Verbintenissenrecht

Een inkoopcollectief en een bollenteler hebben een overeenkomst gesloten met een driejarige volmacht voor het…

Rechtbank Den Haag, 28 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Den Haag
Datum uitspraak
28 oktober 2026
Datum publicatie
3 november 2026
Zaaknummer
C/09/703741 / HA ZA 26/396
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Advocaat
mr. J.L.J.J. Nelissen, mr. S.J. Sattler
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32269
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Een inkoopcollectief en een bollenteler hebben een overeenkomst gesloten met een driejarige volmacht voor het opzeggen en afluiten van energieleveringscontracten. De kweker zegt de volmacht na twee jaar op. Eiser vordert op basis van de algemene voorwaarden een vergoeding van circa € 85.000 (onder meer voor gemist inkoopvolume). De vordering wordt afgewezen. Toepassing van het beding is naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar (artikel 6:248 lid 2 BW).

Uitspraak

RECHTBANK Den Haag

Team handel

zaak- / rolnummer: C/09/703741 / HA ZA 26/396

Vonnis van 28 oktober 2026 (bij vervroeging)

in de zaak van

COLLECTIEF BELANG B.V. te Schoonhoven,

eiseres in conventie, verweerster in reconventie,

hierna te noemen: Collectief Belang,

advocaat: mr. J.L.J.J. Nelissen, te Druten,

tegen

1. [gedaagden, sub 1]te [vestigingsplaats],

2. [gedaagden, sub 2] B.V.te [vestigingsplaats],

3. [gedaagden, sub 3] B.V.te [vestigingsplaats],

gedaagden in conventie, eisers in reconventie,

hierna samen te noemen: [gedaagden],

advocaat: mr. S.J. Sattler, te Haarlem.

1 De procedure

1.1.

Het procesdossier bestaat uit de volgende stukken:

- de dagvaarding van 16 april 2026, met producties 1 tot en met 12,

- de conclusie van antwoord met eis in reconventie, met producties 1 tot en met 5,

- de conclusie van antwoord in reconventie, met een (voorwaardelijke) eiswijziging in conventie, met producties 13 tot en met 15,

- de brief namens Collectief Belang van 24 september 2026, met aanvullende productie 16,

- de akte inbreng productie van [gedaagden], met aanvullende productie 6,

- de brief namens Collectief Belang van 30 september 2026, met aanvullende productie 17,

- de door beide partijen overgelegde pleitnotities.

1.2.

De mondelinge behandeling van de zaak heeft op 1 oktober 2026 plaatsgevonden. (Vertegenwoordigers van) partijen, bijgestaan door hun advocaten, zijn verschenen en hebben hun standpunten toegelicht. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat ter zitting is besproken.

2 De feiten

Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting wordt in dit geding van het volgende uitgegaan.

2.1.

Collectief Belang is een bedrijf dat zich bezighoudt met het bemiddelen, adviseren en verrichten van diensten op het gebied van gas en elektriciteit. Deze werkzaamheden voert Collectief Belang uit met behulp van een door de klant afgegeven volmacht.

2.2.

[gedaagden, sub 1] richt zich op de teelt en verwerking van tulpenbollen. De onderneming verbouwt in totaal ongeveer 125

hectare aan tulpen en heeft vier vaste medewerkers. [gedaagden, sub 2] B.V. en [gedaagden, sub 3] B.V. zijn de vennoten van de vennootschap onder firma.

2.3.

[gedaagden] maakte tot 2024 voor het regelen van haar energiezaken gebruik van een tussenpersoon, te weten [tussenpersoon] van Bedrijfsbelang B.V. (‘[tussenpersoon]’).

2.4.

Op 20 juni 2023 heeft [gedaagden] door middel van ondertekening van een schriftelijk deelnameformulier een overeenkomst gesloten met Collectief Belang (‘de overeenkomst van 20 juni 2023’). In deze overeenkomst heeft [gedaagden] voor de duur van één jaar een machtiging verstrekt aan Collectief Belang, om energiecontracten af te sluiten voor één gasaansluiting. De overeenkomst van 20 juni 2023 is ondertekend door dhr. [naam] (directeur van [gedaagden], hierna: [naam]) en [tussenpersoon] (als adviseur).

