekeningen contante stortingen hebben plaatsgevonden van in totaal € 20.300.

[vennootschap1] had in 2019 een ING-bankrekening en een ABN-bankrekening. Uit de gegevens van die rekeningen volgt dat in het jaar 2019 in totaal € 881.860 contant van die rekeningen is opgenomen en € 17.110 contant op die rekeningen is gestort.

• [bedrijfsnaam1] (…);

• [bedrijfsnaam2] (…);

• [vennootschap3] (…);

• [bedrijfsnaam3] (…).

• U heeft wel degelijk werkzaamheden verricht voor [bedrijfsnaam1] in 2017;

• U heeft hiervoor geen salaris genoten, zeker geen € 45.000;

• U heeft vooraf geen actie ondernomen richting de Belastingdienst om te onderzoeken of het fictief loon naar beneden kon worden bijgesteld;

• U heeft o.a. mede in uw onderhoud voorzien door middel van giften van uw moeder;

• [bedrijfsnaam2] en [bedrijfsnaam3] zijn twee vennootschappen opgericht om een auto in onder te brengen omdat u privé geen auto op naam mocht hebben;

• [bedrijfsnaam2] en [vennootschap3] zijn inmiddels uitgeschreven;

• Aan u stond in 2017 een auto ter beschikking vanuit een van de hiervoor vennootschappen. Een deel van het jaar heeft u gebruik gemaakt van de auto van uw zoon;

[bedrijfsnaam1] heeft in het jaar 2020 aangifte vennootschapsbelasting voor het jaar 2019 gedaan naar een belastbare winst en tevens een belastbaar bedrag van negatief € 33.610. Volgens die aangifte bedraagt in het jaar 2019 haar omzet € 98.570. Uit de afschriften van de bankrekening(en) van [bedrijfsnaam1] blijkt het volgende:

• er is een bedrag van derden ontvangen van € 34.230;

• de ontvangsten van [vennootschap1] bedragen € 105.556;

• de ontvangsten van [vennootschap2] bedragen € 17.367;

• de ontvangsten van [vennootschap4] en [vennootschap5] bedragen € 17.757;

• de ontvangsten van [naam3] bedragen € 20.744;

• er is voor € 21.859 aan uitgaven gedaan.

Belanghebbende heeft, na daartoe te zijn uitgenodigd, op 6 april 2020 aangifte IB/PVV voor het jaar 2019 gedaan, naar een belastbaar loon van € 12.000 en een belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden van nihil. Het belastbaar inkomen uit werk en woning en tevens het verzamelinkomen bedraagt volgens de aangifte € 5.315.

Belanghebbende en [naam3] (hierna: [naam3] ) zijn als verdachten betrokken bij een onderzoek van de FIOD onder de naam ‘ [onderzoeksnaam1] ’.

De Inspecteur heeft met dagtekening 18 november 2022 de aanslag IB/PVV 2019 opgelegd naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 88.315 en de aanslag Zvw 2019 naar een bijdrage inkomen van € 10.927, bestaande uit het maximumbijdrage-inkomen van € 55.927 verminderd met € 45.000.

(…) In de periode 6 mei 2019 tot en met 10 januari 2020 hanteren de verdachten dezelfde verdienstenverdeling. (…)

Stap 1

Het startpunt van ‘ [naam6] ’ is de girale geldstroom vanaf [bedrijfsnaam4] , bestuurder is verdachte [naam7] , naar de bankrekening op naam van [naam8] , onderneming van verdachte [naam4] .

Op de bankrekening op naam van verdachte [naam8] , [bankrekeningnummer3] zie ik dat er in de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020 in totaal € 1.083.256,33 door [bedrijfsnaam4] , [bankrekeningnummer4] , aan [naam8] is overgemaakt. De omschrijving bij de transacties tussen [bedrijfsnaam4] en [naam8] hebben dezelfde systematiek, namelijk:

‘’ [transactie referentie1]

[Transactie referentie2]

[Transactie referentie3] ’’

Opmerking verbalisant: In de betaalomschrijvingen staat constant ‘ [naam9] ’ genoemd. Dit verwijst vermoedelijk naar een online bankier systeem genaamd ‘ [naam9] ’ en deze beschrijving wordt automatisch toegevoegd aan de betaalomschrijving.

Vermoedelijk verwijzen de numerieke getallen in de betaalomschrijvingen naar factuurnummers van de commissiefacturen op naam van [naam8] aan [bedrijfsnaam4] . Deze facturen zijn vermoedelijk vals, omdat er geen commissieactiviteiten door [naam8] voor [bedrijfsnaam4] zijn verricht. Deze vermoedelijke valsheid wordt beschreven in [code3] .

