Verbintenissenrecht
Vordering in conventie tot verhoging of aanvulling dwangsom zoals opgelegd in eerder vonnis. Afgewezen omdat…
Rechtbank Limburg, 4 november 2026
ECLI:NL:RBLIM:2026:11970 · Rechtbank Limburg · 4 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-limburg/civiel-recht/verbintenissenrecht/bodemzaak/ecli-nl-rblim-2026-11970
Zaakgegevens
Op 4 november 2026 heeft de Rechtbank Limburg in een bodemzaak uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.
- Instantie
- Rechtbank LimburgRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Roermond
- Datum uitspraak
- 4 november 2026
- Datum publicatie
- 3 november 2026
- Zaaknummer
- 12179758 \ CV EXPL 26-1717
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Verbintenissenrecht
- Procedure
- BodemzaakBodemzaakDe gewone procedure waarin de rechter definitief over het geschil beslist, in tegenstelling tot een kort geding of voorlopige voorziening.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBLIM:2026:11970
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Vordering in conventie tot verhoging of aanvulling dwangsom zoals opgelegd in eerder vonnis. Afgewezen omdat niet is vast komen te staan dat gedaagden de in dat vonnis neergelegde veroordeling niet of niet deugdelijk zijn nagekomen. Vordering in reconventie tot terugbetaling geinde dwangsommen. Toegewezen, omdat vast is komen te staan dat geen dwangsommen zijn verbeurd en deze dus onrechtmatig zijn geind en onverschuldigd zijn betaald.
Uitspraak
RECHTBANK LIMBURG
Civiel recht
Kantonrechter
Zittingsplaats Roermond
Zaaknummer: 12179758 \ CV EXPL 26-1717
Vonnis van 4 november 2026
in de zaak van
1 [persoon 1] ,
2. [persoon 2] ,
beiden te [plaats] ,
eisende partijen in conventie,
verwerende partijen in reconventie,
hierna samen te noemen: [partij 1] ,
gemachtigde: ARAG SE Rechtsbijstand,
tegen
1 [persoon 3] ,
2. [persoon 4],
beiden te [plaats] ,
gedaagde partijen in conventie,
eisende partijen in reconventie,
hierna samen te noemen: [partij 2] ,
gemachtigde: mr. R.P.H. Sangers.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding met bijlagen
- de conclusie van antwoord tevens houdende de eis in reconventie met bijlagen
- de conclusie van antwoord in reconventie met een bijlage
- de mondelinge behandeling van 6 oktober 2026.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
in conventie en in reconventie
Partijen zijn buren van elkaar.
Tussen partijen was sprake van een geschil over (onder andere) zand en water dat onder de erfafscheiding door op het perceel van [partij 1] kwam, vanaf het iets hoger gelegen perceel van [partij 2] . [partij 1] zijn toen een procedure gestart bij de kantonrechter van deze rechtbank (bekend onder zaaknummer 9239233). Tijdens de descente en mondelinge behandeling ter plaatse spraken partijen af (productie 1 bij dagvaarding: het proces-verbaal van 1 november 2021):
“Partijen stellen vast dat de perceelsgrens loopt aan de binnenkant van de grenspalen aan de zijde van [persoon 3] . De schuttingpanelen zullen dan ook aan de zijde van [persoon 3] worden geplaatst. Partij [persoon 3] zal dit voor de kerst realiseren.
(…) Hetzelfde geldt voor het maken van de water- c.q. zandkering onder de schutting.”
[partij 1] zijn bij dagvaarding van 27 juli 2022 een nieuwe procedure bij de kantonrechter van deze rechtbank gestart (bekend onder zaak- en rolnummer: 10032964 CV EXPL 22-3604). Zij vorderden veroordeling van [partij 2] tot nakoming van de op 1 november 2021 gesloten overeenkomst, door [partij 2] te veroordelen tot het treffen van de nodige deugdelijke en duurzame maatregelen ter voorkoming van het doorkomen van zand en andere zaken op het perceel van [partij 1] , op straffe van een dwangsom. De door de kantonrechter benoemde gerechtelijk deskundige heeft in zijn rapport van 7 maart 2024 geconcludeerd dat de inmiddels door [partij 2] aangebrachte water- c.q. zandkering niet deugdelijk werkte en niet duurzaam was. Daarnaast heeft de gerechtelijk deskundige in zijn rapport toegelicht op welke wijze een duurzame water- c.q. zandkering gerealiseerd kan worden (productie 3 bij dagvaarding, pagina 16-17 van het rapport).
