Vreemdelingenrecht

Deze uitspraak gaat over het ongegrond verklaren van het bezwaar van eiseres tegen de afwijzing van haar…

Rechtbank Den Haag, 3 november 2026

Zaakgegevens

Op 3 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in een voorlopige voorziening en de bodemzaak uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
3 november 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
NL25.15576 en NL25.15577
Procedure
Voorlopige voorziening+bodemzaak
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33052
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Deze uitspraak gaat over het ongegrond verklaren van het bezwaar van eiseres tegen de afwijzing van haar verzoek tot uitstel van vertrek om medische redenen. Eiseres is het daar niet mee eens en heeft daarvoor een aantal argumenten gegeven. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het ongegrond verklaren van het bezwaar niet voldoet aan de regels van de wet. De minister van Asiel en Migratie, die de rechtbank verweerder noemt, mocht niet uitgaan van het advies van het BMA (Bureau Medische Advisering), heeft onvoldoende gemotiveerd waarom de noodzakelijke medische zorg voor eiseres in Armenië toegankelijk is, heeft onvoldoende gemotiveerd waarom er geen familieleven is tussen eiseres en (het gezin van) haar mantelzorger, heeft ten onrechte niet getoetst of aan eiseres een verblijfsvergunning op humanitaire gegronde verleend moest worden, heeft onvoldoende gemotiveerd waarom het al bestaande terugkeerbesluit kon worden gehandhaafd, en heeft eiseres ten onrechte niet gehoord. Ten aanzien van de argumenten die eisers aanvoert met betrekking tot de beschikbaarheid van medicijnen in Armenië, het kunnen reizen naar Armenië, haar privéleven in Nederland, het voldoende rekening houden met het procedureverloop sinds de beslissing in primo en de brief van 16 augustus 2024 krijgt eiseres geen gelijk.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Haarlem

Bestuursrecht

zaaknummers: NL25.15576 en NL25.15577


uitspraak van de enkelvoudige kamer en de voorzieningenrechter in de zaken tussen

[eiseres], eiseres,

V-nummer: [nummer]

(gemachtigde: mr. A.W.J. van der Meer)

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder

(gemachtigde: mr. A.R. Menschaart).

Samenvatting

1. De rechtbank heeft deze zaak op zitting behandeld en doet nu uitspraak. De rechtbank geeft hieronder een samenvatting van de uitspraak.

1.1.

Deze uitspraak gaat over het ongegrond verklaren van het bezwaar van eiseres tegen de afwijzing van haar verzoek tot uitstel van vertrek om medische redenen. Eiseres is het daar niet mee eens en heeft daarvoor een aantal argumenten gegeven.

1.2.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het ongegrond verklaren van het bezwaar niet voldoet aan de regels van de wet. De minister van Asiel en Migratie, die de rechtbank verweerder noemt, mocht niet uitgaan van het advies van het BMA (Bureau Medische Advisering), heeft onvoldoende gemotiveerd waarom de noodzakelijke medische zorg voor eiseres in Armenië toegankelijk is, heeft onvoldoende gemotiveerd waarom er geen familieleven is tussen eiseres en (het gezin van) [naam 1] , heeft ten onrechte niet getoetst of aan eiseres een verblijfsvergunning op humanitaire gegronde verleend moest worden, heeft onvoldoende gemotiveerd waarom het al bestaande terugkeerbesluit kon worden gehandhaafd, en heeft eiseres ten onrechte niet gehoord.

1.3.

Ten aanzien van de argumenten die eisers aanvoert met betrekking tot de beschikbaarheid van medicijnen in Armenië, het kunnen reizen naar Armenië, haar privéleven in Nederland, het voldoende rekening houden met het procedureverloop sinds de beslissing in primo en de brief van 16 augustus 2024 krijgt eiseres geen gelijk.

1.4.

Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Eiseres heeft een aanvraag ingediend voor uitstel van vertrek op grond van artikel 64 van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Verweerder heeft deze aanvraag met het besluit van 17 juli 2021 afgewezen. Met het besluit van 15 december 2023 op het bezwaar van eiseres is verweerder bij de afwijzing van de aanvraag gebleven. Deze rechtbank en zittingsplaats heeft dat besluit vernietigd op 10 juni 2024.

2.1.

Met het bestreden besluit van 31 maart 2025 handhaaft verweerder de afwijzing van de aanvraag opnieuw.

2.2.

Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit en een verzoek om een voorlopige voorziening gedaan.

2.3.

Eiseres is wegens betalingsonmacht vrijgesteld van de verplichting om griffierecht te betalen.

2.4.

De rechtbank heeft het beroep op 23 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben eiseres, de gemachtigde van eiseres, [tolk] als tolk en de gemachtigde van verweerder deelgenomen. Ook waren [naam 1] en [naam 2] aanwezig.

Beoordeling door de rechtbank

Wat er aan deze zaak voorafging

3. Eiseres is geboren op [datum] 1970 en heeft de Armeense nationaliteit. Zij woont bij haar vriendin, [naam 1] , die samen met haar gezin mantelzorg aan eiseres verleent. Eiseres heeft eerder asiel aangevraagd. Met het besluit van 21 september 2011 heeft verweerder die asielaanvraag afgewezen. Dit besluit is vernietigd door deze rechtbank, zittingsplaats Maastricht, op 14 maart 2012. De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) heeft de uitspraak van de rechtbank op 18 juni 2013 echter vernietigd. Hierna heeft eiseres verschillende aanvragen voor uitstel van vertrek op grond van artikel 64 van de Vw ingediend. Geen van die aanvragen is ingewilligd, maar verweerder heeft wel een aantal maal ambtshalve voorlopig uitstel van vertrek verleend voor een periode van zes maanden.

3.1.

