Vreemdelingenbewaring. Rechtmatigheid, gronden maatregel, lichter middel, medische omstandigheden…

Aan het rechtbankdossier is een proces-verbaal van bevindingen (HV11) van

4 oktober 2026 toegevoegd. Hierin staat dat de verbalisant, die dit proces-verbaal heeft opgesteld, op 2 oktober 2026 een bericht kreeg van de afdeling Juridische Zaken van de IND, dat er in het Centrale Digitale Dossier van de Basisvoorziening Vreemdelingen (BVV) een tweede, inhoudelijk identieke, maatregel geregistreerd stond, met een ander tijdstip van oplegging. Naar aanleiding hiervan heeft de verbalisant onderzoek ingesteld. In het systeem Handhaving Vreemdelingen zag de verbalisant vervolgens dat slechts één maatregel geregistreerd stond, te weten de maatregel die om 20:02 uur is opgelegd (versie 2). De verbalisant zag dat er om 19:54 uur een ondertekening had plaatsgevonden, kennelijk behorende bij de maatregel van 19:57 uur (versie 1). Deze actie is gedeeld met de BVV, maar vervolgens is de verzending van deze maatregel (versie 1) om 19:59 uur geannuleerd. Deze annulering vond niet plaats als gevolg van het handelen van de verbalisant. Om 19:59 uur heeft er opnieuw een ondertekening plaatsgevonden. Het zou technisch niet mogelijk moeten zijn om een ondertekening nadien te annuleren of om twee maatregelen aan te maken binnen één proces van inbewaringstelling, aldus de verbalisant. Dit is kennelijk wel gebeurd, maar buiten de wil en wetenschap van de verbalisant om. De verbalisant stelt dat de maatregel van 20:02 uur (versie 2) is uitgereikt aan eiser. Dit heeft de verbalisant namelijk nog gecontroleerd.

Kunnen de gronden de maatregel van vreemdelingenbewaring dragen?

4. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de maatregel nodig is, omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de Asiel- en migratiebeheerverordening en een onderduikrisico bestaat.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
k. een overdrachtsbesluit heeft ontvangen en geen medewerking verleent aan de overdracht aan de lidstaat die verantwoordelijk is op grond van de Asiel- en migratiebeheerverordening;
p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000) heeft gehouden;
q. meerdere aanvragen tot het verlenen van een verblijfsvergunning heeft ingediend die niet tot verlening van een verblijfsvergunning hebben geleid;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

Had de minister moeten volstaan met een lichter middel?

5. Eiser voert aan dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel dan de maatregel van vreemdelingenbewaring. Er blijkt onvoldoende dat sprake is van een onttrekkingsrisico. De minister motiveert dit aan de hand van eisers historie, zoals dat hij eerder (op 10 april 2026) met onbekende bestemming is vertrokken. Eiser heeft echter tijdens het gehoor voorafgaande aan de inbewaringstelling en tijdens het vertrekgesprek op 2 oktober 2026 aangegeven mee te willen werken aan de overdracht naar Duitsland. Dit is onvoldoende door de minister meegewogen.

Zijn eisers medische omstandigheden voldoende meegewogen?

6. Eiser voert aan dat onvoldoende rekening is gehouden met zijn medische en psychische omstandigheden. Eiser heeft tijdens het gehoor voorafgaande aan de inbewaringstelling verklaard depressief te zijn en psychische problematiek te hebben. Ook heeft hij aangegeven verslaafd te zijn en niet tegen gesloten ruimtes te kunnen. Dit is door de minister onvoldoende meegewogen.

Naar het oordeel van de rechtbank is niet gebleken van omstandigheden die detentie onredelijk bezwarend maken voor eiser. De minister heeft eisers medische omstandigheden voldoende meegenomen. Zo is in de maatregel toegelicht dat eiser tijdens het gehoor heeft verklaard medicatie te gebruiken, maar dat hij deze sinds juli/augustus van dit jaar niet meer gebruikt, waardoor niet gesproken kan worden van medische urgentie. Eiser is tijdens strafrechtelijke detentie (voorafgaande aan het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring) meermaals bezocht door een GGD-arts. Eiser weigerde echter contact met deze artsen. Ook heeft eiser toen aangegeven dat hij lyrica, pantaprezol en diazepam gebruikt. De artsen hebben echter vooralsnog geen aanleiding gezien om deze medicijnen te verstrekken. Tot slot is in de maatregel opgenomen dat de medische zorg in het detentiecentrum gelijkwaardig is aan de medische zorg in de vrije maatschappij.

Gelet op het voorgaande, heeft eiser naar het oordeel van de rechtbank niet aannemelijk gemaakt dat sprake is van de situatie dat hij detentieongeschikt is, dan wel dat de zorg in het detentiecentrum in zijn geval ontoereikend is. De beroepsgrond slaagt niet.

Werkt de minister voldoende voortvarend aan eisers overdracht?

7. Eiser voert aan dat de minister onvoldoende voortvarend werkt aan eisers overdracht. Er is een overdracht gepland op 9 oktober 2026, terwijl eiser al sinds

28 september 2026 in vreemdelingenbewaring zit.

De rechtbank ziet in hetgeen eiser heeft aangevoerd geen aanleiding om te oordelen dat de minister onvoldoende voortvarend werkt aan de overdracht. Er heeft op

2 oktober 2026 een vertrekgesprek plaatsgevonden en op diezelfde datum is ook de kennisgeving verzonden over de voorgenomen overdracht op 9 oktober 2026. Dit was op de vijfde dag van de inbewaringstelling. Dit acht de rechtbank voldoende voortvarend. De minister heeft er in dit kader terecht op gewezen dat zij voor de geplande overdracht afhankelijk zijn van zowel de beschikbaarheid van de Nederlandse autoriteiten, als de Duitse. Dit kan enige dagen in beslag nemen. De beroepsgrond slaagt niet.

Leidt ambtshalve toetsing tot een ander oordeel?

8. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.