Civiel recht overig
Artikel 4:206 lid 3 BW/ vaststellen van het loon van de vereffenaar voor na de indiening van de…
Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 18 december 2025
ECLI:NL:GHSHE:2025:3642 · Gerechtshof 's-Hertogenbosch · 18 december 2025
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-s-hertogenbosch/civiel-recht/civiel-recht-overig/hoger-beroep/ecli-nl-ghshe-2025-3642
Zaakgegevens
Op 18 december 2025 heeft het Gerechtshof 's-Hertogenbosch in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.
- Instantie
- Gerechtshof 's-HertogenboschGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- 's-Hertogenbosch
- Datum uitspraak
- 18 december 2025
- Datum publicatie
- 18 december 2025
- Zaaknummer
- 200.359.474_01
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Civiel recht overig
- Procedure
- Hoger beroepHoger beroepEen hogere rechter behandelt de zaak opnieuw, zowel de feiten als het recht, omdat een partij het niet eens is met de eerste uitspraak.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:GHSHE:2025:3642
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Artikel 4:206 lid 3 BW/ vaststellen van het loon van de vereffenaar voor na de indiening van de uitdelingslijst verrichte werkzaamheden in verband met verzet tegen de uitdelingslijst / door de vereffenaar gemaakte kosten van cassatie kunnen niet ten laste van de boedel worden gebracht vanwege het ontbreken van noodzakelijkheid. Zie ook ECLI:NL:PHR:2020:120 en ECLI:NL:HR:2020:1311.
Uitspraak
GERECHTSHOF ’s-HERTOGENBOSCH
Team Handelsrecht
Uitspraak : 18 december 2026
Zaaknummer : 200.359.474/01
Zaaknummer eerste aanleg : 9604196 \ EJ VERZ 21-564
in de zaak van
mr. [vereffenaar]
in haar hoedanigheid van vereffenaar van de nalatenschap van [erflater] ,
kantoorhoudende te [kantoorplaats] ,
hierna te noemen: de vereffenaar,
mr. C. Verfuurden te Eindhoven.
1 Het verloop van de procedure in hoger beroep
Bij beroepschrift met producties 1 en 3 tot en met 10, ontvangen op 29 augustus 2025, heeft de vereffenaar verzocht de beschikking van de kantonrechter van de rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats ’s-Hertogenbosch, van 30 mei 2025 met bovengenoemd zaaknummer te vernietigen en:
I. alsnog het loon van de vereffenaar vast te stellen op € 107.841,41;
II. voor recht te verklaren dat de kosten van de cassatieprocedure ad ten laste komen van de nalatenschap,
kosten rechtens.
Het hof heeft in eerste instantie de hierna te noemen erfgenamen aangemerkt als belanghebbenden in deze procedure. In die hoedanigheid zijn de erfgenamen opgeroepen voor de mondelinge behandeling van de zaak en uitgenodigd om een verweerschrift in te dienen. Bij brief van 14 november 2025 heeft het hof aan de erfgenamen en mr. Verfuurden bericht dat dit abusievelijk is gebeurd, dat, onder verwijzing naar de beschikking van dit hof van 25 maart 2021 (ECLI:NL:GHSHE:2021:922), het salarisverzoek in hoger beroep uitsluitend een aangelegenheid tussen vereffenaar en het hof betreft en dat de erfgenamen op een later moment hiertegen (desgewenst) op kunnen komen. Het hof heeft de erfgenamen en mr. Verfuurden voorts medegedeeld dat de oproep voor de mondelinge behandeling voor zover verstuurd aan de erfgenamen hiermee komt te vervallen.
De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 26 november 2025. Bij die gelegenheid is de vereffenaar, bijgestaan door mr. Verfuurden, gehoord.
