Personen- en familierecht
“Gezamenlijk gezag niet in het belang van de minderjarige, wijziging naar het eenhoofdig gezag van de moeder…
Gerechtshof Amsterdam, 10 november 2026
ECLI:NL:GHAMS:2026:3170 · Gerechtshof Amsterdam · 10 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-amsterdam/civiel-recht/personen-en-familierecht/hoger-beroep/ecli-nl-ghams-2026-3170
Zaakgegevens
Op 10 november 2026 heeft het Gerechtshof Amsterdam in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.
- Instantie
- Gerechtshof AmsterdamGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Amsterdam
- Datum uitspraak
- 10 november 2026
- Datum publicatie
- 16 november 2026
- Zaaknummer
- 200.364.963/01
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Personen- en familierecht
- Procedure
- Hoger beroepHoger beroepEen hogere rechter behandelt de zaak opnieuw, zowel de feiten als het recht, omdat een partij het niet eens is met de eerste uitspraak.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. S. Atceken-Ata te Rotterdam, mr. G. Öntas te Amsterdam
- ECLI
- ECLI:NL:GHAMS:2026:3170
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
“Gezamenlijk gezag niet in het belang van de minderjarige, wijziging naar het eenhoofdig gezag van de moeder in het belang van de minderjarige noodzakelijk. Bekrachtiging bestreden beschikking”.
Uitspraak
GERECHTSHOF AMSTERDAM
Afdeling civiel recht en belastingrecht
Team III (familie- en jeugdrecht)
zaaknummer: 200.364.963/01
zaaknummer rechtbank: C/13/774408 / FA RK 25-6329
beschikking van de meervoudige kamer van 10 november 2026 in de zaak van
[de vader] ,
wonende te Turkije,
verzoeker in hoger beroep,
hierna: de vader,
advocaat: mr. S. Atceken-Ata te Rotterdam,
en
[de moeder] ,
wonende te [plaats 1] ,
verweerster in hoger beroep,
hierna: de moeder,
advocaat: mr. G. Öntas te Amsterdam.
Het hof heeft daarnaast als belanghebbende aangemerkt:
- de minderjarige [minderjarige] , hierna: [minderjarige] .
In de procedure heeft een adviserende taak:
de Raad voor de Kinderbescherming,
gevestigd te Den Haag, locatie Amsterdam,
hierna: de raad.
1 De zaak in het kort
De zaak gaat over het gezag over [minderjarige] (8 jaar). De rechtbank heeft in de echtscheidingsbeschikking onder meer het gezamenlijk gezag van de ouders over [minderjarige] beëindigd en de moeder belast met het eenhoofdig gezag. De vader is het daar niet mee eens. Hij wil dat het gezamenlijk gezag gehandhaafd blijft.
Het hof laat de beslissing van de rechtbank in stand. Dit betekent dat de moeder alleen het gezag over [minderjarige] houdt.
2 De procedure in hoger beroep
De vader is op 13 februari 2026 in hoger beroep gekomen van een beschikking van 14 november 2025 (hierna: de bestreden beschikking) van de rechtbank Amsterdam (hierna: de rechtbank).
De moeder heeft op 9 april 2026 een verweerschrift ingediend.
Verder is bij het hof ingekomen:
- een bericht van de zijde van de moeder van 14 september 2026, met bijlagen;
- een bericht van de zijde van de moeder van 16 september 2026, met een bijlage.
De zitting heeft op 24 september 2026 plaatsgevonden. Daarbij waren aanwezig:
- de advocaat van de vader en K. Samat, een tolk in de Turkse taal,
- de moeder, bijgestaan door haar advocaat en door A. Elliyaşa, een tolk in de Turkse taal,
- de raad, vertegenwoordigd door I. Stuifbergen.
De vader was via Teams, een videobeeldverbinding, aanwezig.
De advocaat van de moeder heeft op de zitting een pleitnotitie overgelegd.
3 De feiten
De vader en de moeder (hierna gezamenlijk ook te noemen: de ouders) zijn met elkaar gehuwd [in] 2015 te [plaats 2] , Turkije. Het huwelijk is op 1 april 2026 ontbonden door inschrijving van de echtscheidingsbeschikking van 14 november 2025 in de registers van de burgerlijke stand.
