Verbintenissenrecht
Eiseres, een inkoopcollectief voor energie en gedaagde, een kweker, hebben een overeenkomst gesloten met een…
Rechtbank Den Haag, 28 oktober 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:32316 · Rechtbank Den Haag · 28 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/civiel-recht/verbintenissenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-32316
Zaakgegevens
Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Den Haag
- Datum uitspraak
- 28 oktober 2026
- Datum publicatie
- 3 november 2026
- Zaaknummer
- C/09/703730 / HA ZA 26-395
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Verbintenissenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. J.L.J.J. Nelissen, mr. A. de Putter
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:32316
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Eiseres, een inkoopcollectief voor energie en gedaagde, een kweker, hebben een overeenkomst gesloten met een driejarige volmacht voor het opzeggen en afsluiten van energieleveringscontracten voor meerdere gas- en elektriciteitsaansluitingen. Tijdens de looptijd van de overeenkomst is gedaagde ten aanzien van een deel van deze aansluitingen zonder medeweten van eiseres overgestapt naar een andere leverancier. Eiseres vordert op basis van de algemene voorwaarden een vergoeding van circa € 58.000. De vordering wordt afgewezen. Schending van artikel 21 Rv. Toepassing van het beding in de algemene voorwaarden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar (artikel 6:248 lid 2 BW).
Uitspraak
RECHTBANK Den Haag
Team handel
Zaak-/rolnummer: C/09/703730 / HA ZA 26/395
Vonnis van 28 oktober 2026
in de zaak van
COLLECTIEF BELANG B.V., te Schoonhoven,
eiseres,
advocaat: mr. J.L.J.J. Nelissen,
tegen
KWEKERIJ ’t KLEINTJE B.V., te Huissen,
gedaagde,
advocaat: mr. A. de Putter.
Partijen worden hierna Collectief Belang en de kwekerij genoemd.
1 De procedure
Het procesdossier bestaat uit de volgende stukken:
- de dagvaarding, met producties;
- de conclusie van antwoord, met producties;
- de namens partijen ter zitting overgelegde pleitaantekeningen.
De mondelinge behandeling van de zaak heeft plaatsgevonden op 7 september 2026. (Vertegenwoordigers van) partijen, bijgestaan door hun advocaten, zijn verschenen en hebben hun standpunten toegelicht. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat ter zitting is besproken.
2 De feiten
Tussen partijen zijn vanaf 2016 – via ondertekening van een deelnameformulier – overeenkomsten gesloten op grond waarvan Collectief Belang gemachtigd is om onder meer contracten voor de kwekerij af te sluiten voor de (terug)levering van gas en/of elektriciteit met (een) door Collectief Belang geselecteerde leverancier(s).
De laatste overeenkomst is gesloten op 27 november 2023, voor de duur van drie jaar (hierna: de overeenkomst). De overeenkomst zag op zes gas- en vijf elektriciteitsaansluitingen (op vijf adressen), die door Collectief Belang voor de kwekerij zijn ondergebracht bij leverancier De Nieuwe Stroom.
Op het door de kwekerij ondertekende deelnameformulier is onder meer vermeld:
“Ondertekening voor akkoord:
- Deelnemer gaat akkoord met de op de achterzijde van dit formulier vermelde algemene voorwaarden.
- Deelnemer gaat akkoord met de eenmalige en maandelijkse bijdrage aan Collectief Belang, welke zijn vermeld in de algemene voorwaarden.”
De kwekerij betaalde Collectief Belang onder de overeenkomst een kwartaalbijdrage van € 330,- (€ 1.320,- per jaar). Daarnaast was de kwekerij maandelijks een bedrag aan (voor de leverancier bestemd) vastrecht verschuldigd van € 420,- (€ 5.040,- per jaar). De hoogte van deze vergoedingen is (volgens artikel 7 van de algemene voorwaarden) gebaseerd op het gemiddeld jaarvolume van (terug)levering. De kwekerij betaalde daarnaast maandelijks verbruikskosten rechtstreeks aan de gas- en elektriciteitsleverancier(s).
In artikel 3 van de algemene voorwaarden (‘Volmacht’) is onder meer bepaald:
“1. Door ondertekening van het deelnameformulier verleent Deelnemer Collectief Belang voor de duur van de Overeenkomst een volmacht om namens hem Energie- en Leveranciersovereenkomsten met een Leverancier te sluiten, alsmede de huidige Energieovereenkomst van Deelnemer bij de huidige Leverancier op te zeggen en relevante informatie op te vragen bij netbeheerders, energieleveranciers, meetbedrijven en adviseurs.