Het hof heeft verder kennisgenomen van:
-
het procesdossier in eerste aanleg, ontvangen op 29 augustus 2025;
-
de brief van 12 november 2025 van mr. Verfuurden met de bijlagen 1 en 2, behorend bij de brief aan de rechtbank van 8 maart 2022 en de bijlagen 1 en 2, behorend bij de brief aan de rechtbank van 24 maart 2024.
Het hof heeft vervolgens een datum voor uitspraak bepaald.
2 De feiten
Het hof gaat uit van de volgende vaststaande feiten.
Op [sterfdatum] 2015 is [erflater] (hierna: erflater), geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1924, overleden. Erflater was ten tijde van zijn overlijden
ongehuwd en niet geregistreerd als partner. Erflater is voorheen gehuwd geweest met
mevrouw [echtgenote] . Dit huwelijk is op [sterfdatum] 2004 ontbonden
door het overlijden van mevrouw [echtgenote] .
Uit het huwelijk met mevrouw [echtgenote] zijn zes kinderen geboren, te weten:
- [kind 1] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1953;
[kind 2] (hierna ook: [kind 2] ), geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1955;
-
[kind 3] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1956;
-
[kind 4] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1957;
-
[kind 5] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1959;
[kind 6] (hierna ook: [kind 6] ), geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1960.
Volgens het uittreksel uit het Centraal Testamentregister heeft erflater voor het laatst over zijn uiterste wil beschikt bij testament op 21 december 2007.
Erflater heeft vijf van zijn zes kinderen benoemd tot zijn enige en algehele erfgenamen, ieder voor l/5e gedeelte, te weten:
-
[kind 1] ;
-
[kind 3] ;
-
[kind 4] ;
-
[kind 5] ;
-
[kind 6] .
De erfgenamen hebben de nalatenschap van erflater beneficiair aanvaard.
Op 15 juli 2015 heeft de Rechtbank Oost-Brabant mevrouw mr. [vereffenaar]
, notaris te [kantoorplaats] , benoemd tot vereffenaar van de
nalatenschap van erflater.
Op 22 maart 2017 heeft de vereffenaar een rekening en verantwoording/ slotuitdelingslijst ingediend bij de rechtbank. [kind 6] en [kind 2] hebben bij brief van 7 april 2017 aangekondigd hiertegen in vezet te gaan en op 30 mei 2017 en 4 augustus 2017 nadere onderbouwingen hiervoor bij de rechtbank ingediend.
Bij tussenbeschikking van 8 juni 2018 heeft de kantonrechter onder meer overwogen dat het door [kind 6] en [kind 2] ingediende document aan de formele vereisten voor een verzetschrift voldoet en dat zij kunnen worden ontvangen in hun verzet en dat het handelen van de vereffenaar moet worden getoetst aan artikel 4:211 lid 1 BW.
Bij eindbeschikking van 12 april 2019 heeft de kantonrechter in r.o. 3.2 het volgende overwogen:
“De kantonrechter acht het van belang vast te stellen dat uit de overgelegde cijfermatige
uitdelingslijst blijkt dat alle schulden van de nalatenschap kunnen worden voldaan.
Ingevolge art. 4:221 lid 2 BW hoeft er in dergelijke gevallen geen rekeningen
verantwoording / slotuitdelingslijst te worden gedeponeerd bij de rechtbank. Lid 3 van deze
bepaling schrijft vervolgens voor dat rekening en verantwoording dient te worden afgelegd
aan degenen die recht op het overschot uit de nalatenschap hebben, op de wijze als voor
bewindvoerders is bepaald. Het verzoek zal daarom niet worden getoetst aan het bepaalde in
art. 4:218 BW (met op basis van de huidige stand in de rechtspraak een verkorte termijn voor beroep in cassatie, zonder de mogelijkheid van hoger beroep), maar aan de bepalingen van art. 4:151 BW en de paragrafen 10 en II van afdeling 6 van titel 14 van Boek 1 BW. De
bevoegdheid om te beslissen op het verzoek ontleent de kantonrechter in dit geval aan art.
