Verbintenissenrecht
Schending bancaire zorgplicht? Afwijzing hypotheekaanvraag van consumenten en aanspreken zakelijke borg…
Rechtbank Den Haag, 7 oktober 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:31205 · Rechtbank Den Haag · 7 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/civiel-recht/verbintenissenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-31205
Zaakgegevens
Op 7 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Den Haag
- Datum uitspraak
- 7 oktober 2026
- Datum publicatie
- 23 oktober 2026
- Zaaknummer
- C/09/696620
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Verbintenissenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. L.B. van Luijn, mr. F.J. Laagland
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:31205
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Schending bancaire zorgplicht? Afwijzing hypotheekaanvraag van consumenten en aanspreken zakelijke borg. Vorderingen worden afgewezen.
Uitspraak
RECHTBANK Den Haag
Team handel
Zaaknummer: C/09/696620 / HA ZA 25-1149
Vonnis van 7 oktober 2026
in de zaak van
1.
[eiser 1] HOLDING B.V. te [vestigingsplaats] ,
2. [eiser 1] te [woonplaats] ,
3. [eiser 2] te [woonplaats] ,
eisers,
advocaat: mr. L.B. van Luijn,
tegen
COÖPERATIEVE RABOBANK U.A. te Rotterdam,
gedaagde,
advocaat: mr. F.J. Laagland.
Eisers worden hierna ieder afzonderlijk aangeduid als de holding , [eiser 1] en [eiser 2] . Samen zullen zij [eisers] c.s. worden genoemd. Gedaagde zal Rabobank worden genoemd.
1 Waar gaat deze zaak over?
In 2022 heeft Rabobank een hypotheekaanvraag van [eiser 1] en [eiser 2] afgewezen. In 2023 heeft Rabobank de holding aangesproken als borg. [eisers] c.s. menen dat Rabobank in beide kwesties haar zorgplicht jegens [eisers] c.s. heeft geschonden, waardoor Rabobank toerekenbaar tekortgeschoten is jegens hen dan wel onrechtmatig jegens hen heeft gehandeld. Rabobank is het hier niet mee eens. De rechtbank komt tot het oordeel dat de vorderingen van [eisers] c.s. moeten worden afgewezen.
2 De procedure
Het procesdossier bestaat uit de volgende stukken:
-
de dagvaarding van 10 december 2025, met producties 1 tot en met 16;
-
de conclusie van antwoord, met producties 1 tot en met 24;
-
de akte wijziging van eis.
Op 1 september 2026 heeft de mondelinge behandeling van de zaak plaatsgevonden. Partijen hebben hun standpunten nader toegelicht en vragen van de rechtbank beantwoord. De griffier heeft van de mondelinge behandeling aantekeningen gemaakt.
3 De feiten
[eiser 1] en [eiser 2] zijn partners van elkaar. [eiser 1] is bestuurder en enig aandeelhouder van de holding.
[eiser 1] en de holding zijn ruim 30 jaar klant bij Rabobank.
Rabobank was kredietverstrekker van de holding en ook van de vennootschap [bedrijf 1] B.V. (hierna: de vennootschap). De holding hield 75% van de aandelen van de vennootschap. De vennootschap werd bestuurd door de heer [naam] (hierna: [naam] ) die ook bestuurder en enig aandeelhouder was van [bedrijf 2] B.V. (hierna: [bedrijf 2] ).
Op 19 september 2011 heeft de vennootschap een financieringsovereenkomst met Rabobank gesloten waarbij een geldlening werd verstrekt van € 100.000 en een krediet werd verleend van € 150.000. Uit het op die datum ondertekende financieringsvoorstel van Rabobank aan de vennootschap volgt dat drie borgtochten zullen worden afgegeven: één door [bedrijf 2] , één door de holding en één door [naam] , steeds voor een bedrag van € 250.000, waarbij in de nadere voorwaarden is opgenomen dat in het geval de vennootschap niet aan haar verplichtingen kan voldoen, Rabobank in eerste instantie [bedrijf 2] en [naam] zal aanspreken op de borgtocht en in tweede instantie de holding.
De Algemene Bankvoorwaarden en de Algemene Voorwaarden voor
Bedrijfsfinancieringen van Rabobank 2010 maken onderdeel uit van deze financiering.
Op 19 september 2011 hebben [bedrijf 2] , [naam] en de holding ieder een borgtochtakte ondertekend. Hiermee hebben zij zich borg gesteld tegenover Rabobank voor een bedrag van € 250.000 tot zekerheid voor de betaling van al hetgeen Rabobank van de vennootschap te vorderen heeft. In de akte van borgtocht van de holding is geen bepaling opgenomen waarin de volgorde voor het aanspreken van de borgen is geregeld.