De ouders hebben beiden de Turkse nationaliteit.
Het minderjarige kind van de ouders is:
- [minderjarige] , geboren [in] 2018 te [plaats 2] (Turkije).
De ouders oefenden tot de bestreden beschikking gezamenlijk het gezag uit over [minderjarige] .
[minderjarige] woont bij de moeder. De vader woont in Turkije.
Partijen hebben met het oog op de echtscheiding een aantal afspraken gemaakt, die zijn neergelegd in een echtscheidingsconvenant. Dit convenant is door de ouders ondertekend op 13 oktober 2025 en aan de bestreden beschikking gehecht. In artikel 2 zijn partijen het volgende overeengekomen:
“2.1 Het ouderlijk gezag
1.
De ouders achten het in het belang van [minderjarige] dat na de scheiding het
gezamenlijk gezag wordt beëindigd en de moeder met het eenhoofdig gezag
wordt belast. Dit omdat [minderjarige] zijn hoofdverblijf bij de moeder zal hebben en
haar daarin zal volgen en het onzeker is of partijen na de scheiding in hetzelfde
land zullen wonen. De ouders willen echter dat beslissingen aangaande [minderjarige]
zonder vertraging en/of hinder genomen kunnen worden. De ouders komen
overeen dat het contact tussen [minderjarige] en de ouders zo min mogelijk door de
scheiding en eenhoofdig gezag wordt beïnvloed. De ouders zullen dan ook
bevorderen dat [minderjarige] zo goed mogelijk contact heeft met ieder van de ouders.”
In de referteverklaring, door de vader ondertekend op 13 oktober 2025, staat, voor zover hier van belang:
“De ondergetekende, [de vader] , (…), verklaart kennis te hebben genomen van het verzoekschrift echtscheiding met nevenvoorzieningen afkomstig van zijn echtgenote [de moeder] , (…), in welk verzoekschrift wordt verzocht:
(....)
IV. het gezamenlijk gezag over [minderjarige] te beëindigen en de moeder te belasten met het
eenhoofdig gezag over [minderjarige] ”.
4 De omvang van het hoger beroep
De rechtbank heeft in de bestreden beschikking, voor zover hier van belang, op verzoek van de moeder het gezamenlijk gezag van de ouders beëindigd en bepaald dat het gezag over [minderjarige] alleen toekomt aan de moeder met ingang van de dag waarop de beschikking van de echtscheiding zal zijn ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. De vader heeft geen verweer gevoerd.
De vader verzoekt, met vernietiging van de bestreden beschikking in zoverre, het verzoek tot beëindiging van het gezamenlijk gezag alsnog af te wijzen en het gezamenlijk gezag in stand te laten.
De moeder verzoekt de vader in zijn hoger beroep niet-ontvankelijk te verklaren, althans zijn grief ongegrond te verklaren en de bestreden beschikking omtrent het gezag te bekrachtigen in die zin dat de moeder met het eenhoofdig gezag belast blijft, althans een zodanige beslissing te nemen die het hof juist zal achten, kosten rechtens.
5 De motivering van de beslissing
Rechtsmacht en toepasselijk recht
Zoals de rechtbank terecht heeft overwogen, is de Nederlandse rechter bevoegd om van het verzoek kennis te nemen.
De rechtbank heeft het verzoek beoordeeld naar Nederlands recht. Daartegen is niet gegriefd, zodat toepassing van Nederlands recht ook het hof tot uitgangspunt strekt.
Ontvankelijkheid
De moeder heeft verzocht de vader niet-ontvankelijk te verklaren in het door hem ingestelde hoger beroep, aangezien hij in het door partijen op 13 oktober 2025 ondertekende echtscheidingsconvenant heeft ingestemd met de beëindiging van het gezamenlijk gezag over [minderjarige] en het belasten van de moeder met het eenhoofdig gezag. De vader heeft daarnaast ook een referteverklaring ondertekend. Volgens de moeder kan de vader, gelet op deze uitdrukkelijke instemming, niet in hoger beroep komen tegen de beslissing waarmee overeenkomstig de afspraak, eenhoofdig gezag aan de moeder is toegekend.
