Verbintenissenrecht

Kort geding. Uitoefening voorkeursrecht bij verkoop pand. Eiser is niet-ontvankelijk in zijn vorderingen…

Rechtbank Noord-Holland, 9 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 9 oktober 2026 heeft de Rechtbank Noord-Holland in kort geding uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.

Instantie
Rechtbank Noord-Holland
Zittingsplaats
Haarlem
Datum uitspraak
9 oktober 2026
Datum publicatie
16 oktober 2026
Zaaknummer
C/15/379247 / KG ZA 26-348
Procedure
Kort geding
Advocaat
mr. L.A.A. Moeijes, mr. M. Stokvis
ECLI
ECLI:NL:RBNHO:2026:14143
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Kort geding. Uitoefening voorkeursrecht bij verkoop pand. Eiser is niet-ontvankelijk in zijn vorderingen omdat hij in privé geen partij is bij de koopovereenkomst met daarin het voorkeursrecht.

Uitspraak

RECHTBANK Noord-Holland

Civiel recht

Zittingsplaats Haarlem

Zaaknummer: C/15/379247 / KG ZA 26-348

Vonnis in kort geding van 9 oktober 2026

in de zaak van

[eiser] ,

te [plaats 1] ,

eisende partij,

hierna te noemen: [eiser] ,

advocaat: mr. L.A.A. Moeijes,

tegen

[gedaagde] ,

te [plaats 2] ,

gedaagde partij,

hierna te noemen: [gedaagde] ,

advocaat: mr. M. Stokvis.

De zaak in het kort

Het geschil tussen partijen ziet op de uitoefening van een voorkeursrecht bij de verkoop van een pand. Omdat partijen geen overeenstemming hebben bereikt over de koopprijs moeten zij volgens [eiser] drie deskundigen aanwijzen die de koopprijs bindend vaststellen. Nadat een bevestiging van [gedaagde] tot medewerking uitbleef heeft [eiser] conservatoir beslag op het pand laten leggen. [gedaagde] heeft daarna laten weten dat hij het pand niet meer wil verkopen. In deze procedure vordert [eiser] nakoming van het voorkeursrecht.

De voorzieningenrechter verklaart [eiser] niet-ontvankelijk in zijn vorderingen, omdat het voorkeursrecht niet toekomt aan [eiser] in privé. Blijkens de koopovereenkomst en de akte voorkeursrecht met kettingbeding is het voorkeursrecht verleend aan [bedrijf 1] B.V. en [bedrijf 2] B.V. als nader aangewezen meester. [eiser] (in privé) kan dus geen nakoming van het voorkeursrecht vorderen.

1 De procedure

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding met producties 1 t/m 12

- de aanvullende producties 13 en 14 van [eiser]

- de stelbrief met producties 1 t/m 7 van [gedaagde]

- de mondelinge behandeling van 14 juli 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt
- de pleitnotities van mr. Moeijes namens [eiser]
- de pleitaantekeningen van mr. Stokvis van [gedaagde] .

1.2.

Ter gelegenheid van de mondelinge behandeling zijn verschenen:

- [eiser] , bijgestaan door mr. Moeijes voornoemd

- [gedaagde] , bijgestaan door mr. Stokvis voornoemd.

1.3.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2 De feiten

2.1.

Eind 2022 is het bedrijfspand gelegen aan de [adres 1] in [plaats 2] (hierna:

het pand) door [gedaagde] verkocht aan [bedrijf 1] B.V. (hierna: [bedrijf 1] )

vertegenwoordigd door [eiser] , en/of nader te noemen meester. Als nader te noemen

meester is aangewezen [bedrijf 2] B.V. (hierna [bedrijf 2] ), aan wie het

pand op 23 december 2022 is geleverd.

2.2.

Enig aandeelhouder van [bedrijf 2] is Stichting Administratiekantoor [bedrijf 2] met bestuurder [bedrijf 1] . Enig aandeelhouder en bestuurder van [bedrijf 1] is [eiser] .

2.3.

In artikel 24-e van de koopovereenkomst staat een voorkeursrecht opgenomen.