De Algemene Bankvoorwaarden en de Algemene Voorwaarden voor borgtocht van Rabobank 2009 maken onderdeel uit van deze borgtochten.
Op 26 januari 2016 is [bedrijf 2] in staat van faillissement verklaard. Uit het eindverslag van de curator volgt dat de failliete boedel van [bedrijf 2] een vordering had van ruim € 700.000 op [naam] . De curator heeft in dat verband verhaalsonderzoek verricht naar [naam] . Medio 2022 heeft de curator een regeling getroffen met [naam] waarna [naam] een bedrag van € 8.000 aan de boedel heeft voldaan. Op 10 januari 2023 is het faillissement van [bedrijf 2] opgeheven wegens gebrek aan baten.
Op 7 april 2020 zijn [eiser 1] en [eiser 2] een dienstverleningsovereenkomst met Rabobank aangegaan ten behoeve van een advies voor de lening voor de aankoop van een stuk grond en een daarop te bouwen woning.
Medio 2020 heeft Rabobank aan [eiser 1] en [eiser 2] een hypotheek verstrekt. Aanvankelijk is alleen een hypotheek verstrekt van € 515.000 voor de aankoop van de grond. De financiering voor de bouw van de woning zou op een later moment worden aangevraagd. Met het oog op een toekomstige tweede hypotheekaanvraag is er een verhoogd hypotheekrecht gevestigd om extra notariskosten in de toekomst te voorkomen.
Bij overeenkomst van 6 september 2021 heeft Rabobank een krediet aan de vennootschap verstrekt van € 77.161. Dit betrof een herfinanciering waarmee het op dat moment bestaande krediet van € 70.827 kwam te vervallen. De bestaande zekerheden bleven gehandhaafd.
Rabobank heeft de holding meerdere malen geïnformeerd over de financiële positie van de vennootschap, onder meer bij brieven van 7 maart 2016 (‘in tegenstelling tot voorgaande jaren, een gering positief resultaat’), 12 mei 2017 (‘verder herstel van de rentabiliteit- en vermogenspositie’), 11 februari 2019 (‘financiële positie is verslechterd’), 22 juni 2020 (‘debiteur krijgt uitstel van inperking op zijn rekeningcourant krediet’) en 11 januari 2023 (‘debiteur heeft een langdurige ongeoorloofde overstand op het rekeningcourant krediet’).
In 2022 hebben [eiser 1] en [eiser 2] bij Rabobank een hypotheek aangevraagd voor de bouw van de woning. Bij brief van 8 april 2022 heeft Rabobank deze hypotheekaanvraag afgewezen “omdat er geen inkomensverklaring opgemaakt kon worden in verband met een default melding op een onderneming waar u een meerderheidsbelang in heeft”.
Vervolgens hebben [eiser 1] en [eiser 2] bij ABN Amro een hypotheek aangevraagd en verkregen. De ingangsdatum van deze lening is 21 oktober 2022.
Bij brief van 1 mei 2023 heeft Rabobank de financiering aan de vennootschap opgezegd en het openstaande bedrag van de financiering (op dat moment € 51.487) in één keer opgeëist. Bij brief van dezelfde datum heeft Rabobank de holding hiervan in kennis gesteld en aangegeven dat de holding zal worden aangesproken op de afgegeven borgtocht.
Bij brief van 8 juni 2023 heeft Rabobank de holding aangesproken op haar verplichtingen uit de borgtocht met het verzoek om uiterlijk 30 juni 2023 een bedrag van € 52.689,64 te betalen. De holding heeft dit bedrag niet betaald.
Bij e-mail van 8 augustus 2023 heeft Rabobank aangekondigd dat zij gebruik zou gaan maken van haar recht van verrekening. De holding heeft hierop niet gereageerd waarna Rabobank op 17 augustus 2023 een bedrag van € 53.959,05 heeft verrekend met het creditsaldo van de holding bij Rabobank.
Vervolgens hebben [eisers] c.s. zich tot het Kifid gewend met een klacht over de borgstelling en een klacht over de afwijzing van de hypotheekaanvraag. Bij brief van 29 september 2024 heeft het Kifid hen bericht dat de klachten niet in behandeling worden genomen omdat i) de borgstelling niet ziet op een financiële dienst die door een consument wordt afgenomen en ii) omdat de klacht over de weigering van Rabobank om een hypotheek te verstrekken op grond van vraag 2 onder 3 van het Kifid-reglement niet behandelbaar is en de stelling van [eisers] c.s. dat Rabobank misbruik heeft gemaakt van haar contracts- en beleidsvrijheid geen steun vindt in het dossier.
