Personen- en familierecht

Afwijzing verzoek tot vaststelling van het Nederlanderschap op grond van artikel 17 RWN. Bigaam huwelijk…

Rechtbank Den Haag, 29 september 2026

Zaakgegevens

Op 29 september 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Den Haag
Datum uitspraak
29 september 2026
Datum publicatie
30 oktober 2026
Zaaknummer
C/09/692286 / HA RK 25-560
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Advocaat
mr. E. El-Sharkawi te Den Haag.
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:31870
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Afwijzing verzoek tot vaststelling van het Nederlanderschap op grond van artikel 17 RWN. Bigaam huwelijk. Familierechtelijke betrekking.

Uitspraak

Rechtbank DEN HAAG

Meervoudige kamer

Rekestnummer: HA RK 25-560

Zaaknummer: C/09/692286

Datum beschikking: 29 september 2026

Beschikking op het op 30 september 2025 ingekomen verzoekschrift van:

[verzoekster] ,

verzoekster,

wonende te [woonplaats] , Polen,

advocaat: mr. E. El-Sharkawi te Den Haag.

Als belanghebbende wordt aangemerkt:

DE STAAT DER NEDERLANDEN,

(Ministerie van Justitie en Veiligheid, Immigratie- en Naturalisatiedienst,

verder te noemen “de IND”),

zetelende te ’s-Gravenhage,

vertegenwoordigd door: mr. M.L.K. Law.

Procedure

De rechtbank heeft kennisgenomen van de stukken, waaronder:

- het verzoekschrift;

- de brief van 2 december 2025, met bijlagen, van de zijde van verzoekster;

- de brief van 9 april 2026 van de IND;

- de brief van 12 mei 2026 van de zijde van verzoekster.

Op 27 augustus 2026 is de zaak ter zitting van deze rechtbank behandeld. Hierbij zijn verschenen: verzoekster, bijgestaan door haar advocaat, en M. Law namens de IND.

Verzoek en het standpunt van de IND

Het verzoekschrift strekt tot op grond van artikel 17 Rijkswet op het Nederlanderschap (RWN) vaststelling van het Nederlanderschap van verzoekster.

De IND concludeert tot afwijzing van het verzoek.

Feiten

- Verzoekster is geboren op [geboortedatum] 1995 in [geboorteplaats] , Egypte.

- In de Egyptische geboorteakte is [de vader] (hierna: [de vader] ) als haar vader opgenomen en [de moeder] (hierna: [de moeder] ) als haar moeder. De geboorteakte is op 12 augustus 1995 opgemaakt.

- [de vader] en de moeder zijn op [datum 1] 1994 in Egypte met elkaar gehuwd. Dit huwelijk is op [datum 2] 1995 door echtscheiding ontbonden.

- [de vader] was van [datum 3] 1982 tot [datum 4] 1996 ook gehuwd met [naam] (hierna: [naam] ). Het huwelijk tussen [de vader] en [naam] is door echtscheiding ontbonden op [datum 4] 1996.

- [de vader] heeft sinds 27 april 1988, naast de Egyptische nationaliteit, ook de Nederlandse nationaliteit.

- De moeder heeft de Egyptische nationaliteit.

- Verzoekster heeft de Egyptische nationaliteit.

- Verzoekster is in het bezit van een Egyptisch paspoort, afgegeven op 24 juni 2020 en geldig tot 23 juni 2027.

- Verzoekster woont en werkt op dit moment in Polen.

- Bij beschikking van deze rechtbank van 14 mei 2013 is – voor zover hier van belang – het verzoek tot verklaring voor recht dat tussen de [de vader] en verzoekster een familierechtelijke relatie bestaat die voor erkenning in aanmerking komt, afgewezen.

- Bij beschikking van het gerechtshof Den Haag van 1 oktober 2014 is voornoemde beschikking vernietigd en is voor recht verklaard dat verzoekster een kind is van [de vader] en is de griffier opgedragen niet eerder dan drie maanden na de dag van de uitspraak van deze beschikking – en voor zover daartegen geen cassatie is ingesteld – een afschrift van deze beschikking te zenden aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Den Haag.

Beoordeling

In geschil is of verzoekster in het bezit is van de Nederlandse nationaliteit.

