Verbintenissenrecht
Buitengerechtelijke ontbinding aannemingsovereenkomst en ongedaanmakingsverplichting contractspartijen…
Rechtbank Limburg, 4 november 2026
ECLI:NL:RBLIM:2026:12058 · Rechtbank Limburg · 4 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-limburg/civiel-recht/verbintenissenrecht/bodemzaak/ecli-nl-rblim-2026-12058
Zaakgegevens
Op 4 november 2026 heeft de Rechtbank Limburg in een bodemzaak uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.
- Instantie
- Rechtbank LimburgRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Maastricht
- Datum uitspraak
- 4 november 2026
- Datum publicatie
- 3 november 2026
- Zaaknummer
- C/03/349179 HA-ZA 26-47
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Verbintenissenrecht
- Procedure
- BodemzaakBodemzaakDe gewone procedure waarin de rechter definitief over het geschil beslist, in tegenstelling tot een kort geding of voorlopige voorziening.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. R.M. Poublon, mr. R.R.F.J. Palmen
- ECLI
- ECLI:NL:RBLIM:2026:12058
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Buitengerechtelijke ontbinding aannemingsovereenkomst en ongedaanmakingsverplichting contractspartijen. Tevens schadevergoeding naast ontbinding.
Uitspraak
RECHTBANK Limburg
Civiel recht
Zittingsplaats Maastricht
Zaaknummer: C/03/349179 / HA ZA 26-47
Vonnis van 4 november 2026
in de zaak van
[opdrachtgever] ,
te [plaats 1] ,
eisende partij in conventie,
verwerende partij in reconventie,
hierna te noemen: [opdrachtgever] ,
advocaat: mr. R.M. Poublon,
tegen
[aannemer] ,
(voorheen) h.o.d.n. [aannemer] totaal service,
ten tijde van dagvaarden te [plaats 2] ,
gedaagde partij in conventie,
eisende partij in reconventie,
hierna te noemen: [aannemer] ,
advocaat: mr. R.R.F.J. Palmen.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 27 januari 2026, met de producties 1 t/m 16,
- de conclusie van antwoord in conventie en van eis in reconventie, met de producties 1en 2,
- de brief van de rechtbank van 13 mei 2026, waarin is meegedeeld dat een mondelinge
behandeling is bepaald,
- de conclusie van antwoord in reconventie, met de producties 17 t/m 20,
- de spreekaantekeningen van mr. Palmen,
- het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 14 juli 2026.
Ten slotte is vonnis nader bepaald op heden.
2 De feiten
[opdrachtgever] , die op zoek was naar een aannemer voor de renovatie van haar tuin, heeft [aannemer] voor dat werk benaderd via de website “Werkspot”. Uit het bij dagvaarding overgelegde overzicht blijkt dat de (schriftelijke) communicatie tussen partijen over die renovatie, vanaf februari 2025 tot medio mei 2025, in hoofdzaak via Whatsapp plaatsvond.
Nadat [aannemer] de tuin van [opdrachtgever] was komen bekijken, hebben partijen de door [opdrachtgever] gewenste renovatie besproken. Op 2 maart 2025 heeft [aannemer] een eerste offerte aan [opdrachtgever] gezonden. Op 4 maart 2025 heeft hij een tweede, de hierna geciteerde, offerte aan [opdrachtgever] gezonden:
“Ik heb alles uitgeteld dus alles eruit en alles nieuw erin kom ik op 29.799 inclusief materiaal en alles afvoeren en maken dan als ik de veranda zelf maak kan ik t maken voor 27.500 compleet stenen kunnen vinne 1 week geleverd worden pergula binnen 1 week schutting g +- 2 weken die laat ik dan plaatsen fan zijn die binnen 1 dag geplaats dan kan ik
t zo doen 20. over de bank
7500 zo heb m'n best gedaan om t zo goedkoop mogelijk te creëren zelf ben ik dan ook al na beneden gegaan met m'n prijs voor t sloop en maak loon wamt het is al voor 22.500 aan materialen en afvoeren van de materialen alleen even kijken. Met de stroom hoeveel kabel we nodig hebben ik hoop dar t n beetje past in t totaal plaatje heb kwa hout gekozen voor douglas hout is iets duurder maar wel 15 jaar garantie zonder te behandelen dus ja lx maken en veddr geen omkijken meer na gr [aannemer]”
[opdrachtgever] heeft op 4 maart 2025 [aannemer] via Whatsapp bericht dat zij € 27.500,00 aan aanneemsom redelijk vindt. Zij is akkoord gegaan met de bovenstaande (laatste) offerte van [aannemer] . [aannemer] heeft op 4 maart 2025 de eerste factuur aan [opdrachtgever] gezonden. Hij is met het aanneemwerk gestart op 14 maart 2025.
Bij Whatsappbericht van 17 maart 2025 heeft [aannemer] [opdrachtgever] bericht dat de schuttingstenen € 2.000,00 duurder zijn. [opdrachtgever] is akkoord gegaan met die extra kosten.
[opdrachtgever] heeft bij [aannemer] geklaagd over de onvoldoende voortgang van het werk. Zij heeft hem op 21 april 2025 bericht dat het resterende geld zal worden betaald op het moment dat de tuin klaar is. [opdrachtgever] heeft van de aanneemsom, van in totaal € 29.500,00,
€ 27.000,00 aan [aannemer] voldaan.
Op 2 mei 2025 bericht [opdrachtgever] [aannemer] dat haar geduld op is. [aannemer] stelt voor dat [opdrachtgever] het resterende geld houdt en iemand anders het werk laat afmaken. [opdrachtgever] gaat hiermee niet akkoord. Zij wilt dat [aannemer] het aanneemwerk afmaakt. [aannemer] zegt toe het werk te zullen afmaken.
Bij Whatsappbericht van 7 mei 2025 bericht [aannemer] [opdrachtgever] dat hij, bij nader inzien, afziet van de resterende werkzaamheden, omdat – zo deelt hij [opdrachtgever] mede – de buurman van [opdrachtgever] zijn personeel op 6 mei 2025 heeft bedreigd.