2.5.

Op 21 december 2023 is, via een digitaal ondertekend deelnameformulier, een nieuwe/aanvullende driejarige overeenkomst gesloten met Collectief Belang (‘de overeenkomst van 21 december 2023’). In de overeenkomst van 21 december 2023 staat dat [gedaagden] voor de duur van drie jaar een machtiging aan Collectief Belang verstrekt om (terug)leveringscontracten voor elektriciteit en gas af te sluiten. De machtiging ziet op drie gasaansluitingen en drie elektriciteitsaansluitingen. Op de laatste pagina van het deelnameformulier staat onder meer het volgende:

“Akkoordverklaring:

1. Hierbij ga ik akkoord met de mij verstrekte algemene voorwaarden van Collectief Belang, die van toepassing zijn op werkzaamheden en diensten van Collectief Belang die niet vallen onder de overeenkomsten met de hierboven vermelde, geselecteerde bedrijven.

(…)”

Onderaan het deelnameformulier staat dat dit formulier op 21 december 2023 om 13:09 uur digitaal is ondertekend door [naam] (namens [gedaagden]), met [tussenpersoon] als adviseur.

2.6.

Collectief Belang heeft de overeenkomst van 21 december 2023 direct na het digitaal ondertekenen per e-mail bevestigd aan [gedaagden]. Met de bevestigingsmail zijn als bijlagen het ondertekende deelnameformulier en de algemene voorwaarden van Collectief Belang (‘de algemene voorwaarden’) meegestuurd.

2.7.

In artikel 7 van de algemene voorwaarden is onder meer bepaald dat [gedaagden] voor deelname aan het inkoopcollectief van gas en elektriciteit voor de duur van de overeenkomst een kwartaalbijdrage per aansluiting aan Collectief Belang is verschuldigd, gebaseerd op het gemiddeld jaarvolume van zowel levering als teruglevering, conform een in artikel 7 opgenomen tabel. Ook is [gedaagden] aan Collectief Belang op grond van artikel 7 een bedrag aan (voor de leverancier bestemd) vastrecht verschuldigd.

2.8.

In de algemene voorwaarden staat verder onder meer het volgende:

“ARTIKEL 3. VOLMACHT

1. Door ondertekening van het deelnameformulier verleent Deelnemer Collectief Belang voor de duur van de Overeenkomst een volmacht om namens hem Energie- en Leveranciersovereenkomsten met een Leverancier te sluiten, alsmede de huidige Energieovereenkomst van Deelnemer bij de huidige Leverancier op te zeggen en relevante informatie op te vragen bij netbeheerders, energieleveranciers, meetbedrijven en adviseurs.

2. De volmacht gaat in vanaf de datum van ondertekening van het deelnameformulier.

3. De volmacht is tussentijds opzegbaar; de Energieovereenkomst(en) niet. Indien Deelnemer de volmacht tussentijds opzegt, dan blijft Deelnemer voor de overeengekomen duur gebonden aan de Energieovereenkomst(en). Indien Deelnemer de volmacht tussentijds opzegt en Collectief Belang nog niet voor de gehele duur van de Overeenkomst voor Deelnemer Energieovereenkomsten heeft afgesloten, dan is sprake van een voortijdige beëindiging van de Overeenkomst met Collectief Belang en is Deelnemer voor de resterende duur van de Overeenkomst aan Collectief Belang een vergoeding verschuldigd conform artikel 11 lid 5. Dit bedrag is onmiddellijk opeisbaar.

ARTIKEL 4. TOTSTANDKOMING VAN ENERGIEOVEREENKOMSTEN

1. Collectief Belang bundelt de gezamenlijke gas- en elektriciteitsbehoefte van alle Deelnemers en tracht vervolgens tegen een gunstig tarief en onder gunstige voorwaarden een nieuwe Energieovereenkomst ten behoeve van de betreffende Deelnemer(s) te sluiten.

(…)

ARTIKEL 11. DUUR VAN DE OVEREENKOMST EN BEËINDIGING

1. De Overeenkomst wordt aangegaan voor de in de Overeenkomst vermelde/geselecteerde periode en kan tussentijds niet worden beëindigd.

