Personen- en familierecht

Familierecht. Hoofdverblijf minderjarigen in overeenstemming gebracht met de feitelijke situatie.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 5 november 2026

Zaakgegevens

Op 5 november 2026 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.

Instantie
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
Zittingsplaats
Leeuwarden
Datum uitspraak
5 november 2026
Datum publicatie
5 november 2026
Zaaknummer
200.368.624/01
Procedure
Hoger beroep
Advocaat
mr. R.W. de Gruijl te Rotterdam, mr. R.A. Schütz te Leeuwarden
ECLI
ECLI:NL:GHARL:2026:7122
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Familierecht. Hoofdverblijf minderjarigen in overeenstemming gebracht met de feitelijke situatie.

Uitspraak

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN

locatie Leeuwarden

afdeling civiel recht

zaaknummer gerechtshof 200.368.624/01

(zaaknummer rechtbank Noord-Nederland 202168)

beschikking van 5 november 2026

in de zaak van

[verzoeker] (de vader),

die woont in [verzoeker] ,

verzoeker in hoger beroep,

advocaat: mr. R.W. de Gruijl te Rotterdam,

en

[verweerster] (de moeder),

die woont in [verzoeker] ,

verweerster in hoger beroep,

advocaat: mr. R.A. Schütz te Leeuwarden.

Als overige belanghebbende is aangemerkt:

de gecertificeerde instelling,

Regiecentrum Bescherming en Veiligheid (de GI),

gevestigd te Leeuwarden.

In zijn toetsende en/of adviserende rol is gekend:

de Raad voor de Kinderbescherming,

regio Noord-Nederland, locatie Leeuwarden.

1 De procedure in eerste aanleg

Het gerechtshof verwijst voor het geding in eerste aanleg naar de beschikking van de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, van 13 februari 2026, uitgesproken onder voormeld zaaknummer.

2 De procedure in hoger beroep

2.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- het beroepschrift met bijlage(n), ingekomen op 4 mei 2026;

- een brief van de Raad voor de Kinderbescherming van 15 mei 2026, waarin de Raad voor de Kinderbescherming meedeelt niet ter zitting te zullen verschijnen;

- het verweerschrift met bijlage(n);

- een e-mailbericht namens de vader van 28 september 2026 met bijlage(n);

- een e-mailbericht namens de vader van 29 september 2026 met bijlage(n).

2.2.

De hierna te noemen [minderjarige1] en [minderjarige2] hebben op 28 september 2026 gesproken met een raadsheer en een griffier van het gerechtshof. Zij hebben verteld wat zij vinden van het verzoek in hoger beroep. De voorzitter heeft op de mondelinge behandeling een korte samenvatting van die gesprekken gegeven.

2.3.

De mondelinge behandeling heeft op 1 oktober 2026 plaatsgevonden. Verschenen zijn:

- de vader, bijgestaan door mr. V. de Roo (waarnemer), die pleitaantekeningen heeft overgelegd;

- de moeder, bijgestaan door mr. Schütz;

- twee vertegenwoordigers van de GI.

3 De feiten

3.1.

De vader en de moeder zijn met elkaar getrouwd geweest en zij zijn gescheiden in 2020. Zij zijn de ouders van [minderjarige1] en [minderjarige2] , beiden geboren [in] 2016.

3.2.

De ouders oefenen gezamenlijk het gezag uit over [minderjarige1] en [minderjarige2] .

3.3.

De ouders hebben met bemiddeling van [naam1] een ouderschapsplan gemaakt, waarin zij afspraken hebben opgenomen over de hoofdverblijfplaats van de kinderen en de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken. Dit ouderschapsplan is op 9 juli 2020 door beide ouders ondertekend en maakt deel uit van de echtscheidingsbeschikking van 2 september 2020.

De ouders hebben in het ouderschapsplan onder andere een gelijkwaardige co-ouderschapsregeling afgesproken (een week-op-week-af-regeling met als wisseldag de vrijdag) en hebben hier ook uitvoering aan gegeven. Met betrekking tot de hoofdverblijfplaats hebben de ouders in het ouderschapsplan afgesproken dat [minderjarige1] en [minderjarige2] hun hoofdverblijf bij de vader hebben en op zijn adres in het bevolkingsregister van de gemeente ingeschreven staan.

