Poging tot doodslag. Steken met mes in buik slachtoffer. Gevangenisstraf 12 maanden, waarvan 6…

Opgave van bewijsmiddelen

De rechtbank zal voor het primaire feit met een opgave van bewijsmiddelen, als genoemd in artikel 359, derde lid, van het Wetboek van Strafvordering volstaan. De verdachte heeft dit bewezen verklaarde feit bekend en daarna niet anders verklaard.

De officier van justitie heeft met betrekking tot dit feit eveneens gerekwireerd tot bewezenverklaring.

Wanneer hierna wordt verwezen naar een proces-verbaal, wordt - tenzij anders vermeld - bedoeld een ambtsedig proces-verbaal, opgemaakt in de wettelijke vorm door (een) daartoe bevoegde opsporingsambtena(a)r(en). Wanneer hierna wordt verwezen naar dossierpagina’s, betreft dit de pagina’s van het proces-verbaal met het nummer PL1500-2023168084, van de politie eenheid Den Haag, district Den Haag-Zuid, met bijlagen (doorgenummerd pagina 1 t/m 123).

De rechtbank gebruikt de volgende bewijsmiddelen:

De bewezenverklaring

De rechtbank is met betrekking tot het primair ten laste gelegde feit van oordeel dat dit feit wettig en overtuigend is bewezen.

De rechtbank verklaart ten laste van de verdachte bewezen dat:

hij op 3 juni 2023 te ’s-Gravenhage ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om [benadeelde] opzettelijk van het leven te beroven, die [benadeelde] met een mes in de buik heeft gestoken, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid.

Het standpunt van de verdachte

De verdachte heeft zich tijdens zijn verhoren bij de politie en rechter-commissaris op het standpunt gesteld dat hij uit zelfverdediging heeft gehandeld. De rechtbank begrijpt de verklaringen van de verdachte zo, dat hij een beroep doet op noodweer(exces).

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de verdachte geen geslaagd beroep op noodweer(exces) toekomt.

Het oordeel van de rechtbank

Uit de verklaringen en stukken in het dossier acht de rechtbank de volgende feiten en omstandigheden relevant.

Op 3 juni 2023 vond een incident plaats aan de [adres 2] . De politie trof in die woning een slachtoffer aan met een steekwond in zijn buik waar een deel van een orgaan uit kwam. Enkele uren later meldde zich een persoon op het hoofdbureau van de politie om zichzelf aan te geven. Dit bleek verdachte [verdachte] te zijn.

De verdachte verklaarde in de woning op bezoek te zijn geweest bij [getuige] , die voor hem een drugsdealer zou bellen voor een bolletje. Toen de (vermeende) dealer even later aan de deur kwam, ontstond er tussen hem en de verdachte een woordenwisseling. De verdachte verklaart hierover: Hij zei dat ik iedere keer zo'n grote bek had en dat ik mijn mond moest houden want, dan anders zou hij mij de volgende keer neerstompen. Toen zei ik met mijn aangeschoten bek "nou dan doe je dat toch". Toen kreeg ik een vuistslag van hem tegen mijn oor. Ik verloor mijn evenwicht en ik zakte door mijn knieën. Ik zag dat hij boven mij stond. Ik was bang dat hij mij nog een keer zou slaan of schoppen. Voor hetzelfde geld schopte hij mij tegen mijn hoofd. Ik was als de dood. Je kan geen kant op met zijn drieën in dat halletje. Toen heb ik gestoken, toen schoot hij terug naar achteren, hij is om mij heen gelopen de woonkamer in en heeft de woonkamerdeur dichtgedaan. Ik ben toen weggevlucht.

De verbalisanten hebben tijdens het politieverhoor geconstateerd dat het linkeroor van de verdachte dikker was dan het andere oor. Ook zagen ze dat het oor rood verkleurd was.

[getuige] heeft een getuigenverklaring afgelegd, waarin hij bevestigt dat de verdachte als eerste werd geslagen. Volgens de getuige werd de verdachte daarbij geraakt ‘ergens op zijn hoofd of op zijn borst’. Ook heeft [getuige] verklaard dat over en weer is geslagen.

In zijn aangifte heeft het slachtoffer verklaard: Ik duwde hem van me af maar dat lukte niet waarop ik hem harder wegduwde en hij viel.

