Bestuursrecht overig

Bij besluit van 10 juli 2024 heeft de raad van de gemeente Texel het Bestemmingsplan "De Koog - Stappeland"…

Raad van State, 18 november 2026

Zaakgegevens

Op 18 november 2026 heeft de Raad van State in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.

Instantie
Raad van State
Datum uitspraak
18 november 2026
Datum publicatie
18 november 2026
Zaaknummer
202405683/1/R1
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
ECLI
ECLI:NL:RVS:2026:6812
E-mail

Samenvatting

Bij besluit van 10 juli 2024 heeft de raad van de gemeente Texel het Bestemmingsplan "De Koog - Stappeland" vastgesteld. Het bestemmingsplan maakt de bouw van 38 nieuwe woningen op gronden rondom Stappeland 2A in De Koog mogelijk naast de al aanwezige woning op dit adres. In het vorige bestemmingsplan "De Koog 2013" was aan deze gronden met name de bestemming "Sport" toegekend. De VvE stelt zich onder meer ten doel de behartiging van de belangen van al haar leden voor zover die belangen betrekking hebben op hun eigendommen in het Villapark Kamperfoelie. Mercurius is eigenaar van twee recreatiewoningen met nummers 67 en 71 op dit park. Het Villapark Kamperfoelie ligt ten zuiden van het plangebied aan de andere zijde van een tussengelegen watergang. Noordkop PO is initiatiefnemer van het plan. Zij heeft de gronden in het plangebied overgenomen van [partij].

Uitspraak

202405683/1/R1.

Datum uitspraak: 18 november 2026

AFDELING

BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak in het geding tussen:

1.       [appellant sub 1], wonend in [woonplaats],

2.       Vereniging van Eigenaren van het "Villapark Kamperfoelie", gevestigd in De Koog, gemeente Texel, en Mercurius B.V., gevestigd in Haarlem,

appellanten,

en

de raad van de gemeente Texel,

verweerder.

Procesverloop

Bij besluit van 10 juli 2024 heeft de raad het Bestemmingsplan "De Koog - Stappeland" vastgesteld.

Tegen dit besluit hebben [appellant sub 1] en de VvE en Mercurius beroep ingesteld.

De raad heeft een verweerschrift ingediend.

[appellant sub 1] en de VvE en Mercurius hebben nadere stukken ingediend.

De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 29 oktober 2026, waar zijn verschenen:

- [appellant sub 1];

- de VvE en Mercurius, beide vertegenwoordigd door mr. A. Danopoulos en mr. M. el Adraoui, beiden advocaat in Rotterdam;

- de raad, vertegenwoordigd door E. Sickmann en J.L.M. Broekman;

- Noordkop PO B.V., vertegenwoordigd door [gemachtigde];

- [partij].

Overwegingen

Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet

1.       Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft op een beroep tegen een besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan waarvan het ontwerp vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage is gelegd het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het bestemmingsplan onherroepelijk is.

Het ontwerpplan is op 29 december 2023 ter inzage gelegd. Dat betekent dat op deze beroepsprocedure het recht, waaronder de Wet ruimtelijke ordening (Wro), zoals dat gold vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft.

Inleiding

2.       Het bestemmingsplan maakt de bouw van 38 nieuwe woningen op gronden rondom Stappeland 2A in De Koog mogelijk naast de al aanwezige woning op dit adres. In het vorige bestemmingsplan "De Koog 2013" was aan deze gronden met name de bestemming "Sport" toegekend.

3.       [appellant sub 1] is eigenaar van de recreatiewoning aan [locatie]. Deze recreatiewoning staat op ongeveer 40 m ten noorden van het plangebied.

De VvE stelt zich onder meer ten doel de behartiging van de belangen van al haar leden voor zover die belangen betrekking hebben op hun eigendommen in het Villapark Kamperfoelie. Mercurius is eigenaar van twee recreatiewoningen met nummers 67 en 71 op dit park. Het Villapark Kamperfoelie ligt ten zuiden van het plangebied aan de andere zijde van een tussengelegen watergang.

Noordkop PO is initiatiefnemer van het plan. Zij heeft de gronden in het plangebied overgenomen van [partij].