Op 10 december 2020 heeft eiseres de onderhavige aanvraag ingediend. Verweerder heeft de aanvraag afgewezen op 17 juli 2021 en heeft het bezwaar op 8 maart 2022 ongegrond verklaard. Op 16 januari 2023 heeft verweerder de beslissing op bezwaar ingetrokken. Op 15 december 2023 heeft verweerder het bezwaar opnieuw ongegrond verklaard. Deze rechtbank en zittingsplaats heeft het beroep van eiseres tegen dit besluit op 10 juni 2024 gegrond verklaard en het besluit van 15 december 2023 vernietigd. De rechtbank heeft in haar uitspraak – samengevat weergegeven – geoordeeld dat het advies van het BMA van 8 april 2021 dat verweerder aan het besluit ten grondslag heeft gelegd niet inzichtelijk en concludent is, dat verweerder zijn beoordeling van artikel 8 van het EVRM onvoldoende heeft gemotiveerd, en dat verweerder ten onrechte niet heeft getoetst aan artikel 3.6b van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb).

3.2.

Het BMA heeft naar aanleiding van de uitspraak van 10 juni 2024 op verzoek van verweerder op 28 oktober 2024 een nieuw advies uitgebracht. In het BMA-advies van 28 oktober 2024 (hierna: het BMA-advies) staat het volgende vermeld. Eiseres lijdt aan ernstige chronische PTSS met een depressieve stoornis met vitale en psychotische kenmerken. Zij heeft last van angsten, somberheid, spanningen, herbelevingen, nachtmerries en slapeloosheid. Ook ervaart zij hallucinaties die haar de opdracht geven om zichzelf te suïcideren. Zij staat onder medische behandeling en gebruikt tien verschillende medicijnen. Eiseres verblijft momenteel bij een vriendin, die haar mantelzorg verleent. Bij het uitblijven van de vereiste behandeling, zal er binnen een termijn van 3 tot 6 maanden een noodsituatie ontstaan. Eiseres kan enkel reizen als er een directe fysieke overdracht plaatsvindt en als zij begeleid wordt door een psychiatrisch verpleegkundige. Volgens het BMA-advies is de vereiste behandeling aanwezig in Armenië. Met het bestreden besluit van 31 maart 2025 heeft verweerder de aanvraag van eiseres opnieuw afgewezen. Eiseres heeft beroep ingesteld tegen dit besluit. Dat beroep ligt hier voor.

Het bestreden besluit

4. Verweerder heeft met het bestreden besluit van 31 maart 2025 het bezwaar van eiseres ongegrond verklaard en haar aanvraag voor uitstel van vertrek op grond van artikel 64 van de Vw afgewezen. Ook handhaaft verweerder het terugkeerbesluit dat op 21 september 2011 tegen eiseres is uitgevaardigd.

4.1.

Volgens verweerder blijkt uit het BMA-advies weliswaar dat bij het uitblijven van een medische behandeling een medische noodsituatie op korte termijn wordt verwacht, maar ook dat de noodzakelijk medische behandeling in Armenië aanwezig is. Eiseres heeft niet aannemelijk gemaakt dat de noodzakelijke behandeling voor haar in Armenië niet toegankelijk zal zijn. Verweerder heeft opnieuw getoetst aan artikel 8 van het EVRM, omdat dit voor het laatst getoetst is in het besluit van 21 september 2011. Volgens verweerder is er geen sprake van familieleven tussen eiseres en (het gezin van) haar mantelzorgster [naam 1] , omdat er geen sprake is van meer dan normale afhankelijkheid. Ook is niet gebleken dat de banden van eiseres met Nederland sterker zijn dan haar banden met Armenië. Verweerder heeft geen ambtshalve toets in het kader van artikel 3.6b van het Vb verricht, omdat dat pas zinvol is als de vreemdeling een jaar uitstel van vertrek heeft gehad. Ook heeft eiseres niet de bewijsmiddelen opgestuurd die nodig zijn om een beoordeling te maken.

Is het BMA-advies inzichtelijk en concludent?

5. Eiseres voert aan dat verweerder niet uit kon gaan van het BMA-advies. De rechtbank heeft in haar uitspraak van 10 juni 2024 geoordeeld dat het BMA-advies van 8 april 2021 onvolledig was met betrekking tot de mantelzorg die aan eiseres wordt verleend. Het nieuwe BMA-advies is op dit punt nog altijd onvolledig en er heeft geen aanvullend onderzoek naar de mantelzorg plaatsgevonden. Bovendien miskent verweerder dat de vertrouwensband tussen eiseres en [naam 1] noodzakelijk is voor het kunnen verlenen van mantelzorg en dat [naam 1] geen willekeurige derde is, nu zij een medische achtergrond heeft. Eiseres voert verder aan dat verweerder zich ten onrechte op het standpunt heeft gesteld dat zij niet rolstoelafhankelijk zou zijn. Eiseres is zowel bij de hoorzitting van 15 december 2023, als bij de zitting bij de rechtbank op 20 maart 2024 in een rolstoel verschenen. Hoewel zij op sommige momenten korte afstanden kan lopen, is ze in andere situaties of periodes rolstoelafhankelijk. Eiseres heeft bovendien nooit gesteld dat zij helemaal niet kan lopen. Daarnaast heeft eiseres contact gezocht met een vrouw in Armenië, [naam 3] , die namens haar onderzoek heeft gedaan bij lokale apotheken naar de beschikbaarheid van medicijnen. Uit dat onderzoek blijkt dat de bevoorrading van apotheken onzeker is. Ook blijkt uit het nieuwe BMA-advies opnieuw dat eiseres alleen onder voorwaarden kan reizen. Verweerder heeft niet inzichtelijk gemaakt of eiseres gedurende de reis zelf haar medicatie moet beheren, en of er een akkoord is met de psychiater in Armenië waar eiseres aan zou worden overgedragen. Verweerder heeft het contact dat [naam 2] , de dochter van [naam 1] , en [naam 3] namens eiseres hebben gezocht met Avan Psychiatrisch Centrum ten onrechte niet in de besluitvorming betrokken. Dit Centrum is een voorbeeld van een instelling die volgens het BMA de noodzakelijke zorg aan eiseres kan verlenen.