De rechtbank benadrukt dat verdachte de enige is die vanaf het begin open en eerlijk lijkt te hebben verklaard. Zijn verklaringen leggen dan ook verhoudingsgewijs meer gewicht in de schaal. Toch heeft ook [getuige] op enige moment verklaard over een schermutseling in zijn woning, waarbij hij niet alle schuld bij verdachte legde. Zijn verklaring over over en weer slaan maakt dat onvoldoende duidelijk is waartegen verdachte zich met zijn handeling zou hebben verdedigd. Volgens verdachtes eigen verklaring lag hij op de grond en vreesde hij (slechts) verder geweld.

Hoewel de eerste klap door het slachtoffer aannemelijk is geworden, laat de rechtbank in het licht van het voorgaande in het midden of daarmee de ogenblikkelijke wederrechtelijke aanranding waartegen verdachte zich (al dan niet uiteindelijk) verdedigde voldoende aannemelijk is geworden.

Zelfs als immers een noodweersituatie aannemelijk zou zijn geworden, dan nog is het steken van een mes als reactie op een vuistslag niet proportioneel. Een ernstiger aanval is in elk geval niet aannemelijk geworden. Van noodweer als rechtvaardigingsgrond is reeds daarom geen sprake.

Of hem andere verdedigingswijzen of – middelen ten dienste stonden – zeer wel mogelijk had de verdachte kunnen weglopen in de richting van de woonkamer van [getuige] en de woonkamerdeur dicht kunnen doen, zoals het slachtoffer uiteindelijk heeft gedaan, dat daarbij (volgens de eigen verklaring van de verdachte) om de verdachte heen heeft moeten lopen – behoeft dan ook geen verdere beoordeling.

Noodweerexces

Uit het dossier zijn geen feiten of omstandigheden naar voren gekomen die het ontstaan van een hevige gemoedsbeweging als gevolg van die vuistslag of enige andere aanranding aannemelijk maken.

Van noodweerexces is dan ook evenmin sprake.

Conclusie met betrekking tot de strafbaarheid

Het bewezenverklaarde en de verdachte zijn volgens de wet strafbaar, omdat er geen feiten of omstandigheden aannemelijk zijn geworden die de strafbaarheid van het feit of de verdachte uitsluiten.

De vordering van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat de verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van achttien maanden, met aftrek van de tijd in voorarrest doorgebracht.

Het oordeel van de rechtbank

Na te melden straf is in overeenstemming met de ernst van het gepleegde feit, de omstandigheden waaronder dit is begaan en gegrond op de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals daarvan tijdens het onderzoek op de terechtzitting is gebleken.

De rechtbank neemt hierbij in het bijzonder het volgende in aanmerking.

Ernst van het feit

De verdachte heeft met een mes dat hij bij zich droeg het slachtoffer in de bovenbuik gestoken. Hiermee heeft hij het slachtoffer – met wie hij een woordenwisseling had omdat hij de verdachte geen verdovende middelen zou hebben willen geven – een ernstige verwonding toegebracht. Het slachtoffer heeft daarbij bloed verloren en moest met spoed een operatie ondergaan om het darmletsel te herstellen. Dat het slachtoffer het steekincident heeft overleefd is geenszins aan de verdachte te danken, maar is toe te schrijven aan adequaat optreden van de getuige.

In sterk strafmatigende zin weegt de rechtbank mee dat het bewijs in deze zaak met name afkomstig is van de verdachte zelf, omdat hij zich op de dag van het incident heeft gemeld bij de politie, zich meewerkend heeft opgesteld en een bekennende verklaring heeft afgelegd. De verdachte heeft daarbij gezegd zijn verantwoordelijkheid te willen nemen.

Strafblad

De rechtbank heeft kennisgenomen van het strafblad van de verdachte van 14 april 2026. Hieruit volgt dat de verdachte geen recente veroordelingen op zijn naam heeft staan. Wel is de verdachte in 2005 onherroepelijk veroordeeld voor een soortgelijk feit en sindsdien meer dan eens voor andere geweldsfeiten. Deze veroordelingen hebben de verdachte er niet van weerhouden opnieuw een strafbaar feit te begaan. De rechtbank weegt deze omstandigheid ten nadele van de verdachte mee.

Overschrijding van de redelijke termijn

Een omstandigheid die van invloed is op de duur van de op te leggen straf is het tijdsverloop. Als uitgangspunt heeft te gelden dat de behandeling ter terechtzitting moet zijn afgerond met een eindvonnis binnen twee jaar nadat de redelijke termijn is aangevangen, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden, zoals de invloed van de verdediging op het procesverloop.

De rechtbank gaat uit van een aanvang van de redelijke termijn op 4 maart 2023, de dag

waarop de verdachte in verzekering is gesteld. De rechtbank wijst vonnis op 12 juni

2026, drie jaar en negen dagen na aanvang van de redelijke termijn.

