ASR. ‘Babbeltruc.’ Verdachte heeft onderdeel uitgemaakt van een crimineel samenwerkingsverband met als enig…

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van de ten laste gelegde feiten.

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft vrijspraak bepleit voor de onder feit 1 ten laste gelegde oplichting en de onder feit 2 ten laste gelegde diefstal met valse sleutel, voor zover deze feiten betrekking hebben op [benadeelde partij 1] , [benadeelde partij 2] . Ook is er onvoldoende bewijs voor de het onder feit 1 ten laste gelegde diefstal van de telefoon en sieraden van [benadeelde partij 3] . Verder heeft de verdediging vrijspraak bepleit voor het onder feit 2 ten laste gelegde voor zover dit feit betrekking heeft op een geldbedrag van € 10.400,-. Tot slot heeft de verdediging vrijspraak bepleit van de onder feit 3 ten laste gelegde computervredebreuk.

Feiten 1 en 2 – [benadeelde partij 1]
Naar het oordeel van de rechtbank is niet wettig en overtuigend bewezen wat verdachte onder de feiten 1 (oplichting in vereniging) en 2 (diefstal met valse sleutel) ten laste is gelegd, voor zover deze feiten betrekking hebben op [benadeelde partij 1] . Verdachte dient daarvan dan ook te worden vrijgesproken en de rechtbank overweegt daartoe het volgende.

Bewezenverklaring

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de ten laste gelegde feiten heeft begaan, met dien verstande dat

Feit 1:

hij op tijdstippen gelegen in de periode van 19 september 2022 tot en met 27 september 2022 te Hasselt, gemeente Zwartewaterland, en Nijkerk, en Voorthuizen, gemeente Barneveld,

te weten

tezamen en in vereniging met een of meer anderen,

met het oogmerk om zich en/of een ander wederrechtelijk te bevoordelen door het aannemen van een valse naam en van een valse hoedanigheid en door listige kunstgrepen en door een samenweefsel van verdichtsels,

heeft bewogen tot de afgifte van enig goed, te weten hun pinpassen en e-dentifiers

door

Feit 2:

hij op tijdstippen gelegen in de periode van 19 september 2022 tot en met 27 september 2022 te Amersfoort en Barneveld en Genemuiden, gemeente Zwartewaterland, en Hasselt, gemeente Zwartewaterland, en Nijkerk en Zeist, te weten

gemeente Zwartewaterland,

tezamen en in vereniging met een ander,

heeft weggenomen met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen,

terwijl verdachte en zijn mededader die weg te nemen goederen onder hun bereik

hebben gebracht door middel van een valse sleutel, door - onbevoegd tot het gebruik van de pinpassen - pintransacties te verrichten en geld op te nemen met de pinpassen van die

[benadeelde partij 2] en [benadeelde partij 3] en [benadeelde partij 4] ;

Feit 3:

hij op 27 september 2022 in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen,

meermalen opzettelijk en wederrechtelijk is binnengedrongen in een gedeelte

van een geautomatiseerd werk, te weten server(s) van de beveiligde internetbankieren omgeving waarvan de rekeningen toebehoren aan klanten van de ABN-AMRO bank, te

weten [benadeelde partij 4] en [benadeelde partij 5] ,

waarbij verdachte of haar mededader(s) zich (telkens) de toegang tot het geautomatiseerde werk hebben

verworven met behulp van een valse sleutel, te weten door telkens - onbevoegd tot

het gebruik van de inloggegevens - in te loggen met de inloggegevens voor

internetbankieren (zoals de gebruikersnaam en/of het wachtwoord en/of

verificatiecode) van die [benadeelde partij 4] en [benadeelde partij 5] , en door het

aannemen van een valse hoedanigheid, te weten door zich voor te doen als

geautoriseerde klant van de ABN-AMRO bank.

De in de tenlastelegging voorkomende taal- en/of schrijffouten zijn verbeterd. Blijkens het verhandelde op de terechtzitting is verdachte daardoor niet geschaad in zijn verdediging.

Wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hier als bewezen is aangenomen, is niet bewezen. Verdachte moet hiervan worden vrijgesproken.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte met toepassing van het volwassenenstrafrecht zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 120 dagen met aftrek van het voorarrest, waarvan 75 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar en als bijzondere voorwaarden een meldplicht, een ambulante behandeling, begeleid wonen, een contactverbod met medeverdachte, een locatiegebod met elektrische monitoring en het vinden en behouden van zinvolle dagbesteding. Daarnaast heeft de officier van justitie gevorderd dat verdachte zal worden veroordeeld tot een taakstraf voor de duur van 240 uur.

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft bepleit om verdachte met toepassing van het adolescentenstrafrecht te veroordelen en aan het bepalen van bijzondere voorwaarden geen elektronische monitoring te verbinden. Daarnaast heeft de verdediging bepleit de door de officier van justitie geëiste straf te matigen, gelet op de oriëntatiepunten voor soortgelijke feiten.

Oordeel van de rechtbank

Bij de beslissing over de sancties die aan verdachte moeten worden opgelegd, heeft de rechtbank zich laten leiden door de aard en de ernst van het bewezenverklaarde en de omstandigheden waaronder dit is begaan, alsmede de persoon van verdachte, zoals van een en ander uit het onderzoek ter terechtzitting is gebleken.

In het bijzonder heeft de rechtbank het volgende in aanmerking genomen. Verdachte heeft zich samen met de medeverdachte en een onbekend gebleven derde persoon schuldig gemaakt aan de oplichting van drie bejaarde slachtoffers. Het oudste slachtoffer was 95 jaar. Deze slachtoffers werden veelal opgebeld door een persoon die zich voordeed als bankmedewerker en hen wilde behoeden voor fraude met hun bankrekening. Medeverdachte heeft zich voorgedaan als de bankmedewerker die de (inmiddels doorgeknipte) bankpassen en e-dentifiers van deze bezorgd gemaakte slachtoffers kwam ophalen om deze zogenaamde fraude te voorkomen. Vervolgens is medeverdachte samen met verdachte naar verschillende pinautomaten gereden, waarna verdachte geld van de bankrekeningen van de slachtoffers heeft gepind. Waarschijnlijk om meer geld te kunnen wegnemen, is er tot twee keer toe ingelogd in de internetbankieromgeving van ABN-AMRO om geld van de spaarrekening naar de gezamenlijke betaalrekening van een van slachtoffers over te boeken. Verdachte en medeverdachte zijn op 27 september 2022 uiteindelijk in Zaandam aangehouden, waarna bleek dat er verschillende pinpassen en e-dentifiers in de auto lagen, de medeverdachte een gestolen pinpas tussen haar eigen pasjes had zitten en beide verdachten een flinke hoeveelheid cash geld bij zich droegen. Verdachte heeft hiermee onderdeel uitgemaakt van een crimineel samenwerkingsverband met als enig doel zo veel mogelijk geld afhandig maken van veelal oudere slachtoffers. Verdachte heeft hiermee veel leed bij de slachtoffers veroorzaakt en er mede voor gezorgd dat deze slachtoffers voortaan minder vertrouwen in hun medemens en in het bankwezen zullen ervaren. Deze schaamteloze zelfverrijking ten koste van ouderen zorgt voor verontwaardiging en afkeer in de samenleving. Bij het bepalen van de straf dient het uitgangspunt dan ook een vrijheidsbenemende straf te zijn.

Met betrekking tot de persoon van verdachte heeft de rechtbank in het bijzonder gelet op:

Bij een veroordeling adviseert de reclassering verdachte met toepassing van het adolescentenstrafrecht te veroordelen tot een (deels) voorwaardelijke straf met als bijzondere voorwaarden een meldplicht, ambulante behandeling, begeleid wonen, een contactverbod, een locatiegebod met elektronische monitoring en het hebben van zinvolle dagbesteding.

In de Pro Justitia-rapportage is een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens vastgesteld in de vorm van PTSS, een normoverschrijdende gedragsstoornis en ouder-kindrelatieproblemen. Verdachte heeft een belast verleden, zodat hij als kwetsbaar kan worden aangemerkt. Verdachte lijkt gebaat bij het verwerken van ervaringen uit het verleden die een doorwerking hebben op zijn gedrag. Hij kent een uitgebreide reclasseringsgeschiedenis en is onderdeel van de Top400-aanpak. Verdachte woont momenteel begeleid op een leefgroep, waar hem structuur en ondersteuning kan worden geboden. Verdachte lijkt baat te hebben bij structuur, ritme, en een inkomen. Verdachte staat open voor ondersteuning. De reclassering acht daarom bijzondere voorwaarden geïndiceerd.