1.374 lid 2 BW. Desondanks zal in het vervolg van de beschikking gesproken worden over
een “verzet”.”
De kantonrechter heeft vervolgens “het verzet” van [kind 6] en [kind 2] op twee punten gegrond en op de overige punten ongegrond verklaard.
De vereffenaar heeft cassatieberoep ingesteld tegen voornoemde eindbeschikking. [kind 6] en [kind 2] hebben voorwaardelijk incidenteel cassatieberoep ingesteld.
Bij beschikking van 17 juli 2020 (ECLI:NL:HR:2020:1311) heeft de Hoge Raad de vereffenaar niet-ontvankelijk verklaard in haar cassatieberoep. De Hoge Raad heeft daartoe het volgende overwogen:
“3.4. In rov. 3.2 van de eindbeschikking heeft de kantonrechter (anders dan in de tussenbeschikking) uitdrukkelijk overwogen dat het verzoek van [verweerders] niet zal worden beoordeeld aan de hand van het voor vereffenaars bepaalde in art. 4:218 BW, maar op grond van art. 4:221 lid 3 BW aan de hand van de bepalingen voor bewindvoerders van art. 4:161 BW en de in art. 4:161 lid 4 BW van overeenkomstige toepassing verklaarde paragrafen 10 en 11 van afdeling 6 van titel 14 van Boek 1 BW betreffende de bewindvoering door een voogd (zie hiervoor in 2.4). De bevoegdheid om te beslissen op het verzoek van [verweerders] heeft de kantonrechter in overeenstemming hiermee uitdrukkelijk gebaseerd op art. 1:374 lid 2 BW, dat bepaalt dat de kantonrechter geschillen beslist die bij de aflegging van de rekening en verantwoording door een voogd over het door hem gevoerde bewind mochten rijzen. De eindbeschikking van de kantonrechter kan dan ook niet anders worden geduid dan als een beslissing op de voet van art. 1:374 lid 2 BW in verbinding met art. 4:161 leden 1 en 4 BW.
Ten aanzien van een op art. 1:374 lid 2 BW berustende beslissing geldt geen afwijkende rechtsmiddelenregeling. Daartegen kan binnen drie maanden hoger beroep worden ingesteld (art. 358 Rv in verbinding met art. 261 Rv).
Dit een en ander betekent dat de vereffenaar hoger beroep had behoren in te stellen tegen de eindbeschikking.
Nu het onderhavige cassatieberoep tijdig is ingesteld, maar tegen de eindbeschikking geen cassatieberoep openstaat, vangt de termijn van hoger beroep tegen de eindbeschikking opnieuw aan, te rekenen van de dag van deze uitspraak in cassatie (art. 340 Rv).
(…).”
De vereffenaar heeft daarop tijdig hoger beroep ingesteld bij dit hof tegen de eindbeschikking van de kantonrechter van 12 april 2019 .
Dit hof heeft bij beschikking van 3 juni 2021 (ECLI:NL:GHSHE:2021:1653) geoordeeld dat (uiteindelijk) sprake is van een verzoek van [kind 6] en [kind 2] op de voet van artikel 4:218 BW (verzet tegen uitdelingslijst). Het hof overwoog ter zake:
“3.2.2. Het hof dient gezien hetgeen de Hoge Raad heeft overwogen – als weergegeven in onderdeel 3.5. van zijn beschikking, als hierboven geciteerd - derhalve eerst te bepalen of sprake is van een verzoek op de voet van artikel 4:218 BW (verzet tegen uitdelingslijst) dan wel artikel 4:221 lid 3 BW (rekening en verantwoording in het kader van een zogenaamde lichte vereffening).