3.4.

[minderjarige1] en [minderjarige2] staan sinds 21 april 2023 onder toezicht van de GI. De kinderrechter heeft de ondertoezichtstelling steeds verlengd, voor het laatst bij beschikking van 13 mei 2026 tot 21 april 2027.

3.5.

Beide ouders hebben eind 2023 – los van elkaar – samen met [minderjarige1] en [minderjarige2] een hulpverleningstraject bij zorgaanbieder [naam2] (een gezinsopname) doorlopen. [naam2] heeft respectievelijk op 18 maart 2024 en 25 maart 2024 gerapporteerd en een ‘Nazorg trajectplan’ opgesteld voor de moeder en de vader.

3.6.

Bij beschikking van 9 april 2024 is een machtiging verleend tot uithuisplaatsing van [minderjarige1] en [minderjarige2] bij de met gezag belaste moeder. [minderjarige1] en [minderjarige2] wonen sindsdien (volledig) bij de moeder. Deze machtiging uithuisplaatsing is daarna steeds verlengd, voor het laatst tot 21 april 2026.

3.7.

Sinds de uithuisplaatsing vindt een begeleide omgang tussen de vader en de kinderen plaats. Sinds oktober 2024 is intensieve begeleiding ingezet om de vader hierin te ondersteunen en om toe te werken naar onbegeleide omgang. Daarbij zijn verschillende organisaties (waaronder [naam3] en [naam4] ) betrokken geweest. De GI heeft aan de vader meerdere schriftelijke aanwijzingen gegeven omtrent de wijze waarop de omgang zal plaatsvinden.

Voor zover hier van belang heeft de kinderrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, (hierna: de kinderrechter) bij beschikking van 20 december 2024 bepaald dat tussen de vader en de kinderen een zorgregeling geldt, die inhoudt dat wekelijks op dinsdag twee uur begeleide omgang plaatsvindt en dat de GI de regie krijgt op de verdere uitbreiding qua duur, locatie, frequentie en eventuele begeleiding.

3.8.

Bij de bestreden beschikking van 13 februari 2026 heeft de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, het ouderschapsplan ten aanzien van de hoofdverblijfplaats van de kinderen gewijzigd en bepaald dat [minderjarige1] en [minderjarige2] voortaan hun hoofdverblijfplaats bij de moeder hebben. Het (subsidiaire) verzoek van de vader om in dat geval de huidige zorgregeling te wijzigen naar een zorgregeling, waarbij de kinderen om de week en de helft van de vakanties en feestdagen bij de vader verblijven, is door de rechtbank bij diezelfde beschikking afgewezen.

3.9.

Voor zover hier verder van belang heeft de kinderrechter op verzoek van de GI op 23 juli 2026 bij beschikking over de wijziging van de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken een voorlopige zorgregeling vastgesteld tussen de vader en de kinderen, die inhoudt dat de GI tot aan de start van het traject Begeleide Omgang en Coaching na Scheiding van [naam5] (hierna: BOCS-traject) wekelijks een contactmoment tussen de kinderen en de vader faciliteert en bij de omgang aanwezig is. Verder geldt dat het contact plaatsvindt in de thuissituatie bij de vader, waarbij geen beperkingen worden opgelegd ten aanzien van de aanwezigheid van de partner van de vader en zijn bonusdochter en dat vanaf de start van het BOCS-traject de omgang plaatsvindt overeenkomstig de opbouw en begeleiding die voor het BOCS-traject nodig is.

3.10.

Voornoemde voorlopige zorgregeling is daarna op 31 juli 2026 door de kinderrechter enigszins gewijzigd in die zin dat het in week 32 wegens de vakantie van de moeder gemiste omgangsmoment in week 33 wordt ingehaald. Dit is aangevuld met de bepaling dat als zich in de periode tot aan het BOCS-traject een situatie voordoet waardoor de omgang niet door kan gaan, dit omgangsmoment op zo kort mogelijke termijn verplicht wordt ingehaald.