4 Het geschil
[eisers] c.s. vorderen bij vonnis – samengevat – voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:
-
te verklaren voor recht dat Rabobank toerekenbaar tekort is geschoten jegens [eisers] c.s. dan wel dat Rabobank onrechtmatig jegens hen heeft gehandeld;
-
Rabobank te veroordelen tot betaling aan de holding van € 53.948,97, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de datum waarop dit bedrag van de rekening is gehaald tot aan de dag van volledige betaling;
-
Rabobank te veroordelen tot betaling van de door [eiser 1] geleden schade, nader op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet;
-
de borgtochtovereenkomst tussen de holding en Rabobank te vernietigen op grond van dwaling;
-
Rabobank te veroordelen in de proceskosten.
Rabobank voert verweer. Rabobank concludeert tot niet-ontvankelijkheid van [eisers] c.s., dan wel tot afwijzing van hun vorderingen, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van [eisers] c.s. in de kosten van deze procedure.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
5 De beoordeling
In deze zaak staan de volgende twee vragen centraal:
-
Is Rabobank voorafgaand aan en bij de afwijzing van de tweede hypotheekaanvraag toerekenbaar tekort geschoten jegens [eisers] c.s. dan wel heeft Rabobank onrechtmatig jegens hen gehandeld?
-
Mocht Rabobank de holding aanspreken als borg?
De rechtbank zal deze twee vragen hierna achtereenvolgens beantwoorden.
Ad 1: Is er sprake van toerekenbaar tekortschieten dan wel onrechtmatig handelen door Rabobank? Nee.
[eisers] c.s. stellen zich op het standpunt dat Rabobank toerekenbaar tekort is geschoten dan wel onrechtmatig heeft gehandeld voorafgaand aan en bij de afwijzing van de tweede hypotheekaanvraag van [eiser 1] en [eiser 2] . Zij menen dat Rabobank aansprakelijk is voor de schade die [eiser 1] en [eiser 2] hebben geleden doordat zij vanwege deze afwijzing een hypotheek bij een andere bank hebben moeten afsluiten tegen een hogere rente.
[eisers] c.s. voeren hiertoe aan dat op Rabobank een zorgplicht rust die meebrengt dat Rabobank tijdig had moeten waarschuwen voor bepaalde risico’s die mogelijk zouden kunnen leiden tot afwijzing van de tweede hypotheekaanvraag. Meer concreet vinden [eisers] c.s. dat Rabobank in het kader van de zorgplicht had moeten waarschuwen voor de mogelijke consequenties van de slechte financiële toestand van de vennootschap (de ‘default’ status) voor [eiser 1] en [eiser 2] en hun mogelijkheden om financiering te verkrijgen.
Rabobank stelt dat er geen rechtsplicht bestaat die ertoe strekt dat zij verplicht is om hypothecaire leningen aan haar klanten te verstrekken. Gelet op het uitgangspunt van contractsvrijheid, stond het haar vrij om de hypotheekaanvraag van [eiser 1] en [eiser 2] te weigeren. Verder betwist Rabobank dat haar zorgplicht zo ver reikt als [eisers] c.s. veronderstellen.
De rechtbank stelt voorop dat het een bank in beginsel vrij staat om een gevraagde financiering te weigeren. Dit geldt temeer wanneer een klant niet voldoet aan de door een bank gehanteerde acceptatiecriteria, zoals dat in deze zaak het geval was omdat er geen inkomensverklaring kon worden opgemaakt. Met de afwijzing van de hypotheekaanvraag an sich heeft Rabobank dan ook niet in strijd gehandeld met de op haar rustende zorgplicht en heeft zij evenmin onrechtmatig tegenover [eiser 1] en [eiser 2] gehandeld. Dat Rabobank in 2020 wel een hypotheek aan [eiser 1] en [eiser 2] heeft verstrekt voor de aankoop van de grond, maakt dit niet anders. Aan het destijds opgestelde ‘hypotheekplan 1’ konden [eiser 1] en [eiser 2] in 2022 geen rechten meer ontlenen en de verhoogde inschrijving van het hypotheekrecht bood evenmin de garantie dat het extra bedrag later ook daadwerkelijk geleend zou kunnen worden.