Verzoekster stelt dat dit het geval is. Verzoekster beroept zich hierbij op voornoemde beschikking van het gerechtshof Den Haag. Het hof heeft daarin namelijk geoordeeld dat de familierechtelijke betrekking tussen verzoekster en [de vader] van rechtswege wordt erkend. Volgens het hof betekent de omstandigheid dat het huwelijk van de ouders van verzoekster in Nederland als bigaam in strijd met de openbare orde moet worden beschouwd niet dat ook de afstamming van de uit dit huwelijk geboren jongmeerderjarige wegens strijd met de openbare orde kan worden geweigerd. Verzoekster stelt dat zij, gelet op het voorgaande, is geboren als kind van een Nederlandse vader en als gevolg daarvan van rechtswege de Nederlandse nationaliteit heeft gekregen. Subsidiair stelt verzoekster dat, toen het huwelijk tussen [de vader] en [naam] werd ontbonden door echtscheiding op [datum 4] 1996, het beletsel van een bigaam huwelijk niet meer bestond en daarom per die datum de familierechtelijke betrekking tussen verzoekster en haar vader is ontstaan.

De IND stelt dat verzoekster niet in het bezit is van de Nederlandse nationaliteit en voert daartoe het volgende aan. Niet in geschil is dat het huwelijk van [de vader] en de moeder naar het recht van Egypte rechtsgeldig is en dat [de vader] naar het recht van Egypte als vader wordt aangemerkt. Ingevolge artikel 3 RWN (oud) is Nederlander het kind waarvan ten tijde van zijn geboorte de vader of de moeder Nederlander is, alsmede het kind van een Nederlander die voordien is overleden. In artikel 1:199, aanhef en onder a en c, van het Burgerlijk Wetboek (oud – zoals dat luidde tot 1 april 2014) is bepaald dat de vader van een kind is de man die op het tijdstip van de geboorte van het kind met de vrouw uit wie het kind is geboren, is gehuwd. Op het moment van de huwelijksvoltrekking tussen de moeder en [de vader] was hij reeds gehuwd met [naam] . Op het moment van de geboorte van verzoekster was [de vader] zowel gehuwd met [naam] als met de moeder van verzoekster. Dit betekent dat het huwelijk van [de vader] met de moeder op dat moment bigaam van aard was. Volgens artikel 10:32 in verbinding met artikel 10:31 Burgerlijk Wetboek (BW) en artikel 101, eerste en tweede lid, in verbinding met artikel 10:100 BW heeft dit bigaam huwelijk wegens strijd met de openbare orde naar Nederlands recht geen rechtsgevolgen ten tijde van de geboorte van verzoekster. Verzoekster is daarom niet geboren binnen een naar Nederlands recht rechtsgeldig huwelijk. Dit huwelijk kon ten tijde van de geboorte van verzoekster niet als basis dienen voor het ontstaan van familierechtelijke betrekkingen tussen [de vader] en verzoekster. De IND verwijst hierbij naar het arrest van de Hoge Raad van 17 juni 2011 (ECLI:NL:HR:2011:BP9500) en de prejudiciële beslissing van de Hoge Raad van 19 mei 2017 (ECLI:NL:HR:2017:942). Uit de prejudiciële beslissing van de Hoge Raad volgt dat een kind dat is geboren uit een bigaam huwelijk, niet het Nederlanderschap ingevolge artikel 3, eerste lid RWN heeft verkregen.

Voorts stelt de IND dat het huwelijk tussen [de vader] en de moeder nimmer rechtsgeldig is geweest naar Nederlands recht, omdat dit tweede huwelijk reeds was ontbonden op 6 september 1995 voordat het eerste huwelijk werd ontbonden, op [datum 4] 1996, en dus altijd bigaam van aard is gebleven.

De rechtbank overweegt als volgt.

Omdat [de vader] bij het aangaan van het huwelijk met de moeder gehuwd was met [naam] , was er sprake van een bigaam huwelijk. Die situatie duurde nog voort op het moment dat verzoekster werd geboren. Verzoekster is dus geboren uit een bigaam huwelijk. Aangezien het een bigaam huwelijk betrof, staat daarmee vast dat het huwelijk waaruit verzoekster is geboren, in elk geval op het moment van de geboorte van verzoekster, niet in Nederland kon worden erkend vanwege onverenigbaarheid met de openbare orde als bedoeld in artikel 10:32, aanhef en onder a, BW. De erkenning van de familierechtelijke betrekking tussen [de vader] en verzoekster stuitte op dat moment eveneens af op grond van artikel 10:101 lid 1 BW, in samenhang gelezen met artikel 10:100 lid 1, onderdeel c BW.

Een en ander wordt bevestigd in de prejudiciële beslissing van de Hoge Raad van 19 mei 2017, waarin in overweging 3.9.1. het volgende is opgenomen:

“Art. 10:32, aanhef en onder a, BW bepaalt – voor zover hier van belang – dat aan een buiten Nederland gesloten huwelijk erkenning wordt onthouden, indien deze erkenning kennelijk onverenigbaar is met de openbare orde en in ieder geval indien een der echtgenoten op het tijdstip van de sluiting van dat huwelijk reeds gehuwd was met een persoon die de Nederlandse nationaliteit bezat of zelf de Nederlandse nationaliteit bezat of in Nederland zijn gewone verblijfplaats had, tenzij het eerder gesloten huwelijk is ontbonden of nietig verklaard.”