Hij deelt [opdrachtgever] voorts – kort gezegd – mee dat het nog verschuldigde deel van de aanneemsom gelijk is aan materialen en de werkzaamheden die nog verricht moeten worden.
Niet ter discussie staat dat het volgende aanneemwerk niet is uitgevoerd:
a. a) het maken en plaatsen van een pergola van Douglashout;
b) het maken en plaatsen van een overkapping van Douglashout;
c) het leveren en aanleggen van een grasmat (12 m²);
d) het leveren en plaatsen van het houtwerk voor het zitgedeelte bij de bloembak in de achtertuin.
Voorts staat niet ter discussie dat de schuttingdelen niet allemaal zijn geplaatst door [aannemer].
[opdrachtgever] heeft [aannemer] schriftelijk, op 24 juli 2025 en 12 september 2025, gesommeerd om de aannemingsovereenkomst volledig en deugdelijk na te komen.
[opdrachtgever] heeft Top Expertise B.V. te Rotterdam de opdracht gegeven om de door [aannemer] verrichte werkzaamheden te onderzoeken. De heer ing. [naam] van Top Expertise heeft op 10 november 2025 in de tuin en voortuin van [opdrachtgever] het onderzoek verricht. [aannemer] , die voor het onderzoek was uitgenodigd, was daarbij niet aanwezig. Van het onderzoek heeft Top Expertise een rapport d.d. 8 december 2025 opgesteld.
Op 15 december 2025 heeft [opdrachtgever] de aannemingsovereenkomst ontbonden.
3 Het geschil
in conventie
[opdrachtgever] vordert, samengevat, een verklaring voor recht dat de overeenkomst van aanneming van werk tussen partijen is ontbonden, met veroordeling van [aannemer] om aan [opdrachtgever] te betalen:
1. € 33.497,50 aan hoofdsom, vermeerderd met de wettelijke rente,
2. € 1.109,98 aan buitengerechtelijke incassokosten,
3. € 2.202,20 aan expertisekosten, vermeerderd met de wettelijke rente,
4. de kosten van deze procedure, vermeerderd met de wettelijke rente.
[opdrachtgever] stelt ter onderbouwing van haar vordering, samengevat, het navolgende.
[aannemer] heeft het aanneemwerk, ondanks sommaties, niet afgemaakt en het werk dat hij wél heeft gedaan was gebrekkig, zoals blijkt uit het rapport. [opdrachtgever] heeft op de mondelinge behandeling toegelicht dat zij niet debet is aan het feit dat het aanneemwerk niet is afgemaakt. Zij heeft toegelicht dat de ruzie tussen een werknemer van [aannemer] en de buurman van [opdrachtgever] op 6 mei 2025 nog diezelfde dag tussen partijen is uitgesproken en niet meer in de weg stond aan de voortzetting van het werk door [aannemer] . Nadat partijen een en ander hadden uitgesproken, had [aannemer] toegezegd het werk dezelfde week nog te zullen hervatten. Desalniettemin heeft hij het werk niet afgemaakt. Gelet op de wanprestatie van [aannemer] heeft [opdrachtgever] de aannemingsovereenkomst ontbonden en vordert zij terugbetaling van de aanneemsom en een schadevergoeding. Ook de buitengerechtelijke incassokosten, kosten Top Expertise en proceskosten dienen volgens [opdrachtgever] door [aannemer] te worden vergoed.
[aannemer] heeft op de mondelinge behandeling erkend dat het aanneemwerk deels niet is verricht. Hij was niet in de gelegenheid om het werk af te maken en is van mening dat het onvoltooide werk met de restant aanneemsom kan worden verrekend. [aannemer] betwist, samengevat, dat het aanneemwerk dat wel is verricht gebrekkig is. De gevorderde schadevergoeding, met uitzondering van de kosten herstel raam ad € 605,00 inclusief btw, dient volgens [aannemer] als ongegrond te worden afgewezen.
Wat betreft de gevorderde terugbetaling van de door [opdrachtgever] aan hem betaalde aanneemsom voert [aannemer] aan dat die vordering moet worden verrekend met de waarde van het door hem verrichte aanneemwerk en geleverde materialen, welke hij begroot op € 19.000,00.
Op de stellingen van partijen in conventie wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
in reconventie
De vordering in reconventie vloeit, kort gezegd, voort uit het verweer in conventie. [aannemer] vordert in het licht daarvan, samengevat:
onvoorwaardelijk:
– een verklaring voor recht dat de door hem verrichte prestatie, in het kader van een waardevergoeding, een bedrag van € 19.000,00 vertegenwoordigt,
– [opdrachtgever] te veroordelen in de kosten van deze procedure, vermeerderd met wettelijke rente,
voorwaardelijk:
– voor zover verrekening van de restant aanneemsom niet wordt gehonoreerd, veroordeling van [opdrachtgever] om aan [aannemer] de restant aanneemsom ad € 2.500,00 te voldoen, te vermeerderen met de wettelijke rente.
[opdrachtgever] voert verweer en concludeert tot niet-ontvankelijkheid van [aannemer] , dan wel tot afwijzing van de vorderingen van [aannemer] , met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van [aannemer] in de kosten van deze procedure.
Op de stellingen van partijen in reconventie wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
4 De beoordeling
in conventie en reconventie
Gelet op de samenhang tussen de vorderingen in conventie en in reconventie zullen deze hierna gezamenlijk worden besproken.
Aannemingsovereenkomst
Niet ter discussie staat dat sprake is van een aannemingsovereenkomst als bedoeld in artikel 7:750 lid 1 BW. Aanneming van werk is de overeenkomst waarbij de ene partij, de aannemer ( [aannemer] ), zich jegens de andere partij, de opdrachtgever ( [opdrachtgever] ), verbindt om buiten dienstbetrekking een werk van stoffelijke aard tot stand te brengen en op te leveren, tegen een door de opdrachtgever te betalen prijs in geld.
Het aanneemwerk is door [aannemer] in [plaats 1] (de woonplaats van [opdrachtgever] ) verricht. Gelet hierop, met in achtneming van artikel 101 Rv, is deze rechtbank bevoegd om van het geschil tussen partijen kennis te nemen en daarover te beslissen.