4 De omvang van het geschil

4.1.

De vader komt met twee grieven in hoger beroep van de beschikking van 13 februari 2026, waarbij de hoofdverblijfplaats van [minderjarige1] en [minderjarige2] is gewijzigd en de hoofdverblijfplaats voortaan bij de moeder is bepaald en het (meer subsidiaire) verzoek van de vader om wijziging van de zorgregeling is afgewezen. De vader verzoekt het gerechtshof de bestreden beschikking te vernietigen en opnieuw rechtdoende:

- het verzoek van de moeder tot wijziging van de hoofdverblijfplaats van de kinderen alsnog af te wijzen;

- dan wel een omgekeerde co-ouderschapsregeling vast te stellen en een zorgregeling vast te stellen - onder wijziging van de beschikking van 20 december 2024 - waarbij de kinderen om de week bij de vader verblijven en waarbij de vakanties en feestdagen bij helfte worden verdeeld, dan wel een in goede justitie te bepalen zorgregeling vast te stellen, waarbij de kinderen in ieder geval eens per twee weken een lang weekend van vrijdagmiddag uit school tot maandag naar school bij de vader verblijven.

4.2.

De moeder voert verweer en zij verzoekt om het beroep van de vader ongegrond te verklaren en de bestreden beschikking te bekrachtigen.

5 De motivering van de beslissing

Toegelaten stukken

5.1.

Artikel 1.4.5 van het procesreglement verzoekschriftprocedures familiezaken gerechtshoven schrijft voor dat uiterlijk de tiende kalenderdag voorafgaand aan de mondelinge behandeling nog stukken kunnen worden ingediend. Daarmee wordt gewaarborgd dat de wederpartij de stukken tijdig kan bestuderen en een reactie kan voorbereiden.

5.2.

De moeder heeft bij de mondelinge behandeling bezwaar gemaakt tegen de laatste twee e-mailberichten met bijlagen van de vader, omdat deze te laat zijn ingediend, ruimschoots na de tien dagen termijn. Zij is van mening dat deze in strijd met de goede procesorde zijn ingediend, omdat zij eerder ingediend hadden kunnen worden en niet noodzakelijk zijn voor de beoordeling.

5.3.

Het gerechtshof verwerpt deze bezwaren. De strekking van de stukken is duidelijk en zij zijn op de mondelinge behandeling nader toegelicht. Het e-mailbericht van 28 september 2026 bevat de op verzoek van het gerechtshof nagezonden complete exemplaren van de (al eerder onvolledig ingediende) rapportages van [naam2] . De bijlagen bij het e-mailbericht van 29 september 2026 bestaan uit de twee voornoemde beschikkingen van de rechtbank Noord-Nederland van 23 juli 2026 en 31 juli 2026 en een uitdraai van de BSO-journalen van de kinderen over de periode tussen maart en september 2026. Deze stukken zijn weliswaar laat ingediend, maar eenvoudig te doorgronden. Bovendien was de moeder bekend met de inhoud daarvan en heeft zij tijdens de mondelinge behandeling bij het gerechtshof in voldoende mate inhoudelijk op de stukken kunnen reageren. Naar het oordeel van het gerechtshof verzetten de eisen van de goede procesorde zich in dit geval niet tegen toelating van genoemde stukken. Het gerechtshof zal deze dan ook meenemen in de beoordeling.

Inhoudelijk

5.4.

De ouders oefenen samen het ouderlijk gezag uit. Op grond van artikel 1:253a lid 4 van het Burgerlijk Wetboek in samenhang met artikel 1:377e van het Burgerlijk Wetboek kan de rechter op verzoek van de ouders of van een van hen een beslissing inzake de uitoefening van het ouderlijk gezag alsmede een door de ouders onderling getroffen regeling daarover wijzigen op de grond dat nadien de omstandigheden zijn gewijzigd of dat bij het nemen van de beslissing van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan.

