Bestuursrecht overig
Wet open overheid. Deze uitspraak gaat over (gedeeltelijke) openbaarmaking van documenten over de realisatie…
Rechtbank Noord-Holland, 28 oktober 2026
ECLI:NL:RBNHO:2026:15500 · Rechtbank Noord-Holland · 28 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-noord-holland/bestuursrecht/bestuursrecht-overig/eerste-aanleg-meervoudig/ecli-nl-rbnho-2026-15500
Zaakgegevens
Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Noord-Holland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.
- Instantie
- Rechtbank Noord-HollandRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Haarlem
- Datum uitspraak
- 28 oktober 2026
- Datum publicatie
- 12 november 2026
- Zaaknummer
- HAA 24/6827
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Bestuursrecht overig
- Procedure
- Eerste aanleg - meervoudigMeervoudige kamerDe zaak is behandeld door drie rechters samen, meestal omdat zij ingewikkeld of zwaar is.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBNHO:2026:15500
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Wet open overheid. Deze uitspraak gaat over (gedeeltelijke) openbaarmaking van documenten over de realisatie van drie nieuwbouwwoningen op het perceel aan de Binnenweg 27 te Bennebroek op grond van de Wet open overheid. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is, maar dat de rechtsgevolgen van het bestreden besluit in stand kunnen blijven.
Uitspraak
RECHTBANK NOORD-HOLLAND
Zittingsplaats Haarlem
Bestuursrecht
zaaknummer: HAA 24/6827
uitspraak van de meervoudige kamer van 28 oktober 2026 in de zaak tussen
[eiser] , uit Amstelveen, eiser
(gemachtigde: mr. R. Ridder),
en
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bloemendaal
(gemachtigden: mr. F.D.S. Bettink en M.J.C. Dedding).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over (gedeeltelijke) openbaarmaking van documenten over de realisatie van drie nieuwbouwwoningen op het perceel aan de [perceel] te Bennebroek op grond van de Wet open overheid (Woo). Eiser is het niet eens met het besluit van het college hierover van 9 september 2024. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank of het bestreden besluit kan standhouden.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is, maar dat de rechtsgevolgen van het bestreden besluit, zoals aangevuld met het besluit van 13 april 2026, in stand kunnen blijven. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiser heeft op 14 december 2023 bij het college een verzoek ingediend om op grond van de Woo alle documenten openbaar te maken die verband houden met de realisatie van drie nieuwbouwwoningen op een perceel grond gelegen aan de [perceel] te Bennebroek, over de periode van 28 oktober 2016 tot 14 december 2023.
3. Het college heeft met de besluiten van 25 januari 2024 en 5 februari 2024 een aantal documenten (deels) openbaar gemaakt. Met het bestreden besluit van 9 september 2024 op het bezwaar van eiser heeft het college – nadat een nadere zoekslag is uitgevoerd – meer documenten openbaar gemaakt.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft het beroep op 29 januari 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigden van het college.
De rechtbank heeft het onderzoek ter zitting geschorst teneinde eiser in de gelegenheid te stellen aan te geven van welke documenten of onderdelen daarvan hij alsnog (nadere) verstrekking wenst. Het college zal vervolgens een reactie daarop geven.
Het college heeft bij besluit van 13 april 2026 besloten een aantal (delen van) documenten alsnog openbaar te maken.
Eiser heeft bij brief van 30 april 2026 te kennen gegeven zijn beroepsgronden ten aanzien van enige documenten (genummerd 11 en 16) te handhaven.
Desgevraagd hebben partijen niet te kennen gegeven een nadere zitting te wensen. De rechtbank heeft het onderzoek vervolgens gesloten en de uitspraak bepaald op heden.