Deze bepaling luidt:

Koper krijgt van verkoper middels ondertekening van dit koopcontract, mits de beoogde

juridische levering van [adres 1] doorgang vindt, een zgn. “eerste recht van koop”

op het aangelegen vastgoed kadastraal bekend als Gemeente [plaats 2] , [kadaster nummer]

plaatselijk bekend als [adres 2] te [postcode] [plaats 2] . De vorm van dit eerste

recht van koop zal zijn een eerste recht van koop waarvan de koopsomvaststelling

plaatsvind middels een zgn. “driepartijen taxatie” inhoudende dat door koper en verkoper

ieder ter eigen keuze en kosten een taxateur wordt aangewezen die samen een koopsom

proberen overeen te komen. Indien deze taxateurs geen overeenstemming bereiken zal door

deze twee taxateurs een derde taxateur worden aangewezen die bindend uitsluitsel zal geven

over de koopsom.

Tevens zal het te koop aanbieden moeten plaatsvinden op dien wijze dat bij prijsverlaging verkoper steeds in de gelegenheid wordt gesteld alsnog voor de verlaagde prijs te kopen.

Tevens dient dit eerste recht van koop nader notarieel te worden uitgewerkt met o.a. boeteclausule bij niet nakoming, termijnen waarbinnen gereageerd moet worden, termijnen waarbinnen getransporteerd moet worden en de wijze waarop dient te worden gecommuniceerd (aangetekend?) e.d.

2.4.

Het voorkeursrecht is nader uitgewerkt in een aparte, op 23 december 2022 verleden, notariële akte getiteld ‘voorkeursrecht met kettingbeding’ (hierna: de voorkeursrechtakte). In de voorkeursrechtakte staat als voorkeursgerechtigde vermeld: [eiser] (…) zo voor zich als in iedere hoedanigheid die hij thans heeft of te eniger tijd zal verkrijgen.

2.5.

Op 28 mei 2026 heeft [gedaagde] per WhatsApp bericht aan [eiser] gestuurd:

[eiser] we hebben elkaar in de aldi. Heb toen een prijs met jou besproken maar nu is het 2,2 miljoen voor jou.. denk er maar over na. gr. [gedaagde] .

Anders ga ik het voor 2,5 m op Funda zetten. gr. [gedaagde] .

In reactie hierop heeft [eiser] bericht dat hij hier volgende week op terugkomt.

2.6.

Vervolgens heeft [eiser] aan [gedaagde] laten weten dat hij van het aanbod gebruik wil maken indien over de prijs overeenstemming wordt bereikt. Partijen zijn daarna in overleg getreden over de koopprijs, maar hebben geen overeenstemming bereikt.

2.7.

In een e-mail van 5 juni 2026 heeft de advocaat van [eiser] [gedaagde] gewezen op de verplichtingen uit de voorkeursrechtakte en voorgesteld de deskundigenprocedure te starten door ieder een BOG-taxateur aan te wijzen, waarna deze taxateurs gezamenlijk een derde deskundige aanwijzen.

2.8.

Diezelfde dag heeft [gedaagde] aan [eiser] laten weten dat als [eiser] het pand niet voor € 2.500.000,- koopt, hij het pand aan een derde zal verkopen. Daarop heeft de advocaat van [eiser] [gedaagde] in een e-mail gesommeerd te bevestigen dat hij zal handelen conform de voorkeursrechtakte.

2.9.

Omdat de gevraagde bevestiging van [gedaagde] uitbleef heeft [eiser] de voorzieningenrechter verzocht om verlof tot het leggen van conservatoir beslag. Nadat het gevraagde verlof was verleend heeft [eiser] op 15 juni 2026 ten laste van [gedaagde] conservatoir beslag gelegd op het pand.

2.10.

In een brief van 1 juli 2026 heeft [gedaagde] aan [eiser] bericht dat hij van gedachten is veranderd en de verkoop van het pand zal staken. Hij houdt het pand de komende jaren volledig in eigendom en zal daar zijn onderneming voortzetten.

3 Het geschil

3.1.