(…)

5. Indien Deelnemer een door haar afgegeven machtiging aan Collectief Belang, dan wel een Energieovereenkomst die op basis van de machtiging door bemiddeling van Collectief Belang met een Leverancier tot stand is gekomen, geheel of gedeeltelijk annuleert c.q. (voortijdig) opzegt c.q. beëindigt, dan zijn de op dat moment nog openstaande, alsmede de gedurende de resterende duur van de contractperiode verschuldigde vergoedingen uit hoofde van de Overeenkomst van Collectief Belang op Deelnemer onmiddellijk opeisbaar met inachtneming van een jaarlijkse indexatie van 2% vanaf de datum van de Overeenkomst. Daarnaast is Collectief Belang gerechtigd een bedrag aan Deelnemer in rekening te brengen voor de gemiste inkoopvolumes gedurende de resterende contractperiode en de schade die voortkomt uit het voortijdig verlaten van het collectief. Dit bedrag wordt berekend door het gemiddeld jaarvolume van zowel levering als teruglevering in kWh elektriciteit en/of in m3 gas te vermenigvuldigen met de resterende contractperiode en een tarief van €0,0375 per kWh voor elektriciteit en €0,1750 per m3 voor gas, met een minimum van €150,00 per aansluiting per niet uitgediend jaar van de Overeenkomst. Dit bedrag is eveneens onmiddellijk opeisbaar. (…)

6. Collectief Belang is bevoegd de Overeenkomst met onmiddellijke ingang schriftelijk te ontbinden en aan Deelnemer alle verschuldigde bedragen, als vermeld in lid 5 van dit artikel, als direct opeisbaar in rekening te brengen, indien:

a. Deelnemer zijn verplichtingen uit de Energieovereenkomst niet (tijdig) of niet behoorlijk nakomt;

(…)”

2.9.

Collectief Belang heeft op 22 december 2023 met ingang van 1 januari 2024 voor de zes aansluitingen van [gedaagden] energieleveringscontracten afgesloten bij energieleverancier Nieuwe Stroom. Het gaat om dynamische of variabele energieleveringscontracten. De contracten van Nieuwe Stroom kunnen op ieder moment kosteloos worden opgezegd met een opzegtermijn van een maand.

2.10.

In oktober 2025 heeft [naam] aan Collectief Belang te kennen gegeven dat hij één (elektriciteits)aansluiting uit het collectief wil halen. Collectief Belang heeft daarop geantwoord dat als [gedaagden] deze aansluiting met ingang van 1 januari 2026 bij een andere partij wil onderbrengen, [gedaagden] dan wegens contractbreuk een contractuele boete van € 6.455,17 (exclusief btw) aan Collectief Belang zal moeten betalen.

2.11.

Na verdere correspondentie heeft [naam] per e-mail van 30 oktober 2025 het volgende aan Collectief Belang bericht:

“Ik heb begrepen dat het helemaal niet kan dat bij een dynamisch contract zoveel boete gerekend kan worden.

Ik wil gewoon boete vrij deze aansluiting opzeggen. Per 1-01-2026 en graag een bevestiging daarvan ontvangen per omgaande.

Ik wil graag de machtiging ook intrekken mochten jullie hierboven geen medewerking aan kunnen verlenen. Want dan is gewoon een stukje vertrouwen weg.”

2.12.

Collectief Belang heeft daarop per e-mail van 30 oktober 2025 het volgende aan [naam] geantwoord:

“Het klopt dat er geen boete in rekening wordt gebracht vanuit de energieleverancier bij het beëindigen van een dynamisch contract, ervan uitgaande dat de opzegtermijn van een maand (soms minder) gerespecteerd wordt. Het gaat echter om de overeenkomst die je met ons hebt. Conform de voorwaarden van die overeenkomst brengen wij bij contractbreuk de boete in rekening zoals ik je die heb voorgelegd. (…) ”

2.13.

[gedaagden] heeft per e-mail van 14 november 2025 aan Collectief Belang bericht dat [gedaagden] de aan Collectief Belang verstrekte volmacht per direct opzegt.

2.14.

Collectief Belang heeft de opzegging van de volmacht op 17 november 2025 bevestigd en aangekondigd dat zij een boete aan [gedaagden] zal opleggen wegens contractbreuk.