Buitengerechtelijke ontbinding van de aannemingsovereenkomst
Tussen partijen staat vast dat de aannemingsovereenkomst op 15 december 2025 buitengerechtelijk is ontbonden. De in conventie gevorderde verklaring voor recht, inhoudende dat de aannemingsovereenkomst is ontbonden, zal dan ook worden toegewezen, met dien verstande dat door die ontbinding tevens vast staat dat die ontbinding tot het rechtsgevolg heeft geleid zoals geregeld in de artikelen 6:271 en 6:272 BW.
Ingevolge artikel 6:271 BW bevrijdt een ontbinding van een overeenkomst de partijen van de daardoor getroffen verbintenissen. Voor dat deel dat partijen de aannemingsovereenkomst reeds zijn nagekomen, blijft de rechtsgrond voor die nakoming in stand, maar ontstaat voor partijen een verbintenis tot ongedaanmaking van de reeds door hen ontvangen prestaties.
Sluit de aard van de prestatie uit dat zij ongedaan wordt gemaakt, dan treedt daarvoor een vergoeding in de plaats ten belope van haar waarde op het tijdstip van de ontvangst (artikel 6:272 lid 1 BW). Heeft de prestatie niet aan de verbintenis beantwoord, dan wordt deze vergoeding beperkt tot het bedrag van de waarde die de prestatie voor de ontvanger op dit tijdstip in de gegeven omstandigheden werkelijk heeft gehad (artikel 6:272 lid 2 BW).
De schuldeiser van een waardevergoedingsvordering draagt op grond van de hoofdregel van artikel 150 Rv de stelplicht en de bewijslast van het bestaan en de omvang van die vordering.
Op grond van artikel 6:271 (eerste zin) BW is [opdrachtgever] bevrijd van de verplichting tot betaling van de resterende aanneemsom van € 2.500,00. De voorwaardelijke vordering in reconventie moet reeds gelet hierop als ongegrond worden afgewezen.
Op grond van artikel 6:271 (eerste zin) BW is [aannemer] op zijn beurt bevrijd van de verplichting tot het tot stand brengen van het nog niet voltooide aanneemwerk, als vastgesteld in rechtsoverweging 2.8.
Ongedaanmakingsverplichting [aannemer] na ontbinding aannemingsovereenkomst
Door de ontbinding van de aannemingsovereenkomst zal [aannemer] , op grond van artikel 6:271 BW, de aanneemsom aan [opdrachtgever] moeten terugbetalen. Doordat [opdrachtgever] nog niet de volledige aanneemsom had betaald moet de verbintenis tot ongedaanmaking worden beperkt tot het bedrag dat [aannemer] werkelijk van [opdrachtgever] heeft ontvangen. Gelet hierop zal de in conventie gevorderde (terug)betaling door [aannemer] van € 27.000,00 worden toegewezen.
Ongedaanmakingsverplichting [opdrachtgever] na ontbinding aannemingsovereenkomst
Niet ter discussie staat dat [aannemer] het aanneemwerk niet heeft voltooid. Voor het aanneemwerk dat hij wel heeft gedaan en de materialen die hij wel heeft geleverd blijft, zoals hiervoor is overwogen, de rechtsgrond voor de nakoming in stand en ontstaat een verbintenis tot ongedaanmaking van de reeds ontvangen prestatie. Tussen partijen staat de door [aannemer] geleverde prestatie en de waarde ervan ter discussie.
[aannemer] vordert in reconventie een verklaring voor recht dat de door hem verrichte prestatie € 19.000,00 bedraagt. De stelling van [aannemer] komt er op neer dat hij, gelet op het door hem verrichtte deel van het aanneemwerk, een waardevergoedings-vordering op [opdrachtgever] heeft van minimaal € 19.000,00. De begroting van de waarde van de verrichte prestatie is te lezen in de conclusie van antwoord in conventie onder hoofdstuk 4 en is, onder verwijzing daartoe, herhaald bij eis in reconventie. [aannemer] begroot, samengevat, die waarde als volgt:
1) € 4.800,00 aan manuren;
2) € 1.680,00 kosten storten en huren containers;
3) € 1.600,00 kosten containers en geleverd zand;
4) € 960,00 kosten containers en geleverd korrelmix;
5) € 3.000,00 waarde tegelwerk;
6) € 7.000,00 waarde gebruikte materialen (geleverde schutting, tegels en
stapelblokken);
totaal minimaal € 19.000,00.
[opdrachtgever] betwist de gestelde waarde. Zij voert, samengevat, aan dat de waarde van de prestatie van [aannemer] moet worden begroot op nihil, aangezien het verrichte werk niet aan de aannemingsovereenkomst beantwoordt en de waarde van de (her te gebruiken) schuttingdelen niet is aangetoond. [opdrachtgever] maakt de bevindingen van Top Expertise, zoals te lezen in het rapport en de aanvullende schriftelijke reacties van 15 mei 2026 en 21 mei 2026, tot de hare en voert dienaangaande nog het volgende aan. In het rapport is te lezen dat Top Expertise, tijdens de visuele inspectie in de voor- en achtertuin van [opdrachtgever] op 10 november 2025, heeft vastgesteld dat het straatwerk slordig is uitgevoerd, dat door onvoldoende afschot het water niet correct afloopt, dat de opsluitband bij de geplaatste schuttingen moet worden verwijderd, dat schuttingdelen moeten worden verplaatst naar de juiste plaats, dat schuttingpalen dienen te worden rechtgezet, dat terrastegels los liggen en deels beschadigd zijn en bijna overal variëren in hoogte, dat de voegbreedtes tussen de tegels variëren van 3 tot 8 mm, dat de stapelblokken van de borders scheef en los liggen, en dat de tegels bij de garagedeur te hoog liggen, waardoor de garagedeur bijna niet meer open kan. Straatwerk en de borders zullen dan ook moeten worden verwijderd en opnieuw uitgevoerd en de schuttingen moeten worden verplaatst, onder andere omdat de hoogtes van de tuin niet juist zijn. Volgens Top Expertise is, gezien de vele gebreken, de waarde van het uitgevoerde aanneemwerk nihil. Daarbij heeft Top Expertise overwogen dat sommige tegels, banden en blokken wellicht kunnen worden hergebruikt, maar dat, doordat er zoveel zaagfouten en beschadigingen zijn, het meer tijd (geld) kost om alles te beoordelen en vervolgens te vervangen. Top Expertise heeft verder vastgesteld dat de schuttingdelen kunnen worden hergebruikt en dat er één nieuw scherm dient te komen.