3.2.2.1. De kantonrechter heeft evident beoogd een beslissing te nemen op grond van artikel 4:221 lid 3 BW jo art. 4:161 BW en de in art. 4:161 lid 4 BW van overeenkomstige toepassing verklaarde paragrafen 10 en 11 van afdeling 6 van titel 14 van Boek 1 BW, in het bijzonder artikel 1:374 BW. Dat hij daarbij, zoals in grief 1 is gesteld, ten onrechte in de veronderstelling verkeerde dat de vereffenaar vanwege toepasselijkheid van artikel 4:221 lid 2 BW niet gehouden was tot nederlegging van een uitdelingslijst, omdat alle bekende schulden konden worden voldaan - dat laatste is immers niet het geval in de onderhavige zaak -, doet hier niet aan af. Maar deze kwalificatiebeslissing is onjuist.
Onder de schulden van de nalatenschap vallen immers ook de legaten (artikel 4:7 lid 1 onder h en i BW), en uit de (diverse versies van de) uitdelingslijsten (zie onder meer productie 10 als onderdeel van productie 2A bij beroepschrift) als in het dossier aanwezig blijkt dat deze schulden niet geheel kunnen worden voldaan.
Grief 1 slaagt derhalve in zoverre.
3.2.2.2. Het hof merkt op dat het door de vereffenaar bepleite marginale toetsingskader (het maatmancriterium van de redelijk en/of vakbekwaam handelend vereffenaar) geldt zowel bij artikel 4:218 lid 3 BW als in het kader van – kort gezegd – artikel 1:374 BW, althans (in ieder geval) wanneer het gaat om het optreden van een door de rechter benoemde vereffenaar. Dit is overigens ook onderkend door de vereffenaar tijdens de behandeling in hoger beroep.
3.2.2.3. Naar het oordeel van het hof leidt het neerleggen van een uitdelingslijst, ook als daartoe strikt genomen geen verplichting zou bestaan, wel degelijk al tot toepasselijkheid van de procedure van artikel 4:218 lid 3 BW.
Artikel 4:221 lid 2 BW geeft de vereffenaar immers de bevoegdheid het neerleggen achterwege te laten, maar als de vereffenaar om hem of haar moverende redenen toch voor het neerleggen kiest is dat een gegeven en geldt artikel 4:218 lid 3 BW (in beginsel) als zodanig. In zoverre slaagt ook grief 2.
Wel merkt het hof merkt op dat het hem niet bevreemdt dat de kantonrechter het niet door een advocaat maar door [verweerders] c.s. zelf ingediende ‘stuk’ uiteindelijk heeft aangemerkt als bedoeld om een geschil aan te melden als bedoeld in – kort gezegd - artikel 1:374 BW, nadat de kantonrechter ten onrechte meende dat de verzetprocedure niet aan de orde was.
Het uitvoerige stuk is een deels onnavolgbare brij van argumenten en stellingen die een veel bredere scope lijken te hebben dan een eenvoudig verzetschrift, ook al is het hof zich ervan bewust dat ook via een verzetschrift het beleid van een vereffenaar aan de orde kan worden gesteld. Aldus overlappen de door artikel 4:218 BW en 1:374 BW geboden mogelijkheden elkaar deels, met allebei als bijzonder kenmerk dat indiening niet door een advocaat hoeft te geschieden, zoals voor verzoeken als bedoeld in artikel 1:374 BW blijkt uit artikel 799 Rv jo artikel 278 lid 3 Rv. Het benutten van die mogelijkheid – indiening zonder (veel) kosten te maken voor een advocaat - lijkt de voornaamste drijfveer te zijn geweest voor de door oorspronkelijke verzoekers ( [verweerders] c.s.) gekozen route. De uiteindelijke keuze van de kantonrechter, waarbij deze zich alleszins lovenswaardig nog de nodige moeite heeft getroost te begrijpen wat de klachten van de oorspronkelijke verzoekers (mogelijk) behelsden, is dan ook - hoewel naar het oordeel van het hof onjuist - wel begrijpelijk.