Bij vonnis van 26 juni 2024 heeft de kantonrechter [partij 2] veroordeeld (productie 4 bij dagvaarding):
“(…) tot nakoming van de overeenkomst bij proces-verbaal van 1 november 2021 waarbij gedaagden worden veroordeeld tot het treffen van de nodige deugdelijke en duurzame maatregelen en dus het aanleggen van een deugdelijke en duurzame zand c.q. waterkering binnen veertien dagen na het wijzen van het vonnis ter voorkoming dat er nog zand en andere zaken op het perceel van [persoon 1] c.s. doorkomt, zulks onder verbeurte van een dwangsom van € 500,00 per dag met een maximum van
€ 20.000,00 dat de overlast voortduurt en de noodzakelijke maatregelen niet zijn getroffen;”
[partij 1] zijn van mening dat [partij 2] de veroordeling zoals hiervoor omschreven niet zijn nagekomen. Op 10 januari 2025 heeft de deurwaarder executoriaal derdenbeslag gelegd. In de periode januari 2025 tot en met januari 2026 hebben [partij 1] een bedrag van € 21.098,83 aan dwangsommen geïnd. Daarna zijn [partij 1] deze procedure gestart.
3 Het geschil
in conventie
[partij 1] vorderen - samengevat - dat de kantonrechter bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad [partij 2] hoofdelijk veroordeelt tot:
-
nakoming van hetgeen waartoe zij bij vonnis van 26 juni 2024 zijn veroordeeld en dus tot het treffen van de nodige deugdelijke en duurzame maatregelen en tot het aanleggen van een deugdelijke en duurzame zand- c.q. waterkering binnen vier weken na het wijzen van het vonnis ter voorkoming dat er nog zand en andere zaken op het perceel van [partij 1] doorkomt, op straffe van een dwangsom van € 500,00 per dag(deel) en met een maximum van € 50.000,00,
-
betaling van de proceskosten, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de datum van dit vonnis tot de dag van volledige voldoening.
[partij 1] leggen aan hun vorderingen ten grondslag dat [partij 2] de afspraken zoals neergelegd in het proces-verbaal van 1 november 2021 en hetgeen waartoe zij bij vonnis van 26 juni 2024 zijn veroordeeld niet volledig en deugdelijk zijn nagekomen. Er komt nog altijd zand en water vanaf het perceel van [partij 2] op hun perceel terecht. De maximale dwangsom is geïnd. Daarom vorderen zij aanvulling c.q. verhoging van de eerder opgelegde dwangsom, aldus [partij 1] .
[partij 2] voeren verweer. Zij concluderen tot niet-ontvankelijkheid dan wel tot afwijzing van de vorderingen, met hoofdelijke veroordeling van [partij 1] in de proceskosten, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
[partij 2] voeren aan dat zij in de periode juli 2024 - september 2024 de zand- c.q. waterkering hebben gerealiseerd conform het advies in het gerechtelijk deskundigenrapport en dat zij zelfs meer hebben gedaan. Het is gelet daarop niet mogelijk dat er nog steeds zand of water van hun perceel op het perceel van [partij 1] terechtkomt. Daarvoor is een andere oorzaak aanwezig, namelijk de brandgang gelegen achter hun beider percelen, aldus [partij 2] .
[partij 2] vorderen - samengevat - na toelichting van de eis en grondslagen tijdens de mondelinge behandeling, dat de kantonrechter bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
primair: [partij 1] hoofdelijk veroordeelt om binnen twee weken na betekening van dit vonnis aan [partij 2] € 21.089,83 te betalen, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 10 juni 2026 tot aan de dag van volledige voldoening,
subsidiair: [partij 1] hoofdelijk veroordeelt om binnen twee weken na betekening van dit vonnis aan [partij 2] € 20.000,00 te betalen, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 10 juni 2026 tot aan de dag van volledige voldoening,
zowel primair als subsidiair: [partij 1] hoofdelijk veroordeelt in de proceskosten.
[partij 2] leggen aan hun vorderingen ten grondslag dat zij hebben voldaan aan dat waartoe zij veroordeeld waren, zodat er in de periode januari 2025 tot en met
januari 2026 geen dwangsommen zijn verbeurd. [partij 1] hebben deze ten onrechte geïnd en dienen deze terug te betalen, primair op grond van onrechtmatig handelen of onverschuldigde betaling en subsidiair op grond van ongerechtvaardigde verrijking.