Toetsingskader

4.       Bij de vaststelling van een bestemmingsplan moet de raad bestemmingen aanwijzen en regels geven die de raad uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening nodig acht. De raad heeft daarbij beleidsruimte en moet de betrokken belangen afwegen. De Afdeling oordeelt niet zelf of het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. De Afdeling beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan in overeenstemming is met het recht. Daarbij kan aan de orde komen of de nadelige gevolgen van het plan onevenredig zijn in verhouding tot de met het plan te dienen doelen.

De beroepsgronden

Ingetrokken beroepsgronden

5.       Op de zitting hebben de VvE en Mercurius hun beroepsgronden over de financiële uitvoerbaarheid, het ontbreken van een integrale visie, de bezonning en het parkeren ingetrokken.

Op de zitting heeft [appellant sub 1] zijn beroepsgrond over de verhouding tussen de gemeente en de projectontwikkelaar ingetrokken.

Natura 2000

6.       De VvE en Mercurius betogen dat het uitgevoerde stikstofonderzoek niet volledig is en op onjuiste uitgangspunten is gebaseerd, zodat significante effecten van het plan op Natura 2000-gebieden op grond van dat stikstofonderzoek niet kunnen worden uitgesloten. Zij wijzen er daarbij onder meer op dat de gevolgen van stikstofdepositie alleen voor het meest nabij gelegen Natura 2000-gebied "Duinen en Lage Land Texel" op 700 m zijn onderzocht. Voor het op 1 km afstand gelegen Natura 2000-gebied "Noordzeekustzone" heeft geen beoordeling plaatsgevonden.

[appellant sub 1] betoogt onder verwijzing naar een advies van de Ecologische Autoriteit dat eerst een landschapsecologische systeemanalyse gemaakt had moeten worden en vervolgens beoordeeld had moeten worden hoe de nieuwbouw zich verhoudt tot deze analyse.

6.1.    De Afdeling stelt vast dat het advies van de Ecologische Autoriteit gaat over de vraag of de natuurdoelanalyse die is opgesteld voor het Natura 2000-gebied "Duinen en Lage Land Texel" een goede basis kan vormen voor de maatregelen in het gebiedsprogramma. Dit advies gaat dus over de bescherming van dit Natura 2000-gebied.

6.2.    De bepalingen in de Wet natuurbescherming (Wnb) over de beoordeling van plannen die gevolgen kunnen hebben voor een Natura 2000-gebied, zijn in die wet opgenomen ter bescherming van het behoud van de natuurwaarden in deze gebieden. In haar overzichtsuitspraak van 11 november 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2706, over het relativiteitsvereiste neergelegd in artikel 8:69a van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) heeft de Afdeling onder 10.51 en verder en 10.54 en verder overwogen dat het woon- en leefklimaat of de bedrijfseconomische belangen van een appellant niettemin zo verweven kunnen zijn met het algemeen belang van het behoud van een goede staat van instandhouding van het betrokken Natura 2000-gebied, een belang dat de Wnb beoogt te beschermen, dat er geen aanleiding bestaat voor het oordeel dat de betrokken normen van de Wnb kennelijk niet strekken tot bescherming van de belangen van deze appellant. In dit geval is niet gebleken dat het woon- en leefklimaat of de bedrijfsvoering van [appellant sub 1] en de eigenaren van recreatiewoningen op Villapark Kamperfoelie wordt beïnvloed door de staat van instandhouding van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied "Duinen en Lage Land Texel" of het verder gelegen Natura 2000-gebied "Noordzeekustzone". De kleinste afstand tussen deze gebieden en de recreatiewoningen is ten minste 700 m met daartussen bebouwd gebied. Daarom is de Afdeling van oordeel dat het hiervoor genoemde relativiteitsvereiste in de weg staat aan vernietiging van het bestreden besluit vanwege deze beroepsgronden. De Afdeling zal deze beroepsgronden daarom niet inhoudelijk bespreken.

Natuurnetwerk Nederland

7.       De VvE en Mercurius betogen dat de gevolgen van het plan voor het Natuurnetwerk Nederland (NNN) ten onrechte niet zijn onderzocht.