Het hof zal, mede gelet op het voorgaande en hoewel van oordeel dat sprake is van een verzetprocedure, deze zaak ten aanzien van alle door [verweerders] c.s. aangevoerde aspecten behandelen. Dit omwille van de volledigheid en strikt genomen (gedeeltelijk) ten overvloede, en (vooralsnog) zonder inachtneming van de aan een verzetprocedure inherente althans uit de processuele voorgeschiedenis van de onderhavige zaak voortvloeiende beperkingen. Aan het slot van deze uitspraak (onder 3.15) zal hierop nog worden teruggekomen.”
Het hof heeft vervolgens de eindbeschikking van de kantonrechter van 3 juni 2021 vernietigd en alle door [kind 6] en [kind 2] geformuleerde bezwaren verworpen. Het hof heeft, voor zover in dit hoger beroep van belang, nog overwogen:
“3.14.8. De vereffenaar is in haar hoedanigheid aangesproken door [kind 6 en kind 2] c.s.(hof: [kind 6] en [kind 2] ), en zij mag dan ook de kosten van verweer voeren en voorbereiden van de zittingen ook als onderdeel van haar taak - waartoe zij door de rechtbank is benoemd - in rekening brengen met inachtneming van de gebruikelijke grenzen (waaronder redelijkheid en
noodzakelijkheid).
(…).
Nu de vereffenaar bovendien haar kosten ten aanzien van deze procedure in hoger beroep - zij het na controle door de kantonrechter als hierboven besproken d.w.z.
haar eigen tijdsbesteding en de daadwerkelijke kosten van haar advocaat als in
beginsel wel volledig te specificeren, in rekening kan brengen bij de nalatenschap,
brengt ook dat aspect met zich dat het hof in deze zaak een kostenveroordeling
achterwege kan laten.”
3 De procedure bij de rechtbank
De vereffenaar heeft de kantonrechter in eerste aanleg op 27 december 2021 verzocht om haar loon vast te stellen op € 45.758,71 en om met toepassing van artikel 4:209 lid 1 BW de verplichting om de nalatenschap te vereffenen volgens de wet op te heffen.
De vereffenaar heeft aan het verzoek tot opheffing van de verplichting tot vereffening, kort samengevat, ten grondslag gelegd dat sprake is van een negatieve nalatenschap en dat de vereffeningskosten de baten inmiddels overstijgen. Aan het verzoek tot vaststelling van loon heeft de vereffenaar, kort samengevat, ten grondslag gelegd dat zij aanspraak wenst te maken op een vergoeding c.q. betaling vanuit de nalatenschap van de door haar gemaakte (vereffenings-)kosten voor de door haar gevoerde procedures in cassatie en hoger beroep in verband met het door [kind 6] en [kind 2] ingediende verzet tegen de uitdelingslijst.
Bij beschikking van 30 mei 2025 heeft de kantonrechter geoordeeld dat hij niet meer toekomt aan de opheffing van de vereffening, omdat met het definitief worden van de uitdelingslijst door de beschikking van dit hof van 3 juni 2021 en de betaling van de schulden van de nalatenschap een einde is gekomen aan de vereffening.
De kantonrechter heeft daarnaast geoordeeld dat er geen wettelijke grond (meer) bestaat voor het vaststellen van het loon van de vereffenaar en de door de vereffenaar gemaakte verschotten. De kantonrechter heeft daartoe ten eerste overwogen dat niet wordt toegekomen aan de vaststelling van de eventueel nader door de vereffenaar gemaakte vereffeningskosten, omdat de vereffening al is afgerond. Indien het verzoek van de vereffenaar moet worden opgevat als een verzoek tot vaststellen van het loon van de vereffenaar (en de daarbij behorende verschotten), leidt dat naar het oordeel van de kantonrechter niet tot een ander resultaat. Een door de rechter benoemde vereffenaar heeft op grond van artikel 4:206 lid 3 BW recht op het loon dat vóór het opmaken van de uitdelingslijst wordt vastgesteld en de vereffenaar had daarom de door haar nog gemaakte vereffeningskosten voor de door haar gevoerde procedures over de bezwaren van de erfgenamen ingediende bezwaren tegen de uitdelingslijst moeten meenemen en laten vaststellen in die procedures, aldus de kantonrechter.