5.1.

Verweerder stelt dat het BMA-advies inzichtelijk en concludent is. Bij navraag heeft het BMA aangegeven dat alle overgelegde stukken bij de totstandkoming van het advies zijn betrokken. Daarmee meent verweerder voldaan te hebben aan zijn vergewisplicht. De stelling dat de mantelzorger meer taken op zich neemt dan vermeld in het BMA-advies, is niet met stukken onderbouwd. Uit de onderliggende medische stukken blijkt niet dat eiseres afhankelijk is van 24-uurszorg. Ook wordt niet voldaan aan de voorwaarden van het mantelzorgbeleid, gelet op paragraaf A7/1.6 van de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc). Eiseres heeft nog kinderen in Armenië en niet is gebleken dat zij de mantelzorg niet op zich kunnen nemen. Evenmin is gebleken dat een vertrouwensband essentieel is voor de behandeling van eiseres of dat zij geen nieuwe vertrouwensband op zou kunnen bouwen met een nieuwe mantelzorger. Ten aanzien van de gestelde rolstoelafhankelijkheid stelt verweerder dat eiseres dit niet heeft onderbouwd met stukken en dat er op Facebook foto’s te vinden zijn waarop eiseres staand afgebeeld is. Ook heeft verweerder een memo in het dossier geplaatst waarin de procesvertegenwoordiger die aanwezig was bij de zitting van 20 maart 2024 schrijft dat zij eiseres heeft zien lopen. Bij de memo is een foto toegevoegd waarop volgens de procesvertegenwoordiger te zien is dat dat eiseres en [naam 1] arm in arm door een winkelcentrum lopen. Verweerder heeft de memo en de daarbij behorende foto ter zitting ingetrokken, de Facebookfoto’s niet. Daarnaast is het niet duidelijk waar de informatie uit de rapportage van [naam 3] op gebaseerd is en blijkt daaruit niet dat de benodigde medicatie niet beschikbaar is. Ten slotte stelt verweerder dat eiseres niet zal worden uitgezet zolang niet aan alle reisvoorwaarden uit het BMA-advies is voldaan.

5.2.

De rechtbank stelt voorop dat uit vaste rechtspraak van de Afdeling volgt dat verweerder als hij een BMA-advies aan zijn besluitvorming ten grondslag legt, zich er op grond van artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van moet vergewissen dat dit advies – naar wijze van totstandkoming – zorgvuldig en – naar inhoud – inzichtelijk en concludent is. Indien aan deze eisen is voldaan, mag verweerder bij de beoordeling van een aanvraag van een zodanig advies uitgaan, tenzij concrete aanknopingspunten aanwezig zijn voor twijfel aan de juistheid of volledigheid van het advies. De rechtbank is van oordeel dat het BMA-advies op sommige punten onvoldoende inzichtelijk en concludent is, waardoor verweerder bij de beoordeling van de aanvraag van eiseres niet van dat advies mocht uitgaan. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt.

Mantelzorg

5.3.

De rechtbank constateert ten eerste dat de uitspraak van deze rechtbank en zittingsplaats van 10 juni 2024 in rechte vaststaat, nu verweerder hier geen rechtsmiddel tegen heeft aangewend. De rechtbank heeft in die uitspraak overwogen dat het BMA-advies van 8 april 2021 onvolledig is voor zover het ziet op mantelzorg en heeft aan verweerder de opdracht gegeven om nader te onderzoeken of de mantelzorg tussen eiseres en [naam 1] , en hun vertrouwensband, noodzakelijk zijn voor het welslagen van de behandeling. Uit de uitspraak van de Afdeling van 19 januari 2024 volgt dat er twee soorten mantelzorg bestaan, namelijk mantelzorg door een professionele zorgverlener en mantelzorg door een gezins- of familielid of een andere derde. Uit het BMA-advies volgt weliswaar dat professionele mantelzorg in Armenië beschikbaar is, maar nog altijd wordt niet duidelijk of de mantelzorg die [naam 1] aan eiseres verleent noodzakelijk is. De rechtbank heeft in haar uitspraak van 10 juni 2024 al geoordeeld dat het BMA-advies van 8 april 2021 wat betreft mantelzorg een ander beeld schetste dan het patiëntdossier en de toelichting van eiseres en [naam 1] tijdens de hoorzitting van 15 december 2023. In dat BMA-advies stond namelijk slechts vermeld dat een vriendin controleert of eiseres haar medicatie inneemt. Het nieuwe BMA-advies vermeldt wat betreft mantelzorg dat eiseres bij een vriendin verblijft, dat die vriendin haar ondersteunt met het innemen van medicatie en dat zij toezicht houdt bij oplopende spanningen. De concrete aanknopingspunten de rechtbank in haar uitspraak van 10 juni 2024 heeft gezien om aan de inhoud van het vorige BMA-advies te twijfelen, zijn daarmee niet weggenomen. De rechtbank wijst er in dat kader op dat in het patiëntdossier onder andere staat dat [naam 1] eiseres bij alles moet helpen. Verweerder kon op dit punt daarom niet van het BMA-advies uitgaan. De rechtbank is dan ook van oordeel dat verweerder nader onderzoek dient te doen naar de mantelzorg tussen eiseres en [naam 1] en eiseres daarover moet horen. Mocht verweerder tot de conclusie komen dat mantelzorg in deze vorm noodzakelijk is, dan zal onderzocht moeten worden of ook hun vertrouwensband noodzakelijk is voor het welslagen van de behandeling.