De rechtbank is van oordeel dat [aannemer] niet aan de stelplicht van de waarde van zijn prestatie heeft voldaan. Zij overweegt hiertoe dat [aannemer] enkel een begroting van zijn hand heeft overgelegd, zonder dat hij die begroting heeft onderbouwd. Hij heeft bij de raming van materialen en kosten, niet aantoonbaar gebruik gemaakt van objectieve stukken, zoals bijvoorbeeld offertes en overzichten met minimum/richtprijzen. Dit terwijl [opdrachtgever] de gestelde waarde, onder andere met het rapport van Top Expertise, gemotiveerd heeft betwist. Haar meest verstrekkende verweer is dat per saldo niet enige waarde aan het uitgevoerde aanneemwerk kan worden toegekend en dat de waarde van de schuttingdelen in het geheel niet is onderbouwd. [opdrachtgever] heeft gemotiveerd aangevoerd dat het werk opnieuw moet en dat gelet daarop, in de gegeven omstandigheden, de waarde van de prestatie van [aannemer] nihil is. [aannemer] had ter (nadere) onderbouwing van zijn stelling, inhoudende dat zijn prestatie minimaal € 19.000,00 bedraagt, een objectief rapport door een deskundige kunnen laten opstellen, doch heeft dat om hem moverende redenen niet gedaan. De door [aannemer] gestelde omstandigheid dat hij vanwege zijn detentie niet bij zijn stukken kon en dat de accountant van [aannemer] inzage in de boekhouding heeft opgeschort, plaatst het oordeel dat hij niet aan zijn stelplicht heeft voldaan, niet in een ander licht. [aannemer] heeft de inhoud van die stukken en het belang van die stukken voor zijn begroting niet toegelicht en dat had in het licht van de op hem rustende stelplicht wel gemoeten. Hij heeft onvoldoende uiteengezet in hoeverre die stukken de door hem begrote waarde zouden kunnen aantonen. De stelling van [aannemer] dat de waarde van zijn prestatie minimaal
€ 19.000,00 bedraagt, is derhalve, in de gegeven omstandigheden, onvoldoende aannemelijk gemaakt. De rechtbank neemt daarbij in aanmerking dat in het procesdossier voldoende concrete aanknopingspunten, die de waarde van de schuttingdelen na de plaatsing ervan door [aannemer] zouden kunnen aantonen, ontbreken. In de door [opdrachtgever] geaccordeerde offerte is enkel een totale aanneemsom vermeld en ontbreekt de specificatie ervan. Ook de eerste offerte laat niet zien hoe [aannemer] tot de geoffreerde bedragen is gekomen welke door hem aan de aanneemsom ten grondslag zijn gelegd. Al het vorenoverwogene maakt dat, nu [aannemer] nog geen begin van bewijs van zijn stelling heeft geleverd, hij niet kan worden toegelaten tot het leveren van bewijs zoals bij bewijsaanbod ter mondelinge behandeling gedaan.
Doordat [aannemer] niet aan de stelplicht van de waarde van zijn prestatie heeft voldaan moeten de in reconventie gevorderde verklaring voor recht alsmede de daarmee samenhangende nevenvorderingen, worden afgewezen.
In conventie gevorderde schadevergoeding naast ontbinding
Wordt een overeenkomst geheel of gedeeltelijk ontbonden, dan is de partij van wie de tekortkoming een grond voor ontbinding heeft opgeleverd, verplicht de wederpartij de schade te vergoeden die deze lijdt, doordat geen wederzijdse nakoming, doch ontbinding van de overeenkomst plaatsvindt (artikel 6:277 lid 1 BW).
[opdrachtgever] stelt dat zij [aannemer] tevergeefs op 24 juli 2025 en 12 september 2025 heeft gesommeerd om de aannemingsovereenkomst volledig en deugdelijk na te komen. Zij voert – samengevat – aan dat zij vervolgens de aannemingsovereenkomst heeft ontbonden vanwege de tekortkoming in de nakoming ervan aan de zijde van [aannemer] , als bedoeld in artikel 6:74 BW. [opdrachtgever] stelt verder dat indien [aannemer] de aannemingsovereenkomst volledig en deugdelijk was nagekomen zij voor de renovatie van haar tuin (het totale aanneemwerk) € 29.500,00 inclusief btw zou hebben betaald. Zij stelt dat zij schade lijdt, doordat geen wederzijdse nakoming, maar ontbinding van de aannemingsovereenkomst heeft plaatsgevonden. Ter onderbouwing van haar stelling heeft [opdrachtgever] het rapport overgelegd, waarin Top Expertise het totale (herstel)werk begroot op € 35.392,50 inclusief btw. Gelet hierop bedraagt de schade als bedoeld in artikel 6:277 BW € 5.892,50 inclusief btw, aldus [opdrachtgever]. Daarnaast maakt zij aanspraak op vergoeding van de kosten voor het herstel van het door [aannemer] tijdens het werk beschadigde raam van de schuur ad
€ 605,00 inclusief btw.
[aannemer] voert allereerst aan dat Top Expertise voor de beoordeling van het werk en de begroting van de schade alleen informatie van [opdrachtgever] heeft ontvangen. Top Expertise heeft daardoor een eenzijdig, en dus niet onafhankelijk, rapport opgesteld. De door Top Expertise begrote schade, met uitzondering van de kosten voor het raam, moet reeds gelet hierop worden verworpen. [aannemer] voert aan dat voor de beoordeling van de waarde van het werk een onafhankelijke deskundige door de rechtbank dient te worden benoemd.