Stap 2

Nadat het geld op de bankrekening van [naam8] staat zie ik in de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020 overboekingen vanaf [naam8] naar de bankrekening op naam van verdachte [naam3] , [bankrekeningnummer5] (hierna: [naam3] ) en twee bankrekeningen op naam van [vennootschap1] [bankrekeningnummer6] en [bankrekeningnummer7] . [vennootschap1] is een onderneming van verdachte [belanghebbende] .

Deze overboekingen worden gedaan op grond van vermoedelijke valse facturen op naam van [naam10] . De hoogte van deze facturen is gelijk aan 85% van het bedrag dat [naam8] van [bedrijfsnaam4] heeft ontvangen vermeerderd met 21% BTW, zijnde 102,85%. Dit percentage volgt uit de uitgebreide vergelijking in [documentcode3] , tabblad ‘vergelijking’. In dit bestand zijn 48 facturen en bijbehorende tegoeden vergeleken, zoals opgenomen in [documentcode3] . Daarnaast is in paragraaf 6 van dit proces-verbaal dit percentage uiteengezet.

[naam8] maakt 102,85% van het door hen ontvangen bedrag van [bedrijfsnaam4] over naar de bankrekening op naam van [naam3] of naar bankrekeningen op naam van [vennootschap1] , omdat op de valse [naam10] -factuur cessie staat vermeld naar één van deze partijen.

Ik zie dat er in de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020 in totaal € 981.915,67 door [naam8] aan [naam3] en [vennootschap1] is overgemaakt. Dit betreft een percentage van 90,6% ( € 981.915,67 : € 1.083.256,33 x 100%) en niet het zojuist aangegeven percentage van 102,85%. Dit verschil is verklaarbaar door de periode afbakening en het genomen startpunt van [naam6] zijnde 06-05-2019. Hierdoor hebben er hoogstwaarschijnlijk na 10-01-2020 nog girale overboekingen plaatsgevonden vanaf [naam8] naar [naam3] of [vennootschap1] , terwijl deze overboekingen zien op factuurnummers die vermeld staan bij de overboekingen tussen [bedrijfsnaam4] en [naam8] in periode 1.

Opmerking verbalisant: In [documentcode4] is uitgegaan van een andere periode dan de periode die ik in dit procesverbaal gebruik. Hierdoor komen de totaaloverzichten in het resumé van [documentcode4] niet overeen met de totaalbedragen genoemd in dit proces-verbaal.

Het is opvallend dat op het gevorderde bankmutaties overzicht bij de tenaamstelling van rekeningnummers op naam van [naam3] en [vennootschap1] niet [naam3] of [vennootschap1] staat vermeld maar [naam10] , terwijl deze rekeningnummers niet op naam staan van [naam10] . Dit is vermoedelijk een verhullende handeling verricht door [naam8] . Bij het bekijken van de banktransacties op naam van [naam8] wordt nu namelijk de indruk gewekt dat het geld wordt overgemaakt naar [naam10] , terwijl de bedragen niet naar [naam10] gaan, maar naar [naam3] en

[vennootschap1] .

Daarnaast vind ik het opvallend dat de betaalomschrijvingen van de overboekingen tussen [naam8] naar [naam3] en van [naam8] naar [vennootschap1] qua opbouw dezelfde systematiek hebben, zijnde:

‘’ [betaalomschrijving1]

[betaalomschrijving2] ’’

De vermelde betaalomschrijvingen bij deze overboekingen komen overeen met de vermoedelijk valse verkoopfacturen op naam van [naam10] gericht aan [naam8] . Op deze verkoopfacturen staat, zoals eerder genoemd, dat er sprake is van cessie naar het rekeningnummer op naam van [naam3] en/of [vennootschap1] . Het op de factuur genoemde referentienummer komt overeen met de vermelde betaalomschrijving bij de overboekingen tussen [naam8] en [naam3] en/of [vennootschap1] .

Stap 3

Na ontvangst op de bankrekeningen op naam van [naam3] en [vennootschap1] zie ik in de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020 dat vervolgens het gehele bedrag wat [naam8] had overgemaakt contant wordt opgenomen. [naam3] ontvangt op het rekeningnummer [bankrekeningnummer5] de bedragen van [naam8] , maar ik zie dat [naam3] een deel van deze ontvangsten overboekt naar twee andere bankrekeningen op zijn naam, zijnde [bankrekeningnummer8] en [bankrekeningnummer9] . Vanaf deze twee rekeningnummers en de drie eerdergenoemde rekeningnummer op naam van [naam3] en [vennootschap1] zie ik vervolgens dat er contante opnames plaatsvinden.