Rolstoelafhankelijkheid

5.4.

De rechtbank overweegt dat in de uitspraak van 10 juni 2024 al is vastgesteld dat eiseres rolstoelafhankelijk is. Dit staat in rechte vast. Bovendien vindt dat oordeel steun in het patiëntdossier. Het sociale mediaonderzoek dat na de ingetrokken memo heeft plaatsgevonden, doet hier niks aan af. Immers is niet uitgesloten dat iemand die rolstoelafhankelijk in sommige situaties wel degelijk kan staan en stukken kan lopen, terwijl diegene in andere situaties een rolstoel nodig heeft. Dit in tegenstelling tot iemand die rolstoelgebonden is. Verweerder lijkt echter geen onderscheid te maken tussen rolstoelafhankelijkheid en -gebondenheid. De rechtbank heeft in haar uitspraak van 10 juni 2024 overwogen dat het ontbreken van rolstoelafhankelijkheid in het BMA-advies van 8 april 2021 een concreet aanknopingspunt was om aan de juistheid van het advies te twijfelen. Nu rolstoelafhankelijkheid nog altijd niet is vermeld in het nieuwe BMA-advies, is deze twijfel niet weggenomen. Hoewel verweerder stelt navraag te hebben gedaan bij het BMA, en dit op zitting ook heeft toegelicht, heeft hij desgevraagd niet kunnen benoemen wat er concreet aan het BMA is voorgelegd. De rechtbank kan dit daarom niet toetsen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat het BMA-advies ook op dit punt niet inzichtelijk en concludent is.

Beschikbaarheid medicijnen

5.5.

De rechtbank is van oordeel dat het BMA-advies voldoende inzichtelijk en concludent is voor zover het ziet op de beschikbaarheid van de noodzakelijke medicijnen in Armenië. Het onderzoek van [naam 3] kan namelijk niet afdoen aan de deskundigheid van het BMA.

Reizen

5.6.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder voldoende heeft gemotiveerd dat de feitelijke uitzetting niet tot een situatie zal leiden die in strijd is met artikel 3 van het EVRM. Uit het BMA-advies blijkt dat eiseres onder voorwaarden kan reizen. Verweerder heeft aan zijn vergewisplicht voldaan door aan te geven dat de Dienst Terugkeer en Vertrek zal toezien op de realisatie van de reisvoorwaarden en de mededeling dat eiseres niet zal worden uitgezet zolang niet aan de voorwaarden uit het BMA-advies is voldaan.

Heeft verweerder voldoende gemotiveerd dat de noodzakelijke zorg voor eiseres in Armenië toegankelijk is?

6. Eiseres voert aan dat, zelfs als de noodzakelijke zorg in Armenië beschikbaar is, het voor haar zowel fysiek als financieel niet mogelijk is om hier toegang tot te krijgen. [naam 2] heeft dit getracht te onderbouwen in een reeks e-mails in november 2024. De kosten van medicijnen staan niet in verhouding met het gemiddelde inkomen in Armenië. Eiseres kan ook niet zelfstandig naar apotheken toe om haar medicijnen op te halen en thuisbezorging is te duur. Verweerder heeft zijn stelling dat het gemiddelde inkomen in Armenië hoger ligt dan door eiseres aangegeven niet onderbouwd. Bovendien is eiseres, gezien haar omstandigheden, geheel niet in staat om te werken. Eiseres trekt een vergelijking met de uitspraak van de Afdeling van 26 mei 2023. Daarnaast kan eiseres geen beroep meer doen op haar kinderen, aangezien er geen contact meer met hen is en ook niet van hen kan worden verwacht dat zij de moeder die hen heeft verlaten, zullen ondersteunen. Ter zitting heeft [naam 2] toegelicht dat er een poging is gedaan om contact te zoeken met de kinderen van eiseres, maar dat dit niet is gelukt. Ook is het niet mogelijk om de zorg te bekostigen middels een zorgverzekering, omdat ziekenhuizen alsnog geld vragen voor de behandeling. [naam 1] is niet in staat om eiseres op afstand financieel voldoende te blijven ondersteunen. Ten slotte wijst eiseres erop dat verweerder eiseres met zijn begeleidingsbrief van 29 oktober 2024 bij het BMA-advies in de gelegenheid heeft gesteld om aannemelijk te maken dat de noodzakelijke zorg in Armenië voor haar niet toegankelijk is en dat verweerder hierbij geen voorwaarden heeft gesteld aan het te leveren bewijs. Verweerder heeft enkel van eiseres gevraagd om de kosten en haar financiële situatie, en de afstand tussen haar toekomstige woonplaats en de zorginstelling te onderbouwen. Dat heeft eiseres gedaan.

6.1.