(…)
3. De volmacht is tussentijds opzegbaar; de Energieovereenkomst(en) niet. Indien Deelnemer de volmacht tussentijds opzegt, dan blijft Deelnemer voor de overeengekomen gebonden aan de Energieovereenkomst(en). Indien Deelnemer de volmacht tussentijds opzegt en Collectief Belang nog niet voor de gehele duur van de Overeenkomst voor Deelnemer Energieovereenkomsten heeft afgesloten, dan is sprake van een voortijdige beëindiging van de Overeenkomst met Collectief Belang en is Deelnemer voor de resterende duur van de Overeenkomst aan Collectief Belang een vergoeding verschuldigd conform artikel 11 lid 5. Dit bedrag is onmiddellijk opeisbaar.”
In artikel 11 van de algemene voorwaarden (‘Duur van de overeenkomst en beëindiging’) is onder meer bepaald:
“5. Indien Deelnemer een door haar afgegeven machtiging aan Collectief Belang, dan wel een Energieovereenkomst die op basis van de machtiging door bemiddeling van Collectief Belang met een Leverancier tot stand is gekomen, geheel of gedeeltelijk annuleert c‚q. (voortijdig) opzegt c.q. beëindigt, dan zijn de op dat moment nog openstaande, alsmede de gedurende de resterende duur van
de contractperiode verschuldigde vergoedingen uit hoofde van de Overeenkomst van Collectief Belang op Deelnemer onmiddellijk opeisbaar met inachtneming van een jaarlijkse indexatie van 2%
vanaf de datum van de Overeenkomst. Daarnaast Is Collectief Belang gerechtigd een bedrag aan Deelnemer in rekening te brengen voor de gemiste inkoopvolumes gedurende de resterende contractperiode en de schade die voortkomt uit het voortijdig verlaten van het collectief. Dit bedrag wordt berekend door het gemiddeld jaarvolume van zowel levering als teruglevering in kWh elektriciteit en/of in m3 gas te vermenigvuldigen met de resterende contractperiode en een tarief van € 0,0375 per kWh voor elektriciteit en € 0,1750 per m3 voor gas, met een minimum van € 150,00 per aansluiting per niet uitgediend jaar van de Overeenkomst. Dit bedrag is eveneens onmiddellijk opeisbaar. Verrekening of opschorting zijdens Deelnemer is niet toegestaan. (…)”
Op 16 september 2025 heeft Collectief Belang van leverancier Nieuwe Stroom vernomen dat vier aansluitingen van de kwekerij niet meer actief waren per 1 juli 2025. Per e-mail van 18 september 2025 heeft Collectief Belang aan de kwekerij gevraagd of men bewust is overstapt.
Per e-mail van 25 september 2025 heeft de kwekerij dat bevestigd en als volgt bericht:
“Hallo [naam 1], Ik heb jou dikwijls proberen te bellen ik heb jou geappt, geen antwoordt
Jou collega heeft mijn gebeld maar kan niet goed uitleggen aan mijn wat hij bedoelt.
Wil jij een afspraak maken met mijn graag zelfs,
Maar sommige meters zijn wij idd overstapt.
Tot horens gr. [naam 2]”
Per e-mail van 29 september 2025 heeft Collectief Belang de kwekerij onder meer bericht:
“Het zou kunnen dat ik een aantal oproepen heb gemist vanwege drukte en/of mijn vakantie, maar ik heb er wel voor gezorgd dat mijn collega (…) contact met je hebt opgenomen. Goed plan om in gesprek te gaan, maar dat zal dan gaan over de andere aansluitingen die nog actief zijn via ons. Voor de aansluitingen die geswitcht zijn oftewel niet meer actief zijn via ons zullen jullie een boetefactuur ontvangen conform overeenkomst.”
Per e-mail van 10 oktober 2025 heeft Collectief Belang de kwekerij onder meer bericht:
“Zoals besproken zou ik jullie nog laten weten wat de boete wegens contractbreuk is conform onze algemene voorwaarden. Zie bijgaande berekening. Uit coulance zijn wij bereid om het bedrag af te ronden op € 45.000,- excl btw. Een alternatief wat ik wil voorstellen is het volgende. Indien jullie ons machtigen (periode van minimaal 3 jaar) om jullie aansluitingen met ingang van 01-01-2026 weer te kunnen contracteren bij een leverancier naar onze keuze, dan zijn wij bereid om de boete in het geheel te laten vervallen. Ik zie jullie reactie graag tegemoet. (…)”
Collectief Belang heeft de kwekerij op 28 oktober 2025 een factuur verzonden voor € 58.077,83 (inclusief btw) wegens voortijdige beëindiging van de overeenkomst.