Om te kunnen beoordelen of Rabobank in de periode voorafgaand aan het afwijzen van de tweede hypotheekaanvraag haar zorgplicht heeft geschonden zal de rechtbank hieronder eerst ingaan op de bancaire zorgplicht.
De bancaire zorgplicht
De zorgplicht van Rabobank tegenover haar klanten is neergelegd in artikel 2 van de Algemene Bankvoorwaarden van Rabobank:
“De bank neemt bij haar dienstverlening de nodige zorgvuldigheid in acht en houdt daarbij naar beste vermogen rekening met de belangen van de cliënt. Geen van de bepalingen van deze Algemene Bankvoorwaarden of van de door de bank gebruikte bijzondere voorwaarden kan aan dit beginsel afbreuk doen.”
Daarnaast kunnen voor een bank jegens haar klanten ook verplichtingen voortvloeien uit verschillende wettelijke bepalingen, zoals uit artikel 6:248 lid 1 BW en (afhankelijk van de rechtsverhouding tussen de bank en de klant) artikel 7:401 BW.
De maatschappelijke functie van een bank als Rabobank brengt daarnaast een bijzondere zorgplicht mee. Deze zorgplicht kan onder meer inhouden dat op de bank onderzoeks-, advies-, informatie- en waarschuwingsplichten rusten. De inhoud en de reikwijdte van deze bijzondere zorgplicht hangen mede af van de omstandigheden van het geval, waaronder de mate van deskundigheid en relevante ervaringen van de betrokken wederpartij, de ingewikkeldheid van het product en de daaraan verbonden risico's.
Hoever strekt de zorgplicht van Rabobank in dit geval?
In deze zaak is er sprake van diverse rechtsverhoudingen met Rabobank. [eiser 1] en [eiser 2] hebben als consumenten een bancaire relatie met Rabobank, onder meer doordat zij bankieren bij Rabobank, Rabobank hen in 2020 en 2022 heeft begeleid bij hun hypotheekaanvragen en Rabobank hen in 2020 een hypotheek heeft verstrekt.
Daarnaast bestaat er op grond van de overeenkomst van borgtocht een relatie tussen Rabobank en de holding als zakelijke borg.
De reikwijdte van de zorgplicht verschilt per rechtsverhouding, waarbij in zijn algemeenheid geldt dat de zorgplicht van Rabobank jegens haar zakelijke klanten (zoals de holding) veel beperkter is dan jegens consumenten (zoals [eiser 1] en [eiser 2] ).
Rabobank dient [eiser 1] en [eiser 2] uit hoofde van haar zorgplicht bij het aanvragen en verstrekken van een hypotheek onder meer te beschermen tegen overkreditering en het nemen van onverantwoorde financiële risico’s. Zij moet daartoe informatie inwinnen over de persoonlijke financiële situatie en wensen van [eiser 1] en [eiser 2] en moet hen waarschuwen voor de gevolgen en risico’s van een gekozen hypotheek, zoals bijvoorbeeld de hoogte van de te verwachten maandlasten en de risico’s van een dalend inkomen, gewijzigde hypotheekrente en van een waardedaling van de woning.
Jegens de holding als zakelijke borg heeft Rabobank veel minder vergaande informatie- en waarschuwingsplichten; een bank mag er bij zakelijke borgtocht in beginsel van uitgaan dat de borg begrijpt dat hij met het verstrekken van de borgtocht het risico op zich neemt dat hij het in de borgtocht overeengekomen bedrag op enig moment zal moeten betalen.
[eisers] c.s. stellen dat Rabobank in dit geval een verdergaande zorg- en waarschuwingsplicht jegens hen alle drie ( [eiser 1] , [eiser 2] én de holding) heeft omdat er sprake is van samenhangende rechtsverhoudingen, althans van rechtsverhoudingen die elkaar beïnvloeden. Verder menen zij dat [eiser 1] extra zorg van Rabobank mocht verwachten omdat hij bankiert via private banking.
De rechtbank is van oordeel dat de door [eisers] c.s. aangevoerde omstandigheden geen verzwaring van de zorgplicht van Rabobank meebrengen. Het enkele feit dat een bank betrokken is bij meerdere bancaire relaties, brengt niet mee dat dat zij verplicht is deze relaties als één geïntegreerd geheel te behandelen. Evenmin brengt dit mee dat zij verplicht is om te waarschuwen voor mogelijke gevolgen van de financiële positie van de ene klant in de rechtsverhouding met de andere klant. Hierbij speelt ook een rol dat de diverse afdelingen binnen Rabobank strikt van elkaar zijn gescheiden om belangenverstrengeling te voorkomen, zodat ook niet verwacht kan worden dat de diverse afdelingen alle beschikbare informatie over klanten met elkaar uitwisselen en vervolgens met andere klanten delen in het kader van de zorgplicht jegens die klanten.