2.15.

Per e-mail van 20 november 2025 heeft [gedaagden] aan Collectief Belang bericht dat [gedaagden] de energiecontracten voor alle zes de aansluitingen die via Collectief Belang lopen met ingang van 31 december 2025 opzegt. Daarnaast heeft [gedaagden] betwist dat Collectief Belang het recht heeft om aan [gedaagden] een boete op te leggen.

2.16.

Collectief Belang heeft de opzegging van de energiecontracten per e-mail van

1 december 2025 bevestigd. Collectief Belang heeft diezelfde dag een factuur van

€ 85.547,69 (€ 70.700,56 vermeerderd met btw) aan [gedaagden] verstuurd in verband met de voortijdige beëindiging van de overeenkomst van 21 december 2023. Het in rekening gebrachte bedrag van € 85.547,69 bestaat uit:

  • i) een bedrag van € 6.811,77 (inclusief btw) voor de nog resterende contractuele kwartaalbijdragen over het resterende contractjaar 2026, en

  • ii) een bedrag van € 78.736,45 (inclusief btw) ter vergoeding van gemist inkoopvolume, berekend over de resterende contractperiode van één jaar.

2.17.

[gedaagden] heeft bij brief van haar advocaat van 19 januari 2026 betwist dat Collectief Belang aanspraak kan maken op een vergoeding wegens gemist inkoopvolume. Ook schrijft de advocaat van [gedaagden] in zijn brief:

“Cliënte zal u voor de zes aansluitingen de zogenaamde “collectieve bijdrage" betalen voor

de twee resterende kwartalen van 2026, te weten een totaalbedrag van € 2.814,74 exclusief BTW.

(…)

Onder voorbehoud van alle rechten en weren”

2.18.

Het in de brief aangekondigde bedrag van € 3.405,83 (inclusief btw) is aan Collectief Belang betaald. Verdere betalingen zijn niet gedaan.

3 Het geschil

In conventie

3.1.

Collectief Belang vordert – zakelijk weergegeven en na wijziging van eis – dat de rechtbank bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:

i. voor zover de rechtbank vóór 1 januari 2027 een (eind)vonnis wijst: de overeenkomst van 21 december 2023 ontbindt, primair op basis van artikel 11 lid 6 van de Algemene voorwaarden, subsidiair op basis van artikel 6:265 van het Burgerlijk Wetboek (BW),

of, indien de rechtbank na 1 januari 2027 een (eind)vonnis wijst: voor recht verklaart dat [gedaagden] door het opzeggen van de overeenkomst met Collectief Belang op grond van artikel 3 lid 3 van de algemene voorwaarden gehouden is met Collectief Belang af te rekenen conform het bepaalde in artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden, en door zulks te weigeren toerekenbaar is tekortgeschoten in de nakoming van de op [gedaagden] rustende verplichtingen uit de overeenkomst en aldus gehouden is de hierna onder ii en iii genoemde bedragen te voldoen;

[gedaagden] hoofdelijk veroordeelt tot betaling aan Collectief Belang van een bedrag van € 85.547,69, te vermeerderen met (primair) de contractuele rente van 1% per maand, althans (subsidiair) met de wettelijke handelsrente, te rekenen vanaf de dag dat voormeld bedrag opeisbaar werd, althans vanaf de dag van dagvaarding;

[gedaagden] hoofdelijk veroordeelt tot betaling aan Collectief Belang van een bedrag van € 1.630 ter vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dag van dagvaarding;

[gedaagden] hoofdelijk veroordeelt tot betaling van de proceskosten van Collectief Belang, waaronder begrepen het salaris van de advocaat dat tot en met het uitbrengen van de dagvaarding € 2.050 bedraagt en wat vermeerderd moet worden met de na het uitbrengen van de dagvaarding nog door Collectief Belang te maken kosten van rechtskundige bijstand, alsmede met de nakosten, en met vermeerdering van de wettelijke rente indien de kosten niet binnen twee dagen na betekening van dit vonnis zijn voldaan.

3.2.