Het hof overweegt als volgt. Vooropgesteld wordt dat het gegeven dat een partij in eerste aanleg heeft ingestemd met een bepaalde beslissing, niet zonder meer meebrengt dat die partij geen belang heeft bij het instellen van hoger beroep. De Hoge Raad heeft in zijn beschikking van 28 juni 2024 (ECLI:NL:HR:2024:968) geoordeeld dat ook indien het verzoek van een partij in eerste aanleg is toegewezen, die partij belang kan hebben bij het instellen van hoger beroep. Hoger beroep kan immers ook uitsluitend dienen tot verandering of vermeerdering van het verzoek. Het betrof in die zaak een procedure over de zorgregeling. Het hof ziet geen aanleiding om in het geval waarin het gaat om het al dan niet laten voortduren van het gezamenlijk gezag een ander uitgangspunt te hanteren. In dit geval geldt dat het belang bij het hoger beroep gelegen kan zijn in het verkrijgen van een andere beslissing dan de beslissing waarmee hij in eerste aanleg heeft ingestemd. Dat de vader zijn instemming heeft vastgelegd in een mede door hem ondertekend echtscheidingsconvenant, voordat hij de referteverklaring heeft ondertekend, leidt in een procedure als deze evenmin tot niet-ontvankelijkheid. Het hof neemt daarbij in aanmerking dat het in het geval van de beëindiging van het ouderlijk gezag niet gaat om een beslissing die ter vrije beslissing van partijen staat; de rechtbank zal de beslissing tot beëindiging van het ouderlijk gezag moeten geven. Ook gaat het niet om een beslissing die onveranderbaar is; één van partijen kan in een latere procedure wijziging vragen.
Het hof is dan ook van oordeel dat de vader voldoende belang heeft bij zijn hoger beroep en ontvankelijk is in zijn hoger beroep. Het hof zal hierna de door de vader aangevoerde grief inhoudelijk beoordelen.
Daarbij overweegt het hof dat de omstandigheid dat de vader een echtscheidingsconvenant en referteverklaring heeft getekend, wel kan meewegen bij de beoordeling van de vraag welke betekenis aan een eerdere instemming van de vader moet worden toegekend en of er aanleiding bestaat om van de gemaakte afspraken dan wel de daarop gebaseerde beslissing terug te komen. Zij betreffen daarmee echter de inhoudelijke beoordeling van het hoger beroep en niet de ontvankelijkheid daarvan.
Het wettelijk kader
Uit artikel 1:251 van het Burgerlijk Wetboek (BW) volgt dat de ouders die gezamenlijk het gezag hebben na ontbinding van het huwelijk, dit gezag gezamenlijk blijven uitoefenen.
Uit artikel 1:251a BW volgt dat de rechter na ontbinding van het huwelijk anders dan door de dood of na scheiding van tafel en bed op verzoek van de ouders of van één van hen kan bepalen dat het gezag over een kind aan één ouder toekomt indien:
a. er een onaanvaardbaar risico is dat het kind klem of verloren zou raken tussen de ouders en niet te verwachten is dat hierin binnen afzienbare tijd voldoende verbetering zou komen, of
b. wijziging van het gezag anderszins in het belang van het kind noodzakelijk is.