7.1.    Vast staat dat het plangebied buiten het in de Omgevingsverordening NH2020, zoals deze luidde op het van belang zijnde moment, aangewezen NNN ligt. Artikel 6.43 van de Omgevingsverordening NH2020, dat de bepalingen bevat die gaan over de bescherming van het NNN, bevat alleen een regeling voor ontwikkelingen ter plaatse van het NNN. Het plan is dus niet in strijd met artikel 6.43 van de Omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. Anders dan de VvE en Mercurius op de zitting hebben betoogd, strekken het zorgvuldigheidsbeginsel, het motiveringsbeginsel en de goede ruimtelijke ordening niet zover dat op grond daarvan de gevolgen van het plan toch hadden moeten worden onderzocht overeenkomstig het in de Omgevingsverordening NH2020 opgenomen specifieke beschermingsregime voor het NNN.

Het betoog slaagt niet.

Behoefte

8.       [appellant sub 1] betoogt dat de raad de behoefte aan de voorziene 38 nieuwe woningen niet inzichtelijk heeft gemaakt. Hij wijst erop dat er volgens informatie van de gemeente een behoefte aan 500 tot 775 woningen op Texel zou zijn en dat er al plannen liggen voor 790 woningen. Daarbij is volgens [appellant sub 1] onduidelijk wat de uitpondgolf en de bouw van flexwoningen betekent voor de behoefte. [appellant sub 1] wijst op een aantal andere woningbouwontwikkelingen op Texel.

8.1.    Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad de kwantitatieve behoefte voldoende beschreven onder verwijzing naar het Woonbehoefteonderzoek Texel uit maart 2024 en de Kaderstellende notitie woonvisie Texel 2024-2034 uit maart 2024. Daarin staat dat er behoefte is aan 500 tot 775 woningen en dat de harde en zachte plancapaciteit samen 790 woningen is. De raad heeft toegelicht dat hij voor de bovenkant van de bandbreedte van de behoefte kiest, omdat de krapte op de woningmarkt moet worden verlicht en er woningen nodig zijn voor mensen die op Texel komen werken. Daarnaast heeft de raad toegelicht dat er daarbovenop nog extra plannen voor 150 woningen worden toegestaan. Voor de flexwoningen moeten namelijk nieuwe plannen worden gemaakt en voor de zachte plannen is een overprogrammering van 30% wenselijk, zo licht de raad toe. Wat [appellant sub 1] heeft aangevoerd, geeft de Afdeling geen grond voor het oordeel dat het plan in zoverre niet deugdelijk is gemotiveerd. Door de uitpondgolf neemt de woningvoorraad niet toe en flexwoningen zijn volgens de raad verdisconteerd in de aantallen uit het Woonbehoefteonderzoek. De grote woningbouwontwikkelingen die [appellant sub 1] noemt, zijn meegerekend in de plannen voor de 790 woningen. Dat wordt bevestigd door de Woonvisie Texel 2024, die in aansluiting op het Woonbehoefteonderzoek en de Kaderstellende notitie in december 2024 door de raad is vastgesteld.

Het betoog slaagt niet.

Woningbouwcategorieën

9.       De VvE en Mercurius betogen dat het plan in strijd met de Woonvisie Texel en het Actieplan Wonen en het Woningbouwprogramma Texel 2020-2030 is vastgesteld, omdat het plan andere woningbouwcategorieën mogelijk maakt dan waaraan de meeste behoefte is. Ook [appellant sub 1] betoogt dat er met name behoefte is aan sociale huurwoningen en dat dit plan daar maar gedeeltelijk in voorziet.

9.1.    In het bestemmingsplan zijn geen woningbouwcategorieën opgenomen. Het plan maakt dus woningbouw in alle categorieën mogelijk. De raad is niet verplicht om woningbouwcategorieën te specificeren in het bestemmingsplan (vergelijk de uitspraak van de Afdeling van 2 maart 2022, ECLI:NL:RVS:2022:654, onder 7.5). Ook de genoemde beleidsdocumenten sluiten de bouw van woningen in diverse categorieën niet uit. De behoefte aan deze ontwikkeling van 38 woningen is in deze documenten niet specifiek gerelateerd aan een specifieke kwalitatieve behoefte. De raad was in dit geval dan ook niet gehouden om uit een oogpunt van een goede ruimtelijke ordening woningbouwcategorieën in het plan te specificeren.

Het betoog slaagt niet.