Dit maakt het totaalbedrag van contante opnames vanaf de drie bankrekeningen op naam van [naam3] en de twee bankrekeningen op naam van [vennootschap1] € 1.007.900,00 in de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020. Als ik het bedrag aan contante opnamen vergelijk met het bedrag wat [naam8] aan [naam3] en [vennootschap1] heeft overgemaakt in de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020 zijnde € 981.915,67, zie ik dat er in dezelfde periode € 25.984,33 meer aan contanten is opgenomen. Dit komt overeen met het eerder berekende percentage, 102,85%, oftewel 85% van het bedrag dat [naam8] van [bedrijfsnaam4] heeft ontvangen vermeerderd met 21% BTW. Ik ga er namelijk op basis van de factuurvergelijking vanuit dat 100% van het bedrag wat [naam3] en [vennootschap1] van [naam8] heeft ontvangen in contanten wordt opgenomen. Dit baseer ik op [documentcode3] , waarin 48 facturen en bijbehorende tegoeden zijn vergeleken en de verdere uitwerking staat in paragraaf 6 van dit proces-verbaal vermeld.

Opmerking verbalisant: Bij stap 2 is vermeld dat [naam3] en [vennootschap1] gezamenlijk € 981.915,67 van [naam8] hebben ontvangen in de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020. Terwijl er in dezelfde periode € 1.007.900,00 aan contanten is opgenomen, dit verschil is opnieuw verklaarbaar door de periode afbakening en het genomen startpunt van [naam6] zijnde 06-05-2019. Hierdoor hebben er hoogstwaarschijnlijk in de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020 contante opnamen plaatsgevonden die betrekking hebben op overboekingen tussen [bedrijfsnaam4] / [naam8] en [naam8] / [naam3] & [vennootschap1] die voorafgaand aan 06-05-2019 hebben plaatsgevonden.

Stap 4

De laatste stap in ‘ [naam6] ’ is de verdeling van de contanten. Er is voor € 1.007.900,00 aan contanten opgenomen in de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020. Verdachten [belanghebbende] en [naam3] overhandigen 85% van de geldstroom tussen [bedrijfsnaam4] en [naam8] in contanten aan verdachte [naam4] . Dit percentage baseer ik op [documentcode3] , waarin 48 facturen en bijbehorende tegoeden zijn vergeleken, daarnaast is dit percentage in paragraaf 6 van dit proces-verbaal uiteengezet.

Aan de hand van het berekende percentage van 85% betekent dit dat verdachte [naam4] 85% x € 1.083.256,33 = € 920.767,88 in contanten heeft ontvangen van [belanghebbende] en/of [naam3] . In paragraaf 6 van dit proces-verbaal is uiteengezet dat verdachten [belanghebbende] en [naam3] het resterende bedrag van de contante opnames onderling verdelen, zijnde € 1.007.900,00 - € 920.767,88 = € 87.132,12. Dit betekent dat zowel [belanghebbende] als [naam3] in periode 1 ieder € 43.566,06 verdienen in periode 1 van ‘ [naam6] ’.

[naam4] ontvangt 85% van de girale geldstroom tussen [bedrijfsnaam4] en [naam8] , maar dient 80% van deze geldstroom in contanten te overhandigen aan [naam7] en/of gelieerde personen aan [naam7] . De onderbouwing van deze 80% is beschreven in [documentcode5] . Dit betekent dat [naam7] over de periode 06-05-2019 t/m 10-01-2020, 80% x € 1.083.256,33 = € 866.605,06 in contanten ontvangt van verdachte [naam4] . Het verschil van 5% houdt [naam4] als zijnde verdiensten, zijnde € 920.767,88 - € 866.605,06 = € 54.162,82.

Het percentage van 80% is bevestigd door zowel verdachte [naam7] als door verdachte [naam11] , voormalig directeur van [bedrijfsnaam4] . Zij hebben bij de Belgische autoriteiten ieder afzonderlijk in een verdachtenverklaring verklaart dat 80% van de girale geldstroom tussen [bedrijfsnaam4] en de ondernemingen van [naam4] , [naam8] / [naam12] / [naam13] , in contanten terugkwam naar België.”

Het Hof heeft partijen op 17 maart 2026 uitgenodigd voor de mondelinge behandeling van het hoger beroep op 19 mei 2026.

- prominent onderdeel van het door de fiscus toegedichte inkomen van cliënt wordt in de strafzaak van 11 mei behandeld. Door advocaat [naam15] wordt betwist dat mijn cliënt in privé enig inkomen heeft genoten en daarmee de inkomensvaststelling door de fiscus apert imaginair en onjuist is.

