Personen- en familierecht
Uithuisplaatsing. Rechtmatigheidstoets. Invloedsfeer moeder. Dwingende controle
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 10 november 2026
ECLI:NL:GHARL:2026:7231 · Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 10 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-arnhem-leeuwarden/civiel-recht/personen-en-familierecht/hoger-beroep/ecli-nl-gharl-2026-7231
Zaakgegevens
Op 10 november 2026 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.
- Instantie
- Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Leeuwarden
- Datum uitspraak
- 10 november 2026
- Datum publicatie
- 10 november 2026
- Zaaknummer
- 200.373.225/01, 200.373.225/02, 200.373.610/01 en 200.373.610/02
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Personen- en familierecht
- Procedure
- Hoger beroepHoger beroepEen hogere rechter behandelt de zaak opnieuw, zowel de feiten als het recht, omdat een partij het niet eens is met de eerste uitspraak.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. M. Helmantel te Sappemeer, mr. F. Zoer te Meppel
- ECLI
- ECLI:NL:GHARL:2026:7231
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Uithuisplaatsing. Rechtmatigheidstoets. Invloedsfeer moeder. Dwingende controle
Uitspraak
GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
locatie Leeuwarden
afdeling civiel recht
zaaknummers gerechtshof 200.373.225/01, 200.373.225/02, 200.373.610/01 en 200.373.610/02
(zaaknummer rechtbank Noord-Nederland 256501)
beschikking van 10 november 2026
over de (spoed)uithuisplaatsing van [de minderjarige1] en [de minderjarige2]
in de zaken van
[verzoekster] (de moeder),
die woont in [woonplaats1] ,
verzoekster in hoger beroep,
verzoekster in de schorsingsincidenten,
advocaat: mr. M. Helmantel te Sappemeer,
en
[verweerder]
(de vader),
verweerder in het hoger beroep,
verweerder in de schorsingsincidenten,
die woont in [woonplaats2] ,
advocaat: mr. F. Zoer te Meppel,
en
de Raad voor de Kinderbescherming (de Raad),
regio Noord Nederland, locatie Groningen,
Als overige belanghebbende is aangemerkt:
de gecertificeerde instelling
Stichting Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen (de GI),
locatie Assen.
1 Samenvatting
De kinderrechter in de rechtbank Noord-Nederland heeft bij beschikking van 13 mei 2026 een (spoed)machtiging verleend om [de minderjarige1] en [de minderjarige2] uit huis te plaatsen met ingang van 13 mei 2026 tot 10 juni 2026 en heeft vervolgens bij beschikking van 21 mei 2026 een machtiging verleend om [de minderjarige1] en [de minderjarige2] uit huis te plaatsen tot 13 augustus 2026. Het gerechtshof zal beide beslissingen bevestigen (bekrachtigen) en legt hierna uit waarom.
2 De feiten
De ouders hebben twee kinderen: [de minderjarige1] en [de minderjarige2] . [de minderjarige1] is geboren [in] 2010 en [de minderjarige2] is geboren [in] 2017.
De ouders hebben samen het gezag over de kinderen.
De kinderen hebben eerder onder toezicht gestaan in de periode van 2 maart 2022 tot
2 juni 2025.
Bij de beschikking van 13 mei 2026 zijn de kinderen voorlopig onder toezicht gesteld van de GI tot 13 augustus 2026. Bij beschikking van 6 augustus 2026 zijn de kinderen onder toezicht gesteld van de GI tot 6 augustus 2027.
De kinderen woonden tot de uithuisplaatsing bij hun moeder. [de minderjarige1] woont vanaf 13 mei 2026 in het huidige gezinshuis. [de minderjarige2] woont bij zijn vader.
3 De procedure bij de kinderrechter
De kinderrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, heeft bij beschikking van 13 mei 2026 een spoedmachtiging verleend tot uithuisplaatsing van [de minderjarige1] in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder, dan wel in een gezinsgerichte accommodatie, en tot uithuisplaatsing van [de minderjarige2] bij de vader, met ingang van 13 mei 2026 tot 10 juni 2026.
Bij beschikking van de kinderrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Assen, van 21 mei 2026 is een machtiging verleend tot uithuisplaatsing van [de minderjarige1] in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder en tot uithuisplaatsing van [de minderjarige2] bij de vader voor de periode tot 13 augustus 2026.
Beide beschikkingen zijn uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Dat betekent dat de machtiging mag worden uitgevoerd, ook al is er hoger beroep ingesteld.