Integrale visie en belangenafweging

10.     [appellant sub 1] betoogt dat er betere locaties zijn voor woningbouw, zoals de gronden ten westen van het plangebied, waarop nu nog een vervallen kartinghal staat. Ook dichter bij het centrum van De Koog is nog ruimte om woningen te realiseren. Volgens [appellant sub 1] leidt de bouw van woningen in het plangebied tot een onnodige verstening van wat nu nog een open groengebied is. Hij wijst erop dat de raad eerder een nieuwe ontwikkeling in het plangebied niet heeft toegestaan, juist vanwege de verstening die dit tot gevolg zou hebben. De raad heeft niet deugdelijk gemotiveerd waarom hij de bouw van nieuwe woningen op deze gronden nu wel belangrijker vindt dan behoud van de functies bos en sport op deze gronden. Volgens [appellant sub 1] had de gemeente daarom eerst de erfpacht van de gronden onder de kartinghal moeten beëindigen en vervolgens een integrale visie voor dit deel van De Koog moeten vaststellen.

10.1.  De raad kan op grond van gewijzigde planologische inzichten en na afweging van alle betrokken belangen andere bestemmingen en regels voor gronden vaststellen. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad deugdelijk gemotiveerd waarom hij woningbouw in het plangebied mogelijk heeft gemaakt. De raad heeft uiteengezet dat het voornemen om woningen te bouwen een particulier initiatief is. Met deze woningbouw kan deels in de woningbehoefte worden voorzien en dat is in het algemeen belang. De in het plangebied eerder toegelaten functies bos en sport zijn nooit volledig gerealiseerd en dat wat wel is gerealiseerd wordt nauwelijks nog daarvoor gebruikt. Behoud van de bestaande bestemmingen weegt voor de raad dus niet zwaarder dan het belang bij woningbouw.

Over de genoemde alternatieven heeft de raad uiteengezet dat de eigenaar van de kartinghal deze op het moment van de besluitvorming voor het hier aan de orde zijnde bestemmingsplan nog niet had verkocht ondanks pogingen om deze hal te kopen. Daarmee heeft de raad toereikend gemotiveerd waarom niet voor dat alternatief is gekozen. [appellant sub 1] heeft verder niet geconcretiseerd dat de bouw van 38 woningen op een andere locatie realistisch is.

Anders dan [appellant sub 1] betoogt, bestond er voor de raad ook geen wettelijke verplichting om een integrale visie vast te stellen voor een ruimer gebied, alvorens het bestemmingsplan vast te kunnen stellen. Het door [appellant sub 1] aangevoerde bevat ten slotte geen aanknopingspunten voor het oordeel dat de keuze van de raad om 38 woningen in het plangebied toe te staan onaanvaardbare ruimtelijke gevolgen heeft voor het gebruik van de recreatiewoning van [appellant sub 1].

Het betoog slaagt niet.

Milieuzonering

11.     [appellant sub 1] betoogt dat de afstand tussen de kartinghal en de nieuwbouw te kort is uit een oogpunt van milieuzonering.

11.1.  De aan te houden afstand tussen de kartinghal en de nieuwe woningen in het plangebied in verband met het aspect geluid strekt niet tot de bescherming van het belang van [appellant sub 1], maar ter bescherming van de belangen van de toekomstige bewoners van de nieuwe woningen en de eigenaar en exploitant van de kartinghal. [appellant sub 1] beroept zich op een deelaspect van de norm van een goede ruimtelijke ordening dat kennelijk niet strekt tot bescherming van zijn belang, omdat hij niet als één van de nieuwe bewoners van de nieuwe recreatiewoningen of als eigenaar van de kartinghal beroep heeft ingesteld. Het in artikel 8:69a van de Awb opgenomen relativiteitsvereiste staat daarom in de weg aan vernietiging van het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan. Een inhoudelijke bespreking van deze beroepsgrond kan daarom achterwege blijven.

Financiële uitvoerbaarheid

12.     [appellant sub 1] betoogt dat onduidelijk is hoe te vergoeden planschade is betrokken in de gemaakte afweging.

12.1.  Het door [appellant sub 1] aangevoerde bevat geen grond voor de verwachting dat eventuele planschade zo hoog zal zijn dat dit op voorhand een belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.

Het betoog slaagt niet.

Conclusie

13.     De beroepen zijn ongegrond.

14.     De raad hoeft de proceskosten niet te vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

verklaart de beroepen ongegrond.

Aldus vastgesteld door mr. J.F. de Groot, voorzitter, en mr. J. Gundelach en mr. N.H. van den Biggelaar, leden, in tegenwoordigheid van mr. W.M. Boer, griffier.

w.g. De Groot

voorzitter

w.g. Boer

griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026