[eiser] vordert, uitvoerbaar bij voorraad:

I. Primair

[gedaagde] te veroordelen om binnen veertien dagen na betekening van dit vonnis een eigen deskundige in te schakelen, en die deskundige opdracht te geven om conform de voorkeursrechtakte samen met de door [eiser] aangewezen deskundige een derde deskundige aan te wijzen, welke drie deskundigen de koopprijs bindend vaststellen conform de voorkeursrechtakte;

Subsidiair

[gedaagde] te veroordelen om binnen veertien dagen na betekening van dit vonnis mee te werken aan vaststelling van de koopprijs conform de voorkeursrechtakte;

II. [gedaagde] te veroordelen om, nadat de koopprijs bindend is vastgesteld door de deskundigen als bedoeld onder I, het registergoed te verkopen en te leveren aan [eiser] tegen de door de deskundigen vastgestelde prijs;

III. Te bepalen dat de juridische levering van het registergoed plaatsvindt binnen drie maanden nadat de koopprijs door de deskundigen bindend is vastgesteld, althans binnen een door de voorzieningenrechter vast te stellen termijn van een door [eiser] aan te wijzen notaris;

IV. [gedaagde] te veroordelen uitvoering te geven aan het onder I| tot en met III gevorderde op straffe van een dwangsom van € 5.000,- per overtreding te vermeerderen met € 5.000,- voor iedere dag of deel daarvan dat hij in gebreke blijft aan dit vonnis te voldoen;

V. Te bepalen dat, voor het geval [gedaagde] niet meewerkt aan de levering als bedoeld onder II en III, dit vonnis op de voet van artikel 3:300 lid 2 BW in de plaats treedt van de voor levering vereiste notariële akte, en [eiser] bevoegd is dit vonnis te doen inschrijven in de openbare registers;

VI. [gedaagde] te veroordelen in de proceskosten, waaronder de beslagkosten van € 1.351,28, en nakosten van dit kort geding.

3.2.

[eiser] legt aan de vordering ten grondslag dat artikel f van de voorkeursrechtakte bepaalt welke procedure gevolgd moet worden als partijen niet binnen vier weken nadat [eiser] zich bereid heeft verklaard het pand af te nemen overeenstemming bereiken over de koopprijs. Dat artikel bepaalt dat als partijen geen overeenstemming bereiken over het gezamenlijk benoemen van één deskundige ter vaststelling van de koopprijs, zij ieder een eigen deskundige aanwijzen die op hun beurt gezamenlijk een derde deskundige aanwijzen. [gedaagde] weigert mee te werken aan het volgen van deze procedure.

3.3.

[gedaagde] voert verweer. [gedaagde] concludeert tot niet-ontvankelijkheid van [eiser] , dan wel tot afwijzing van de vorderingen van [eiser] , met veroordeling van [eiser] in de kosten van deze procedure.

3.4.

[gedaagde] voert kort gezegd primair aan dat het voorkeursrecht niet aan [eiser] , maar aan [bedrijf 2] toekomt. Subsidiair betoogt [gedaagde] dat: het spoedeisend belang ontbreekt, het voorkeursrecht is vervallen omdat [eiser] niet tijdig op het mondeling aanbod van [gedaagde] heeft gereageerd, er geen overleg tussen partijen heeft plaatsgevonden over de voorwaarden terwijl dit volgens de systematiek van de regeling wel moet, en [gedaagde] het recht heeft om zijn aanbod tot verkoop in te trekken.

3.5.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

4 De beoordeling

[eiser] is niet-ontvankelijk in zijn vorderingen

4.1.

[gedaagde] voert als meest verstrekkend verweer aan dat [eiser] niet-ontvankelijk is in zijn vorderingen, omdat [eiser] in privé geen rechten kan ontlenen aan het aan [bedrijf 2] verstrekte voorkeursrecht en dat aan hem in privé geen vordering tot nakoming daarvan toekomt. Dit verweer slaagt. De voorzieningenrechter zal [eiser] daarom niet-ontvankelijk verklaren in zijn vorderingen. Dit oordeel wordt hierna toegelicht.

4.2.

De vraag in welke hoedanigheid een procespartij optreedt, is een kwestie van uitleg van het exploot, waarbij de wilsvertrouwensleer als maatstaf geldt. Er worden strenge eisen gesteld aan de duidelijkheid en de formulering van het exploot en meer in het bijzonder aan de omschrijving van de identiteit en de hoedanigheid van partijen. Dit neemt niet weg dat de met het exploot beoogde rechtsgevolgen slechts onthouden dienen te worden, als dat gewenst is in verband met de bescherming van belangen die deze strenge eisen beogen te waarborgen.