Verdachte lijkt de risico’s en gevolgen van zijn handelen beperkt te kunnen inschatten. Zijn belaste verleden is van invloed op zijn gedrag en handelen. Een behandeling gericht op het verwerken van traumatische ervaringen is nog niet van de grond gekomen. Ondersteuning bij zijn beslisvaardigheid en het maken van constructieve keuzes lijkt van belang. Verdachte is gebaat bij de continuering van schoolgang. Er zijn aanwijzingen dat sprake is van een (deels) negatief sociaal netwerk. In het huidige toezicht is het betrekken van het systeem van verdachte onderdeel van de aanpak. Gezinsgerichte hulpverlening kan hierbij worden overwogen, indien geïndiceerd. Verdachte vertoont zelfbepalend gedrag, waardoor begeleiding door de volwassenenreclassering geïndiceerd lijkt. Verdachte is gebaat bij het aanspreken op eigen verantwoordelijkheid en strakke kaders.

[naam] heeft voornoemd advies van de reclassering ter terechtzitting onderschreven en hieraan toegevoegd dat verdachte zich goed aan de schorsingsvoorwaarden houdt. Hij geeft openheid van zaken en lijkt positieve doelen na te streven. Verdachte zal aankomende maandag starten bij een werkgever. Door zijn detentie heeft verdachte een periode school gemist, maar er is afgesproken dat verdachte weer naar school mag. Met verdachte is besproken om toe te werken naar een einde van elektronische controle, maar daarvoor is meer stabiliteit nodig op het gebied van school en werk.

Het advies om adolescentenstrafrecht toe te passen is met name ingegeven door de leeftijd en het verleden van verdachte in combinatie met zijn kwetsbaarheid, waardoor hij onvoldoende de gevolgen van zijn eigen handelen kan inschatten. Verdachte is aangemeld bij De Waag. Omdat het gezin bij de behandeling zal worden betrokken, zal in die zin sprake zijn van pedagogische beïnvloeding.

Met betrekking tot de persoon van verdachte heeft de rechtbank verder nog het volgende overwogen. Verdachte heeft tijdens zijn politieverhoren in eerste instantie een beroep gedaan op zijn recht om te zwijgen, maar heeft tegenover de rechter-commissaris bekend dat hij slechts één keer is ‘mee geweest’, namelijk op 27 september 2022. Tijdens het verhoor in raadkamer is verdachte hierbij gebleven en heeft hij daarnaast ontkend betrokken te zijn geweest bij de feiten gepleegd op 19 september 2022. Ter terechtzitting heeft verdachte voor het eerst bekend ook betrokken te zijn geweest bij de feiten gepleegd op 20 september 2022. Hoewel verdachte hiermee tot op zekere hoogte openheid van zaken heeft gegeven over de gepleegde strafbare feiten, komt de proceshouding van verdachte op de rechtbank berekenend over. Verdachte geeft hiermee blijk de ernst van de feiten onvoldoende in te zien. Daartegenover staat dat verdachte zich goed aan zijn schorsingsvoorwaarden heeft gehouden en goed samenwerkt met de reclassering. Ook heeft hij een baan gevonden en kan hij weer naar school.

Adolescentenstrafrecht

De rechtbank ziet in de persoonlijkheid van verdachte aanleiding om het adolescentenstrafrecht toe te passen. Verdachte was tijdens het bewezenverklaarde slechts één maand ouder dan 18 jaar en kent daarnaast een zeer belast verleden. Uit eerder onderzoek van het NIFP is gebleken dat sprake is van een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. Door het adolescentenstrafrecht toe te passen, sluit de rechtbank ook aan bij het advies van de reclassering.