Het bestreden besluit
4. Het college heeft, in navolging van het advies van de bezwaarcommissie een nieuwe zoekslag uitgevoerd. Aan de betrokken ambtenaren is gevraagd wederom te zoeken in het zaak- en archiefsysteem (Mozard en Corsa) op de harde schijf en Outlook. De voorgestelde zoektermen zijn: bouwplan Binnenweg, [perceel] , 3 woningen Binnenweg, [naam] , HM Bouw, HM BV, JGOO BV en PMIProjects. Wanneer er een andere zoekterm is gehanteerd is gevraagd dit door te geven. De gevonden stukken, die onder het verzoek vallen, zijn openbaar gemaakt. Weggelakt zijn persoonsgegevens, zoals namen, handtekeningen, emailadressen en telefoonnummers van personen die niet vanuit hun functie naar buiten treden. In de alsnog openbaar gemaakte concepten zijn voorts passages weggelakt die persoonlijke beleidsopvattingen bevatten. Waar feiten zijn weggelakt, is dit gedaan omdat deze feiten verweven zijn met de persoonlijke beleidsopvattingen en ook overigens geen zelfstandige betekenis hebben.
Het (aanvullend) besluit van 13 april 2026
5. Zoals ter zitting was afgesproken, heeft eiser het college meegedeeld van welke documenten of onderdelen daarvan hij alsnog (nadere) verstrekking wenste met het oog op artikel 5.2 van de Woo.
6. Met het besluit van 13 april 2026 heeft het college het bestreden besluit gewijzigd/ aangevuld. Zoals ook ter zitting was afgesproken, heeft het college daarbij de documenten die bij de schifting buiten beschouwing waren gelaten (zoals ontvangstbevestigingen en andere ‘inhoudsloze’ documenten) alsnog openbaar gemaakt.
7. Daarnaast heeft het college besloten van de 17 door eiser genoemde documenten een aantal stukken of passages alsnog (deels) openbaar te maken.
Beoordeling rechtbank
8. Blijkens de reactie van eiser van 30 april 2026 op het besluit van 13 april 2026 is met dit besluit niet volledig tegemoetgekomen aan zijn beroep. Het beroep van eiser richt zich daarom van rechtswege (artikel 6:19 Awb) ook tegen het besluit van 13 april 2026.
9. De omstandigheid dat het college bij besluit van 13 april 2026 alsnog meerdere documenten (deels) heeft openbaar gemaakt betekent dat het bestreden besluit onvoldoende zorgvuldig was voorbereid. Dat leidt tot vernietiging van het bestreden besluit. De rechtbank zal hierna bezien of aanleiding bestaat de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand te laten. De rechtbank zal dit doen aan de hand van de beroepsgronden van eiser voor zover aan deze gronden niet is tegemoet gekomen met het aanvullend besluit van 13 april 2026.
Zoekslag
10. Eiser voert aan dat sprake is van een motiveringsgebrek wegens het niet inzichtelijk maken van de zoekslag, althans dat de zoekslag onvoldoende zorgvuldig is geweest.
Volgens eiser is niet (ook) gezocht in backupsystemen. Ook is niet gezocht in WhatsApp-berichten, hoewel daarom specifiek is gevraagd in het verzoek.
Volgens eiser blijkt ook niet dat is gezocht op zaaknummer. Voorts heeft het college niet inzichtelijk gemaakt waarom is gekozen voor het hanteren van de genoemde zoektermen en waarom andere, voor de hand liggende zoektermen (of combinaties daarvan) niet zijn geadviseerd (en naar aangenomen wordt ook niet zijn gehanteerd). Het gaat daarbij in ieder geval om de namen van de betrokken wethouder, de meest betrokken ambtenaren, de naam van het raadslid dat een actieve rol heeft gespeeld in het tegenhouden van het plan, alsmede de namen van de bewoners woonachtig aan de [adres] te Bennebroek die kenbaar gemaakt hebben tegen het bouwplan te zijn.
Het college heeft verder nagelaten te motiveren welke vragen in het kader van de te verrichten zoekslag zijn meegegeven. Ook is niet inzichtelijk gemaakt welke 22 ambtenaren de zoekslag hebben verricht en waarom deze ambtenaren als betrokken ambtenaren kwalificeren en andere niet. Voorts acht eiser het niet begrijpelijk dat niet ook de betrokken wethouder en het meest betrokken raadslid zijn gevraagd een zoekslag uit te voeren.
Hoe de schifting heeft plaatsgevonden, blijkt ook niet uit het bestreden besluit.