De kantonrechter heeft ten slotte overwogen dat de vereffenaar het saldo van de nalatenschap dient af te geven aan de erfgenamen, zodat zij tot een verdeling hiervan kunnen komen, en dat de vereffenaar met de erfgenamen in overleg moet treden over de door haar gemaakte vereffeningskosten ná het verbindend worden van de uitdelingslijst.
De kantonrechter heeft vervolgens het verzoek van de vereffenaar afgewezen.
4 De beoordeling in hoger beroep
De vereffenaar heeft in haar beroepschrift de volgende vijf grieven tegen voornoemde beschikking aangevoerd:
-
de overweging van de kantonrechter dat met het definitief worden van de uitdelingslijst en de betaling van de schulden van de nalatenschap een einde is gekomen aan de vereffening is onjuist;
-
het oordeel van de kantonrechter dat er geen wettelijke grond meer bestaat voor het vaststellen van het loon van de vereffenaar en de door de vereffenaar gemaakte verschotten is onjuist;
-
de overweging van de kantonrechter dat de vereffenaar het restant van het saldo van de nalatenschap moet afgeven aan de erfgenamen, zodat zij tot een verdeling hiervan kunnen overgaan en dat de vereffenaar met hen in overleg moet treden over de door haar gemaakte vereffeningskosten ná het verbindend worden van de uitdelingslijst is onjuist;
-
de afwijzing door de kantonrechter van het verzoek om vaststelling van het loon van de vereffenaar is onjuist;
-
het oordeel van de kantonrechter dat de kosten van de cassatieprocedure niet ten laste van de nalatenschap mogen komen, maar dat alle kosten bij de vereffenaar dienen te blijven is onjuist.
Het hof zal deze grieven, gelet op hun onderlinge samenhang, gezamenlijk behandelen.
Anders dan de kantonrechter is het hof van oordeel dat feitelijk nog geen einde is gekomen aan de vereffening van de nalatenschap van erflater. De vereffening is pas helemaal afgerond als alle schuldeisers zijn betaald, de kosten van de vereffening zijn betaald en het restant van het geld, als dat er is, aan de erfgenamen is gegeven. In dit geval zijn weliswaar alle schuldeisers betaald, maar heeft er nog geen verdeling plaatsgevonden. Daarnaast is er na de indiening van de uitdelingslijst door de Belastingdienst nog een bedrag uitgekeerd aan de boedel, waarover tussen de vereffenaar en de Belastingdienst nog overleg heeft plaatsgevonden, en zijn mogelijk nog niet alle vereffeningskosten voldaan.
De omstandigheid dat de vereffenaar na het definitief worden van de door haar ingediende uitdelingslijst nog heeft verzocht om vaststelling van haar loon, staat naar het oordeel van het hof evenmin aan toewijzing hiervan in de weg. Op grond van artikel 4:206 lid 3 BW heeft een door de rechtbank benoemde vereffenaar inderdaad recht op het loon dat door de kantonrechter vóór het opmaken van de uitdelingslijst wordt vastgesteld. Hier gaat het echter om loon voor werkzaamheden die ná het opmaken van de uitdelingslijst zijn verricht in het kader van een ingediend verzet tegen die uitdelingslijst. Naar het oordeel van het hof is er in een dergelijk geval ná het opmaken en indienen van een uitdelingslijst wel degelijk ruimte voor het vaststellen van (aanvullend) loon en de eventueel daarbij behorende verschotten (zie ook de uitspraak van dit hof van 20 februari 2025, ECLI:NL:GHSHE:2025:436).