Verweerder stelt dat eiseres er niet in is geslaagd om aannemelijk te maken dat de noodzakelijke zorg voor haar in Armenië niet toegankelijk is. Eiseres heeft hiervoor geen concrete aanknopingspunten aangedragen. Aan de e-mails van [naam 2] kan niet de door eiseres gewenste waarde worden gehecht. De eerste mail van 16 november 2024 bevat enkel gedateerde informatie van algemene aard over het zorgsysteem in Armenië. Ook is de stelling dat eiseres geen aanspraak kan maken op een zorgverzekering of overheidssteun niet onderbouwd. De tweede mail van 16 november 2024 gaat wel in op de medische situatie van eiseres, maar is niet opgesteld door een BIG-geregistreerde behandelaar. [naam 2] heeft in de mail de kosten van levensonderhoud in Armenië uiteengezet, maar heeft deze niet voldoende toegelicht. Daarnaast ligt volgens verweerder het gemiddelde inkomen in Armenië hoger dan [naam 2] schrijft en zijn de kosten van een appartement niet toegespitst op Jerevan, waar de benodigde zorg aanwezig is. Uit internetbronnen blijkt dat het gemiddelde salaris in Armenië 630 euro per maand is en eisers heeft niet aannemelijk gemaakt dat zij de kosten niet kan dragen als ze in Armenië zou gaan werken. Ten aanzien van de mail van 18 november 2024 stelt verweerder dat de financiële hulp op afstand kan worden voortgezet, dat eiseres niet afhankelijk is van mantelzorg, en dat niet is onderbouwd dat eiseres meer mantelzorg krijgt dan in het BMA-rapport staat beschreven. Ook komen de genoemde kosten van medicijnen in de mail van 28 november 2024 niet overeen met de prijzen op de website. Eiseres heeft niet aannemelijk gemaakt dat zij financieel niet in staat is om toegang te krijgen tot de benodigde zorg, dat zij haar kinderen niet meer kan contacteren en dat zij geen sociaal netwerk op kan bouwen in Armenië. Ten slotte treft de vergelijking met de uitspraak van 26 mei 2023 geen doel, omdat de persoonlijke situatie van eiseres anders is dan in die zaak. Eiseres is voor haar behandeling namelijk niet afhankelijk van familieleden die haar moeten begeleiden. Daarnaast heeft eiseres niet aannemelijk gemaakt dat de reistijd van haar woonplaats naar Jerevan onevenredig hoog is of dat zij zich daar niet kan vestigen.

6.2.

De rechtbank stelt voorop dat uit het arrest Paposhvili van het EHRM volgt dat het aan de vreemdeling is om aannemelijk te maken dat hij op grond van zijn slechte gezondheidstoestand een reëel risico loopt op ernstige schade in de zin van artikel 3 van het EVRM en dat de benodigde gezondheidszorg in zijn land van herkomst, indien beschikbaar, in zijn geval niet feitelijk toegankelijk is. De rechtbank is van oordeel dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd dat eiseres daar niet in is geslaagd. De rechtbank merkt op dat al in de hoorzitting van 15 december 2023 door [naam 1] is verklaard dat [naam 2] contact heeft gezocht met de kinderen van eiseres over de mogelijkheid om eiseres te helpen en dat daar bewijzen van zijn overgelegd aan verweerder. Volgens [naam 1] is daar geen reactie op gekomen. De gehoormedewerker heeft vervolgens toegezegd dat dit in het volgende besluit betrokken zou worden. De rechtbank constateert dat deze stukken niet zijn betrokken in het bestreden besluit. Partijen hebben ter zitting niet duidelijk kunnen maken of de stukken daadwerkelijk zijn overgelegd en of verweerder ze in bezit heeft. Gelet op deze omstandigheden, is het standpunt van verweerder dat eiseres een beroep op haar kinderen kan doen, niet voldoende gemotiveerd. Ook acht de rechtbank van belang dat eiseres, zelfs als zij erin slaagt om in Armenië een betaalde baan te vinden, naar alle waarschijnlijkheid minder zal verdienen dan het gemiddelde inkomen in Armenië. Zij is immers depressief, psychotisch, suïcidaal en rolstoelafhankelijk. Voor zover verweerder stelt dat de tweede e-mail van [naam 2] van 16 november 2026 niet de gewenste waarde heeft omdat hij niet is opgesteld door een BIG-geregistreerde behandelaar, gaat dat er met betrekking tot de rolstoelafhankelijkheid aan voorbij dat deze afhankelijkheid met de uitspraak van 10 juni 2024 in rechte vaststaat. Dit raakt niet alleen aan de financiële, maar ook aan de fysieke toegankelijkheid tot de noodzakelijke zorg. Verder heeft eiseres er terecht op gewezen dat verweerder in zijn brief van 29 oktober 2024 niet heeft gespecificeerd hoe eiseres haar kosten en inkomsten in Armenië moet onderbouwen. [naam 2] heeft in haar tweede brief van 16 november 2024 een schatting gegeven van de maandelijkse kosten en inkomsten van eiseres in Armenië en heeft dit met bronnen onderbouwd. Verweerder is hier, gelet op de bewoording van de brief van 29 oktober 2024, onvoldoende gemotiveerd op ingegaan.

Heeft verweerder artikel 8 van het EVRM goed beoordeeld?

7. Eiseres voert aan dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd dat artikel 8 van het EVRM niet in de weg staat aan haar uitzetting. Ten eerste heeft verweerder volgens eiseres haar familieleven niet goed beoordeeld. De band tussen eiseres en [naam 1] strekt verder dan een band die voortkomt uit mantelzorg, nu eiseres fysiek bij [naam 1] woont en een volwaardig onderdeel van het gezin is. Ook volgt uit de uitspraken van de Afdeling van 5 februari 2015 en 3 augustus 2017 dat een meer dan gebruikelijke band geen vereiste is om familieleven aan te nemen. Uit het arrest van het EHRM van 9 juni 1998 volgt bovendien dat tijdelijk samenwonen of frequent contact al voldoende kan zijn. Volgens eiseres gaat het om een samenstel van factoren en maakt ook financiële zorg hier onderdeel van uit. Daarom kan verweerder niet stellen dat [naam 1] eiseres ook op afstand financieel kan helpen. Verder is de hulp en steun die eiseres ooit in Armenië had er niet meer en maakt haar situatie het nagenoeg onmogelijk om in Armenië nog nieuwe contacten op te bouwen. Voor zover verweerder zich beroep op het arrest Senchishak van het EHRM, voert eiseres aan dat het in dat arrest ging om een situatie waarin moeder en dochter elkaar nog eenvoudig konden bezoeken omdat zij net over de grens van elkaar woonden en dat moeder zelfstandig kon functioneren. Dat maakt de inbreuk op artikel 8 van het EVRM in dat arrest minder ingrijpend dan in de situatie van eiseres. Daarnaast heeft verweerder het privéleven van eiseres niet goed beoordeeld. Verweerder heeft niet betrokken dat eiseres al vijftien jaar in Nederland woont, dat zij de Nederlandse taal spreekt en dat haar netwerk in Nederland is. Uit het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (het Hof) van 22 november 2022 volgt dat ook de duur en de medische behandelingen hadden moeten worden betrokken in de belangenafweging van verweerder. Ten slotte heeft eiseres weliswaar geen verblijfsvergunning gehad in de periode dat zij privéleven op heeft gebouwd, maar is zij in die periode ook niet uitgezet.