De omstandigheid dat [eiser 1] bankiert via private banking brengt evenmin mee dat op Rabobank een verzwaarde zorgplicht jegens [eiser 1] (en [eiser 2] ) rust. De rechtbank overweegt hiertoe dat private banking een exclusieve financiële dienstverlening betreft die zich speciaal richt op welgestelde particulieren en ondernemers. Klanten van Rabobank Private Banking krijgen een eigen adviseur toegewezen die op de hoogte is van hun persoonlijke financiële situatie en die hen adviseert bij vragen omtrent vermogensbeheer. Hoewel deze klanten extra services van Rabobank mogen verwachten, brengt dit naar het oordeel van de rechtbank geen verzwaring mee van de zorgplicht in die zin dat Rabobank deze klanten meer dan andere klanten moet waarschuwen voor bepaalde financiële risico’s.
Heeft Rabobank haar zorgplicht jegens [eisers] c.s. geschonden?
Vervolgens rijst de vraag of Rabobank [eiser 1] en [eiser 2] op enig moment had moeten waarschuwen voor het risico dat hun (tweede) hypotheekaanvraag zou kunnen worden geweigerd. [eisers] c.s. menen van wel en zij verwijten Rabobank in dit verband – kort samengevat – het volgende:
-
Rabobank heeft niet gewaarschuwd dat een default situatie van de vennootschap (de rechtbank begrijpt: de situatie dat de vennootschap haar financiële verplichtingen niet meer kan nakomen) gevolgen zou kunnen hebben voor de financieringsmogelijkheden van [eiser 1] en [eiser 2] in privé;
-
Rabobank heeft de financiële situatie van de vennootschap onvoldoende gemonitord en zij heeft de holding en [eiser 1] hierover onvoldoende geïnformeerd en onvoldoende gewaarschuwd voor de hieraan (voor de hypotheekaanvraag) verbonden risico’s.
De rechtbank is van oordeel dat de zorgplicht van Rabobank niet zover strekt dat zij [eiser 1] en [eiser 2] had moeten waarschuwen voor de mogelijke gevolgen voor hun hypotheekaanvraag van een default situatie van een vennootschap waarvan [eiser 1] middellijk (meerderheids)aandeelhouder was. De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat er veel factoren een rol spelen bij de beoordeling van een hypotheekaanvraag. Zoals hiervoor is overwogen, moet Rabobank haar klanten rondom het aanvragen en verstrekken van een hypotheek vooral waarschuwen voor specifieke risico’s ter voorkoming van overkreditering en het nemen van onverantwoorde financiële risico’s. Van een bank kan niet worden verwacht dat zij particuliere klanten waarschuwt voor alle mogelijke situaties en risico’s die kunnen leiden tot een afwijzing van een (al dan niet toekomstige) hypotheekaanvraag. Dat [eiser 1] en [eiser 2] zich niet hebben gerealiseerd dat het meerderheidsbelang van de holding in de vennootschap (en daarmee het indirect meerderheidsbelang in de vennootschap van [eiser 1] als enig aandeelhouder van de holding) mogelijk gevolgen zou kunnen hebben voor hun hypotheekaanvraag, kan niet op het conto van Rabobank worden geschreven. Bij dat oordeel betrekt de rechtbank ook dat de afdeling die binnen Rabobank het zakelijk bijzonder beheer uitvoert vanuit het oogpunt van het voorkomen van belangenverstrengeling strikt gescheiden is van de andere commerciële afdelingen binnen Rabobank. De informatie vanuit bijzonder beheer was daarmee niet automatisch beschikbaar voor de afdeling private banking, waar [eiser 1] bankierde en waar [eiser 1] en [eiser 2] werden begeleid bij de hypotheekaanvraag. In zoverre kon de vaste contactpersoon van [eiser 1] bij private banking dergelijke informatie ook niet met hem en [eiser 2] delen.