- cliënt wordt daarmee ook valsheid in geschrifte ten laste gelegd ter zake van zijn aangiften IB2019 tot en met 2021. De rechtbank Zwolle zal hierover uitspraak doen hetwelk van grote invloed zal zijn, positief of negatief op uw uitspraak.

(…)”

- het jaar 2019 ( [documentcode6] )

- het jaar 2020 ( [documentcode7] )

- het jaar 2021 ( [documentcode8] )

- het jaar 2022 ( [documentcode9] )

Het Hof heeft het verzoek om uitstel bij bericht van 11 mei 2026 afgewezen.

In geschil is of de aanslagen IB/PVV 2019 en Zvw 2019 tot de juiste bedragen zijn vastgesteld. Het geschil spitst zich toe op het antwoord op de vragen of de Inspecteur bij het vaststellen van de aanslagen terecht een gebruikelijk loon van € 45.000 en een belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden van € 50.000 in aanmerking heeft genomen.

Belanghebbende stelt dat de Inspecteur ten onrechte rekening heeft gehouden met een gebruikelijk loon van € 45.000, omdat de financiële omstandigheden van [bedrijfsnaam1] zodanig zijn dat het onmogelijk is om een gebruikelijk loon van die omvang te genieten. Daarnaast betwist hij dat hij andere inkomsten heeft genoten. Hij concludeert tot vernietiging van de uitspraak van de Rechtbank en tot vermindering van de aanslagen.

De Inspecteur stelt zich op het standpunt dat hij het gebruikelijk loon terecht heeft vastgesteld op € 45.000 en dat hij een correctie van meer dan € 50.000 als resultaat uit overige werkzaamheden aannemelijk heeft gemaakt. Bovendien is sprake van een dusdanig hoger inkomen dan belanghebbende heeft aangegeven dat de vereiste aangifte niet is gedaan. Hij concludeert tot bevestiging van de uitspraak van de Rechtbank.

Verzoek om aanhouding van de zaak

Indien een belanghebbende of zijn gemachtigde tijdig, onder aanvoering van gewichtige redenen waarom hij niet op de voor de behandeling van de zaak vastgestelde zittingsdag aanwezig kan zijn of hij zich daarop niet kan voorbereiden, verzoekt die behandeling op een nader te bepalen dag te doen plaatsvinden, dient de rechter dat verzoek in te willigen, tenzij hij oordeelt dat zwaarder wegende belangen aan uitstel in de weg staan. Dit oordeel dient de rechter in zijn uitspraak te motiveren.

Belanghebbende heeft het Hof voorafgaand aan de zitting verzocht de zaak een half jaar aan te houden in verband met zijn strafzaak bij de rechtbank Zwolle. Ter zitting heeft belanghebbende zijn verzoek om aanhouding van de zaak herhaald. Belanghebbende betoogt enerzijds dat een uitspraak van het Hof in de belastingzaak het verloop van zijn strafzaak mogelijk negatief kan beïnvloeden, gelet op het door zijn advocaat in de strafzaak gevoerde verweer dat hij in privé geen inkomen heeft genoten. Anderzijds betoogt belanghebbende – naar het Hof begrijpt – dat een strafrechtelijk oordeel van de rechtbank Zwolle over het aan hem ten laste gelegde opzettelijk onjuist aangifte IB/PVV 2019 doen van invloed kan zijn op de uitspraak van het Hof over de hoogte van de aanslag IB/PVV 2019. Belanghebbende heeft ter zitting van het Hof verklaard dat de advocaten van drie verdachten op de regiezitting van de rechtbank Zwolle op 11 mei 2026 hebben verzocht om getuigen te horen en dat de rechtbank Zwolle nog op dat verzoek zal beslissen.

Het Hof wijst het verzoek om aanhouding van de belastingzaak met een half jaar af. Het strafrecht en het belastingrecht kennen een eigen beoordelingskader met andere bewijsregels. In de strafrechtzaak moet het Openbaar Ministerie (overtuigend) bewijzen dat sprake is van opzet op het doen van een onjuiste aangifte IB/PVV 2019. De onderhavige belastingzaak - waarin geen sprake is van een aan belanghebbende opgelegde boete - betreft een andere vraag, namelijk of de aanslag IB/PVV 2019 niet te hoog is vastgesteld. En in het belastingrecht ligt de bewijsrechtelijke drempel lager; de inspecteur dient zijn correcties aannemelijk te maken. Het Hof ziet daarom in de lopende strafzaak, die zich ten tijde van de zitting van 19 mei 2026 pas in de fase van regiezitting bevindt, en waarvan op het verdere beloop nog geen zicht bestaat, onvoldoende aanleiding om de belastingzaak aan te houden. Overigens zou aanhouding van de zaak met een half jaar ook ertoe leiden dat de redelijke termijn voor berechting in hoger beroep van twee jaar wordt overschreden.

