Omgevingsrecht

Omgevingsvergunning wijziging woning. Afstand tot voorste perceelsgrens. Gevellijn. Beeldkwaliteitsplan. Parkeren.

Rechtbank Gelderland, 10 november 2026

Zaakgegevens

Op 10 november 2026 heeft de Rechtbank Gelderland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over omgevingsrecht.

Instantie
Rechtbank Gelderland
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
10 november 2026
Datum publicatie
6 november 2026
Zaaknummer
ARN 25/5555 en 25/5601
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBGEL:2026:8567
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Omgevingsvergunning wijziging woning. Afstand tot voorste perceelsgrens. Gevellijn. Beeldkwaliteitsplan. Parkeren.

Uitspraak

RECHTBANK GELDERLAND

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummers: ARN 25/5555 en ARN 25/5601

uitspraak van de enkelvoudige kamer van 10 november 2026

in de zaken tussen

[eiser 1] en [eiser 2] , en(ARN 25/5555)

[eiser 3] , (ARN 25/5601)

allen uit [plaats] , gezamenlijk: eisers

(gemachtigde: mr. W.M. Janse),

en

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Neder-Betuwe

(gemachtigde: [gemachtigde] )

Als derde-partij neemt aan de zaak deel: [bedrijf] B.V. uit [plaats] .

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de verleende omgevingsvergunning voor het gewijzigd uitvoeren van een woning. Eisers zijn het niet eens met de omgevingsvergunning. Zij voeren daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de omgevingsvergunning.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het college de omgevingsvergunning mocht verlenen. Eisers krijgen dus geen gelijk en de beroepen zijn ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

2. Op 11 april 2025 heeft het college de omgevingsvergunning verleend. Met de beslissing op bezwaar van 13 oktober 2025 is het college bij dat besluit gebleven.

2.1.

Eisers hebben beroep ingesteld tegen de beslissing op bezwaar.

2.2.

Op 2 april 2026 heeft het college de beslissing op bezwaar van 13 oktober 2025 ingetrokken en een nieuwe beslissing op bezwaar genomen.

2.3.

Eisers hebben op het besluit van 2 april 2026 gereageerd.

2.4.

Het college heeft op de beroepen gereageerd met een verweerschrift.

2.5.

De rechtbank heeft de beroepen op 29 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eisers, de gemachtigde van eisers en de gemachtigde van het college samen met [persoon] .

Beoordeling door de rechtbank

Waar gaat deze zaak over?

3. Het college heeft op 21 september 2021 een omgevingsvergunning verleend voor het realiseren van 50 woningen voor het project Casterhoven, fase 7, in Kesteren. Onderdeel van dat project was de woning aan de [adres] . De derde-partij heeft de woning gebouwd in afwijking van de omgevingsvergunning, waardoor er dichter op de voorste perceelsgrens gebouwd is dan toegestaan. Op 29 januari 2025 heeft de derde-partij een omgevingsvergunning aangevraagd voor het wijzigen van de woning aan de [adres] in Kesteren. De woning wordt naar achteren geplaatst zodat de afstand tot de voorste perceelsgrens 3 meter wordt.

3.1.

Op het perceel is het omgevingsplan gemeente Neder-Betuwe van toepassing. Op het moment van de beslissing op bezwaar bestond het omgevingsplan uit een tijdelijk deel, waarin onder meer alle bestemmingsplannen zijn opgenomen die voor 1 januari 2024 golden. Voor 1 januari 2024 was op het perceel het bestemmingsplan “Casterhoven, Deelplan B, fase 7” van toepassing en het perceel had hierin de bestemming “Wonen”.

3.2.

Volgens het college is de aanvraag in strijd met de regels van het bestemmingsplan omdat volgens artikel 6.2.3, onder l, de afstand van een woning tot de zijdelingse bouwperceelsgrens minimaal 3 meter moet bedragen bij een vrijstaande woning. Aan de linkerzijde van de woning is de afstand 1 meter. Op grond van artikel 6.3.3. kan met een omgevingsvergunning een kortere afstand tot de zijdelingse perceelsgrens worden toegestaan mits:

  1. deze situering wenselijk is vanuit stedenbouwkundig oogpunt;

  2. voldaan wordt aan de uitgangspunten van het beeldkwaliteitsplan dat als bijlage 1 bij de regels is opgenomen;

  3. voldaan wordt aan de voorwaarden in 6.3.4.

De gemeentelijk stedenbouwkundige moet daarnaast een positief advies hebben uitgebracht.

3.3.

Op 11 april 2025 heeft het college de omgevingsvergunning verleend. Volgens het college vindt geen onevenredige aantasting plaats. Ook heeft de stedenbouwkundige een positief advies uitgebracht op 18 februari 2025. Met de beslissing op bezwaar van 13 oktober 2025 heeft het college de omgevingsvergunning onder aanvulling van de motivering in stand gelaten.

3.4.