7.1.

Verweerder stelt zich primair op standpunt dat in het bestreden besluit ten overvloede is getoetst aan familieleven, nu uit werkinstructie (WI) 2024/2 volgt dat alleen het privéleven getoetst hoeft te worden. Subsidiair stelt verweerder dat er geen gezinsleven is tussen eiser en [naam 1] . Er is alleen sprake van een band die voortkomt uit de noodzaak van mantelzorg. Verweerder heeft samenwoning, financiële afhankelijkheid, praktische en emotionele afhankelijkheid en banden met het land van herkomst betrokken. Verweerder verwijst tevens naar het arrest Senchishak van het EHRM. In die zaak is een moeder bij haar dochter ingetrokken nadat zij twintig jaar van elkaar gescheiden waren. Hoewel zij inmiddels al acht jaar bij haar dochter woonde, nam het Hof in die zaak door de lange onderbreking geen familieleven aan. In dit licht valt volgens verweerder niet in te zien dat eiseres familieleven zou kunnen hebben opgebouwd met [naam 1] . Niet is gebleken dat er sprake is van een meer dan gebruikelijke afhankelijkheid. Nu eiseres het grootste deel van haar leven in Armenië heeft gewoond, kan zij een beroep doen op hulp van familie en vrienden daar. Ten aanzien van privéleven stelt verweerder dat eiseres geen rechtmatig verblijf in Nederland heeft gehad. Uit vaste rechtspraak volgt dat privéleven opgebouwd onder die omstandigheden slechts in uitzonderlijke gevallen kan leiden tot een verplichting tot het voorzetten van het verblijf. Van zulke omstandigheden is geen sprake. Ook heeft eiseres 39 jaar in Armenië haar leven geleefd. Aangenomen mag worden dat zij daar zover nodig een nieuw netwerk op kan bouwen. Ze heeft ook een geldig Armeens paspoort. Banden die eiseres in Nederland heeft opgebouwd, kan zij ook op afstand voortzetten.

7.2.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd dat er geen sprake is van familieleven tussen eiseres en [naam 1] . Dat in het geval van eiseres geen sprake is van privéleven, heeft verweerder wel voldoende onderbouwd. De rechtbank legt hierna uit hoe zij tot dit oordeel komt.

Familieleven

7.3.

De rechtbank stelt voorop dat het primaire standpunt van verweerder in strijd is met hetgeen de rechtbank heeft geoordeeld in haar uitspraak van 10 juni 2024. Desalniettemin heeft verweerder conform de uitspraak het familieleven wel degelijk getoetst. Uit de rechtspraak van het EHRM volgt dat de vraag of sprake is van familieleven tussen ouders en hun minderjarige kinderen, van feitelijke aard is en afhankelijk is van het daadwerkelijk bestaan van hechte persoonlijke banden. Om tussen volwassenenfamilieleven aan te nemen, is echter vereist dat er tussen hen bijkomende elementen van afhankelijkheid bestaan die de gebruikelijke emotionele banden overstijgen. Uit de uitspraak van de Afdeling van 27 maart 2024 volgt dat verweerder een brede beoordeling moet maken van de vraag of er bijkomende elementen van afhankelijkheid bestaan. Hij mag in die beoordeling niet slechts betrekken of de vreemdeling vanwege diens medische toestand afhankelijk is van een referent, maar hij moet een op het specifieke geval toegespitste beoordeling maken van alle door een vreemdeling aangedragen feiten en omstandigheden die kunnen maken dat er bijkomende elementen van afhankelijkheid bestaan. Elementen zoals de financiële en materiële afhankelijkheid, de gezondheid van de betrokkenen en de banden met het land van herkomst moeten, voor zover zij zijn aangevoerd, in die beoordeling een rol spelen.

7.4.

De rechtbank overweegt dat de stelling van verweerder dat de band tussen eiseres en [naam 1] alleen een band is die voortkomt uit de noodzaak van mantelzorg geen recht doet aan de band zoals die geschetst wordt in het dossier. Zo blijkt uit het dossier dat eiseres inwoont bij het gezin van [naam 1] . Ter zitting is verduidelijkt dat eiseres vanaf 2014 de weekenden, en soms voor langere periodes bij het gezin verbleef en dat zij in 2024 volledig bij hen is ingetrokken. Uit het patiëntdossier en de hoorzitting van 15 december 2025 blijkt bovendien dat eiseres 24-uurszorg van het gezin ontvangt. Dit gaat verder dan wat voor mantelzorg gebruikelijk is. Bovendien blijkt uit het sociale mediaonderzoek van verweerder dat eiseres op Facebook interacties heeft met [naam 1] en [naam 2] en is zij te zien op tenminste één foto met hen. Verweerder had dit bij zijn beoordeling moeten betrekken. Het arrest Senchishak doet aan het voorgaande niet af, nu dat een andere feitelijke woonsituatie betrof. In die zaak was van belang dat moeder en dochter respectievelijk in Rusland en Finland woonden, net over de grens van elkaar. Het EHRM overwoog dat de dochter haar moeder daardoor kon blijven ondersteunen. Van een dergelijke situatie is bij eiseres en (het gezin van) [naam 1] geen sprake.

Privéleven

7.5.