Ieder die door de inspecteur is uitgenodigd tot het doen van aangifte IB/PVV, is – voor zover hier van belang – gehouden die aangifte te doen door in de uitnodiging gevraagde gegevens duidelijk, stellig en zonder voorbehoud in te vullen, te ondertekenen en toe te zenden.

Wanneer een belastingplichtige vervolgens de vereiste aangifte niet doet, wordt in een belastingprocedure de bewijslast ‘omgekeerd en verzwaard’. Dat betekent dat de belastingplichtige moet doen blijken, dat wil zeggen overtuigend aantonen, dat de uitspraak op bezwaar onjuist is.

Voor de heffing van IB/PVV geldt dat bij inhoudelijke gebreken in een aangifte slechts dan kan worden aangenomen dat de vereiste aangifte niet is gedaan, indien aan de hand van de normale regels van stelplicht en bewijslast is vastgesteld dat sprake is van één of meer gebreken die ertoe leiden dat de volgens de aangifte verschuldigde belasting verhoudingsgewijs aanzienlijk lager is dan de werkelijk verschuldigde belasting. Tevens is vereist dat het bedrag van de belasting dat als gevolg van de hiervoor bedoelde gebreken in de aangifte niet zou zijn geheven, op zichzelf beschouwd aanzienlijk is. Inhoudelijke gebreken in de aangifte worden slechts in aanmerking genomen indien de belastingplichtige ten tijde van het doen van aangifte wist of zich ervan bewust moest zijn dat daardoor een aanzienlijk bedrag aan belasting niet zou worden geheven. Bij de beoordeling of aan deze maatstaf is voldaan, dienen alle feiten en omstandigheden van het geval in aanmerking te worden genomen. Omdat de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw wordt geheven met overeenkomstige toepassing van de voor de heffing van inkomstenbelasting geldende regels, geldt dit toetsingskader ook voor de aanslag Zvw 2019.

Belanghebbende heeft op de zitting bij het Hof erkend dat hij in de aangifte IB/PVV voor het jaar 2019 geen bijtelling voor het privégebruik van de auto heeft aangegeven, terwijl dit wel had gemoeten. Hij heeft verzuimd dat te doen, maar heeft dat niet opzettelijk gedaan.

Het Hof constateert dat in zoverre op basis van de normale regels van stelplicht en bewijslast sprake is van een gebrek in de aangifte. In hoger beroep is tussen partijen niet langer in geschil dat de cataloguswaarde van de auto € 89.353 bedraagt. De bijtelling voor privégebruik auto voor het jaar 2019 is dan € 19.657 (22% van € 89.353). Dit betekent dat het door belanghebbende aangegeven belastbare inkomen uit werk en woning van € 5.315 in ieder geval moet worden verhoogd met € 19.657 tot € 24.972. Gelet hierop heeft belanghebbende in de aangifte IB/PVV 2019 in zowel absolute als relatieve zin een aanzienlijk bedrag aan verschuldigde belasting niet aangegeven. Hiervan moet belanghebbende zich ten tijde van het doen van die aangifte ook bewust zijn geweest. Uit de overgelegde stukken volgt namelijk dat tijdens de bezwaarfase met betrekking tot de aanslag IB/PVV 2017, die was afgerond voordat belanghebbende aangifte IB/PVV 2019 deed, de gevolgen van het privégebruik van de auto voor de belastingheffing aan de orde is geweest. Het voorgaande betekent dat de vereiste aangifte IB/PVV voor het jaar 2019 niet is gedaan, zodat de bewijslast moet worden omgekeerd en verzwaard. Het Hof ziet geen aanleiding voor het oordeel dat deze sanctie in dit geval onevenredig is.

Indien, zoals in het onderhavige geval, met betrekking tot een aanslag ervan moet worden uitgegaan dat de bewijslast is omgekeerd en verzwaard, geldt als uitgangspunt dat de berekening van die belastingaanslag redelijk en dus niet willekeurig behoort te zijn. Voor de beoordeling of aan deze maatstaf wordt voldaan, dient mede in aanmerking te worden genomen in hoeverre de inspecteur beschikt over gegevens voor het opleggen van een belastingaanslag en in hoeverre ervan mag worden uitgegaan dat de belastingplichtige in staat is opening van zaken te geven.