Eisers wonen in dezelfde straat en zijn het niet eens met de omgevingsvergunning, omdat de afstand tot de voorste perceelsgrens afwijkt van de andere van de woningen in de straat.

3.5.

Op 2 april 2026 heeft het college de beslissing op bezwaar van 13 oktober 2025 ingetrokken en een nieuwe beslissing op genomen. Het college heeft een nieuwe motivering gegeven en de in bezwaar gemaakte proceskosten toegekend.

Is de afstand tot de voorste perceelsgrens strijd met het bestemmingsplan?

4. Eisers betogen dat de woning niet voldoet aan het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan. De woning wordt op 3 meter uit de voorste perceelsgrens gebouwd, terwijl de andere woningen in de straat op een grotere afstand van de voorste perceelsgrens zijn gelegen. Volgens eisers heeft de planwetgever met de afstandseis van minimaal 3 meter en maximaal 6 meter niet beoogd om onderlinge afwijkingen in de rooilijn mogelijk te maken. De gevellijn op de plankaart geeft namelijk aan dat langs die lijn een gelijkmatige oriëntatie van de voorgevels is beoogd. Dat een gelijke afstand van de voorgevels tot de voorste perceelsgrens van de hele straat is beoogd, volgt volgens eisers ook uit het beeldkwaliteitsplan. In het beeldkwaliteitsplan wordt de [adres] omschreven als een hoofdontsluitingsweg met een statig karakter. Er wordt een ruim opgezet profiel beschreven waarbij de statigheid ook wordt bepaald door het bebouwingsbeeld en de repetitie in woningtypes. Uit een illustratie in het beeldkwaliteitsplan volgt dat de woningen in de [adres] op dezelfde afstand van de voorste perceelsgrens moeten worden gebouwd. Eisers vinden steun voor hun betoog in het advies van de stedenbouwkundige van het college. In het advies staat dat “het statige karakter van de laan juist is gelegen in een vaste rooilijn van de panden; de gewenste variatie op woningniveau zit in de architectuur, niet in een afwijkende positie van de voorgevel”. Volgens de stedenbouwkundige is het niet wenselijk om op hoeken van de laan een afwijking in de rooilijn te hebben, omdat dit een disproportioneel grote aantasting van het statige karakter veroorzaakt. Eisers betogen dat het college tegen het advies in heeft beslist, zonder te motiveren waarom het college van het advies van de stedenbouwkundige is afgeweken.

4.1.

In artikel 6.2.1, onder a, van het bestemmingsplan staat dat op de gronden met de woonbestemming uitsluitend in de bestemming passende bouwwerken mogen worden gebouwd, met inachtneming van het bepaalde in het beeldkwaliteitsplan dat als bijlage 1 bij de planregels is opgenomen.

4.2.

In artikel 6.2.3, onder a, van de planregels staat dat de voorgevel van het hoofdgebouw op het figuur ‘gevellijn’ wordt georiënteerd. In artikel 6.2.3, onder b, van de planregels staat dat de voorgevel van het hoofdgebouw niet minder dan 3 meter en niet meer dan 6 meter uit de voorste perceelsgrens mag worden gebouwd.

4.3.

De rechtbank oordeelt dat uit het bestemmingsplan niet volgt dat de woning op dezelfde afstand tot de voorste perceelsgrens moet worden gebouwd als de andere woningen in de straat. De bestemmingsplanbepaling biedt ruimte voor verschillende afstanden. De woning wordt op 3 meter afstand gebouwd en dat is volgens artikel 6.2.3, onder b, van de planregels ook toegestaan. De figuur ‘gevellijn’ houdt in dat de woning niet schuin op het perceel gebouwd mag worden. De afstand tot de voorste perceelsgrens moet over de gehele breedte van de voorgevel hetzelfde zijn om te kunnen spreken van oriëntatie op de gevellijn. Het betoog van eisers dat de afstand tot de voorste perceelsgrens ook niet voldoet aan het beeldkwaliteitsplan volgt de rechtbank niet. In het beeldkwaliteitsplan staat dat de rooilijn van de woningen zich op minimaal 3 meter van de voorste erfgrens bevindt. Daar voldoet de woning aan. Dat een afbeelding in het beeldkwaliteitsplan woningen in de [adres] op dezelfde afstand van de voorste perceelsgrens laat zien, betekent niet dat dit ook vereist is. Dat vereiste volgt namelijk niet uit de tekst van het beeldkwaliteitsplan. Dat zou de bestemmingsplanregel dat een woning op minimaal 3 meter afstand en maximaal 6 meter afstand mag worden gebouwd ook overbodig maken. Het betoog van eisers dat uit het advies van de stedenbouwkundige volgt dat de woning op dezelfde afstand als de overige woningen in de straat moet worden gebouwd, is niet relevant voor de nu voorliggende omgevingsvergunning. Eisers verwijzen namelijk naar het advies van de stedenbouwkundige van 17 januari 2025. Op dat moment had het college een aanvraag om een omgevingsvergunning in behandeling die zag op de legalisatie van de bestaande situatie, waarbij de afstand tot de voorste perceelsgrens 1 meter bedraagt. Die aanvraag heeft het college geweigerd, mede naar aanleiding van het advies van 17 januari 2025 van de stedenbouwkundige. Voor de nu voorliggende omgevingsvergunning is alleen een stedenbouwkundig advies gevraagd vanwege de overschrijding van de afstand van de woning tot de zijdelingse perceelsgrens. Op 18 februari 2025 heeft de stedenbouwkundige van het college in dat kader advies uitgebracht. De rechtbank oordeelt gelet op het voorgaande dat de afstand van de voorgevel van 3 meter tot de voorste perceelsgrens niet in strijd is met het bestemmingsplan. De beroepsgrond slaagt niet.