[partij 1] voeren verweer. Zij concluderen tot niet-ontvankelijkheid dan wel tot afwijzing dan wel matiging dan wel verrekening van de vorderingen, met veroordeling van [partij 2] in de proceskosten, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
[partij 1] voeren ten eerste aan dat er onvoldoende (onderbouwd) is gesteld om tot een inhoudelijke beoordeling te komen van de eis in reconventie. Voor zover er wel aan een inhoudelijke beoordeling wordt toegekomen, betwisten zij dat er een verplichting is tot terugbetaling van de dwangsommen. De inning van de dwangsommen vond namelijk plaats krachtens de executie van een uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis. Omdat er nog steeds zand en water onder de schutting doorkwam, mochten [partij 1] ervan uitgaan dat de dwangsommen waren verbeurd, en maakten zij dus geen misbruik van hun executiebevoegdheid.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
4 De beoordeling
in conventie
Kern van de zaak in conventie is of de eerder opgelegde dwangsom in het vonnis van 26 juni 2024 moet worden aangevuld / verhoogd. De kantonrechter overweegt dat de mogelijkheid tot verhoging of aanvulling van een dwangsom open staat in het geval van gewijzigde omstandigheden, waaronder ook wordt verstaan het feit dat inmiddels is gebleken dat de eerder opgelegde dwangsom een onvoldoende prikkel tot nakoming heeft gevormd.
Op grond van de hoofdregel van artikel 150 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna: Rv) rust op de partij die zich hierop beroept de stelplicht en, bij gemotiveerde betwisting, de bewijslast van de feiten die deze partij daaraan ten grondslag legt. Dat zijn in dit geval [partij 1] .
[partij 1] stellen dat [partij 2] niet volledig en deugdelijk aan de veroordeling uit het vonnis van 26 juni 2024 hebben voldaan, omdat er nog steeds zand en water van het perceel van [partij 2] op het perceel van [partij 1] terechtkomt. Daartoe verwijzen zij naar foto’s die zij hebben overgelegd en een schriftelijke verklaring van een aannemer van 29 januari 2025 die op hun verzoek ter plaatse is geweest.
[partij 2] hebben uitgebreid uiteengezet welke werkzaamheden zij in
juli 2024 hebben verricht om de zand- c.q. waterkering te realiseren. Zo hebben zij eerst lage opsluitbanden met een hoogte van 150 millimeter tegen de oude kimplank tussen de palen van de schutting in beton geplaatst. Deze steken circa 3 centimeter boven de bestrating van het perceel van [partij 1] uit. Dit was niet geadviseerd door de gerechtelijk deskundige, maar hebben [partij 2] als extra maatregel uitgevoerd. Daartegenaan zijn, zoals geadviseerd door de gerechtelijk deskundige, hoge opsluitbanden van 400 millimeter geplaatst, vastgezet met stalen spijlen in de grond en (in september 2024) afgesmeerd met cement. De hoge opsluitbanden steken circa 5 centimeter uit boven de bestrating van het perceel van [partij 1] . Verder hebben zij (in september 2024) ten zuiden van de hoge opsluitbanden een drainagesysteem gerealiseerd. Ook hebben zij geconstateerd dat de bestrating op hun perceel op afschot richting het eigen terrein ligt. Ter onderbouwing van hun stellingen verwijzen zij naar foto’s ten tijde van de uitvoering van deze werkzaamheden die zij hebben overgelegd, een proces-verbaal van constateringen van Zuyd Gerechtsdeurwaarders van 27 januari 2025 en een rapport van [bedrijf] van 12 mei 2026.
De kantonrechter is van oordeel dat [partij 2] de stellingen van [partij 1] gemotiveerd hebben weersproken. Zij hebben met foto’s genomen ten tijde van de uitvoering van de werkzaamheden, het proces-verbaal van constateringen en het rapport van [bedrijf] voldoende onderbouwd welke werkzaamheden zijn uitgevoerd om de zand- c.q. waterkering te realiseren zoals geadviseerd in het gerechtelijk deskundigenrapport en dat deze overeenkomstig het gerechtelijk deskundigenrapport is uitgevoerd. [partij 2] hebben zelfs nog een extra maatregel getroffen om te voorkomen dat er nog zand en/of water op het perceel van [partij 1] terecht kan komen. [bedrijf] heeft daarnaast gerapporteerd dat de gerealiseerde zand- c.q. waterkering deugdelijk en duurzaam is, en effectief. Tot slot heeft [bedrijf] gerapporteerd dat aan de achterzijde van de percelen van partijen een brandgang ligt, die afwatert in de richting van de percelen van partijen.