Ten aanzien van het verwijt dat Rabobank de financiële situatie van de vennootschap onvoldoende heeft gemonitord en de holding en [eiser 1] daarover onvoldoende heeft geïnformeerd, geldt dat het monitoren van de vennootschap geen zorgplicht is die Rabobank jegens [eiser 1] in acht moest nemen. Er was immers sprake van een overeenkomst van borgtocht met de holding, zodat enkel sprake was van een (beperkte) zorgplicht jegens de holding als zakelijke borg. Naar het oordeel van de rechtbank heeft Rabobank in die rechtsverhouding haar zorgplicht niet geschonden. Rabobank heeft de holding immers – ondanks dat zij daartoe jegens de holding als zakelijke borg niet verplicht was – regelmatig op de hoogte heeft gesteld van de financiële positie van de vennootschap. Zo is de holding in 2019 en in 2020 geïnformeerd over de verslechterde financiële positie van de vennootschap. Het had vervolgens - zoals ook door Rabobank is betoogd - op de weg van de holding gelegen om zich nader te vergewissen van de financiële positie van de vennootschap, waaronder de positie ten opzichte van schuldeisers op korte en lange termijn (liquiditeit en solvabiliteit). Daartoe had de holding als meerderheidsaandeelhouder van de vennootschap ook diverse mogelijkheden. Zij had in algemene vergadering haar zorgen kunnen uiten en hierover vragen kunnen stellen aan de vennootschap. Daarnaast had zij de mogelijkheid om het bestuur van de vennootschap te instrueren of zelfs te ontslaan. Dat zij daartoe niet is overgegaan omdat de bestuurder van de vennootschap slecht bereikbaar was en bovendien de enige medewerker van de vennootschap was, kan Rabobank niet worden tegengeworpen.
Voor zover [eisers] c.s. stellen dat Rabobank [eiser 1] en [eiser 2] had moeten waarschuwen voor gewijzigde acceptatiecriteria voor het verstrekken van een hypotheek, gaat de rechtbank hieraan voorbij omdat niet kan worden vastgesteld dat Rabobank haar acceptatiecriteria tussen het verstrekken van de eerste hypotheek en de tweede hypotheekaanvraag heeft gewijzigd.
Dat geldt ook voor de stelling van [eisers] c.s. dat Rabobank de holding bij het aangaan van de borgtocht had moeten waarschuwen voor de gevolgen van die borgtocht voor [eiser 1] en [eiser 2] in privé. Rabobank heeft immers toegelicht dat de hypotheekaanvraag van [eiser 1] en [eiser 2] niet is afgewezen vanwege de omstandigheid dat de holding kon worden aangesproken op de borgtocht, maar vanwege het meerderheidsbelang van de holding in een vennootschap die niet meer aan haar betalingsverplichtingen voldeed.
Geen sprake van misbruik van bevoegdheid bij afwijzing hypotheekaanvraag
Tot slot hebben [eisers] c.s. zich op het standpunt gesteld dat Rabobank misbruik van bevoegdheid heeft gemaakt bij het afwijzen van de hypotheekaanvraag van [eiser 1] en [eiser 2] . [eisers] c.s. voeren hiertoe aan dat het belang van de holding in de vennootschap slechts een klein zakelijk belang betreft en dat het voor [eiser 1] , gelet op zijn inkomen, geen probleem was om de borg te voldoen. Er bestond op dit punt dan ook geen enkel risico voor Rabobank, zodat Rabobank de hypotheekaanvraag niet had mogen weigeren. [eisers] c.s. menen dat Rabobank disproportioneel heeft gehandeld door dit wel te doen.
De rechtbank oordeelt dat van misbruik van bevoegdheid geen sprake is geweest. Zij licht dit als volgt toe. Er is sprake van misbruik van bevoegdheid wanneer een bevoegdheid wordt uitgeoefend met geen ander doel dan een ander te schaden of met een ander doel dan waarvoor zij is verleend of in geval men, in aanmerking nemend de onevenredigheid tussen het belang bij de uitoefening en het belang dat daardoor wordt geschaad, naar redelijkheid niet tot die uitoefening had kunnen komen.