4.3.

Uit de rechtspraak blijkt dat het regelmatig voorkomt dat procedures worden gevoerd op naam van een andere (rechts)persoon dan degene die het eigenlijk aangaat. In toenemende mate wordt het mogelijk geacht om zulke vergissingen lopende de procedure te herstellen mits de vergissing voor de gedaagde partij kenbaar was, de gedaagde partij niet wordt benadeeld of in zijn verdediging geschaad en rectificatie tijdig plaatsvindt.

Verder dient zoveel mogelijk te worden beslist tussen de werkelijk belanghebbende partijen bij de rechtsbetrekking in geschil. Voorwaarde daarbij is steeds dat sprake is van een vergissing en dat de wederpartij heeft begrepen of redelijkerwijs geacht kan worden te hebben begrepen ten verzoeke van wie de dagvaarding is uitgebracht.

4.4.

Vooropgesteld wordt dat de dagvaarding is uitgebracht op naam van [eiser] , wonende in [plaats 1] -Zuid, terwijl zowel [bedrijf 2] als [bedrijf 1] zijn gevestigd in [plaats 2] . Uit de tekst van de dagvaarding blijkt niet dat beoogd is een procedure tegen [gedaagde] te starten door [bedrijf 1] en/of [bedrijf 2] . [eiser] heeft zich naar aanleiding van het niet-ontvankelijkheidsverweer niet op het standpunt gesteld dat als eisende partij moet worden gelezen [bedrijf 2] en/of [bedrijf 1] en heeft evenmin verzocht om rectificatie van de partijaanduiding in de dagvaarding.

4.5.

[gedaagde] heeft verder het volgende onbetwist aangevoerd. Bij de totstandkoming van de koopovereenkomst en het passeren van de akte van levering heeft [eiser] steeds opgetreden als bestuurder van [bedrijf 1] en middellijk bestuurder van [bedrijf 2] . Pas na het transport van de leveringsakte is [gedaagde] met de voorkeursrechtakte geconfronteerd. Het ligt niet voor de hand ligt dat [eiser] bij de voorkeursrechtakte in een andere hoedanigheid is opgetreden dan bij de leveringsakte, omdat de voorkeursrechtakte een uitwerking geeft van het in de koopovereenkomst aan [bedrijf 2] gegeven recht en beide aktes kort na elkaar zijn verleden. Daarbij zou het uitbreiden van de kring van voorkeursgerechtigden door het toevoegen van [eiser] in privé bovendien een aanmerkelijke uitbreiding en verzwaring zijn van de daaruit voor [gedaagde] voortvloeiende verplichting.

4.6.

Gelet op voornoemde omstandigheden is voorshands onvoldoende aannemelijk geworden dat [eiser] in privé valt aan te merken als voorkeursgerechtigde, dan wel dat sprake is van een (voor [gedaagde] kenbare) vergissing, die zich voor herstel leent.

De voorzieningenrechter zal [eiser] daarom niet-ontvankelijk verklaren in zijn vorderingen.

Proceskosten

4.7.

[eiser] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [gedaagde] worden begroot op:

- griffierecht

€

341,00

- salaris advocaat

€

1.177,00

- nakosten

€

189,00

(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

1.707,00

5 De beslissing

De voorzieningenrechter

5.1.

verklaart [eiser] niet-ontvankelijk in zijn vorderingen,

5.2.

veroordeelt [eiser] in de proceskosten van € 1.707,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [eiser] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

5.3.

verklaart dit vonnis wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. A.H. Schotman en in het openbaar uitgesproken op 9 oktober 2026.

1589

artikelen 3:33 en 3:35 BW. Kamerstukken II 1999/00, 26 855, 3, p. 76. HR 4 december 1998, ECLI:NL:HR:1998:ZC2798. HR 13 december 2013, ECLI:NL:HR:2013:1881. HR 11 september 2009, ECLI:NL:HR:2009:BI4198.