Standpunten
De vader stelt dat de rechtbank ten onrechte het gezamenlijk gezag van de ouders over [minderjarige] heeft beëindigd en de moeder met het eenhoofdig gezag heeft belast. Omdat hij de Nederlandse taal onvoldoende beheerst en geen eigen advocaat had, heeft hij de strekking van het convenant niet begrepen. Hij wist dan ook niet dat hij afstand deed van het ouderlijk gezag. Hij is niet gehoord en acht dit in strijd met de fundamentele procesbeginselen en artikel 6 EVRM. Ook heeft de rechtbank onvoldoende gemotiveerd waarom een voortzetting van het gezamenlijk gezag niet mogelijk is en waarom beëindiging daarvan noodzakelijk is, terwijl met minder ingrijpende maatregelen kan worden volstaan. De vader voert daartoe aan dat hij weliswaar in Turkije woont, maar betrokken is bij het leven van [minderjarige] . Hij heeft dagelijks telefonisch contact met hem en wenst verantwoordelijkheid te blijven dragen voor zijn verzorging en opvoeding. Volgens de vader zijn geen contra-indicaties gesteld of gebleken die beëindiging van zijn gezag rechtvaardigen. De beëindiging van het gezamenlijk gezag vormt naar zijn mening een disproportionele inbreuk op de familierechtelijke betrekking tussen hem en [minderjarige] . De vader wordt door de moeder buiten het leven van [minderjarige] geplaatst, in die zin dat hij, omdat hij geen gezag meer heeft, geen informatie meer over [minderjarige] ontvangt. Ook heeft hij geen zeggenschap meer over belangrijke beslissingen betreffende [minderjarige] . Hij vindt het in het belang van [minderjarige] dat beide ouders zowel juridisch als feitelijk betrokken blijven bij belangrijke beslissingen over zijn leven. Volgens de vader kan, gelet op de omstandigheid dat de ouders nog via email met elkaar communiceren, op die wijze invulling worden gegeven aan het gezamenlijk nemen van beslissingen over [minderjarige] .
De moeder voert verweer en stelt zich op het standpunt dat de rechtbank terecht het gezamenlijk gezag van de ouders over [minderjarige] heeft beëindigd en haar met het eenhoofdig gezag heeft belast. De vader is voorafgaand aan de ondertekening van het convenant en de referteverklaring meermalen door haar advocaat gewezen op de mogelijkheid van juridische bijstand. Ook zijn de stukken zowel in het Nederlands als in de Turkse taal aan hem verstrekt. Van dwaling of het ontbreken van rechtsgeldige toestemming kan dan ook geen sprake zijn.
Het is daarnaast ook in het belang van [minderjarige] dat de moeder alleen het gezag uitoefent. Ten tijde van de scheiding was sprake van ernstige spanningen en huiselijk geweld, waarbij de vader de moeder ook met de dood heeft bedreigd. Zij is hierdoor bang voor de vader. Verder wordt de uitoefening van het gezamenlijk gezag bemoeilijkt door de fysieke afstand tussen de ouders, omdat de vader naar Turkije is verhuisd en tussen de ouders communicatie niet mogelijk is. Deze omstandigheden brengen volgens haar het risico mee dat beslissingen over [minderjarige] zullen stagneren of door de vader zullen worden gefrustreerd. Daarnaast vreest zij dat bij gezamenlijk gezag de vader [minderjarige] in Turkije bij zich zal houden wanneer hij daartoe de mogelijkheid krijgt.
De veiligheid van de moeder en daarmee ook die van [minderjarige] moet voorop staan. De moeder verwijst in dat verband mede naar de uitgangspunten van het Verdrag van Istanbul en naar haar rechten en belangen en die van [minderjarige] . Volgens haar kan zij niet worden gedwongen tot overleg met de vader over belangrijke beslissingen betreffende [minderjarige] wanneer dat, gelet op de voorgeschiedenis tussen de ouders, niet veilig of verantwoord is.
Bovendien draagt de moeder de dagelijkse zorg en opvoeding van [minderjarige] en neemt zij beslissingen over onder meer zijn school en medische aangelegenheden. Het is in het belang van [minderjarige] dat de ouder die de dagelijkse zorg heeft, ook daadwerkelijk bevoegd is zelfstandig noodzakelijke beslissingen te nemen zonder daarbij telkens afhankelijk te zijn van toestemming van de andere ouder die niet of moeilijk bereikbaar is. Het eenhoofdig gezag van de moeder biedt [minderjarige] volgens haar rust, duidelijkheid en stabiliteit. Herleving van het gezamenlijk gezag zou [minderjarige] opnieuw kunnen blootstellen aan conflicten tussen de ouders en het risico meebrengen dat hij tussen hen klem komt te zitten. Ter zitting in hoger beroep heeft de moeder nog naar voren gebracht dat de vader heeft verklaard dat hij het echtscheidingsconvenant juist heeft ondertekend om de besluitvorming over [minderjarige] , in het bijzonder ten aanzien van school en vakanties, te vergemakkelijken. Volgens de moeder was de vader was zich daarmee bewust van de strekking en inhoud van de gemaakte gezagsafspraak. Tot slot wijst de moeder erop dat de vader selectief is in het zich beroepen op dwaling met betrekking tot het echtscheidingsconvenant, namelijk alleen ten aanzien van het gezag en niet bijvoorbeeld ten aanzien van de verdeling, waarbij hij goed bedeeld is.
