De verdachte heeft tijdens een psychose meerdere auto's vernield, goederen uit een auto gestolen, een auto…

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van alle ten laste gelegde feiten.

De raadsvrouw heeft namens de verdachte vrijspraak van het onder 5 ten laste gelegde bepleit. Voor het overige heeft de raadsvrouw zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank.

De rechtbank komt tot een bewezenverklaring van de onder 1 tot en met 4 ten laste gelegde feiten en zal voor deze feiten met een opgave van bewijsmiddelen, als genoemd in artikel 359, derde lid, van het Wetboek van Strafvordering, volstaan. De verdachte heeft deze bewezen verklaarde feiten namelijk bekend en daarna niet anders verklaard. Daarnaast heeft de raadsvrouw geen vrijspraak bepleit.

De bewijsmiddelen zijn als bijlage II aan dit vonnis gehecht.

Feit 5

Inleiding

Op 4 april 2026 is de verdachte terwijl hij een auto bestuurde door twee verbalisanten staande gehouden. Hierbij ging de ene verbalisant aan de zijkant van de auto staan, om het gesprek met de verdachte aan te gaan, en de andere verbalisant aan de voorkant van de auto op korte afstand van de motorkap. Op een gegeven moment heeft de verdachte verbaal gedreigd de verbalisant die voor de auto stond te zullen aanrijden en met de (elektrische) motor van de auto geaccelereerd. De auto schoot hierdoor een kleine afstand naar voren, maar kwam meteen daarna abrupt tot stilstand. Er heeft geen contact tussen de auto en de verbalisant voor de auto plaatsgevonden.

Naast de twee verbalisanten die de verdachte hebben staande gehouden, heeft een derde verbalisant de situatie gedeeltelijk van een afstand waargenomen. Twee verbalisanten hebben het vermoeden geuit dat het voertuig enkel tot stilstand is gekomen doordat het veiligheidssysteem van de elektrische auto heeft ingegrepen en een noodstop heeft gemaakt. Daartegenover heeft de verdachte verklaard dat hij zelf op de rem heeft getrapt en juist direct na het optrekken wilde stoppen om niemand te raken.

De verdachte wordt verweten dat hij zich met zijn handelen aan een poging tot zware mishandeling schuldig heeft gemaakt.

Opzet op zware mishandeling?

Voor een bewezenverklaring van poging tot zware mishandeling dient de rechtbank vast te stellen dat de verdachte met zijn handelen opzet op zware mishandeling van het slachtoffer heeft gehad. Daarvan is (in het kader van voorwaardelijk opzet) sprake als de verdachte in de gegeven omstandigheden de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat door zijn handelen bij het slachtoffer zwaar lichamelijk letsel zou ontstaan. De rechtbank overweegt hierover als volgt.

De auto is na het incident technisch onderzocht. Dit onderzoek heeft geen uitsluitsel kunnen geven over de vraag of het voertuig door de verdachte zelf of door het veiligheidssysteem tot stilstand is gebracht. De officier van justitie heeft er ter zitting op gewezen dat de afwezigheid van gasgevend motorgeluid een indicatie is dat niet de verdachte, maar het veiligheidssysteem heeft ingegrepen. Bij elektrische motoren kan echter niet – in tegenstelling tot bij benzinemotoren – in stilstand het toerental van de motor omhoog worden gebracht, waardoor de rechtbank aan (de afwezigheid van) het motorgeluid geen doorslaggevende betekenis toekent.

Al met al kan de rechtbank uit de feiten zoals haar uit het dossier en het onderzoek terechtzitting kenbaar zijn geworden, niet afleiden welk scenario meer aannemelijk is. Er is dus een reële mogelijkheid dat de auto tot stilstand is gekomen doordat de verdachte zelf heeft ingegrepen. In dat geval heeft hij niet de aanmerkelijke kans aanvaard dat hij de verbalisant zou aanrijden, met alle mogelijke ernstige gevolgen van dien. Daarom kan opzet van de verdachte op zware mishandeling niet buiten gerede twijfel worden vastgesteld.

Conclusie

De rechtbank zal de verdachte van de poging tot zware mishandeling vrijspreken.

De rechtbank is met betrekking tot de onder 1, 2, 3 en 4 ten laste gelegde feiten van oordeel dat deze feiten wettig en overtuigend zijn bewezen. De rechtbank verklaart ten laste van de verdachte bewezen dat:

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de verdachte volledig ontoerekeningsvatbaar moet worden verklaard en op grond daarvan moet worden ontslagen van alle rechtsvervolging. Daarnaast heeft de officier van justitie geen oplegging van een maatregel aan de verdachte gevorderd.