4 De procedure bij het gerechtshof
De moeder is het niet eens met de beslissingen van de kinderrechter om een machtiging te geven om [de minderjarige1] en [de minderjarige2] uit huis te plaatsen. Zij komt daarvan in hoger beroep. Het hoger beroep van de moeder met zaaknummer 200.373.225 richt zich tegen de beschikking van de kinderrechter van 13 mei 2026 en het hoger beroep van de moeder met zaaknummer 200.373.610 richt zich tegen de beschikking van de kinderrechter van 21 mei 2026. De moeder wil dat het gerechtshof de beslissingen van de kinderrechter ongedaan maakt en dat het gerechtshof de uitvoerbaarheid bij voorraad daarvan schorst.
De vader is het wel eens met de beslissingen van de kinderrechter. Hij wil dat het gerechtshof de beslissingen van de kinderrechter in stand laat en de verzoeken van de moeder afwijst.
De Raad wil dat de beslissingen in stand blijven.
De informatie die het gerechtshof heeft ontvangen
4.4. In de zaak met zaaknummer 200.373.225
Het gerechtshof heeft de volgende stukken ontvangen:
-
het beroepschrift, tevens verzoek tot schorsing, ingekomen op 13 augustus 2026;
-
het verweerschrift van de vader;
-
het verweerschrift van de Raad.
In de zaak met zaaknummer 200.373.610
Het gerechtshof heeft de volgende stukken ontvangen:
-
het beroepschrift, tevens verzoek tot schorsing, ingekomen op 21 augustus 2026;
-
het verweerschrift van de vader;
-
het verweerschrift van de Raad;
-
een e-mail van de GI van 23 september 2026;
-
een e-mail van de GI van 12 oktober 2026 met bijlage(n);
-
een e-mail namens de vader van 13 oktober 2026 met bijlage(n).
[de minderjarige1] heeft op 12 oktober 2026 gesproken met een raadsheer en een griffier van het gerechtshof. Hij heeft verteld wat hij vindt van de uithuisplaatsing. [de minderjarige2] is ook uitgenodigd om te vertellen wat hij vindt van de uithuisplaatsing, maar hij is niet verschenen.
De zitting bij het gerechtshof was op 14 oktober 2026. Aanwezig waren:
- de moeder met haar advocaat;
- de vader;
- een vertegenwoordiger van de Raad;
- twee vertegenwoordigers van de GI.
5 Het oordeel van het gerechtshof
Intrekking verzoeken
Namens de moeder zijn op de zitting in beide hoger beroepen de schorsingsverzoeken ingetrokken (zaaknummers 200.373.225/02 en 200.373.610/02). Het gerechtshof maakt hieruit op dat de moeder de gronden van die verzoeken niet handhaaft. Dit brengt mee dat het gerechtshof de moeder niet-ontvankelijk zal verklaren in haar verzoeken.
Namens de moeder is ook het verzoek tot het gelasten van een raadsonderzoek ingetrokken, zodat het gerechtshof daarop niet meer hoeft te beslissen.
De (spoed)machtiging tot uithuisplaatsing
Wat staat in de wet?
Ingevolge artikel 1:265b, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek (BW) kan de kinderrechter de gecertificeerde instelling, bedoeld in artikel 1.1 van de Jeugdwet, die belast is met de uitvoering van de ondertoezichtstelling, op haar verzoek machtigen de minderjarige gedurende dag en nacht uit huis te plaatsen indien dit noodzakelijk is in het belang van de verzorging en opvoeding van de minderjarige of tot onderzoek van diens geestelijke of lichamelijke gesteldheid.
Op basis van artikel 800, derde lid, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering kan de beschikking tot machtiging van de gecertificeerde instelling om een minderjarige uit huis te plaatsen alleen dan aanstonds worden gegeven, indien de behandeling niet kan worden afgewacht zonder onmiddellijk en ernstig gevaar voor de minderjarige. Deze beschikking verliest haar kracht na verloop van twee weken, tenzij de belanghebbenden binnen deze termijn in de gelegenheid zijn gesteld hun mening kenbaar te maken. Vast staat dat in deze zaak voldaan is aan de procedurele eis dat de belanghebbenden binnen twee weken na verlening van de spoedmachtiging in de gelegenheid zijn gesteld hun mening kenbaar te maken.
Hoe oordeelt het gerechtshof?
5.5. De bestreden machtigingen om [de minderjarige1] en [de minderjarige2] uit huis te plaatsen hadden betrekking op de periode van 13 mei 2026 tot 13 augustus 2026 en zijn dus al verlopen. Toch zal het gerechtshof nog toetsen of de kinderrechter terecht die machtigingen heeft verleend. Deze toets wordt een rechtmatigheidstoets genoemd en is gebaseerd op artikel 8 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). In dat artikel staat het recht op eerbiediging van het gezinsleven.