Daarvan uitgaande zal de inspecteur op basis van de feiten en omstandigheden van het geval aanknopingspunten moeten verschaffen waaruit is af te leiden dat zijn berekening of schatting van het bedrag van de hiervoor in 3.2.1 bedoelde belastingaanslag redelijk en dus niet willekeurig is. Waar het op aankomt is dat de inspecteur de hoogte van zijn schatting zodanig moet onderbouwen met feitelijke stellingen, dat die schatting de redelijkheidstoets kan doorstaan.

De beoordeling of een schatting redelijk (niet willekeurig) is, gaat niet zover dat de inspecteur feiten en omstandigheden aannemelijk moet maken die meebrengen dat de door hem gemaakte schatting overeenkomt met de werkelijk verschuldigde belasting. Een zo ver gaande eis zou de omkering van de bewijslast ongedaan maken. Juist vanwege het gebrek aan informatie voor de inspecteur, dat heeft geleid tot omkering en verzwaring van de bewijslast, zal hij bij zijn schatting op basis van gegevens waarover hij wel beschikt, binnen de grenzen van de redelijkheid een zekere – van de omstandigheden van het geval afhankelijke – beoordelingsruimte moeten hebben.

De correctie van € 3.738 heeft de Inspecteur gebaseerd op bedragen die belanghebbende in 2019 op zijn bankrekening heeft ontvangen naar aanleiding van facturen die [bedrijfsnaam1] heeft verzonden. Wat betreft de correcties van € 21.618 en € 8.866 volgt uit de overgelegde stukken dat de Inspecteur op basis van de bevindingen van de FIOD in het onderzoek ‘ [onderzoeksnaam1] ’ heeft vastgesteld dat belanghebbende contante inkomsten heeft genoten die hij niet in zijn aangifte heeft vermeld. Die bevindingen komen erop neer dat er betalingen zijn verricht door de in België gevestigde naamloze vennootschap [bedrijfsnaam4] op valse facturen aan verschillende vennootschappen. Die verschillende vennootschappen hebben die betalingen vervolgens overgeboekt naar de bankrekening(en) van [bedrijfsnaam1] , [vennootschap1] en [naam3] en uiteindelijk is een groot deel contant opgenomen. Dat gelden contant zijn opgenomen volgt ook feitelijk uit de bankmutaties van die bankrekeningen en de bankrekening(en) van [vennootschap1] . Vervolgens volgt uit de verklaring van [naam3] voor de FIOD dat hij en belanghebbende een commissie ontvangen van 5% over de gepinde bedragen en dat zij die commissie voor ieder de helft onderling verdelen. De Inspecteur heeft de correcties van € 21.618 en € 8.866 gebaseerd op 2,5% van de contante opnames van die bankrekeningen. Daarnaast heeft de Inspecteur rekening gehouden met de mogelijkheid dat de contante stortingen van in totaal € 20.300 op de bankrekeningen van belanghebbende, welk bedrag in hoger beroep tussen partijen niet meer in geschil is, in verband staan met gepinde bedragen door dit bedrag in mindering te brengen. Deze benadering door de Inspecteur van het niet aangegeven inkomen komt het Hof redelijk voor, mede vanwege het gebrek aan informatie bij de Inspecteur over de contante opnamen en stortingen en ondanks de aan belanghebbende gerichte intrekking door [naam3] van zijn bij de FIOD afgelegde verklaring, aan welke intrekking het Hof minder geloof hecht. De schatting past verder in het beeld dat overigens uit de stukken blijkt, zoals een door [naam11] afgelegde verklaring en de verklaring van de Inspecteur in het verweerschrift in hoger beroep over de facturatie door [bedrijfsnaam1] aan de niet meer bestaande vennootschap van [naam3] [bedrijfsnaam6] en de daarbij behorende betalingen, en is niet uit de lucht gegrepen.

Het Hof is gelet op het voorgaande van oordeel dat de schatting van het resultaat uit overige werkzaamheden in zoverre redelijk is.

De Inspecteur heeft bij het opleggen van de aanslag de bijtelling wegens privégebruik van de auto gerekend tot het resultaat uit overige werkzaamheden. Aangezien de kosten van de auto feitelijk werden gedragen door [bedrijfsnaam1] , is het aannemelijk dat de auto feitelijk door [bedrijfsnaam1] aan belanghebbende ter beschikking werd gesteld. Het voordeel dat belanghebbende geniet voor het privégebruik van de auto behoort daarom tot het (gebruikelijk) loon en niet (ook) tot het resultaat uit overige werkzaamheden. De schatting van het resultaat uit overige werkzaamheden is daarom naar het oordeel van het Hof in zoverre niet redelijk en vermindert het Hof daarom tot € 34.222 (= € 53.879 -/- € 19.657).