Collectief Belang legt daaraan – samengevat – het volgende ten grondslag. [gedaagden] heeft de op 21 december 2023 verstrekte (nieuwe) machtiging voor de duur van drie jaar op 14 november 2025 (voortijdig) ingetrokken. Hiermee heeft [gedaagden] in strijd gehandeld met het bepaalde in artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden. [gedaagden] is in verzuim geraakt. Als gevolg hiervan is Collectief Belang op grond van artikel 11 lid 6 van de algemene voorwaarden gerechtigd ontbinding van de overeenkomst te vorderen. Daarnaast is [gedaagden] gehouden de door Collectief Belang geleden schade te vergoeden, primair op grond van artikel 11 lid 5 en 6 van de algemene voorwaarden, subsidiair op grond van artikel 6:277 BW. De te vergoeden schade bestaat uit het positieve contractbelang, dat is uitgewerkt in artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden en bedraagt € 85.547,69.

3.3.

[gedaagden] voert verweer dat strekt tot afwijzing van de vordering met veroordeling van Collectief Belang in de proceskosten, vermeerderd met de nakosten en wettelijke rente.

3.4.

Op de standpunten van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

In reconventie

3.5.

[gedaagden] vordert – zakelijk weergegeven – dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad Collectief Belang veroordeelt tot betaling van € 3.405,83, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de datum van dit vonnis, en met veroordeling van Collectief Belang in de proceskosten en de nakosten, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 14 dagen na de datum van dit vonnis.

3.6.

[gedaagden] legt daaraan – samengevat – het volgende ten grondslag. [gedaagden] betwist in de eerste plaats dat op 21 december 2023 een nieuwe driejarige overeenkomst met Collectief Belang is gesloten. Voor zover wordt geoordeeld dat een nieuwe overeenkomst voor drie jaar is gesloten waarop de algemene voorwaarden van toepassing zijn, geldt dat:

  1. die algemene voorwaarden op grond van artikel 6:233, aanhef en onder b van het Burgerlijk Wetboek (‘BW’) vernietigbaar zijn, omdat de algemene voorwaarden niet vooraf of uiterlijk bij het sluiten van de overeenkomst van 21 december 2023 aan [gedaagden] zijn verzonden;

  2. de algemene voorwaarden, meer in het bijzonder de artikelen 7, 8 en 11, op grond van artikel 6:233, aanhef en onder a BW, vernietigbaar zijn, omdat deze bedingen onredelijk bezwarend zijn voor [gedaagden];

  3. subsidiair, voor zover [gedaagden] geen beroep kan doen op de vernietigingsgronden van artikel 6:233 BW, geen toepassing kan worden gegeven aan de artikelen 7, 8 en 11 van de algemene voorwaarden, omdat dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (artikel 6:248 lid 2 BW);

  4. meer subsidiair: de billijkheid vereist dat enig op grond van (het als boetebeding kwalificerende) artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden verschuldigd geldbedrag op grond van artikel 6:94 lid 1 BW moet worden gematigd tot nihil.

Voor zover een van deze beroepen wordt gehonoreerd, geldt dat het door [gedaagden] (onder voorbehoud van rechten en weren) betaalde bedrag van € 3.405,83 onverschuldigd is betaald. [gedaagden] vordert dit terug op grond van artikel 6:203 BW.

3.7.

Collectief Belang voert verweer dat strekt tot afwijzing van de vordering met veroordeling van [gedaagden] in de proceskosten.

3.8.

Op de standpunten van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

4 De beoordeling

In conventie

Beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid

4.1.

Collectief Belang heeft een vordering tot vergoeding van € 85.547,69 tegen [gedaagden] ingesteld wegens voortijdige beëindiging van de overeenkomst van 21 december 2023. Collectief Belang beroept zich ter onderbouwing van haar vordering op artikel 11 lid 5 van de toepasselijke algemene voorwaarden.

4.2.

Tussen partijen is onder meer in geschil of [gedaagden] aan de (driejarige) overeenkomst van 21 december 2023 is gebonden ([gedaagden] betwist dat zij deze heeft ondertekend/gesloten). Ook is in geschil of de algemene voorwaarden vernietigbaar zijn, vanwege het ontbreken van tijdige terhandstelling of het onredelijk bezwarende karakter van (met name) het in artikel 11 lid 5 opgenomen beding. De rechtbank laat die vragen in het midden omdat Collectief Belang zich, gezien de omstandigheden van dit geval, niet op artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden mag beroepen. De rechtbank komt tot dit oordeel op grond van het volgende.