[partij 1] hebben daar volstrekt onvoldoende tegenin gebracht om te kunnen concluderen dat de zand- c.q. waterkering niet of niet deugdelijk en/of duurzaam is uitgevoerd. Zo strookt de zeer summiere inhoud van de door [partij 1] overgelegde verklaring per e-mail van de aannemer niet met de inhoud van het veel uitgebreidere proces-verbaal van constateringen zoals overgelegd door [partij 2] van twee dagen eerder. De aannemer adviseert in zijn verklaring “hoge opsluitbanden te plaatsen langs de schutting die 5 cm hoger als straatwerk komen”, terwijl uit het
proces-verbaal van constateringen blijkt dat deze opsluitbanden al zijn geplaatst en dat er zelfs meer maatregelen zijn getroffen. Het is gelet daarop niet aannemelijk dat de aannemer de situatie (ook) vanaf het perceel van [partij 2] heeft bekeken zodat deze verklaring niet kan dienen als onderbouwing van de stelling dat er geen deugdelijke en duurzame zand- c.q. waterkering is gerealiseerd.
[partij 1] hebben verder onvoldoende gemotiveerd weersproken dat [partij 2] de werkzaamheden grotendeels in juli 2024 hebben uitgevoerd, en deze in september 2024 hebben afgerond. [partij 1] hebben voor het eerst tijdens de mondelinge behandeling aangevoerd dat er niet tijdig aan de veroordeling is voldaan omdat het rapport van [bedrijf] zoals door [partij 2] is overgelegd dateert van twee jaar later. Die enkele blote stelling is, mede gelet op de overige door [partij 2] in het geding gebrachte stukken zoals het proces-verbaal van constateringen, onvoldoende om tot de conclusie te kunnen leiden dat [partij 2] niet vóór januari 2025 (vanaf toen zijn [partij 1] dwangsommen gaan incasseren) aan de veroordeling in het vonnis zouden hebben voldaan.
Ten aanzien van de stelling van [partij 1] dat de gerealiseerde zand- c.q. waterkering niet duurzaam en deugdelijk is omdat daar nog steeds zand en water doorheen komt, ontbreekt naar het oordeel van de kantonrechter een toereikende onderbouwing. [partij 1] hebben foto’s overgelegd waarop een deel van hun tuin te zien is met enig water en zand of aarde op de strook grond nabij een erfafscheiding. Dat het water en/of zand afkomstig is van het perceel van [partij 2] blijkt daar geheel niet uit. Het zijn detailfoto’s die geen duidelijk en overzichtelijk beeld geven van de hele situatie. Deze foto’s geven ook geen uitsluitsel over de vraag waar het op die foto’s zichtbare zand en/of water vandaan komt. Daarbij is mede van belang dat [partij 2] een alternatieve oorzaak hebben aangedragen, namelijk dat het zand en/of water op het perceel van [partij 1] terechtkomt via een hoger gelegen brandgang achter hun perceel. Tijdens de mondelinge behandeling hebben [partij 1] daar enkel tegen aangevoerd dat tussen de brandgang en hun perceel kiezel ligt en plantjes staan, maar dat is
onvoldoende om tot de conclusie te kunnen leiden dat zand en/of water op hun perceel niet van daar afkomstig kan zijn. Gelet op de gemotiveerde betwisting door [partij 2] had het op de weg van [partij 1] gelegen om hun stellingen nader te onderbouwen. Zo hadden zij stukken in het geding kunnen brengen waaruit zou kunnen blijken dat aan deze alternatieve oorzaak voorbij moet worden gegaan omdat de brandgang bijvoorbeeld niet op afschot ligt richting hun perceel. Nu zij dat niet hebben gedaan, hebben zij de door [partij 2] aangedragen alternatieve oorzaak onvoldoende gemotiveerd weersproken. Slotsom is dat niet is gebleken dat er nog zand en/of water van het perceel van [partij 2] op het perceel van [partij 1] terechtkomt.
De kantonrechter concludeert dat niet is gebleken dat [partij 2] niet hebben voldaan aan de veroordeling uit het vonnis van 26 juni 2024 om een deugdelijke en duurzame zand- c.q. waterkering te realiseren. Integendeel, aangenomen moet worden dat zij dat wél hebben gedaan. Dit betekent dat er geen grondslag is om de eerder opgelegde dwangsom als een prikkel tot nakoming aan te vullen of te verhogen. De kantonrechter wijst de vorderingen van [partij 1] daarom af.