Ten aanzien van het privéleven overweegt de rechtbank dat verweerder er terecht gewicht aan heeft gehangen dat eiseres 39 jaar in Armenië heeft gewoond en dat zij haar privéleven in Nederland heeft opgebouwd terwijl zij geen rechtmatig verblijf in Nederland had. Van bijzondere omstandigheden op grond waarvan daar moet worden afgeweken is geen sprake. Dat eiseres niet is uitgezet, doet niet af aan de omstandigheid dat zij geen verblijfsrecht had. Eiseres heeft het privéleven dat zij in Nederland stelt te hebben opgebouwd bovendien niet onderbouwd.

Had verweerder moeten toetsen aan artikel 3.6b van het Vb ?

8. Eiseres voert aan dat verweerder ten onrechte niet ambtshalve heeft getoetst of aan eiseres een verblijfsvergunning moet worden verleend op grond van humanitaire omstandigheden in het kader van artikel 3.6b van het Vb. Eiseres verwijst naar de Afdelingsuitspraak van 27 februari 2022.

8.1.

Verweerder stelt dat een ambtshalve toets aan artikel 3.6b van het Vb pas zinvol is als de vreemdeling al een jaar uitstel van vertrek heeft gehad. Daarvan is bij eiseres geen sprake. Ook heeft eiseres niet de bewijsmiddelen opgestuurd die nodig zijn voor een doortoets. Eiseres kan ook een losse aanvraag voor de toetsing aan artikel 3.6b van het Vb indienen.

8.2.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder ten onrechte niet heeft doorgetoetst aan artikel 3.6b van het Vb. De rechtbank wijst erop dat zij in haar uitspraak van 10 juni 2024 al heeft geoordeeld dat verweerder dit ten onrechte niet had gedaan. Verweerder heeft ter zitting desgevraagd niet kunnen uitleggen waarom een ambtshalve toets pas zinvol is als de vreemdeling een jaar uitstel van vertrek heeft gehad, of welke bewijsmiddelen opgestuurd hadden moeten worden. Nu verweerder nog altijd niet aan artikel 3.6b heeft getoetst, is er sprake van een zorgvuldigheidsgebrek.

Heeft verweerder een terugkeerbesluit kunnen uitvaardigen?

9. Eiseres voert aan dat verweerder in het kader van het terugkeerbesluit opnieuw had moeten toetsen aan artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn. Daarbij verwijst eiseres naar het arrest Ararat van het Hof.

9.1.

Verweerder stelt dat het bestaande terugkeerbesluit van 21 september 2011 gehandhaafd kon worden, omdat er is voldaan aan de voorwaarden van artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn. Verweerder heeft opnieuw getoetst aan artikel 8 van het EVRM en hoefde niet opnieuw te toetsen aan artikel 3 van het EVRM, omdat dit al getoetst is bij het uitvaardigen van het terugkeerbesluit en omdat het samenhangt met de medische omstandigheden van eiseres, die in het bestreden besluit zijn meegenomen.

9.2.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder, alleen al gelet op hetgeen hiervoor is overwogen over artikel 8 van het EVRM, geen terugkeerbesluit heeft kunnen uitvaardigen. Daarnaast volgt uit het arrest Ararat van het Hof dat het Unierecht de beslisautoriteit die een aanvraag voor een verblijfsvergunning waarin het nationale recht voorziet afwijst, verplicht om zich ervan te vergewissen dat het beginsel van non-refoulement in acht is genomen, door het terugkeerbesluit dat eerder is vastgesteld, opnieuw te onderzoeken in het licht van dat beginsel. Verweerder kan voor wat betreft de beoordeling van artikel 3 van het EVRM dus niet volstaan met een verwijzing naar de refoulementsbeoordeling die is gemaakt bij het terugkeerbesluit van 21 september 2011.

Had verweerder eiseres moeten horen?

10. Eiseres voert aan dat het op de weg van verweerder had gelegen om haar na de uitspraak van 10 juni 2024 opnieuw te horen. Doordat er op 28 oktober 2024 een nieuw BMA-advies is uitgebracht en door de brief van [naam 2] van 16 augustus 2024 zijn er feiten en omstandigheden naar voren gekomen die nog niet speelden bij de hoorzitting van 25 september 2023. Eiseres had ook gehoord moeten worden in het kader van artikel 8 van het EVRM.

10.1.

Verweerder stelt dat eiseres op 25 september 2023 al is gehoord. Verweerder heeft geen aanleiding gezien om eiseres opnieuw te horen, nu er in de tussentijd onvoldoende is veranderd.

10.2.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder gehouden was om eiseres te horen. Artikel 7:2 van de Awb verplicht een bestuursorgaan om een belanghebbende in de gelegenheid te stellen om te worden gehoord voordat op het bezwaar wordt beslist. Hiervan kan verweerder slechts afzien in de situaties zoals beschreven in artikel 7:3 van de Awb. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen over het BMA-advies, de toegankelijkheid van de noodzakelijke zorg in Armenië en artikel 8 van het EVRM, ziet de rechtbank geen aanleiding om een van de uitzonderingsgronden van toepassing te achten

Heeft verweerder voldoende rekening gehouden met het tijds- en procedureverloop sinds het besluit in primo?

11. Eiseres voert aan dat de zin op pagina 7 van het bestreden besluit, te weten "dat er in de beschikking in primo gemotiveerd is ingegaan op de van belang zijn de aspecten van de zaak" niet gevolgd kan worden gelet op het tijds- en procedureverloop.

11.1.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder voldoende rekening heeft gehouden met het tijds- en procedureverloop sinds het besluit in primo. Verweerder is immers gemotiveerd ingegaan op hetgeen eiseres in bezwaar naar voren heeft gebracht.

Heeft verweerder de brief van [naam 2] van 16 augustus 2024 voldoende zorgvuldig beoordeeld?