4.3.

[gedaagden] heeft zich beroepen op artikel 6:248 lid 2 BW. Daarin is bepaald dat een tussen partijen als gevolg van een overeenkomst geldende regel niet van toepassing is, voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. Voor de vraag of een beroep op een beding naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, komt het aan op alle omstandigheden van het geval, zoals de aard en de verdere inhoud van de overeenkomst waarin het beding voorkomt, de maatschappelijke positie en onderlinge verhouding van partijen, de wijze waarop het beding tot stand is gekomen en de mate waarin de wederpartij zich de strekking van het beding bewust is geweest. Ook feiten en omstandigheden die zich na de contractsluiting hebben voorgedaan kunnen worden meegewogen, zoals de wijze waarop de overeenkomst is uitgevoerd.

4.4.

De rechtbank stelt voorop dat partijen op 21 december 2023 een overeenkomst voor de duur van drie jaar hebben gesloten. In de overeenkomst is aan Collectief Belang een volmacht verstrekt om voor de contractperiode energieleveringscontracten voor [gedaagden] af te sluiten. In artikel 11 van de algemene voorwaarden is bepaald dat [gedaagden] de overeenkomst niet tussentijds kan opzeggen (lid 1) en dat [gedaagden] bij voortijdige intrekking van de volmacht alle (dan onmiddellijk opeisbare) verschuldigde kwartaalbijdragen over de resterende contractperiode aan Collectief Belang dient te betalen, alsmede een (forfaitair berekende) vergoeding van in dit geval € 85.547,69 voor gemiste inkoopvolumes over de resterende contractperiode en schade die voortkomt uit het voortijdig verlaten van het collectief (lid 5).

4.5.

De rechtbank merkt allereerst op dat het deelnameformulier niets vermeldt over de bovengenoemde voorwaarden ten aanzien van (de gevolgen van) voortijdige beëindiging van de overeenkomst. Deze voorwaarden zijn alleen opgenomen in artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden, die (onder meer maar niet alleen vanwege de lettergrootte) vrij moeilijk leesbaar zijn. Die algemene voorwaarden zijn eenzijdig opgesteld door Collectief Belang. Niet gesteld of gebleken is dat Collectief Belang [gedaagden] voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomsten van 20 juni 2023 of 21 december 2023 nader op de in artikel 11 gestelde regels omtrent tussentijdse beëindiging (inclusief verschuldigdheid van een – forse – vergoeding) heeft gewezen. Het voert naar het oordeel van de rechtbank dan ook niet te ver om aan te nemen dat [gedaagden] zich bij het sluiten van de overeenkomst niet bewust is geweest van de inhoud en de exacte implicaties van artikel 11 lid 5.

4.6.

Van belang is verder dat [gedaagden] op grond van (artikel 7 bij de algemene voorwaarden van) de overeenkomst gedurende drie jaar een bijdrage van € 5.400 (exclusief btw) per jaar aan Collectief Belang diende te betalen. Collectief Belang stelt dat zij als tegenprestatie voor deze bijdrage – die bedoeld zou zijn om kosten te dekken – onder meer het opzeggen en afsluiten van energieleveringscontracten voor haar klanten regelt en op dagelijkse basis de energiemarkt voor haar klanten monitort, om “du moment” dat zij vermoedt dat dit in het belang van of in overeenstemming met de wensen van de klant is en binnen haar volmacht valt, een nieuw energiecontract af te sluiten. Collectief Belang presenteert zich daarnaast als inkoopcollectief. Zij heet “Collectief Belang’ en in artikel 4 lid 1 van haar algemene voorwaarden staat dat zij de gezamenlijke gas- en elektriciteitsbehoefte van alle deelnemers bundelt en vervolgens tracht tegen een gunstig tarief een energieleveringscontract voor haar deelnemers af te sluiten. In artikel 7 van de algemene voorwaarden staat verder dat [gedaagden] de kwartaalbijdrage betaalt voor ‘deelname aan het inkoopcollectief van gas en elektriciteit’. [gedaagden] mag dan ook verwachten dat zij door deelname aan het inkoopcollectief van Collectief Belang ook een bepaald prijsvoordeel krijgt. Collectief Belang betwist dit laatste ook niet. Collectief Belang heeft ter zitting toegelicht dat zij door onderhandelingen met leveranciers voor goede tarieven kan zorgen. Dat dit in dit geval ook daadwerkelijk het geval was is en dat [gedaagden] een prijsvoordeel heeft genoten doordat Collectief Belang energiecontracten voor haar heeft afgesloten, is door Collectief Belang – na betwisting door [gedaagden] – op geen enkele wijze onderbouwd en inzichtelijk gemaakt.