[partij 1] zijn in het ongelijk gesteld en moeten daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [partij 2] worden begroot op:
|
- salaris gemachtigde |
€ |
1.154,00 |
(2 punten × € 577,00) |
|
- nakosten |
€ |
144,00 |
(plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing) |
|
Totaal |
€ |
1.298,00 |
in reconventie
Kern van de zaak in reconventie is de vraag of [partij 1] de bij [partij 2] geïnde dwangsommen moeten terugbetalen.
Het meest verstrekkende verweer van [partij 1] is dat [partij 2] onvoldoende hebben gesteld om aan een inhoudelijke beoordeling toe te komen.
Dat is naar het oordeel van de kantonrechter geheel niet aan de orde. [partij 2] hebben voldoende feiten en omstandigheden aangedragen ter onderbouwing van hun stelling dat er ten onrechte dwangsommen zijn geïnd. De kantonrechter gaat daarom aan dit verweer voorbij.
De vraag die vervolgens beantwoord moet worden, is of er dwangsommen zijn verbeurd. Die vraag moet worden beantwoord door wat ter uitvoering van het veroordelend vonnis is verricht, te toetsen aan de inhoud van de veroordeling, zoals deze door uitleg moet worden vastgesteld. Bij die uitleg moeten het doel en de strekking van de veroordeling tot richtsnoer worden genomen, in die zin dat de veroordeling niet verder strekt dan tot het bereiken van het daarmee beoogde doel.
De kantonrechter overweegt dat in conventie vast is komen te staan dat [partij 2] aan de veroordeling uit het vonnis van 26 juni 2024 hebben voldaan en dat zij hieraan hebben voldaan vóórdat executoriaal derdenbeslag werd gelegd en dwangsommen werden geïnd. Hieruit vloeit voort dat er op het moment dat de dwangsommen werden geïnd, geen dwangsommen door [partij 2] waren verbeurd. Daaruit volgt dat [partij 1] geen titel hadden om tot executie / inning van dwangsommen over te gaan toen zij dat deden. [partij 1] stellen dat zij over een uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis beschikten, maar daarmee miskennen zij dat er wat betreft de dwangsommen pas een titel is bij het verbeuren van die dwangsommen. Maar die situatie was nu juist niet aan de orde. De dwangsommen die zijn geïnd waren niet verschuldigd geworden en het innen van dwangsommen zonder dat deze verbeurd zijn, is onrechtmatig.
[partij 1] hebben de dwangsommen onrechtmatig geëxecuteerd en onverschuldigd ontvangen. Daarom wijst de kantonrechter de primaire vordering tot (terug)betaling van € 21.089,83 aan [partij 2] toe.
[partij 2] vorderen over het toegewezen bedrag de wettelijke rente vanaf
10 juni 2026. Dat is de datum waarop de eis in reconventie is ingesteld. De kantonrechter wijst de wettelijke rente toe zoals gevorderd.
Omdat de primaire vordering wordt toegewezen, wordt aan de beoordeling van de subsidiaire vordering van [partij 2] niet meer toegekomen.
[partij 1] zijn in het ongelijk gesteld en moeten daarom de proceskosten betalen. Omdat de vordering in reconventie voortvloeit uit het geschil in conventie, wordt gerekend met een factor 0,5. De proceskosten van [partij 2] worden begroot op:
|
- salaris gemachtigde |
€ |
577,00 |
(2 punten × factor 0,5 × € 577,00) |
|
Totaal |
€ |
577,00 |
in conventie en in reconventie
De veroordelingen worden hoofdelijk uitgesproken. Dat betekent dat iedere veroordeelde kan worden gedwongen het hele bedrag te betalen. Als de één (een deel) betaalt, hoeft de ander dat (deel van het) bedrag niet meer te betalen aan de wederpartij.
5 De beslissing
De kantonrechter
in conventie
wijst de vorderingen van [partij 1] af,
veroordeelt [partij 1] hoofdelijk in de proceskosten van € 1.298,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als tijdige betaling uitblijft en het vonnis daarna wordt betekend,
in reconventie
veroordeelt [partij 1] hoofdelijk om binnen twee weken na betekening van dit vonnis € 21.089,83 aan [partij 2] te betalen, te vermeerderen met de wettelijke rente (artikel 6:119 BW) hierover vanaf 10 juni 2026 tot aan de dag van volledige voldoening,
veroordeelt [partij 1] hoofdelijk in de proceskosten van € 577,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als [partij 1] niet tijdig aan de veroordelingen voldoen en het vonnis daarna wordt betekend,
in conventie en reconventie
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad,
wijst het meer of anders gevorderde af.
Dit vonnis is gewezen door mr. Boekhorst en in het openbaar uitgesproken op 4 november 2026.