Wordt er voldaan aan de parkeerregels?

5. Eisers betogen dat niet wordt voldaan aan de Nota Parkeernormen. Uit het wijzigingsbesluit volgt dat volgens de parkeernormen maar één parkeerplaats op eigen terrein kan worden meegeteld. Het bouwplan voldoet dus niet aan het uitgangspunt dat de parkeerbehoefte op eigen terrein wordt opgelost. Er kan worden afgeweken van het parkeerbeleid, maar dat moet volgens eisers gebaseerd zijn op een toereikend onderzoek en ook deugdelijk gemotiveerd worden. Dat heeft het college volgens eisers niet gedaan.

5.1.

In artikel 6.4.1. van de planregels staat dat bij vrijstaande woningen ten minste 2 parkeerplaatsen op eigen terrein worden gerealiseerd en in stand gehouden.

In de algemene bouwregels van artikel 9.5 van de planregels staat dat een omgevingsvergunning voor het bouwen binnen de bestemmingen alleen wordt verleend, als bij de aanvraag wordt aangetoond dat wordt voorzien in voldoende parkeergelegenheid op eigen terrein. Van voldoende parkeergelegenheid is sprake als wordt voldaan aan de Nota Parkeernormen.

5.2.

De rechtbank oordeelt dat voldaan wordt aan artikel 6.4.1. van de planregels. In deze planregel wordt niet verwezen naar de Nota Parkeernormen, zodat voor de toetsing aan artikel 6.4.1. alleen relevant is of er twee parkeerplaatsen gerealiseerd worden. Dat is het geval. Op de situatietekening staan twee parkeerplaatsen ingetekend.

5.3.

Artikel 9.5 van de planregels verwijst wel naar de Nota Parkeernormen. De parkeerbehoefte bij een vrijstaande woning is volgens de Nota Parkeernormen 2,7 parkeerplaats per woning. Uit artikel 5.3 van de Nota Parkeernormen volgt dat bij theoretische aantal van twee parkeerplaatsen op een lange oprit met slechts één parkeerplaats wordt gerekend. Dit betekent dat er een tekort is van 1,7 parkeerplaats. De rechtbank stelt voorop dat uit vaste rechtspraak volgt dat bij de beoordeling of een bouwplan in voldoende parkeergelegenheid voorziet, alleen rekening moet worden gehouden met de toename van de parkeerbehoefte als gevolg van het realiseren van het bouwplan. Een eventueel bestaand tekort kan als regel buiten beschouwing worden gelaten. Dit betekent dat alleen rekening hoeft te worden gehouden met de toename van de parkeerbehoefte als gevolg van het realiseren van het bouwplan ten opzichte van de al bestaande parkeerbehoefte. In dit geval maakt de woning onderdeel uit van een gebiedsontwikkeling waarvoor het college in 2021 een omgevingsvergunning heeft verleend. Met de nu voorliggende omgevingsvergunning is geen sprake van een nieuwe woning, maar een wijziging van een bestaande woning. Er is dus geen sprake van een toename in de parkeerbehoefte, zodat het college het bestaande tekort buiten beschouwing had kunnen laten. De rechtbank komt daarom niet toe aan de inhoudelijke motivering van het besluit. De beroepsgrond slaagt niet.

Conclusie en gevolgen

6. De beroepen zijn ongegrond. Dat betekent dat de omgevingsvergunning in stand blijft. Eisers krijgen daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgen ook geen vergoeding van hun proceskosten.

Beslissing

De rechtbank verklaart de beroepen ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M.J.M. Verhoeven, rechter, in aanwezigheid van D. van Til, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op 10 november 2026.

griffier

rechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Voor de omgevingsplanactiviteit “bouwen”, artikel 5.1., eerste lid, aanhef en onder a, van de Omgevingswet in samenhang met artikel 22.26 van het omgevingsplan. Artikel 22.1, aanhef en onder a, van de Omgevingswet in samenhang met artikel 4.6, eerste lid, van de Invoeringswet Omgevingswet. Zowel op pagina 10 als pagina 31 van het beeldkwaliteitsplan. Uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 25 mei 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1473.