4.7.

Aldus staat niet vast dat Collectief Belang tijdens de (tweejarige) periode van uitvoering van de overeenkomst het collectieve inkoopvoordeel heeft geleverd, dat [gedaagden] wel mocht verwachten, en waarvoor [gedaagden] (mede) gedurende twee jaren een bijdrage van in totaal € 10.800 (exclusief btw) aan Collectief Belang heeft betaald. Dat Collectief Belang als tegenprestatie voor die ontvangen bijdragen meer heeft gedaan dan het opzeggen van de bestaande energieleveringscontracten van [gedaagden] en het eenmalig afsluiten van nieuwe dynamische energieleveringscontracten bij Nieuwe Stroom, kan bij gebrek aan onderbouwing niet worden vastgesteld. Toepassing van artikel 11 lid 5 leidt er bovendien toe dat [gedaagden] die dynamische energieleveringscontracten – die op grond van de contractvoorwaarden met de energieleverancier op elk moment boetevrij opzegbaar zijn – nu niet boetevrij kon opzeggen, omdat zij in geval van opzegging immers een (hoge) vergoeding aan Collectief Belang verschuldigd zou zijn. [gedaagden] lijkt daarmee in een nadeligere positie te hebben verkeerd dan waarin zij zou hebben verkeerd wanneer zij zonder tussenkomst van Collectief Belang een dynamisch energieleveringscontract rechtstreeks met Nieuwe Stroom had gesloten. Het door Collectief Belang aangevoerde tegenargument dat Collectief Belang voor het resterende contractjaar een ander energieleveringscontract voor [gedaagden] had kunnen afsluiten, komt de rechtbank niet valide voor. Dat zou immers inhouden dat [gedaagden] nog een jaar zou moeten blijven betalen voor een inkoopcollectief, terwijl niet vaststaat dat zij daarvan een collectief inkoopvoordeel heeft gehad.

4.8.

Van belang is ten slotte dat artikel 11 lid 5 bij voortijdige beëindiging van de overeenkomst een gefixeerde schadevergoeding in rekening brengt voor ‘gemiste inkoopvolumes’ en ‘toegebrachte schade aan het collectief’. Collectief Belang heeft hierover ter zitting in algemene zin toegelicht dat zij afspraken met leveranciers maakt over onder te brengen volumes. Collectief Belang blijkt hiervoor een provisie van de leveranciers te ontvangen. Als grote volumes worden weggetrokken uit het collectief, dan rekent de leverancier vanwege contractbreuk hogere tarieven, wat op collectief niveau, tot een behoorlijke schadepost kan leiden, aldus Collectief Belang. Ook mist Collectief Belang dan inkomsten (provisie) over de resterende contractperiode. In dit geval heeft Collectief Belang alleen maandelijks boetevrij opzegbare energieleveringscontracten bij Nieuwe Stroom afgesloten. Van een collectieve inkoopkorting of een collectief prijsvoordeel is hierbij niet gebleken. De rechtbank ziet niet in hoe een voortijdig vertrek van [gedaagden] in dit geval ertoe leidt dat het collectief (de andere deelnemers) schade lijdt. Collectief Belang heeft het bestaan van zulke collectieve schade verder ook niet onderbouwd. In de hoogte van de provisie die Collectief Belang van energieleveranciers blijkt te ontvangen is desgevraagd geen inzicht gegeven.

4.9.