12. Eiseres voert aan dat een beslisambtenaar ten onrechte een medisch oordeel heeft geveld over de brief van 16 augustus 2024. In deze brief wordt een incident beschreven waarbij eiseres vanuit de auto een man zag die zichzelf had opgehangen aan een brug. De brief beschrijft de invloed die dit incident op de mentale staat van eiseres heeft gehad.

12.1.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder de brief van 16 augustus 2024 voldoende zorgvuldig heeft beoordeeld. Uit de brief valt niet af te leiden dat de medische situatie van eiseres is veranderd. Het gaat immers niet om een medisch stuk.

Schadevergoeding

13. Vanwege de overschrijding van de redelijke termijn vraagt eiseres de rechtbank om vaststelling van een immateriële schadevergoeding op grond van artikel 6 van het EVRM.

13.1.

Volgens vaste rechtspraak van de Afdeling is een redelijke termijn voor de afdoening van bestuursrechtelijke geschillen waarin sprake is van bezwaar en beroep in totaal twee jaar, waarbij een half jaar wordt gerekend voor de behandeling van het bezwaar en anderhalf jaar voor de behandeling van het beroep. Wordt deze termijn overschreden, dan moet de overheid € 500,- aan immateriële schadevergoeding betalen voor ieder half jaar overschrijding, waarbij het totaal van de overschrijding naar boven wordt afgerond.

13.2.

De behandeling van het bezwaar en het beroep hebben vanaf ontvangst van het bezwaar op 29 juli 2024, tot en met de datum van deze uitspraak, op 3 november 2024, twee jaar, drie maanden en zes dagen geduurd, waardoor sprake is van een termijnoverschrijding van drie maanden en zes dagen. Naar het oordeel van de rechtbank is deze termijnoverschrijding zowel toe te schrijven aan verweerder als aan de rechtbank zelf. Verweerder heeft er namelijk acht maanden en twee dagen over gedaan om een besluit te nemen op het bezwaar. Vervolgens heeft de rechtbank er een jaar, zeven maanden en drie dagen over gedaan om uitspraak te doen op het beroep. De termijnoverschrijding wordt afgerond naar boven en eiseres heeft recht op een vergoeding van € 500,-, € 351,45 te voldoen door verweerder en € 149,55 door de minister van Justitie en Veiligheid.

Conclusie en gevolgen

14. Het beroep is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met artikelen 3:2 en 3:46 van de Awb. Dit betekent dat eiseres gelijk krijgt. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit.

14.1.

De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Awb dat verweerder een nieuw besluit moet nemen met inachtneming van deze uitspraak. De rechtbank geeft verweerder hiervoor 16 weken.

14.2.

De gevraagde voorziening strekt ertoe de uitzetting te verbieden totdat is beslist op het beroep. In het onderhavige geval is er geen aanleiding tot het treffen van de gevraagde voorziening, gelet op het feit dat de rechtbank heden op het beroep heeft beslist.

14.3.

De rechtbank ziet wel aanleiding om met toepassing van artikel 8:72, vijfde lid, van de Awb ambtshalve de voorlopige voorziening te treffen dat eiseres niet wordt uitgezet tot (opnieuw) op het bezwaar is beslist. Dit nu het bestreden besluit is vernietigd en uit het primaire besluit volgt dat het bezwaar de rechtsgevolgen van dat besluit niet opschort.

14.4.

Omdat het beroep gegrond is krijgt eiseres een vergoeding van haar proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 2.802,- (1 punt voor het indienen van een beroepsschrift, 1 punt voor het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening en 1 punt voor het deelnemen aan de zitting, met een waarde per punt van 934,- en een wegingsfactor 1). Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep gegrond;

- vernietigt het besluit van 31 maart 2025;

- draagt verweerder op binnen 16 weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op het bezwaar met inachtneming van deze uitspraak;

- veroordeelt verweerder tot het betalen van € 1.868,- aan proceskosten aan eiseres;

- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot een betaling aan eiseres van een schadevergoeding ter hoogte van € 500,- (€ 351,45 te voldoen door verweerder en € 149,55 door de minister van Justitie en Veiligheid).

De voorzieningenrechter:

- treft de voorlopige voorziening dat eiseres niet wordt uitgezet tot vier weken na het nieuwe

besluit op bezwaar;

- veroordeelt verweerder tot het betalen van € 934,- aan proceskosten aan eiseres.

Deze uitspraak is gedaan door mr. E.J. van Keken, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van mr. M. Jongmans, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak op het beroep, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen vier weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

NL23.39598 en NL23.39599. ECLI:NL:RBMAA:2012:655. ECLI:NL:RVS:2013:434. NL23.39598 en NL23.39599. Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden. Post-traumatische stress stoornis. ECLI:NL:RVS:2017:1674. ECLI:NL:RVS:2024:173. Pagina 48 van het patiëntdossier. Pagina 7, 14, 16, 19, 21, 27, 36, 37 en 49 van het patiëntdossier. Zie ECLI:NL:RVS:2010:BO6324. ECLI:NL:RVS:2023:2046. 41738/10 Paposhvili t. België, 13 december 2016. Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Vergelijk r.o. 4.1.2 van ECLI:NL:RVS:2023:2046. ECLI:NL:RVS:2015:383. ECLI:NL:RVS:2017:2050. 22430/93 Bronda t. Italië. 5049/12 Senchishak t. Finland. ECLI:EU:C:2022:913. ECLI:NL:RVS:2022:2661. 6833/74 Marckx t. België en 39051/03 Emonet et al. t. Zwitserland. 3138/16 Azerkane t. Nederland. ECLI:NL:RVS:2024:1188. Vreemdelingenbesluit 2000. ECLI:NL:RVS:2021:349. Richtlijn 2008/115/EG. ECLI:EU:C:2024:892. ECLI:NL:RVS:2022:2668.