In een e-mail van 30 oktober 2025 van Collectief Belang aan de kwekerij is onder meer vermeld:
“Afgelopen maandag heb ik telefonisch contact gehad met ene [naam 3] die jullie nieuwe
energiecontracten beheert. (…) Hij zou het reëel vinden als wij enkel de resterende kwartaalbijdragen in rekening zouden brengen als boete. Daarop heb ik gezegd dat dat absoluut niet reëel is gezien de boete die wij conform onze algemene voorwaarden in rekening mogen brengen. (…) Wij zijn bereid om de boete te halveren als jullie ons machtigen voor minimaal 3 jaar om energiecontracten namens jullie af te sluiten ná einde contract met de huidige energieleverancier/intermediair, oftewel (als ik het goed heb) vanaf 01-07-2028. Andere optie is dus contracthervatting (minimaal 3 jaar) vanaf 01-01-2026, maar dat is reeds bekend.”
In een e-mail van 6 november 2025 van de kwekerij aan Collectief Belang is onder meer vermeld:
“Ik heb je e-mail ontvangen op 30-10-2025. Sorry, maar op basis van de reactie kan ik hier op dit moment geen keuze in maken. Op dit moment zijn mijn vrouw en ik echt aangeslagen, we kunnen op dit moment niet goed functioneren en slapen hier erg slecht van. (…) We voelen ons opgelicht en we hebben hier wat langer de tijd voor nodig. De boete die jullie doorberekenen is niet eerlijk en dit voelt als pure oplichting. Ook de opmerking die je telefonisch maakte: ‘Welkom in de grote mensenwereld’ voelt respectloos en zo ga je niet met mensen om. (…) We hebben ons vaak afgevraagd waarom wij een kwartaal vergoeding betalen aan jou/Collectief Belang, aangezien er alleen maar fouten zijn gemaakt en er verder niks geregeld wordt vanuit jullie kant.
Eind 2024, begin 2025 heeft jou collega mij erg vaak gebeld (Het voelde erg opdringerig
en het leek op stalken). Hij wilde ons een nieuw contract aanbieden, maar hij wist niet precies om welk contract het ging. Doordat hij ons zo vaak gebeld heeft en begon over onze aflopende
overeenkomst, begonnen wij te twijfelen aan onze overeenkomst. We hebben ook nog contact opgenomen met [naam 1] (Ons contactpersoon), maar helaas zonder succes. Door al deze omstandigheden, hebben wij een keuze gemaakt voor een andere Leverancier met vaste prijzen.
Wanneer jullie schade hebben met jullie kwartaalvergoeding (€ 313,30 per kwartaal), wil
ik dit best vergoeden. Verder heb ik geen opzegvergoeding ontvangen vanuit de
energieleverancier, omdat dit overeenkomst was op de variabele dagmarkt. De
leverancier mag geen boete in rekening brengen, omdat de leverancier geen marktverlies
kan lijden. En nu sturen jullie een boete met enorme kosten gebaseerd op marktverlies, en hier ben
ik het niet mee eens. (…) ik sta open voor een gesprek om tot een oplossing te komen op een eerlijke manier. (…)”
Nadat vervolgens nog tussen de advocaten van partijen is gecorrespondeerd, is Collectief Belang de onderhavige procedure gestart.
3 Het geschil
Collectief Belang vordert – samengevat – dat de rechtbank bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, de overeenkomst ontbindt en de kwekerij veroordeelt tot betaling van € 58.077,83, dan wel een door de rechtbank te bepalen bedrag, te vermeerderen met de contractuele rente van 1% per maand dan wel de wettelijke rente, € 1.355,- aan buitengerechtelijke kosten en de proceskosten.
Collectief Belang heeft daaraan ten grondslag gelegd dat de kwekerij wanprestatie heeft gepleegd jegens Collectief Belang door in strijd met artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden te handelen. Als gevolg daarvan is Collectief Belang op grond van artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden gerechtigd ontbinding van de overeenkomst te vorderen. Daarnaast is de kwekerij gehouden de door Collectief Belang geleden schade te vergoeden, primair ingevolge het bepaalde in artikel 11 lid 5 en 6 van de algemene voorwaarden, subsidiair op grond van artikel 6:277 BW. De omvang van het positieve contractsbelang is uitgewerkt in artikel 16.5 van de algemene voorwaarden en bedraagt in beide gevallen
€ 58.077,83.
De kwekerij voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vorderingen, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling in de proceskosten.