De rechtbank stelt voorop dat Rabobank, zoals hiervoor reeds is overwogen, de vrijheid heeft om al dan niet een contract met iemand te sluiten. In dit geval voldeden [eiser 1] en [eiser 2] niet aan de acceptatiecriteria die Rabobank stelt voor het verstrekken van een hypotheek. Dit rechtvaardigt op zichzelf al de afwijzing van de hypotheekaanvraag. Zoals hiervoor al is overwogen is de hypotheekaanvraag niet afgewezen vanwege de door de holding verstrekte borgtocht, maar vanwege het meerderheidsbelang van de holding in een vennootschap die niet meer aan haar betalingsverplichtingen voldeed. Dat het hier slechts om een klein zakelijk belang ging, maakt niet dat Rabobank door de hypotheekaanvraag te weigeren misbruik van bevoegdheid heeft gemaakt. Nu evenmin gebleken is dat de belangen van [eiser 1] en [eiser 2] anderszins onevenredig zijn geschaad door de afwijzing van de hypotheekaanvraag, kan niet worden vastgesteld dat Rabobank bij het afwijzen van hun hypotheekaanvraag misbruik van bevoegdheid heeft gemaakt. Evenmin is het afwijzen van de hypotheekaanvraag naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid, zoals [eisers] c.s. ook nog hebben betoogd, onaanvaardbaar.
Slotsom toerekenbaar tekortschieten c.q. onrechtmatig handelen
Gezien het voorgaande is niet komen vast te staan dat Rabobank haar zorgplicht jegens [eisers] c.s. heeft geschonden, op grond waarvan Rabobank jegens hen toerekenbaar tekort is geschoten of onrechtmatig jegens hen heeft gehandeld. Dat betekent dat Rabobank niet aansprakelijk kan worden gehouden voor de schade die [eisers] c.s. stellen te hebben geleden doordat Rabobank de hypotheekaanvraag heeft afgewezen. De hierop betrekking hebbende vorderingen van [eisers] c.s. zullen daarom worden afgewezen.
Ad 2: Mocht Rabobank de holding aanspreken als borg? Ja.
[eisers] c.s. menen dat Rabobank de holding ten onrechte als borg heeft aangesproken. Zij stellen zich op het standpunt dat Rabobank eerst [naam] had moeten aanspreken op de borgtocht alvorens zich tot de holding te wenden.
Tussen partijen is niet in geschil dat Rabobank op basis van de financieringsovereenkomst met de vennootschap, indien de vennootschap niet aan haar betalingsverplichtingen kon voldoen, in eerste instantie [bedrijf 2] en [naam] diende aan te spreken op de borgtocht en dat zij pas in tweede instantie de holding mocht aanspreken. Rabobank stelt dat zij ook dienovereenkomstig heeft gehandeld. Zij heeft eerst getracht om verhaal te halen bij [naam] , waarna zij – omdat [bedrijf 2] al failliet was en [naam] zelf geen verhaal bood – vervolgens de holding heeft aangesproken. Dat zij alleen met [naam] zou hebben gebeld voordat zij de holding aansprak op de borgtocht (zoals gesteld door [eisers] c.s.), wijst Rabobank van de hand. Rabobank heeft in dit verband toegelicht dat zij zelf ook een opeisbare vordering heeft op [naam] en dat [naam] daarop slechts enkele tientjes per maand afbetaalt. De deurwaarder heeft geconstateerd dat [naam] niet meer kan afdragen dan dit bedrag. Daarmee stond voor Rabobank vast dat [naam] geen verhaal bood. Vervolgens heeft zij de holding aangesproken op de borgtocht. Rabobank meent dat zij zich hiermee voldoende heeft ingespannen om [naam] als eerste borg aan te spreken.
De rechtbank is van oordeel dat [eisers] c.s. in het licht van het betoog van Rabobank nader hadden moeten toelichten waarom de holding niet mocht worden aangesproken op de borgtocht. Dat hebben zij onvoldoende gedaan. Op basis van de enkele stelling van [eiser 1] dat hij tijdens een telefoongesprek met een medewerkster van Rabobank de indruk kreeg dat Rabobank alleen een telefoontje met [naam] heeft gepleegd, kan niet worden geoordeeld dat Rabobank onvoldoende inspanning heeft verricht om [naam] als eerste borg aan te spreken. Dat Rabobank de holding ten onrechte heeft aangesproken op de borgtocht is daarmee niet vast komen te staan.
Heeft Rabobank misbruik van bevoegdheid gemaakt? Nee.
[eisers] c.s. hebben verder gesteld dat Rabobank misbruik heeft gemaakt van haar bevoegdheid tot verrekening. Zij menen dat Rabobank de belangen van de holding onevenredig heeft geschaad door zonder nadere aankondiging een bedrag van € 53.959,05 te verrekenen met het creditsaldo van de holding bij Rabobank. De rechtbank gaat aan deze stelling voorbij en overweegt in dit verband het volgende.