De raadsvrouw heeft bepleit dat de verdachte volledig ontoerekeningsvatbaar moet worden verklaard en op grond daarvan moet worden ontslagen van alle rechtsvervolging.

Ter beoordeling van de strafbaarheid van de verdachte heeft de rechtbank kennisgenomen van een Pro Justitia-rapport van J. Marx, psychiater, van 18 augustus 2026. Daaruit blijkt dat bij de verdachte ten tijde van het plegen van de bewezen verklaarde feiten sprake was van een psychose. De verdachte werd door deze psychose volledig beïnvloed in zijn gedragskeuzes en gedragingen, en er zijn geen aanwijzingen dat de verdachte vanuit een ander motief de bewezen verklaarde feiten heeft gepleegd. Daarom is geadviseerd om de bewezen verklaarde feiten niet aan de verdachte toe te rekenen.

De rechtbank volgt de conclusies en overwegingen van de deskundige voor wat betreft de toerekeningsvatbaarheid en zal daarom de verdachte volledig ontoerekeningsvatbaar verklaren. Daardoor is de verdachte niet strafbaar en zal hij door de rechtbank worden ontslagen van alle rechtsvervolging.

De rechtbank ziet, gelet op het advies van de deskundige, geen aanleiding om aan de verdachte een maatregel op te leggen. Uit het rapport komt naar voren dat er sprake is van een laag risico op herhaling en dat de verdachte bereid is om aan toekomstige behandelingen mee te werken. Deze behandelingen kunnen binnen een vrijwillig kader binnen de reguliere GGZ worden geboden. Als in de toekomst blijkt dat het toch minder goed met de verdachte gaat of dat hij zich tegen vrijwillige behandeling verzet, kan zo nodig een zorgmachtiging worden aangevraagd. Daartoe bestaat op dit moment geen aanleiding.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de benadeelde partijen in beginsel ontvankelijk zijn in hun vorderingen en geconcludeerd tot:

De raadsvrouw heeft primair bepleit dat, gelet op artikel 361, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering, de benadeelde partijen niet-ontvankelijk zijn in hun vorderingen. Subsidiair heeft de raadsvrouw een aantal schadeposten betwist en verzocht bij toewijzing van de vorderingen de toe te wijzen bedragen te matigen.

Op grond van artikel 361, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering is een benadeelde partij alleen ontvankelijk in zijn vordering als aan de verdachte enige straf of maatregel wordt opgelegd, er een zorgmachtiging wordt afgegeven of de rechtbank artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht toepast. In dit geval wordt de verdachte ontslagen van alle rechtsvervolging en wordt geen maatregel opgelegd. Er doet zich ook geen ander geval voor als bedoeld in artikel 361, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering.

Door de officier van justitie is naar voren gebracht dat uit een recent arrest van het gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2026:2560) volgt dat ook in het geval dat geen van de in artikel 361, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering genoemde situaties zich voordoet, een benadeelde partij in beginsel ontvankelijk in zijn vordering is. De rechtbank gaat hier niet in mee. Het hof heeft zijn oordeel gebaseerd op de wetsgeschiedenis en de redelijke wetsuitleg die deze in zijn optiek met zich brengt. Daar staat tegenover dat de tekst van artikel 361, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering duidelijk is en niet voorziet in de mogelijkheid tot schadevergoeding bij een ontslag van rechtsvervolging. Het belang van de rechtszekerheid van de verdachte brengt met zich dat de rechtbank vasthoudt aan de strekking van de huidige wettekst. Daar komt bij dat een benadeelde partij die niet-ontvankelijk in zijn vordering wordt verklaard nog steeds zijn vordering bij de burgerlijke rechter kan aanbrengen, zodat een strikte uitleg niet in de weg staat aan het geldend maken van de rechten van het slachtoffer. Dit leidt ertoe dat de rechtbank het aangewezen acht om artikel 361, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering strikt uit te leggen, in het belang van de rechtszekerheid voor de verdachte.

Gelet op het voorgaande zal de rechtbank de benadeelde partijen op grond van artikel 361, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering niet-ontvankelijk in hun vorderingen verklaren.

De rechtbank zal de kosten die in verband met de vorderingen zijn gemaakt compenseren door te bepalen dat de verdachte en de benadeelde partijen ieder de eigen kosten dragen.