Daarnaast volgt uit rechtsoverweging 3.10.4. van de beslissing van de Hoge Raad onder meer:

“In het onderhavige geval wordt verzocht om erkenning van het buitenslands tot stand gekomen rechtsfeit dat door de geboorte van een kind een familierechtelijke betrekking is ontstaan tussen de vader en het kind, met het oog op de vaststelling dat het kind ingevolge art. 3 lid 1 RWN van rechtswege het Nederlanderschap heeft verkregen.

Blijkens de woorden ‘ten tijde van zijn geboorte’ in art. 3 lid 1 RWN dient de vraag of een kind als gevolg van afstamming (door geboorte) van rechtswege het Nederlanderschap heeft verkregen, te worden beoordeeld naar het tijdstip van zijn geboorte. De voor de toepassing van art. 3 lid 1 RWN relevante familierechtelijke betrekking dient derhalve te bestaan op het tijdstip van de geboorte van het kind. Voorts bevat art. 2 lid 1 RWN het uitgangspunt dat de verkrijging van het Nederlanderschap geen terugwerkende kracht heeft. Dit stelsel van de RWN dient het belang dat vanaf de geboorte van een kind voor alle betrokken personen en de Staat zekerheid bestaat omtrent het mogelijke Nederlanderschap van dat kind op grond van zijn afstamming.”

Uit de prejudiciële beslissing van de Hoge Raad volgt dat, indien een in het buitenland ontstane familierechtelijke betrekking voortvloeit uit een huwelijk waaraan erkenning zou worden onthouden wegens kennelijke onverenigbaarheid met de openbare orde in de zin van artikel 10:32 BW, ook de erkenning van de uit dat huwelijk (naar buitenlands recht) ontstane familierechtelijke betrekking afstuit op de weigeringsgrond van de openbare orde als bedoeld in artikel 10:100 lid 1, onderdeel c, BW. De rechtbank passeert dan ook de stelling van verzoekster dat het bigame karakter van het huwelijk geen rol mag spelen bij de beoordeling van de vraag of op het moment van de geboorte van verzoekster een familierechtelijke betrekking tussen verzoekster en [de vader] is ontstaan.

Omdat aldus op het moment van de geboorte van verzoekster geen te erkennen huwelijk bestond tussen [de vader] en de moeder en de in de Egyptische geboorteakte neergelegde familierechtelijke betrekking tussen verzoekster en [de vader] , gelet op het bepaalde in artikel 10:101 lid 1 BW, in samenhang gelezen met artikel 10:100 lid 1, onderdeel c, BW, op dat moment evenmin kon worden erkend, bestond er ten tijde van de geboorte van verzoekster dus geen (naar Nederlands recht te erkennen) familierechtelijke betrekking tussen verzoekster en [de vader] . Dit heeft tot gevolg dat verzoekster op dat moment ook niet het Nederlanderschap heeft verkregen.

Ook als de familierechtelijke betrekking tussen verzoekster en [de vader] nadien wel voor erkenning vatbaar is geworden (bijvoorbeeld omdat het huwelijk tussen [de vader] en de moeder door de echtscheiding(en) niet langer als bigaam beschouwd werd) heeft dat er niet toe geleid dat verzoekster op grond daarvan alsnog het Nederlanderschap heeft verkregen. Uit het bepaalde in artikel 3 lid 1 RWN volgt immers dat de vraag of een kind als gevolg van afstamming door geboorte van rechtswege het Nederlanderschap heeft verkregen, enkel dient te worden beoordeeld naar het tijdstip van diens geboorte. Op grond van het bepaalde in artikel 2 lid 1 RWN heeft de verkrijging van het Nederlanderschap bovendien geen terugwerkende kracht. Mede daarom is de voornoemde beslissing van het Gerechtshof van 1 oktober 2014 dat (op enig moment) een familierechtelijke betrekking is ontstaan tussen [de vader] en verzoekster, ook niet doorslaggevend voor het antwoord op de vraag of verzoekster het Nederlanderschap heeft verkregen. Die beslissing spitst zich immers niet toe op de situatie zoals die was op het moment van de geboorte van verzoekster.

De rechtbank komt op grond van het voorgaande tot de conclusie dat verzoekster niet het Nederlanderschap heeft verkregen. Het verzoek wordt daarom afgewezen.

Beslissing

De rechtbank:

wijst het verzoek af.

Deze beschikking is gegeven door mrs. A.P. de Klerk, A. Emmens en E.G. Nuboer, rechters, bijgestaan door mr. S.G.J. Verkennis als griffier en uitgesproken ter openbare zitting van 29 september 2026.