Het gerechtshof is van oordeel dat de (spoed)machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige1] in een gezinshuis en [de minderjarige2] bij de vader, terecht is verleend. Het gerechtshof is van oordeel dat het voor de verzorging en opvoeding van beide kinderen noodzakelijk was dat er een uithuisplaatsing plaatsvond, die voor beide kinderen een iets andere vorm dient te hebben. Het gerechtshof overweegt daarover als volgt.
Uit de stukken en het verhandelde ter zitting blijkt dat al langere tijd ernstige zorgen bestonden over het welzijn en de sociaal-emotionele ontwikkeling van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] .
Uit het raadsrapport komt naar voren dat de kinderen bij de moeder onvoldoende ruimte kregen om zich vrij te ontplooien en een eigen mening te vormen. Zij geven ook aan zich ‘’leeg’’ te voelen en kwamen emotioneel afgevlakt over. Ook raakten de kinderen in toenemende mate geïsoleerd. Dit kwam onder meer tot uiting in langdurig schoolverzuim en lichamelijke klachten waarvoor geen duidelijke medische oorzaak werd gevonden. Uit het raadsrapport komt verder naar voren dat het beeld dat de kinderen van hun vader hadden in sterke mate door hun moeder negatief werd beïnvloed. Met name voor [de minderjarige1] heeft dit grote gevolgen gehad. Hij heeft een zodanig negatief beeld van zijn vader ontwikkeld dat hij bang was dat de vader hem mogelijk iets aan zou willen doen en [de minderjarige2] zou ontvoeren. De moeder leek deze denkwijzen te bevestigen en hier begrip voor te tonen.
Naar het oordeel van het gerechtshof volgt op grond van het voorgaande de conclusie van de Raad dat de kinderen onvoldoende ruimte kregen om een eigen ontwikkeling door te maken en dat er grote zogen zijn over het opvoedingshandelen van de moeder. De zorgen hadden daarmee niet alleen betrekking op de verhouding tussen de ouders, maar hadden inmiddels rechtstreeks hun weerslag op het emotionele welzijn en de ontwikkeling van de kinderen. Gelet op de ernst en de duur van deze zorgen was het noodzakelijk de kinderen uit deze situatie en daarmee uit de directe invloedsfeer van de moeder te halen. De uithuisplaatsing was daarom noodzakelijk om hun emotionele veiligheid te waarborgen. De gronden voor de machtiging uithuisplaatsing van de kinderen waren naar het oordeel van het gerechtshof gedurende de periode waarvoor de machtiging is verleend, aanwezig. Gelet op de aard en de ernst van de zorgen acht het gerechtshof daarbij een neutrale plaatsing van [de minderjarige1] in een gezinshuis passend.
Het gerechtshof ziet geen aanleiding om nader onderzoek te doen naar dwingende controle die de vader volgens de moeder op haar uitoefende. Er zijn in het dossier inderdaad aanwijzingen voor dwingende controle, maar niet vanuit de vader naar de moeder, veeleer andersom.
Ten aanzien van de op 13 mei 2026 verleende spoedmachtiging overweegt het gerechtshof als volgt. Op dat moment waren de zorgen over de sociaal-emotionele ontwikkeling en veiligheid van beide kinderen zodanig ernstig dat niet langer kon worden gewacht met ingrijpen. De hiervoor beschreven ontwikkeling van de kinderen, hun toenemende isolement en de ernstige negatieve beeldvorming ten aanzien van de vader, tezamen met de omstandigheid dat de Raad observeerde dat de stress bij de moeder en de druk op de kinderen toenamen toen de conclusies van de Raad bekend werden, maakten dat het risico op verdere emotionele schade te groot was geworden. Onder die omstandigheden was aan de voorwaarden voldaan om de machtiging tot uithuisplaatsing aanstonds te verlenen.
Het gerechtshof zal de bestreden beschikkingen van 13 mei en 21 mei 2026 daarom bekrachtigen. Het hof heeft [de minderjarige1] per brief op de hoogte gesteld van deze beslissing. De inhoud van deze brief is aan deze beschikking gehecht.
6 De beslissing
Het hof, beschikkende in hoger beroep:
in zaaknummer 200.373.225/02 en 200.373.610/02:
verklaart de moeder niet-ontvankelijk in haar verzoeken;
in zaaknummer 200.373.225/01:
bekrachtigt de beschikking van de kinderrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, van 13 mei 2026 over de (spoed)machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] ;
wijst het meer of anders verzochte af
in zaaknummer 200.373.610/01:
bekrachtigt de beschikking van de kinderrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Assen, van 21 mei 2026 over de machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] ;
wijst het meer of ander verzochte af.
Deze beschikking is gegeven door mr. M.A.F. Veenstra, mr. L. van Dijk en mr. M. Kemmers, bijgestaan door mr. I.I. Buitenhuis als griffier, en is op 10 november 2026 uitgesproken in het openbaar in tegenwoordigheid van de griffier.