De vereffenaar verzoekt haar loon voor de periode van 1 januari 2017 tot 1 juli 2025 vast te stellen op een bedrag van € 107.841,41 inclusief btw. De vereffenaar heeft voor de vaststelling van de hoogte van dit loon naar het oordeel van het hof terecht aansluiting gezocht bij de Recofa-richtlijnen over de beloning van een curator in een faillissement. De Richtlijnen Vereffening nalatenschappen bevelen immers aan kantonrechters en vereffenaars, die belast zijn met de afwikkeling van nalatenschappen, aan om bij de berekening van het loon van een door de rechter benoemde vereffenaar aan te sluiten bij wat is opgenomen in de Recofa-richtlijnen.
De vereffenaar heeft ter zitting desgevraagd verklaard dat zij bij berekening van haar loon de door haar verrichte werkzaamheden in het kader van de cassatieprocedure geheel buiten beschouwing heeft gelaten. De door de vereffenaar overgelegde urenspecificatie over voornoemde periode geeft het hof verder geen aanleiding tot nadere vragen of opmerkingen. Het hof zal het door de vereffenaar in hoger beroep verzochte bedrag aan loon dan ook toewijzen. De bestreden beschikking zal op dit punt dan ook worden vernietigd.
De vereffenaar verzoekt daarnaast voor recht te verklaren dat de kosten van de cassatieprocedure ten laste komen van de nalatenschap. Zij heeft tijdens de mondelinge behandeling in hoger beroep verklaard dat zij hiermee doelt op de kosten van de door haar ingeschakelde cassatieadvocaat. Uit het door de vereffenaar overgelegde overzicht van de financiële gang van zaken met betrekking tot de nalatenschap van erflater blijkt dat deze kosten in totaal € 36.808,45 hebben bedragen (laatste pagina van productie 10 bij memorie van grieven). Aan de vereffenaar kan worden toegegeven dat uit r.o. 3.14.8 van de beschikking van dit hof van 3 juni 2021 (hiervoor geciteerd onder 2.1.13) niet volgt dat zij de kosten van de cassatieprocedure in geen geval ten laste van de nalatenschap mag brengen. In deze rechtsoverweging heeft het hof overwogen dat de vereffenaar de kosten van verweer voeren en voorbereiden van de zittingen in verband met het door [kind 6] en [kind 2] ingestelde verzet tegen de uitdelingslijst als onderdeel van haar taak in rekening mag brengen met inachtneming van de gebruikelijke grenzen (waaronder redelijkheid en noodzakelijkheid). Hierbij heeft het hof geen onderscheid gemaakt tussen de door de vereffenaar gevoerde procedures in eerste aanleg en cassatie en in hoger beroep. Weliswaar noemt het hof in r.o. 3.17.2 van de beschikking van 3 juni 2021 (eveneens hiervoor geciteerd onder 2.1.13) alleen de kosten van de procedure in hoger beroep, maar dit moet in verband worden gezien met de in die procedure over en weer verzochte proceskostenveroordeling.