[aannemer] betwist verder op inhoudelijke gronden de bevindingen van Top Expertise, met uitzondering van de schade aan het raam. Top Expertise heeft onder andere, bij de beoordeling van het aanneemwerk, gerefereerd aan de KOMO BRL 9334-01, terwijl [aannemer] geen KOMO gecertificeerd bedrijf runde.
De rechtbank verwerpt het verweer van [aannemer] dat Top Expertise niet onafhankelijk zou hebben gehandeld, gelet op het navolgende. De hoedanigheid van Top Expertise staat op zichzelf niet ter discussie en in het rapport is op pagina 4 te lezen dat Top Expertise het uitgevoerde aanneemwerk op 10 november 2025 zelf, in de voor- en achtertuin van [opdrachtgever] , heeft beoordeeld. Dat sprake is geweest van een inspectie ter plaatse is ook te zien aan de hand van de op 10 november 2025 door Top Expertise gemaakte foto’s van het werk, die zijn gebruikt in het rapport en nader toegelicht. Top Expertise is bij het formuleren van haar bevindingen, zoals te lezen in het rapport, derhalve niet alleen uitgegaan van informatie van [opdrachtgever] , zoals [aannemer] had aangevoerd, maar heeft (ook) eigen onderzoek verricht naar de kwaliteit van het verrichte aanneemwerk.
Het feit dat [aannemer] niet bij de inspectie op 10 november 2025 was betrokken, kan niet op goede grond aan [opdrachtgever] worden tegengeworpen. Top Expertise had [aannemer] immers uitgenodigd voor die inspectie, doch [aannemer] , die op de hoogte was van de afspraak, is onaangekondigd niet verschenen, heeft zich niet door een derde laten vertegenwoordigen en evenmin gevraagd om de afspraak te verzetten. Deze handelwijze komt voor rekening en risico van [aannemer] .
In het licht van dit alles legt het verweer van [aannemer] op dit punt onvoldoende gewicht in de schaal, zodat het ervoor moet worden gehouden dat Top Expertise haar onderzoek voldoende deskundig heeft verricht.
De rechtbank is verder van oordeel dat de inhoud van het rapport duidelijk is. Zij overweegt hiertoe dat de door Top Expertise op 10 november 2025 gemaakte foto’s, zoals te zien in het rapport, laten zien dat het werk op een groot aantal punten (schutting, tegelwerk, opzetbanden, voegen en stapelblokken) ondeugdelijk is. Dit is overigens ook te zien op de door [aannemer] (mr. Palmen) als productie 2 overgelegde foto’s van het werk. Top Expertise licht verder toe in het rapport waarom vakkundig gezien het werk van [aannemer] gebrekkig is. De bevindingen van Top Expertise worden in die zin door de technische onderbouwing ervan gedragen. Top Expertise heeft daarbij uiteengezet dat de geconstateerde gebreken zijn beoordeeld naar de maatstaf van goed en deugdelijk werk. In het rapport is niet alleen te lezen dat het verrichte werk gebrekkig is, maar ook dat het moet worden verwijderd en opnieuw aangebracht. [opdrachtgever] , die de bevindingen van Top Expertise tot de hare heeft gemaakt, heeft gelet hierop de grondslag voor de door haar gevorderde schade voldoende onderbouwd.
Vervolgens dient de vraag te worden beantwoord of het concrete, inhoudelijke verweer van [aannemer] het rapport, al dan niet, (deels) in een ander licht plaatst, in die zin dat moet worden geoordeeld of het rapport – al dan niet – onvoldoende is ter onderbouwing van het gestelde gebrekkige werk en de schade, als bedoeld in artikel 6:277 lid 1 BW. De rechtbank zal hierna puntsgewijs, voor zover relevant, ingaan op het rapport en de betreffende standpunten van partijen.
Straatwerk
Algemeen
De rechtbank is van oordeel dat de foto’s 1 en 3 tot en met 15 en de foto’s 2 en 19 tot en met 29 in het rapport, met inachtneming van de toelichting daarop van Top Expertise, duidelijk laten zien dat het straatwerk in de voor- en achtertuin ondeugdelijk is. In het rapport is te lezen dat voegbreedtes niet consistent zijn toegepast, dat voegmortel deels onvoldoende is, dat stapelblokken scheef en los liggen, dat het afschot van het straatwerk onvoldoende is en dat het straatwerk in hoogte verschilt. Top Expertise komt op grond van haar bevindingen tot de conclusie dat het straatwerk moet worden verwijderd en opnieuw uitgevoerd.
- voegbreedtes
[aannemer] betwist dat de voegbreedtes gebrekkig zijn en stelt dat de door hem toegepaste variatie in voegbreedtes binnen de marges van de tegels valt. Ter onderbouwing hiervan heeft hij de specificaties van de tegels overgelegd.
De rechtbank leest in die specificatie, kort gezegd, dat er een bolling in de tegels kan zijn en welke meet/legmethode moet worden toegepast. In die specificatie is niet te lezen dat inherent aan de betreffende tegels is dat bij het leggen ervan voegbreedtes zullen variëren, of iets dergelijks. Het verweer van [aannemer] schiet in deze dan ook tekort en moet als onvoldoende relevant worden verworpen. Overigens heeft [opdrachtgever] aan de hand van de voornoemde reactie van Top Expertise van 15 mei 2026 ook nader onderbouwd dat de door [aannemer] overgelegde specificatie enkel aantoont dat er een bolling in de tegels aanwezig kan zijn, hetgeen heeft te maken met de vlakheid van de tegel en niets met de voegbreedtes.
- voegmortel
[aannemer] betwist niet dat op een aantal plaatsen in het straatwerk voegmortel ontbreekt. Hij voert aan dat voegmortel meermaals opnieuw moet worden ingeveegd en dat hij daaraan niet is toegekomen. Hij legt echter niet uit welke rechtsgevolg aan dit nalaten moet worden verbonden. Gelet hierop moet het ervoor worden gehouden dat [opdrachtgever] aan de hand van het rapport voldoende heeft onderbouwd dat de toegepaste voegmortel deels gebrekkig is.