De rechtbank stelt voorop dat Rabobank wel degelijk heeft aangekondigd dat zij gebruik zou maken van haar bevoegdheid tot verrekening. Uit de door Rabobank overgelegde correspondentie blijkt dat zij de holding reeds op 1 mei 2023 schriftelijk op de hoogte heeft gesteld van haar voornemen om de holding aan te spreken op de borgtocht. Vervolgens heeft Rabobank de holding bij brief van 8 juni 2023 ook daadwerkelijk aangesproken op de borgtocht met het verzoek om het openstaande bedrag uiterlijk 30 juni 2023 te betalen. Toen betaling uitbleef heeft Rabobank bij e-mail van 8 augustus 2023 aangekondigd dat zij gebruik zou gaan maken van haar recht van verrekening. Nadat een reactie van de holding wederom uitbleef, heeft Rabobank op 17 augustus 2023 een bedrag van € 53.959,05 verrekend met het creditsaldo van de holding bij Rabobank. Uit het voorgaande blijkt genoegzaam dat Rabobank de holding tijdig heeft geïnformeerd. Nu gesteld noch gebleken is dat de holding door deze verrekening onevenredig in andere belangen is geschaad, is van misbruik van bevoegdheid geen sprake en kan evenmin worden geoordeeld dat de door Rabobank toegepaste verrekening naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is.
Heeft de holding gedwaald bij het aangaan van de borgtocht? Nee.
[eisers] c.s. hebben zich tot slot op het standpunt gesteld dat de holding heeft gedwaald bij het aangaan van de borgtocht, waarmee de borgtochtovereenkomst vernietigbaar is. Zij hebben hiertoe aangevoerd dat de holding de borgtochtovereenkomst niet was aangegaan als destijds duidelijk was geweest dat Rabobank geen serieuze inspanningen zou verrichten om [bedrijf 2] en [naam] als eerste borg aan te spreken.
De rechtbank komt tot het oordeel dat het beroep op dwaling niet slaagt. Zoals hierboven al is overwogen is niet vast komen te staan dat Rabobank geen redelijke inspanningen heeft verricht om [naam] aan te spreken als eerste borg. Bij die stand van zaken is het beroep van [eisers] c.s. op dwaling onvoldoende onderbouwd. De vordering tot vernietiging van de borgtochtovereenkomst tussen de holding en Rabobank zal dan ook worden afgewezen.
Slotsom borgtocht
Het voorgaande leidt tot de conclusie dat Rabobank de holding niet onterecht heeft aangesproken op de borgtochtovereenkomst. Er is daarmee geen grond voor terugbetaling van het door Rabobank verrekende bedrag van € 53.948,97. De hiertoe strekkende vordering zal worden afgewezen.
Proceskosten
[eisers] c.s. zijn in het ongelijk gesteld en moeten daarom de proceskosten (inclusief nakosten) van Rabobank betalen. Rabobank heeft primair vergoeding van haar werkelijke proceskosten gevorderd. De rechtbank stelt voorop dat alleen in uitzonderlijke gevallen, zoals in geval van misbruik van procesrecht, plaats is voor vergoeding van werkelijke proceskosten. De door Rabobank gestelde omstandigheid dat [eisers] c.s. de e-mail van Rabobank van 8 augustus 2023 niet bij dagvaarding in het geding hebben gebracht, is onvoldoende om een dergelijke proceskostenveroordeling te rechtvaardigen. De proceskosten zullen worden begroot conform het gebruikelijke liquidatietarief.
De proceskosten van Rabobank worden daarmee als volgt begroot:
|
- griffierecht |
€ |
2.995,00 |
|
|
- salaris advocaat |
€ |
2.580,00 |
(2 punten × € 1.290,00) |
|
- nakosten |
€ |
189,00 |
(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing) |
|
Totaal |
€ |
5.764,00 |
De wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.
De proceskostenveroordeling wordt hoofdelijk uitgesproken. Dat betekent dat iedere veroordeelde kan worden gedwongen het volledige bedrag te betalen. Als de één (een deel van) de proceskosten betaalt, hoeft de ander (dat deel van) de proceskosten niet meer te betalen aan de wederpartij.
6 De beslissing
De rechtbank:
wijst de vorderingen van [eisers] c.s. af;
veroordeelt [eisers] c.s. hoofdelijk in de proceskosten van € 5.764,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [eisers] c.s. niet tijdig aan deze veroordeling voldoen en het vonnis daarna wordt betekend;
veroordeelt [eisers] c.s. hoofdelijk in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de hierboven genoemde proceskosten, als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan;
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad.
|
Dit vonnis is gewezen door mr. L. Amperse en in het openbaar uitgesproken op 7 oktober 2026. |
||
1366