De Inspecteur heeft in de aanslag rekening heeft gehouden met een gebruikelijk loon van € 45.000. Het Hof oordeelt daarover als volgt. Het staat feitelijk vast dat belanghebbende alle aandelen houdt in [bedrijfsnaam1] en ten aanzien van haar ook als bestuurder werkzaamheden heeft verricht, zodat in beginsel rekening moet worden gehouden met een gebruikelijk loon van ten minste € 45.000. In zoverre is het in aanmerking nemen van een gebruikelijk loon van € 45.000 redelijk. Ter zitting heeft de Inspecteur gesteld dat, in de situatie dat het Hof de bijtelling van de auto van de zaak ziet als onderdeel van het gebruikelijk loon, het gebruikelijk loon wellicht € 60.000 moet bedragen. Voor die stelling heeft de Inspecteur slechts aangedragen dat het inkomen van belanghebbende anders dermate laag is dat je je kan afvragen hoe hij daarvan kan rondkomen. Naar het oordeel van het Hof is de aangepaste schatting van het gebruikelijk loon op € 60.000 in het onderhavige geval niet redelijk. Dit gelet op: 1) de vaststelling van de hoogte van het gebruikelijk loon – na inhoudelijke discussie daarover – door de Inspecteur bij uitspraak op bezwaar voor het jaar 2017 (zie 2.5), 2) dat tussen partijen niet in geschil is dat belanghebbende feitelijk alleen werkzaamheden heeft verricht voor [bedrijfsnaam1] en niet voor de andere vennootschappen, 3) dat ten aanzien van de omvang van de werkzaamheden van belanghebbende voor [bedrijfsnaam1] de Inspecteur niet in dezelfde positie verkeert met betrekking tot een gebrek aan informatie als bij de overige werkzaamheden van belanghebbende, doch dat de Inspecteur niet heeft gesteld dat belanghebbende in het jaar 2019 (significant) meer werkzaamheden heeft verricht voor [bedrijfsnaam1] dan in 2017 en 4) dat de Inspecteur voor een bedrag van ruim € 34.000 rekening houdt met inkomsten uit overige werkzaamheden, hetgeen zijn kennelijke stelling dat belanghebbende anders te weinig inkomsten heeft om in zijn levensonderhoud te voorzien ondergraaft.

Het Hof beoordeelt vervolgens of belanghebbende heeft doen blijken in hoeverre de aanslag IB/PVV 2019 te hoog is vastgesteld. Belanghebbende heeft verklaard dat de stortingen van € 20.300 op zijn bankrekeningen vergoedingen zijn, die hij en zijn ex-echtgenote in contanten hebben ontvangen van zijn ex-zwager, van kosten die zij hebben gemaakt voor boodschappen en huishoudelijke materialen voor zijn ex-schoonouders. De Inspecteur heeft dit betwist. Belanghebbende heeft ter zitting toegelicht dat hij voor die verklaring geen bewijs heeft en dat bewijs ook niet kan leveren vanwege de onderlinge slechte verhoudingen met zijn ex-vrouw en ex-zwager. Daarmee heeft belanghebbende dus niet aannemelijk gemaakt, laat staan doen blijken of, en zo ja, in hoeverre de aanslag ten aanzien van de contante stortingen te hoog is vastgesteld.

Verder stelt belanghebbende dat het gebruikelijk loon te hoog is vastgesteld omdat [bedrijfsnaam1] een loon van € 45.000 niet kan betalen. Ter onderbouwing van zijn stelling verwijst hij naar de aangifte vennootschapsbelasting 2019 van [bedrijfsnaam1] . Die stelling en onderbouwing zijn echter onvoldoende in het licht van de door de Inspecteur overgelegde bankmutaties van de bankrekening(en) van [bedrijfsnaam1] . Uit die bankmutaties volgt namelijk dat op die rekening(en) aanzienlijk meer is gestort dan is uitgegeven. Hij heeft dus niet aannemelijk gemaakt, laat staan doen blijken dat de financiële situatie van [bedrijfsnaam1] zodanig was dat de Inspecteur het gebruikelijk loon te hoog heeft vastgesteld.

De correcties van € 3.738 in verband met ontvangsten op de privébankrekening van belanghebbende op door [bedrijfsnaam1] verzonden facturen en van € 21.618 en € 8.866 in verband met contante opnamen heeft belanghebbende uitdrukkelijk betwist, maar hij heeft geen bewijs bijgebracht waaruit blijkt in hoeverre die correcties onterecht of te hoog zijn.

Gelet op het voorgaande is het hoger beroep gegrond en zal het Hof de aanslag IB/PVV 2019 verminderen, uitgaande van een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 72.537, bestaande uit een gebruikelijk loon van € 45.000, belastbare inkomsten uit eigen woning van -/- € 6.685 en resultaat uit overige werkzaamheden van € 34.222.