De raad heeft ter zitting in hoger beroep geadviseerd de bestreden beschikking te bekrachtigen. De raad heeft daartoe gewezen op de verschillende omstandigheden die zich in deze zaak voordoen, waaronder het ontbreken van communicatie tussen de ouders, hun verblijf in twee verschillende landen en de angst van de moeder voor de vader. Naar de mening van de raad is het niet aannemelijk is dat de ouders, gelet op deze omstandigheden, binnen afzienbare tijd in staat zullen zijn om gezamenlijk beslissingen over [minderjarige] te nemen. De raad heeft daarbij in aanmerking genomen dat hulpverlening gericht op het verbeteren van de communicatie tussen de ouders naar verwachting niet, althans niet eenvoudig kan worden ingezet, omdat de ouders in verschillende landen verblijven. De raad heeft voorts erop gewezen dat het voor de vader, ook indien hij niet met het gezag over [minderjarige] is belast, mogelijk blijft om informatie over hem te verkrijgen en zich op de hoogte te houden van zijn ontwikkeling en welzijn. De raad is van mening dat het van belang is dat de vader betrokken blijft bij het leven van [minderjarige] . Het gezamenlijk nemen van beslissingen acht de raad, gelet op voornoemde omstandigheden, evenwel niet in zijn belang.
De beoordeling door het hof
Het hof stelt voorop dat gezamenlijk gezag van de ouders over een minderjarig kind het wettelijk uitgangspunt is. Volgens vaste jurisprudentie brengt het ontbreken van een goede communicatie tussen de ouders niet zonder meer met zich mee dat in het belang van het kind het gezag aan één van de ouders moet worden toegekend. Wel is voor gezamenlijk gezag vereist dat de ouders daadwerkelijk in staat zijn tot een behoorlijke gezamenlijke gezagsuitoefening en dat zij beslissingen van enig belang over hun kind in gezamenlijk overleg kunnen nemen, althans ten minste in staat zijn afspraken te maken over situaties die zich rond hun kind kunnen voordoen, zodanig dat het kind niet klem of verloren raakt tussen de ouders.
Uit de stukken en hetgeen is besproken ter zitting in hoger beroep blijkt dat de verhouding tussen de ouders ernstig is verstoord. De moeder is meermalen via de telefoon en ook via de email met de dood bedreigd door de vader. De situatie was zo onveilig dat ook Veilig Thuis is betrokken. Tevens is de moeder sinds 24 november 2025 in behandeling bij PsySpectrum, waar zij vanwege aanhoudende angst- en traumagerelateerde klachten door de situatie met de vader, onder meer EMDR en cognitieve gedragstherapie (CGT) volgt. Hoewel de moeder hier baat bij lijkt te hebben en haar toestand sindsdien is verbeterd, betekent dit niet dat alle stressfactoren uit haar leven zijn verdwenen. De door de moeder gestelde veiligheidszorgen en angst jegens de vader vormen daarbij een relevante omstandigheid. Dat de vader slechts uit heftige emotie handelde en dit nooit weer zal gebeuren, zoals hij heeft verklaard ter zitting in hoger beroep, maakt dit niet anders. Door de ernstige bedreigingen heeft de moeder de communicatie richting de vader, ook op aanraden van de politie, gestaakt. Nu de ouders geen rechtstreeks contact met elkaar hebben, is het niet mogelijk om beslissingen van enig belang aangaande [minderjarige] gezamenlijk te nemen. Daarbij komt dat de ouders in verschillende landen wonen, hetgeen de praktische afstemming over [minderjarige] bemoeilijkt en de mogelijkheden om door middel van hulpverlening op korte termijn verbetering in de onderlinge communicatie en samenwerking te brengen, beperkt. De door de moeder gestelde