De zaak tegen de verdachte is op 29 april 2025 voor het eerst door de meervoudige kamer behandeld. Op die zitting is de verdachte niet verschenen. Omdat de verdachte in zijn eerder afgelegde verklaringen een beroep deed op noodweer(exces), werd de behandeling van de zaak aangehouden. Vervolgens werd de zaak op 10 oktober 2025 in aanwezigheid van de verdachte behandeld, waarbij de verdachte te kennen gaf dat hij een wraking van de leden van de rechtbank overwoog en dat hij geen juridische bijstand van een advocaat wenste. Na die zitting heeft de verdachte de leden van de rechtbank gewraakt. Dat verzoek werd afgewezen. Op 20 februari 2026 werd de zaak opnieuw in aanwezigheid van de verdachte behandeld, waarbij hij nogmaals vrijwillig afstand deed van het recht op rechtsbijstand. Daarna werden de leden van de rechtbank gewraakt. Ook dat wrakingsverzoek is afgewezen.

De aanvankelijke aanhouding van de behandeling van de zaak was noodzakelijk vanwege de ernst van de verdenking en het niet verschijnen van verdachte – zodat onvoldoende duidelijk was of hij die ernst en de wenselijkheid van juridische bijstand kende. Dat maakte de zaak ingewikkeld. Verdachte heeft (ook) verder zelf een aanzienlijke invloed gehad op het procesverloop. Zijn verschillende verzoeken hebben geleid tot vertraging in de afdoening van de zaak.

Die omstandigheden maken dat de redelijke termijn in dit geval langer is dan het uitgangspunt van twee jaren. Als de duur van de periode tussen 13 mei 2025 (toen vroegstens vonnis had kunnen worden gewezen) en heden daarbij wordt gerekend, resteert per saldo een overschrijding van de redelijke termijn met twee maanden en tien dagen.

De rechtbank zal, gelet op de omvang van die overschrijding, volstaan met de constatering dat de redelijke termijn is overschreden.

Strafoplegging

Gelet op wat hiervoor is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat niet kan worden volstaan met een lichtere of andere sanctie dan een straf die deels onvoorwaardelijke vrijheidsbeneming van na te melden duur met zich brengt.

De rechtbank heeft in de overwegingen betrokken of nader onderzocht zou moeten worden of er leefgebieden of hulpvragen zijn, die bij de strafoplegging betrokken kunnen worden. Hoewel daarvoor aanwijzingen zijn in het gedrag van verdachte is er, gelet op het verloop van de eerdere zittingen en zijn niet-verschijnen op deze laatste zitting, onvoldoende aanleiding alsnog onderzoek door reclassering of NIFP te bevelen. De rechtbank betrekt daarbij ook het proces-verbaal van bevindingen van 12 februari 2026 (sfeer proces-verbaal), waaruit blijkt dat de verdachte door de politie meerdere keren is gewezen op hulp bij diverse instanties, waaronder de Reclassering, en heeft aangegeven daarvan niets te willen weten.

De rechtbank acht na te melden straf passend en geboden. Voorts zal de rechtbank een deel van die straf voorwaardelijk opleggen, met een proeftijd van twee jaren. De rechtbank acht een voorwaardelijke gevangenisstraf passend om de verdachte ervan te weerhouden zich in de toekomst opnieuw aan strafbare feiten schuldig te maken en om hem de kans te bieden te laten zien dat hij dit kan waarmaken.

Tenuitvoerlegging van de op te leggen gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat de verdachte in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma als bedoeld in artikel 4 van de Penitentiaire beginselenwet.

De vordering van de benadeelde partij

[benadeelde] heeft zich als benadeelde partij gevoegd in het strafproces en een schadevergoeding van € 11.183,51 gevorderd, te vermeerderen met de wettelijke rente en met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel. Dit bedrag bestaat uit € 248,51 aan materiële schade en € 10.935,00 aan immateriële schade. Ter terechtzitting heeft mr. Klein Molekamp de vordering namens de benadeelde partij gewijzigd in die zin dat het gevorderde bedrag onder de post immateriële schade wordt verhoogd tot een bedrag ter hoogte van € 13.668,75.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft geconcludeerd tot toewijzing van de vordering van de benadeelde partij, te vermeerderen met de wettelijke rente en met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.

Het standpunt van de verdachte

De verdachte was niet op de terechtzitting aanwezig en heeft derhalve geen standpunt ingenomen ten aanzien van de vordering van de benadeelde partij.