- afschot
De rechtbank overweegt dat het verweer van [aannemer] , inhoudende dat de KOMO beoordelingsrichtlijn op dit punt ten onrechte door Top Expertise is toegepast, moet worden verworpen. In de door [opdrachtgever] overgelegde nadere toelichting van Top Expertise van 15 mei 2026 is immers te lezen dat KOMO richtlijnen openbare technische kwaliteitsnormen zijn en geen contractuele verplichtingen die alleen gelden voor aangesloten bedrijven. KOMO beschrijft objectieve technische eisen voor het aanbrengen van tegelwerk en die eisen worden gebruikt om te bepalen of werk "goed en deugdelijk" is, aldus [opdrachtgever]. [aannemer] heeft deze heldere uitleg niet (meer) betwist ter mondelinge behandeling. De rechtbank overweegt vervolgens dat Top Expertise, met inachtneming van die maatstaf, op grond van de eigen bevindingen, in het rapport heeft toegelicht dat het straatwerk en het daarbij toegepaste afschot onvoldoende is. In het rapport is op de pagina’s 8 en 9 te lezen dat, doordat het afschot onvoldoende is, water op de tegels blijft staan en niet afloopt naar de straat. [opdrachtgever] heeft op de mondelinge behandeling nader toegelicht dat het water niet richting de weg, maar richting het huis afloopt en de (afgelopen) winter het huis inliep. Het afschot voldoet derhalve niet.
De omstandigheid dat het, in het werk toe te passen, afschot door [aannemer] , tijdens zijn werkzaamheden, met [opdrachtgever] is besproken en dat zij met het door hem voorgestelde afschot akkoord is gegaan, maakt niet dat [aannemer] is vrij gewaard voor de vervolgens foute toepassing van het werk. De correcte toepassing van het voorgestelde afschot stond immers niet tussen partijen ter discussie en [opdrachtgever] , die geen stratenmaker is, mocht ervan uitgaan dat de door haar aannemer toegepaste afwatering voldoende zou zijn en zij daarmee akkoord ging met een deugdelijk voorstel over het in het straatwerk toe te passen afschot.
Het algemene verweer van [aannemer] dat hij als ervaren stratenmaker zeker weet dat hij een voldoende afschot heeft toegepast, is in het licht van de door Top Expertise vastgestelde technische situatie, aan de hand van concrete metingen, en de ter plaatse door [opdrachtgever] gedane feitelijke constatering, dan ook volstrekt onvoldoende en wordt verworpen.
- hoogteverschil
Ook het verweer van [aannemer] , inhoudende dat het door Top Expertise vastgestelde hoogteverschil in het straatwerk is ontstaan door verzakkingen, welke een aantal keer door hem zijn hersteld, maakt niet dat dit onvoldoende straatwerk niet aan hem kan worden tegengeworpen. Niet ter discussie staat immers dat hijzelf debet is geweest aan de, tijdens het werk ontstane hoogteverschillen en dat hij deze laatstelijk niet meer heeft hersteld. Ook het feit dat de garagedeur over het straatwerk schuurt toont aan dat het straatwerk niet goed is gelegd.
- aansluiting HWA met het gemeentetrottoir
De bevindingen van Top Expertise op dit punt heeft [aannemer] gemotiveerd weerlegd. Hij heeft aangevoerd dat sprake was van een bestaande situatie die in overleg met [opdrachtgever] in stand is gelaten. [opdrachtgever] heeft vervolgens niet nader onderbouwd waarom op dit punt niet aan de aannemingsovereenkomst is voldaan en dat sprake is van een tekortkoming aan de zijde van [aannemer] . Dat een andere aansluiting had moeten worden uitgevoerd is derhalve niet komen vast te staan. Een dergelijk werk kan dan ook niet op goede grond worden meegenomen bij de begroting van de gestelde schade.
- tussenconclusie
Al het vorenoverwogene maakt dat [opdrachtgever] genoegzaam heeft aangetoond dat het straatwerk op meerdere punten gebrekkig is, met uitzondering van de aansluiting HWA, en dat, gezien de vele gebreken, het werk (straatwerk, borders en schuttingen) opnieuw moet worden uitgevoerd. Kostenafweging maakt dat de schuttingen kunnen worden hergebruikt doch de overige geleverde materialen niet. De schade als bedoeld in artikel 6:277 BW komt, voorzover daar sprake van is, voor toewijzing in aanmerking. De standpunten over de omvang van de schade zal hierna worden beoordeeld.
beton- en opsluitranden
[opdrachtgever] stelt dat de aansluiting van de schuttingdelen niet netjes is uitgevoerd. In het rapport van Top Expertise is op pagina 10 te lezen dat de schuttingen gelijk horen te lopen met de buitenzijde van de gemetselde muren en dat bij een juiste plaatsing geen opsluitband nodig is. [aannemer] heeft de schutting niet correct geplaatst; hij heeft een opsluitband geplaatst waar de schutting moet staan en de schuttingen daarnaast geplaatst. Top Expertise heeft vastgesteld dat het betreffende werk hierdoor niet voldoet aan goed en deugdelijk werk en dat de opsluitband moet worden verwijderd en de schutting moet worden verplaatst naar de juiste plaats.
Die conclusie van Top Expertise, welke [opdrachtgever] tot de hare heeft gemaakt, heeft [aannemer] onvoldoende weersproken. Volgens [aannemer] is sprake geweest van een bewuste keuze, doch hij heeft geen feiten gesteld waaruit dit blijkt. Evenmin maakt hij duidelijk waarom het probleem dat [opdrachtgever] en Top Expertise zien hem ontgaat. Alleen al de foto’s 16 en 17 in het rapport laten immers zien dat het betreffende werk slordig is uitgevoerd. [opdrachtgever] heeft dan ook voldoende onderbouwd dat, teneinde alsnog de beoogde renovatie van de tuin te krijgen, onder andere de opsluitband zal moet worden verwijderd en de schuttingen dienen te worden verplaatst.