Dit kan onder andere betreffen de beslissing bij welke ouder het kind zijn hoofdverblijfplaats heeft en een regeling over de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken (de zorgregeling). De rechter neemt een zodanige beslissing als hem in het belang van het kind wenselijk voorkomt.

5.5.

Niet in geschil is dat sprake is van een wijziging van omstandigheden.

De vader stelt echter dat de wijziging van de feitelijke situatie uitsluitend het gevolg is geweest van de uithuisplaatsing, die naar zijn mening onterecht is geweest.

Hij wijst erop dat [minderjarige1] en [minderjarige2] tot twee jaar geleden bij hem woonden. Dit verliep goed volgens hem. Er waren geen zorgen. De vader geeft aan dat hij goed bij de kinderen kon aansluiten en hun bood wat zij nodig hadden. Volgens de vader ligt aan de uithuisplaatsing enkel ten grondslag dat hij aangifte tegen de moeder had gedaan omdat sprake was van kindermishandeling. De vader maakt zich nu grote zorgen over [minderjarige1] en [minderjarige2] in de thuissituatie bij de moeder en vindt dat door de hulpverlenende organisaties onvoldoende wordt geacteerd op de zorgelijke signalen die de kinderen uiten.

5.6.

De huidige situatie van [minderjarige1] en [minderjarige2] bij de moeder thuis, het verloop van de zorgregeling en de begeleiding daarvan en de zorgen die de vader heeft, zijn tijdens de zitting uitgebreid met alle betrokkenen besproken. Daaruit, noch uit het dossier, is gebleken dat er zorgen zijn over de opvoedingssituatie van [minderjarige1] en [minderjarige2] bij de moeder. De moeder biedt hun veiligheid en zij voelen zich goed bij haar, aldus de GI. Er is sprake van goed genoeg ouderschap, afgestemd op de behoefte van de kinderen.

5.7.

Het gerechtshof is net als de rechtbank van oordeel dat er in het onderhavige geval voldoende redenen zijn om de hoofdverblijfplaats van [minderjarige1] en [minderjarige2] te wijzigen, in die zin dat die voortaan bij de moeder zal zijn. De beslissing van de rechtbank zal daarom in stand blijven (worden bekrachtigd). Naar het oordeel van het gerechtshof heeft de rechtbank haar beslissing goed uitgelegd. Het gerechtshof neemt de motivering van de rechtbank over en voegt daaraan nog het volgende toe.

5.8.

[minderjarige1] en [minderjarige2] verblijven al zeer geruime tijd vrijwel geheel bij de moeder en er is op dit moment nog geen zicht op een uitbreiding naar onbegeleide omgang met de vader, laat staan op een terugkeer naar co-ouderschap. Onduidelijkheid over waar ze wonen veroorzaakt onrust bij [minderjarige1] en [minderjarige2] en gebleken is dat er rust is ontstaan sinds ze weten dat ze bij de moeder wonen. Het is dan ook in het belang van [minderjarige1] en [minderjarige2] dat voor hen duidelijk is dat zij bij hun moeder wonen en dat van daaruit wordt bezien in welke mate zij contact met hun vader kunnen hebben. Onder deze omstandigheden dient de juridische situatie in overeenstemming te worden gebracht met de feitelijke situatie.

5.9.

De vader heeft naar het oordeel van het gerechtshof geen belang meer bij zijn subsidiaire verzoek tot wijziging van de bij beschikking van 20 december 2024 vastgestelde zorgregeling, aangezien die zorgregeling niet meer geldt en is vervangen in de latere beschikkingen van de rechtbank van 23 juli 2026 en 31 juli 2026. Dit verzoek zal daarom worden afgewezen.

6 Beslissing

Het gerechtshof, beschikkende in hoger beroep:

bekrachtigt de beschikking van de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden,

van 13 februari 2026, waarvan beroep;

wijst het meer of anders verzochte af.

Deze beschikking is gegeven door mr. C. Coster, mr. L. van Dijk en mr. E.F. Groot, bijgestaan door mr. M. Marsnerova als griffier, en is op 5 november 2026 uitgesproken in het openbaar in tegenwoordigheid van de griffier.