Op de standpunten van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
4 De beoordeling
Schending artikel 21 Rv
De advocaat van Collectief Belang heeft in de dagvaarding (onder 18) geciteerd uit een aan de advocaat van de kwekerij verzonden brief van 29 januari 2026:
“Ook hier slaat u de plank mis. Anders dan u stelt ontvangt cliënte namelijk geen beloning van twee partijen. (…) Er worden dus geen twee heren bediend, maar uitsluitend uw cliënte.”
In de ter zitting overgelegde pleitaantekeningen is – in afwijking daarvan – vermeld:
“Collectief Belang heeft nooit gesteld dat zij geen provisie van NieuweStroom ontvangt.”
Uit een kort voor de zitting door Collectief Belang overgelegde productie (21) – waarin de directeur van Collectief Belang in een schrijven van zes pagina’s zijn commentaar op de conclusie van antwoord uiteenzet – volgt dat Collectief Belang provisie krijgt van de energieleverancier(s) en daarmee dus wel degelijk een beloning of vergoeding van zowel de kwekerij (in de vorm van een kwartaalbijdrage) als de energieleverancier ontvangt. Dat Collectief Belang provisie van de leverancier(s) ontvangt, is ter zitting bevestigd.
Met de mededeling in de dagvaarding (en in de onder 4.1 bedoelde brief) dat Collectief Belang geen beloning van de energieleverancier ontvangt heeft de advocaat van Collectief Belang de wederpartij maar ook de rechtbank op een essentieel punt onjuist geïnformeerd. Dat vindt de rechtbank zeer kwalijk. Bovendien is de opmerking in de pleitaantekeningen waarin wordt ontkend dat is gezegd dat Collectief Belang geen provisie van de energieleverancier ontvangt, opnieuw onjuist.
Artikel 21 Rv is ingevoerd als uitvloeisel van een al langer bestaande ontwikkeling waarin van procespartijen wordt verlangd dat zij zich (in elk stadium van de procedure) onthouden van onwaarheid en onvolledigheid. Aan schending daarvan kan de rechtbank de gevolgen verbinden die zij geraden acht. De waarheids- en volledigheidsplicht geldt gedurende de gehele procedure. De rechtbank is van oordeel dat door het onjuist voorlichten in de dagvaarding sprake is van een zodanig ernstige schending van de waarheidsplicht, dat de vordering reeds hierom moet worden afgewezen. Deze schending betreft immers essentiële feiten die van wezenlijk belang zijn voor de beoordeling van de gegrondheid van de vordering van Collectief Belang. Voor het minder streng sanctioneren is in dit geval geen plaats. De wederpartij is door zo laat in de procedure pas mee te delen dat provisie van (een) energieleverancier(s) wordt ontvangen in haar verdediging geschaad. Overigens heeft Collectief Belang ter zitting desgevraagd ook geen inzicht willen verschaffen in de hoogte van de ontvangen provisie zodat volstrekt onduidelijk blijft hoe die provisie zich verhoudt tot de gevorderde schadevergoeding. De rechtbank verbindt aan voornoemde schending van artikel 21 Rv in dit geval – in het licht van de aard en ernst van de schending van de waarheids- en volledigheidsplicht en de overige omstandigheden van het geval – de sanctie van afwijzing van de vordering.
Beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid
Ook indien dat anders was, zou de vordering niet worden toegewezen. De rechtbank overweegt daarover het volgende.
Tussen partijen is onder meer in geschil of (overgelegde versie van) de algemene voorwaarden waarop Collectief Belang zich beroept van toepassing zijn en/of vernietigbaar zijn. De rechtbank laat die vragen in het midden omdat Collectief Belang zich, gezien de omstandigheden van dit geval, niet op artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden mag beroepen. De rechtbank komt tot dit oordeel op grond van het volgende.
De kwekerij heeft zich beroepen op artikel 6:248 lid 2 BW. Daarin is bepaald dat een tussen partijen als gevolg van een overeenkomst geldende regel niet van toepassing is, voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn.
Bij art. 6:248 lid 2 BW gaat het om de vraag of de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid aan een beroep op een contractueel beding in de weg staat. Het antwoord op die vraag hangt af van alle omstandigheden, zoals de aard en de verdere inhoud van de overeenkomst waarin het beding voorkomt, de maatschappelijke positie en onderlinge verhouding van partijen, de wijze waarop het beding tot stand is gekomen, de mate waarin de wederpartij zich de strekking van het beding bewust is geweest en de zwaarte van de schuld (ter zake van het veroorzaken van de desbetreffende schade) mede in verband met de aard en de ernst van de bij enige gedraging betrokken belangen. Anders dan bij artikel 6:233 onder a BW zijn niet slechts feiten en omstandigheden ten tijde van de contractsluiting van belang.