Gebrekkige plaatsing schuttingdelen
Hoewel [aannemer] terecht heeft aangevoerd dat hij de schutting niet heeft afgemaakt, kan dit verweer hem niet baten, aangezien hiervoor al is geoordeeld dat de schutting moet worden verplaatst. Zelfs als de schuttingdelen volledig recht en op gelijke hoogtes zouden zijn geplaatst moeten de schuttingdelen en palen worden verplaatst vanwege de foute toepassing van beton- en opzetranden door [aannemer] . Bovendien staat niet tussen partijen ter discussie dat [aannemer] , voordat hij het werk verliet en te kennen had gegeven het werk niet af te maken, de schutting al grotendeels had geplaatst. [opdrachtgever] heeft kennelijk slechts marginale werkzaamheden aan de schutting laten uitvoeren door een derde.
De achtertuin (overig)
Algemeen
[opdrachtgever] heeft met het rapport voldoende inzichtelijk gemaakt dat sprake is van beschadigde en onafgewerkte delen.
- trap
Niet ter discussie staat dat het leveren en plaatsen van een traptrede betonblok deel uitmaakt van het aanneemwerk. [opdrachtgever] stelt dat, zoals in het rapport is te lezen, de door [aannemer] geplaatste trap relatief smal is en dat er veel beschadigingen zijn. Rondom de trap ontbreekt een afwerking en het schuine deel rechts naast de trap is in het geheel niet bestraat.
[aannemer] erkent dat het betreffende werk niet is afgemaakt; volgens hem is niet sprake van een gebrek maar onafgemaakt werk.
Doordat dit verweer van [aannemer] de bevindingen van Top Expertise over de beschadigingen aan het werk dat wel door [aannemer] is uitgevoerd in het geheel niet weerlegt, alsmede gelet op het feit dat niet ter discussie staat dat het werk niet is afgewerkt en ook niet volledig is uitgevoerd, is voldoende onderbouwd dat ook het aanneemwerk trap opnieuw zal moeten worden uitgevoerd.
- plantenborder
De plantenborder is te zien op de foto’s 27 tot en met 29 in het rapport. [opdrachtgever] stelt dat de plantenborder gebrekkig is en opnieuw moet worden uitgevoerd met de juiste materialen, zoals te lezen in het rapport op pagina 17.
Het feit dat [aannemer] heeft erkend dat de plantenborder niet door hem is afgemaakt en hij niet op inhoudelijke gronden heeft weerlegd dat de door hem toegepaste materialen gebrekkig zijn, maakt dat [opdrachtgever] dit werk in de begroting van haar schade, vanwege de alsnog uit te voeren renovatie van de tuin, heeft kunnen laten mee begroten door Top Expertise.
- onvoltooide werk
Niet ter discussie staat dat de renovatie van de tuin ook betrekking had op het in de achtertuin maken van een pergola, overkapping en zitgedeelte en het leggen van grasmatten. Doordat dit werk niet is uitgevoerd en alsnog zal moeten worden uitgevoerd heeft [opdrachtgever] daarmee terecht rekening gehouden bij de begroting van de schade op grond van artikel 6:277BW.
Overige zaken
Het kapotte raam van de schuur, en de daardoor door [opdrachtgever] geleden schade, staat niet ter discussie.
tussenconclusie in conventie
Het vorenoverwogene maakt dat [opdrachtgever] voldoende heeft aangetoond dat door de tekortkomingen van [aannemer] , de renovatie van de tuin opnieuw moet, met uitzondering van de HWA, en dat, met uitzondering van de schuttingdelen inclusief palen, [opdrachtgever] niet op goede grond kan worden gehouden tot hergebruik van de overige door [aannemer] in het werk gebruikte materialen. [aannemer] is gelet hierop verplicht [opdrachtgever] de schade te vergoeden die [opdrachtgever] lijdt, doordat geen wederzijdse nakoming, doch ontbinding van de aannemingsovereenkomst heeft plaatsgevonden.
Ontbindingsschade en vervolgschade raam
[opdrachtgever] heeft de schade laten begroten door Top Expertise. Top Expertise heeft bij de raming van de kosten rekening gehouden met het feit dat 13 schuttingdelen kunnen worden hergebruikt en die niet opnieuw begroot. De schadebegroting is relevant, met uitzondering van de raming van de kosten voor het aanpassen HWA. Die post betrof immers, zoals onder rechtsoverweging 4.15.1 is geoordeeld, geen aanneemwerk. De relevante schadeposten (van in totaal € 29.000,00 exclusief btw) zijn te lezen op pagina 20 van het rapport en worden hierna, met uitzondering van de post HWA, geciteerd weergegeven, exclusief btw:
- Het verwijderen van het tegelwerk uit de
voor- en achtertuin € 2.000,--
-
Het rechtzetten van de schuttingpalen € 750,--
-
Het opnieuw plaatsen van de schuttingdelen € 750,--
-
Grondwerk (juiste hoogtes uitzetten,
afschot bepalen, zandpakket in orde maken) € 3.000,--
-
Aankoop 30 m2 GeoCeramica tegels 4 cm € 2.500,--
-
Aankoop 35 m2 GeoCeramica 2 drive tegels
6 cm € 3.000,--
-
Aankoop 9 m2 GeoCeramica Ambiente € 700,--
-
Aankoop stapelblokken € 1.500,--
-
Aankoop grasmatten € 300,--
-
Plaatsen van tegels en stapelblokken € 6.000,--
-
Plaatsen van grasmatten € 300,--
-
Aankoop en plaatsen van een houten pergola € 2.000,--
-
Aankoop en plaatsen van een houten over-
kapping € 2.000,--
-
Aankoop hout en plaatsen bankje bij border € 1.000,--
-
Materialen zoals voegmortel, stabilisé, etc. € 1.500,--
-
Afvoerkosten € 1.200,--
-
Vervangen enkelglas ruit van de schuur € 500,--
De rechtbank herhaalt dat de deskundigheid en onafhankelijkheid van Top Expertise voldoende zijn komen vast te staan. [opdrachtgever] heeft de begroting van haar schade in conventie, aan de hand van de kostenraming van Top Expertise, dan ook in beginsel voldoende onderbouwd. De rechtbank overweegt dienaangaande nog het navolgende.