Toewijzing van de door de vereffenaar verzochte verklaring voor recht met betrekking tot de cassatiekosten stuit desondanks af op de hiervoor genoemde grenzen van redelijkheid en noodzakelijkheid. Naar het oordeel van het hof heeft de door de vereffenaar gekozen route (het instellen van eerst cassatieberoep en vervolgens, naar aanleiding van de beschikking van de Hoge Raad van 17 juli 2020, van hoger beroep in plaats van het direct instellen van hoger beroep) onnodig geleid tot kosten voor de boedel. Het hof begrijpt dat de vereffenaar hiermee aan risicobeperking heeft willen doen. Het is juist dat op grond van artikel 340 Rv in geval van een tijdig ingesteld maar niet-ontvankelijk cassatieberoep tegen een uitspraak de termijn van beroep van die uitspraak opnieuw aanvangt vanaf de dag van de uitspraak in cassatie en dat er geen vergelijkbare bepaling bestaat voor de situatie waarin een partij hoger beroep instelt, maar cassatieberoep had moeten instellen. Het risico dat de vereffenaar zou hebben gelopen, indien zij direct hoger beroep had ingesteld, acht het hof echter zeer klein. Voor het antwoord op de vraag of een afwijkende rechtsmiddelenregeling van toepassing is, is de kwalificatie van het geschil door de rechter doorslaggevend. Het hof verwijst in dit verband ook naar r.o. 3.4 van de beschikking van de Hoge Raad van 17 juli 2020 en naar overweging 5.2 en verder van de daaraan voorafgegane conclusie van de PG, ECLI:NL:PHR:2020:120. Het hof heeft de vereffenaar ter zitting al voorgehouden dat dit niet nieuw is.
Zoals de Hoge Raad ook heeft overwogen, heeft de kantonrechter in r.o. 2.3 van de eindbeschikking van 12 april 2029 het verzoek van [kind 6] en [kind 2] (uiteindelijk) uitdrukkelijk gekwalificeerd als een geschil over de rekening en verantwoording van de vereffenaar in de zin van artikel 1:374 BW in verbinding met artikel 4:161 leden 1 en 2 BW.
Dit hof heeft dat vervolgens ook vastgesteld (zie het hierboven geciteerde onderdeel 3.2.2.1 uit de beschikking van dit hof van 2021). Dat het hof in hoger beroep vervolgens heeft geoordeeld dat de aan de duidelijke keuze van de kantonrechter ten grondslag liggende veronderstelling onjuist was, doet aan de initiële kwalificatie niet af. Het hof heeft bovendien vervolgens de bezwaren aan beide wetsbepalingen (artikel 4:218 BW en artikel 1:374 BW) getoetst.
Op een beslissing krachtens artikel 1:374 BW is – anders dan bij verzet in de zin van artikel 4:218 lid 3 BW – geen afwijkende rechtsmiddelenregeling van toepassing. Aldus moet worden geconcludeerd dat het door de vereffenaar ingestelde cassatieberoep niet noodzakelijk was. Dit brengt mee dat de kosten van het cassatieberoep in redelijkheid niet ten laste kunnen worden gebracht van de boedel en daarmee dat deze voor rekening van de vereffenaar dienen te blijven.
5 De slotsom
Uit het bovenstaande volgt dat grieven 1 tot en met 4 slagen en grief 5 faalt.
De bestreden beschikking zal dus worden vernietigd, voor zover daarbij het verzoek van de vereffenaar tot vaststelling van loon is afgewezen.
Het hof zal de zaak vervolgens terugverwijzen naar de kantonrechter van de rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats ’s-Hertogenbosch. De kantonrechter zal namelijk moeten beoordelen of de vernietiging van de bestreden beschikking en de toewijzing van het (aanvullend) loon door het hof moet leiden tot een nadere rekening en verantwoording op dit punt en het opnieuw deponeren van stukken.
6 De beslissing
Het hof:
vernietigt de bestreden beschikking van de kantonrechter van de rechtbank ’s-Hertogenbosch, zittingsplaats ’s-Hertogenbosch, van 30 mei 2025, voor zover daarbij de door de vereffenaar verzochte vaststelling van het loon is afgewezen;
en opnieuw rechtdoende:
stelt het salaris van de vereffenaar over de periode van 1 januari 2017 tot 1 juli 2025 vast op € 107.841,41 inclusief btw;
verwijst de zaak terug naar de rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats ’s-Hertogenbosch met het in rechtsoverweging 5.2 van deze beschikking vermelde doel.
Deze beschikking is gegeven door mrs. R.R.M. de Moor, J.I.M.W. Bartelds en C.M. Molhuysen en is in het openbaar uitgesproken op 18 december 2025.