Vast staat dat de kwekerij voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst niet is geïnformeerd over de financiële gevolgen van tussentijdse opzegging van de overeenkomst met Collectief Belang. Het voert naar het oordeel van de rechtbank niet te ver om in ieder geval te concluderen dat de kwekerij zich gedurende de overeenkomst(en) met Collectief Belang en daaraan voorafgaand in het geheel niet bewust is geweest van – de impact van – (artikel 11 lid 5 van) de algemene voorwaarden en dat Collectief Belang haar daarop evenmin heeft gewezen. Gesteld noch gebleken is dat op enig moment over de algemene voorwaarden is gesproken, ook niet in de e-mail van 23 november 2023 (productie 21.2 van Collectief Belang) waarin Collectief Belang de kwekerij heeft geïnformeerd over ‘de belangrijke punten’ voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst. Daarin is niets vermeld over algemene voorwaarden of verschuldigdheid van een (hoge) vergoeding bij tussentijdse opzegging van de overeenkomst met Collectief Belang.
Ook is voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst niet kenbaar gemaakt dat Collectief Belang een eigen (financieel) belang bij totstandkoming en instandhouding van de rechtsverhouding tussen de kwekerij en de energieleverancier(s) blijkt te hebben. Terwijl de kwekerij een dynamisch contract met Nieuwe Stroom had dat op ieder moment zonder boete bij de energieleverancier kon worden beëindigd. De kwekerij is nooit geïnformeerd over het bestaan van een provisie en de verhouding tussen Collectief Belang en de energieleveranciers. Enig inzicht in de hoogte van de provisie (over de resterende contractsperiode) is (ter zitting) ook niet verschaft en evenmin is de stelling dat de provisie bij alle leveranciers nagenoeg hetzelfde is onderbouwd. Ook is op geen enkele wijze geconcretiseerd en inzichtelijk gemaakt waarin het (financiële) voordeel van de klant is gelegen wanneer een overeenkomst met Collectief Belang wordt afgesloten en waarom dat voordeel opweegt tegen het nadeel van het (ook bij een variabel of dynamisch contract met de energieleverancier) gebonden zijn aan een overeenkomst met Collectief Belang voor een periode van in dit geval drie jaren, waarbij kwartaalbijdragen verschuldigd zijn en in geval van opzegging een hoge vergoeding.
Gegeven deze omstandigheden en gezien de hoogte van de door Collectief Belang gevorderde vergoeding (€ 58.077,83) in relatie tot de hoogte van de verschuldigde kwartaalbijdragen over de resterende contractsperiode (hooguit € 1.980,-), is de rechtbank van oordeel dat Collectief Belang zich naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet op artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden kan beroepen bij tussentijdse beëindiging van de overeenkomst. Wat er ook zij van de vraag of de bepaling al dan niet van toepassing is geworden, komt Collectief Belang in dit geval daarop geen beroep toe.
Slotsom
Collectief Belang stelt (onder 21 en 22 van de dagvaarding) dat sprake is van wanprestatie (uitsluitend) vanwege handelen in strijd met artikel 11 lid 5 van de algemene voorwaarden. Uit het voorgaande volgt dat Collectief Belang zich niet op dit artikel kan beroepen, zodat de vordering op deze grondslag niet kan worden toegewezen. Er is dus geen grond voor ontbinding en evenmin voor veroordeling tot betaling van schadevergoeding. De vorderingen van Collectief Belang zullen dan ook worden afgewezen.
Proceskosten
Collectief Belang dient als de in het ongelijk gestelde partij de proceskosten (inclusief nakosten) te betalen. De proceskosten van de kwekerij worden begroot op
€ 5.977,57 (€ 125,57 wegens kosten dagvaarding, € 3.083,- aan griffierecht, € 2.580,- aan salaris advocaat, 2 punten x tarief IV en € 189,- aan nakosten, plus de eventuele verhoging zoals vermeld in de beslissing). De wettelijke rente over de proceskosten zal worden toegewezen zoals gevorderd.
5 De beslissing
De rechtbank:
wijst de vorderingen van Collectief Belang af;
veroordeelt Collectief Belang in de proceskosten van de kwekerij van € 5.977,57, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,- plus de kosten van betekening als niet tijdig aan de veroordelingen wordt voldoen en het vonnis daarna wordt betekend;
veroordeelt Collectief Belang tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald;
verklaart dit vonnis wat de veroordelingen betreft uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. P.M. de Keuning en in het openbaar uitgesproken op
28 oktober 2026.