De begroting van Top Expertise, wat betreft het niet uitgevoerde aanneemwerk, sluit aan bij de eerste raming van de kosten van het betreffende werk door [aannemer] zelf en is overigens onvoldoende door [aannemer] weersproken.
De betwisting van [aannemer] van de raming “het verwijderen van het tegelwerk uit de voor- en achtertuin”, betreft niet de omvang van die schadepost, maar de, al dan niet, noodzaak tot herstelwerk, en daarover is door de rechtbank reeds geoordeeld onder rechtsoverweging 4.15.1. Doordat [aannemer] de omvang van de begroting van de deskundige op dit punt onvoldoende heeft betwist, wordt, met inachtneming van hetgeen de rechtbank onder 4.16.1 heeft overwogen, geoordeeld dat [opdrachtgever] de gestelde omvang van deze schadepost voldoende heeft onderbouwd en dat het verweer van [aannemer] als onvoldoende gemotiveerd en onderbouwd moet worden verworpen.
Top Expertise heeft verder de begroting, ter zake het verplaatsen van de schutting, bij e-mail van 15 mei 2026 nader toegelicht. Top Expertise heeft [opdrachtgever] meegedeeld dat een bedrag van € 750 voor het rechtzetten en instorten van 15 palen redelijk is, namelijk
€ 50 per paal. Alsmede dat € 750 voor het verplaatsen van 13 schuttingsdelen eveneens redelijk is, namelijk € 57,69 per deel. Uitgaande van een regulier tarief van € 50 per uur is dit 15 uren. De rechtbank is van oordeel dat die nadere toelichting, in het licht van al het vorenoverwogene, maakt dat het verweer van [aannemer] dat sprake is van “natte vinger werk” als onvoldoende gemotiveerd en onderbouwd moet worden verworpen.
De omvang van de schadeposten: grondwerk, aankoop tegels en stapelblokken en de plaatsing ervan, materialen en afvoerkosten, is, zoals onder 4.16.3 is overwogen, niet weersproken.
Slotsom is dat [opdrachtgever] voor het opnieuw moeten laten uitvoeren van de renovatie van haar tuin (zoals oorspronkelijk bij aannemingsovereenkomst met [aannemer] overeengekomen), dus met uitzondering van het werk HWA, met inachtneming van al het extra werk vanwege het te verwijderen gebrekkig werk van [aannemer] , duurder uit zal zijn dan in geval [aannemer] de renovatie van de tuin deugdelijk en volledig had uitgevoerd. De schade van [opdrachtgever] in conventie bedraagt de onder rechtsoverweging 4.16 opgesomde kosten van in totaal € 35.090,00 inclusief btw, minus de aanneemsom van € 29.500,00 die zij voor het werk zou hebben betaald aan [aannemer] . Derhalve in totaal € 5.590,00 inclusief btw, inclusief de herstelkosten voor het raam van de schuur. De gevorderde betaling van de schade zal tot dit bedrag worden toegewezen.
De door [opdrachtgever] in conventie gevorderde betaling van de hoofdsom zal worden toegewezen voor een bedrag van in totaal € 32.590,00 (namelijk € 27.000,00 + € 5.590,00).
Expertisekosten in conventie
De in conventie gevorderde expertisekosten zijn voldoende onderbouwd en zullen op grond van artikel 6:96 lid 2 sub b BW, vermeerderd met de wettelijke rente, worden toegewezen. [opdrachtgever] maakt terecht aanspraak op de wettelijke rente over de expertisekosten vanaf 1 januari 2026 tot aan de dag van volledige betaling.
Buitengerechtelijke incassokosten in conventie
De in conventie gevorderde buitengerechtelijke incassokosten zijn voldoende onderbouwd en zullen op grond van artikel 6:96 lid 2 sub c BW worden toegewezen.
Proceskosten in conventie en reconventie
[aannemer] is in conventie grotendeels in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [opdrachtgever] worden begroot op:
|
- kosten van de dagvaarding |
€ |
153,02 |
|
|
- griffierecht |
€ |
1.414,00 |
|
|
- salaris advocaat |
€ |
1.672,00 |
(2 punten × € 836,00) |
|
- nakosten |
€ |
148,00 |
(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing) |
|
Totaal |
€ |
3.387,02 |
[aannemer] is in reconventie in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [opdrachtgever] in reconventie worden begroot op:
|
- salaris advocaat |
€ |
653,00 |
(2 punten × factor 0,5 × € 653,00) |
|
- nakosten |
€ |
148,00 |
(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing) |
|
Totaal |
€ |
801,00 |
De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt op grond van artikel 6:119 BW toegewezen zoals vermeld in de beslissing.
5 De beslissing
De rechtbank
in conventie
verklaart voor recht dat de aannemingsovereenkomst op 15 december 2025 buitengerechtelijk is ontbonden,
veroordeelt [aannemer] om aan [opdrachtgever] tegen behoorlijk bewijs van kwijting te betalen een bedrag van € 32.590,00 aan hoofdsom, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW, vanaf 1 januari 2026 tot de dag van volledige betaling,
veroordeelt [aannemer] om aan [opdrachtgever] tegen behoorlijk bewijs van kwijting de buitengerechtelijke incassokosten ad € 1.109,98,
veroordeelt [aannemer] om aan [opdrachtgever] tegen behoorlijk bewijs van kwijting te betalen een bedrag van € 2.202,20 aan expertisekosten, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW, vanaf 1 januari 2026 tot de dag van volledige betaling,
veroordeelt [aannemer] in de proceskosten van € 3.387,02, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,
wijst de vorderingen van [aannemer] af,
veroordeelt [aannemer] in de proceskosten van € 801,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe,
in conventie en in reconventie
veroordeelt [aannemer] tot betaling van € 98,00 plus de kosten van betekening als [aannemer] niet tijdig aan de veroordelingen in conventie en reconventie voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
verklaart dit vonnis, met uitzondering van de verklaring voor recht in conventie (beslissing 5.1), uitvoerbaar bij voorraad.
|
Dit vonnis is gewezen door mr. Provaas en in het openbaar uitgesproken. |
||