De rechtbank is van oordeel dat het onder de voornoemde omstandigheden en gezien de wanverhouding tussen de door Collectief Belang gevorderde vergoeding (€ 85.547,69) in relatie tot de hoogte van de verschuldigde kwartaalbijdragen over de resterende contractsperiode (€ 5.400), naar redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, indien Collectief Belang jegens [gedaagden] een beroep op artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden kan doen. Dat geldt voor zowel de boete (wegens gemiste inkoopvolumes en schade aan het collectief) als voor de verschuldigde kwartaalbijdragen over het resterende contractjaar. [gedaagden] moet de overeenkomst na twee jaren (waarin zij al meer dan € 10.000 (exclusief btw) voor een inkoopcollectief heeft betaald terwijl niet is onderbouwd dat een inkoopvoordeel is geleverd) zonder verdere nabetaling kunnen beëindigen.

Slotsom

4.10.

Collectief Belang stelt (onder 20 en 21 van de dagvaarding) dat sprake is van wanprestatie (uitsluitend) vanwege handelen in strijd met artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden. Uit het voorgaande volgt dat Collectief Belang zich niet op dit artikel kan beroepen, zodat de vordering op deze grondslag niet kan worden toegewezen. Er is dus geen grond voor ontbinding en evenmin voor veroordeling tot betaling van schadevergoeding. De vorderingen van Collectief Belang zullen dan ook worden afgewezen.

Proceskosten

4.11.

Collectief Belang dient als de in het ongelijk gestelde partij de proceskosten (inclusief nakosten) te betalen. De proceskosten van [gedaagden] worden begroot op

€ 5.852 (€ 3.083,- aan griffierecht, € 2.580,- aan salaris advocaat (2 punten x tarief IV) en € 189,- aan nakosten, plus de eventuele verhoging zoals vermeld in de beslissing). De wettelijke rente over de proceskosten zal worden toegewezen zoals gevorderd.

In reconventie

4.12.

[gedaagden] heeft na de beëindiging van de overeenkomst van

21 december 2023 nog een bedrag van 3.405,83 aan Collectief Belang betaald, ter voldoening van kwartaalbijdragen over de eerste twee kwartalen van 2026. De betaling is gedaan onder voorbehoud van rechten en weren.

4.13.

Uit de beoordeling in conventie volgt dat in elk geval het beroep van [gedaagden] op artikel 6:248 lid 2 BW slaagt. Collectief Belang kon jegens [gedaagden] geen toepassing geven aan artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden. Dat betekent dat [gedaagden] voor het jaar 2026 geen verder vergoedingsplicht jegens Collectief Belang had. Het betaalde bedrag van € 3.405,83 is daarmee zonder grondslag betaald en dient op grond van artikel 6:203 BW aan [gedaagden] te worden terugbetaald. De rechtbank zal Collectief Belang daartoe veroordelen. De wettelijke rente wordt toegewezen zoals gevorderd.

4.14.

Als de in het ongelijk gestelde partij wordt Collectief Belang veroordeeld in de proceskosten in reconventie. Gezien de uiterst beperkte omvang van het geschil in reconventie (in feite is het niet meer dan een gevolgtrekking van de in conventie gevorderde verweren), worden de proceskosten in reconventie aan de kant van [gedaagden] begroot op nihil.

5 De beslissing

De rechtbank:

In conventie

5.1.

wijst de vorderingen van Collectief Belang af;

5.2.

veroordeelt Collectief Belang in de proceskosten van [gedaagden] van € 5.852, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98 plus de kosten van betekening als niet tijdig aan de veroordelingen wordt voldaan en het vonnis daarna wordt betekend;

5.3.

veroordeelt Collectief Belang tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald;

5.4.

verklaart dit vonnis wat de veroordelingen betreft uitvoerbaar bij voorraad;

In reconventie

5.5.

veroordeelt Collectief Belang tot betaling aan [gedaagden] van een bedrag van € 3.405,83, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW vanaf de datum van dit vonnis tot aan de dag van volledige voldoening;

5.6.

verklaart de bovenstaande veroordeling uitvoerbaar bij voorraad;

5.7.

veroordeelt Collectief Belang in de proceskosten van [gedaagden], begroot op nihil.

Dit vonnis is gewezen door mr. P.M. de Keuning en in het openbaar bij vervroeging uitgesproken op 28 oktober 2026.

2431