veiligheidszorgen jegens de vader maken eveneens dat van haar niet kan worden gevergd dat zij voor belangrijke beslissingen over [minderjarige] met de vader moet overleggen. Gedwongen overleg over gezagskwesties zorgt voor veel stress en een verminderde belastbaarheid van de moeder. Dit is niet in het belang van [minderjarige] , nu de moeder beschikbaar dient te zijn voor hem. Het hof acht daarbij van belang dat de moeder de dagelijkse verzorging en opvoeding van [minderjarige] op zich neemt en verantwoordelijk is voor bijvoorbeeld school en medische aangelegenheden. De vader heeft weliswaar gesteld dat hij dagelijks telefonisch contact heeft met [minderjarige] en betrokken wil blijven bij zijn verzorging en opvoeding, maar deze betrokkenheid brengt niet mee dat tussen de ouders een voldoende basis bestaat voor een gezamenlijke uitoefening van het gezag. Het enkele feit dat de ouders elkaar nog via email kunnen bereiken, zoals de vader stelt, is daarvoor onvoldoende.
Gelet op het voorgaande is het hof van oordeel dat gezamenlijk gezag niet in het belang van [minderjarige] kan worden geacht, dat wijziging naar het eenhoofdig gezag van de moeder in het belang van [minderjarige] noodzakelijk is en dat aan de maatstaf van artikel 1:251a lid 1 BW is voldaan. Om deze reden kan in het midden blijven of de vader al dan niet voldoende is geïnformeerd over de gevolgen van de beëindiging van het gezamenlijk gezag ten tijde van de ondertekening van het echtscheidingsconvenant en de referteverklaring.
Het hof zal de bestreden beschikking bekrachtigen.
Het beroep van de vader op artikel 6 EVRM leidt niet tot een ander oordeel. Artikel 6 EVRM waarborgt het recht op een eerlijk en openbaar proces door een onafhankelijke en onpartijdige rechtbank binnen een redelijke termijn. Voor zover de vader aan dit beroep ten grondslag heeft gelegd dat hij ten onrechte niet door de rechtbank is gehoord, slaagt dit niet. Het hoger beroep is mede bedoeld om eventuele fouten en omissies in de procedure bij de rechtbank te herstellen. De vader heeft in hoger beroep zijn standpunt naar voren kunnen brengen en kunnen toelichten. Voor het overige zijn geen feiten en omstandigheden gesteld of gebleken die leiden tot strijd met artikel 6 EVRM.
Het hof benadrukt tot slot dat het belasten van de moeder met het eenhoofdig gezag niet afdoet aan het belang van de betrokkenheid van de vader bij het leven van [minderjarige] . Van beide ouders mag worden verwacht dat zij, ieder vanuit hun eigen verantwoordelijk, eraan bijdragen dat [minderjarige] een betekenisvolle relatie met beide ouders kan behouden. Dit brengt voor de moeder mee dat zij de vader overeenkomstig de tussen de ouders gemaakte afspraken in het echtscheidingsconvenant blijft informeren over [minderjarige] , en voor de vader dat hij deze betrokkenheid op respectvolle en niet-bedreigende manier vormgeeft.
Al het voorgaande leidt tot de volgende beslissing.
6 De beslissing
Het hof:
bekrachtigt de beschikking waarvan beroep ten aanzien van de beslissing over het gezag;
verzoekt de griffier krachtens het bepaald in het Besluit gezagsregisters een afschrift van deze uitspraak toe te zenden aan de griffier van de rechtbank Amsterdam, afdeling civiel recht, team familie-en jeugdrecht, ter attentie van het centraal gezagsregister.
Deze beschikking is gegeven door mr. M.T. Hoogland, mr. M.C. Schenkeveld en mr. M. Groenleer, in tegenwoordigheid van mr. M.S. de Boer als griffier en is op 10 november 2026 in het openbaar uitgesproken door de voorzitter.