Tot het bijdrage-inkomen waarvoor de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw verschuldigd is, behoort onder meer hetgeen belanghebbende heeft genoten aan loon en belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden. Uit hetgeen het Hof heeft overwogen in 4.16 tot en met 4.20 volgt dat het bijdrage-inkomen nog steeds hoger is dan het maximale bedrag waarover de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw over 2019 wordt berekend. Dat betekent dat het hoger beroep ongegrond is voor zover het betrekking heeft op de aanslag Zvw 2019.

Het hoger beroep wordt geacht mede betrekking te hebben op de in rekening gebrachte belastingrente. Belanghebbende heeft hiertegen geen zelfstandige grieven aangevoerd. Nu de aanslag IB/PVV 2019 wordt verminderd, dient de belastingrentebeschikking dienovereenkomstig te worden verminderd.

Nu het Hof het hoger beroep en het beroep gegrond verklaart, dient de Inspecteur aan belanghebbende het betaalde griffierecht voor zowel het beroep bij de Rechtbank als het hoger beroep bij het Hof te vergoeden.

Het Hof ziet geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten. Het Hof overweegt daartoe als volgt.

In de bezwaarfase heeft belanghebbende zelf geprocedeerd en niet verzocht om vergoeding van proceskosten.

Voor de beroeps- en hoger beroepsfase acht het Hof niet aannemelijk dat belanghebbende redelijkerwijs kosten heeft gemaakt voor door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand. Daarbij heeft het Hof het volgende van belang geacht. Voor de beroepsfase heeft belanghebbende mevrouw [naam17] van [bedrijfsnaam1] gemachtigd om hem te vertegenwoordigen. Bij de zitting bij de Rechtbank was zij niet aanwezig. Belanghebbende heeft in beroep verzocht om een kostenveroordeling, waaronder een salaris voor de gemachtigde. Voor de hoger beroepsfase heeft belanghebbende mevrouw [naam17] , werkzaam bij [bedrijfsnaam1] , gemachtigd om hem te vertegenwoordigen. In het hogerberoepschrift heeft belanghebbende verzocht om een proceskostenvergoeding van 40 uur maal € 65 exclusief omzetbelasting die anders bij cliënten van de onderneming gedeclareerd hadden kunnen worden. Bij de zitting van het Hof was mevrouw [naam17] niet aanwezig. Belanghebbende heeft daarover verklaard dat mevrouw [naam17] niet langer werkzaam is bij [bedrijfsnaam1] , zodat hij niet langer gebruik kan maken van haar diensten. Uit de stukken van het geding volgt dat mevrouw [naam17] op hetzelfde adres woonde als belanghebbende en dat zij als werknemer werkzaam was voor [bedrijfsnaam1] , waarvan belanghebbende enig aandeelhouder en bestuurder is. Bij de FIOD heeft belanghebbende in oktober 2022 verklaard dat mevrouw [naam17] zich bij [bedrijfsnaam1] alleen bekommert om het boekhoudkundige gedeelte (inboeken, aangifte omzetbelasting en salarisadministraties) en de telefoonbeantwoording. Van ervaring met inkomstenbelasting of procederen is niets gesteld of gebleken. Wat betreft zijn relatie tot mevrouw [naam17] heeft belanghebbende zich op zijn zwijgrecht beroepen. Uit de verzoeken tot kostenvergoeding bij de Rechtbank en het Hof volgt veeleer dat niet belanghebbende, maar [bedrijfsnaam1] kosten heeft gemaakt voor de procedures. Belanghebbende heeft, ook nadat de Inspecteur zowel in beroep als hoger beroep had gesteld dat in deze procedure geen sprake is van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand, geen inzicht gegeven in de afspraken die belanghebbende in dit verband met [bedrijfsnaam1] heeft gemaakt.

Het Hof:

Deze uitspraak is gedaan door mr. M.M. Breij, voorzitter, mr. M.G.J.M. van Kempen en mr. F. van Horzen, in tegenwoordigheid van mr. R. Zeldenrust als griffier.

De beslissing is op 8 september 2026 in het openbaar uitgesproken.

De griffier, De voorzitter,

(R. Zeldenrust) (M.M. Breij)

Deze uitspraak is in Mijn Rechtspraak geplaatst. Indien u niet digitaal procedeert wordt een afschrift aangetekend per post verzonden.

Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.

Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).

Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:

a. de naam en het adres van de indiener;

b. de dagtekening;

c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;

d. de gronden van het beroep in cassatie.

Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.