11. Het college heeft zich hierover op het standpunt gesteld dat in de uitvraag aan de betrokken ambtenaren specifiek verwezen is naar het Woo-verzoek, zodat voor iedereen duidelijk was welke documenten onder het verzoek vielen. In het begeleidend schrijven is verzocht om alle documenten in welke vorm dan ook, daaronder vallen ook Whatsapp-berichten. Een nadere zoekslag in de bekende zaaknummers heeft geen toegevoegde waarde omdat die documenten reeds in de primaire besluitvorming waren betrokken. Ook het zoeken op bepaalde namen brengt over het algemeen niet een volledig beeld. Juist door op het onderwerp van het bouwplan te zoeken is de kans daarop veel groter. Door zoektermen te combineren wordt het resultaat verengd. Het college stelt dat het verzoek gedegen is opgepakt en dat er zorgvuldig is gezocht.
12. De rechtbank overweegt als volgt. Het voldoende inzichtelijk maken van de zoekslag door het bestuursorgaan kan bewerkstelligd worden door bijvoorbeeld specifiek te vermelden welke systemen zijn geraadpleegd, welke zoektermen zijn gehanteerd voor het zoeken naar documenten in die systemen, welke specifieke vragen de volgens het bestuursorgaan relevante personen hebben meegekregen en welke schifting vervolgens in de door die personen aangedragen documenten is gemaakt.
13. Met de nadere toelichting van het college in het verweerschrift, dat het Woo-verzoek is meegezonden aan de betrokken ambtenaren, met daarbij de mededeling dat het om alle soorten documenten gaat, is naar het oordeel van de rechtbank voldaan aan de eis dat de zoekslag voldoende inzichtelijk is gemaakt. Verder kan de rechtbank het college volgen in het standpunt dat de door eiser aangedragen zoektermen niet tot meer (onder het verzoek vallende) documenten zouden opleveren.
Ontbrekende documenten
14. Eiser voert verder aan dat in bezwaar uitvoerig uiteengezet is waarom aannemelijk is dat er meer documenten moeten zijn dan bij de primaire (deel)besluiten openbaar zijn gemaakt. Weliswaar heeft de nadere zoekslag meer documenten opgeleverd, maar volgens eiser is daarmee niet althans onvoldoende tegemoetgekomen aan zijn bezwaar. Een gerichte motivering hoe bepaald wordt welke documenten archiefwaardig zijn, ontbreekt.
Volgens eiser heeft hij in het bezwaarschrift met stukken onderbouwd uiteengezet dat aannemelijk is dat bepaalde documenten ontbreken. Het gaat daarbij om documenten in relatie tot vergaderingen / bijeenkomsten waarvan eiser het onbestaanbaar acht dat daarvan geen verslag of notulen zijn gemaakt. Eiser wijst daarbij op specifieke (voorbereidings)stukken.
15. Het college stelt zich hierover op het standpunt dat in het bestreden besluit niet hoefde te worden opgenomen welke documenten archiefwaardig zijn.
Met betrekking tot het ontbreken van door eiser verwachte verslagen / notulen stelt het college dat binnen de gemeente Bloemendaal korte lijnen met de collega’s en met het bestuur zijn. Voor heel veel overleggen loopt men bij elkaar langs of wordt er gebeld. Het is ook heel gebruikelijk dat de beantwoording mondeling via het portefeuillehoudersoverleg wordt voorbereid. Hiervan worden geen gespreksverslagen gemaakt, waardoor van deze overleggen geen stukken openbaar gemaakt kunnen worden.
16. De rechtbank overweegt hierover als volgt. Wanneer een bestuursorgaan stelt dat na onderzoek is gebleken dat een bepaald document niet of niet meer onder hem berust en een dergelijke mededeling niet ongeloofwaardig voorkomt, is het in beginsel aan degene die om informatie verzoekt om aannemelijk te maken dat, in tegenstelling tot de uitkomsten van het onderzoek door het bestuursorgaan, dat document toch onder het bestuursorgaan berust.
17. Naar het oordeel van de rechtbank heeft het college geloofwaardig toegelicht dat er niet meer documenten zijn, omdat vanwege de kleine organisatie veel overleg fysiek plaats heeft, en dat daarvan geen verslagen gemaakt zijn. Dat eiser dat ‘onbestaanbaar’ acht, is onvoldoende om te twijfelen aan de mededeling van het college.
18. De rechtbank is voorts van oordeel dat de vraag op welke wijze bepaald wordt welke documenten archiefwaardig zijn buiten het bestek van deze procedure valt.
Persoonlijke beleidsopvattingen bestemd voor intern beraad
19. De rechtbank stelt vast dat het geschil wat betreft dit aspect – als gevolg van het gewijzigde besluit en de reactie van eiser daarop – beperkt is tot de documenten genummerd 11 (e-mailbericht van 8 februari 2023) en 16 (e-mailbericht 9 november 2023).
20. De rechtbank heeft de ongelakte versie van document 11 ingezien en daarbij geconstateerd dat de geweigerde passages een inhoudelijke reactie van de huisadvocaat van het college betreffen, naar aanleiding van de uitspraak van de voorzieningenrechter van 6 februari 2023 (in een zaak tussen eiser en het college). Het gaat om standpunten en overwegingen ten behoeve van intern beraad met een niet overwegend objectief karakter. Ook documenten afkomstig van derden die niet tot de kring van de overheid behoren, worden aangemerkt als documenten die zijn opgemaakt ten behoeve van intern beraad. Hierbij is het oogmerk waarmee zij zijn opgemaakt bepalend. Een advies van een advocaat over mogelijke procedures en de daarin in te nemen standpunten, zoals hier aan de orde, is naar zijn aard bestemd voor intern beraad. De advocaat is een externe derde die uitsluitend adviseert in het belang van het college en die geen ander belang heeft dan vanuit de eigen ervaring en deskundigheid een opvatting te geven. De weigering de bedoelde passages openbaar te maken berust naar het oordeel van de rechtbank daarom op goede gronden.
21. In document 16 gaat het om de weigering van de passage die volgt op de zinsnede “In het RO advies kan een alinea worden opgenomen waarin grofweg staat:”. Deze alinea is volgens het college aan te merken als een persoonlijke beleidsopvatting bestemd voor intern beraad. De rechtbank heeft echter geconstateerd dat dit document reeds bij deelbesluit 1 (pagina 137 van de bijlage bij dat besluit) openbaar gemaakt is, zonder weglakking van bedoelde passage. Nu de betrokken passage eerder al openbaar gemaakt is, behoeft dit punt geen bespreking meer.
22. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat het college met het besluit van 13 april 2026 het bestreden besluit zodanig heeft aangevuld dat daarmee op een juiste wijze op het Woo-verzoek van eiser is beslist.
Conclusie en gevolgen
23. Het beroep is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met artikel 3:2 en 7:12 van de Awb. Dit betekent dat het bestreden besluit onvoldoende zorgvuldig was voorbereid, waardoor ook sprake was van een motiveringsgebrek. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit. De rechtbank ziet reden om de rechtsgevolgen van het besluit in stand te laten, omdat het college met het bestreden besluit en de aanvulling hierop met het besluit van 13 april 2026 inhoudelijk wel een juiste beslissing op het Woo-verzoek heeft genomen.
Omdat het beroep gegrond is, moet het college het griffierecht aan eiser vergoeden en krijgt eiser ook een vergoeding van zijn proceskosten. Het college moet deze vergoeding betalen.
Deze vergoeding bedraagt € 2.335,00 omdat de gemachtigde van eiser een beroepschrift heeft ingediend, aan de zitting heeft deelgenomen en een reactie op het besluit van 13 april 2023 heeft gegeven. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het besluit van 9 september 2024;
- bepaalt dat de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand blijven;
- bepaalt dat het college het griffierecht van € 187,00 aan eiser moet vergoeden;
- veroordeelt het college tot betaling van € 2.335,00 aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Jurgens, voorzitter, en mr. I.S. Burggraaff en
mr. dr. J.C. de Wit, leden, in aanwezigheid van mr.J.H. Bosveld, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 28 oktober 2026.
|
griffier |
voorzitter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.