De rechtbank komt vervolgens tot een lagere straf dan zoals door de officier van justitie is geëist, omdat de officier van justitie bij het formuleren van zijn eis is uitgegaan van de toepassing van het volwassenenstrafrecht en bovendien heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van alle tenlastegelegde feiten. De rechtbank zal verdachte echter vrijspreken van feiten 1 en 2 met betrekking tot [benadeelde partij 1] . De rechtbank wil aan de andere kant met deze lagere op te leggen straf geen afbreuk doen aan de ernst van de door verdachte gepleegde feiten.

Alles afwegende is de rechtbank van oordeel dat een jeugddetentie van 90 dagen moet worden opgelegd. De rechtbank zal echter bepalen dat een gedeelte daarvan, groot 45 dagen, vooralsnog niet ten uitvoer zal worden gelegd en zal daaraan een proeftijd verbinden van twee jaren, opdat verdachte ervan wordt weerhouden zich voor het einde van die proeftijd schuldig te maken aan een strafbaar feit.

Daarnaast acht de rechtbank noodzakelijk verplicht contact met de reclassering, ambulante behandeling, begeleid wonen, een contactverbod, een locatiegebod met elektronische monitoring en het hebben van een zinvolle dagbesteding als bijzondere voorwaarden op te leggen. Deze voorwaarden zullen aan het voorwaardelijk deel van de op te leggen straf worden verbonden. De rechtbank zal elektronische monitoring opleggen voor een maximale duur van drie maanden. Verdachte heeft zich weliswaar goed aan de schorsingsvoorwaarden gehouden en heeft in dat kader al een enkelband, maar de rechtbank is met de reclassering van oordeel dat verdachte de komende maanden nog zal moeten laten zien dat hij de stabiliteit op het gebied van werk, school en wonen kan volhouden.

Verder is de rechtbank van oordeel dat een taakstraf in de vorm van een werkstraf van 100 uur moet worden opgelegd.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot gedeeltelijke toewijzing van de vordering van de benadeelde partij, te weten tot een bedrag van € 1.240,-, met vermeerdering van de wettelijke rente en met toepassing van de schadevergoedingsmaatregel en de benadeelde partij voor het overige niet-ontvankelijk te verklaren in haar vordering.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft hetzelfde standpunt bepleit als de officier van justitie. Ten aanzien van de immateriële schade is alleen verwezen naar de uitspraken: ECLI:NL:HR:2019:793 en ECLI:NL:RBAMS:2022:404.

Het oordeel van de rechtbank

Materiële schade

De rechtbank is van oordeel dat de materiële schade tot een bedrag van € 1.240,- rechtstreeks voortvloeit uit het onder de feiten 1 en 2 bewezen verklaarde. De rechtbank zal de benadeelde partij ten aanzien van de overige gevorderde materiële schade niet-ontvankelijk verklaren. Uit de vordering is namelijk gebleken dat de gevorderde schade die ziet op de bankafschrijving van € 700,- van de ING-bankrekening al door de ING bank is vergoed. Hetzelfde geldt overigens voor het voordeurslot, hoewel de rechtbank ten aanzien van deze schadepost onvoldoende causaal verband ten aanzien van verdachte aanwezig acht. De overige gevorderde materiële schadeposten zijn onvoldoende onderbouwd.

Immateriële schade

Daarnaast ziet de rechtbank in de bijzondere omstandigheden van het onderhavige geval aanleiding om een gedeelte van de gevorderde immateriële schade toe te wijzen. De rechtbank overweegt hiertoe dat bij mevrouw Visser door medeverdachte is aangebeld die zich voordeed als een medewerker van de fraudehelpdesk en aangaf dat iemand had geprobeerd geld van haar rekening af te schrijven. Deze persoon heeft onder valse voorwendselen het vertrouwen van de benadeelde partij gewonnen en haar zover gekregen om haar bankpassen af te staan. Dit vond nota bene plaats in de woning van de benadeelde partij, een omgeving waar iemand zich bij uitstek veilig zou moeten voelen. Bovendien moet de medeverdachte en daarmee ook de verdachte de leeftijd en bijbehorende kwetsbaarheid van de benadeelde partij hebben opgemerkt. Verdachte was namelijk onderdeel van het samenwerkingsverband van dit strafbare feit.

Ter terechtzitting heeft de zoon van de benadeelde partij [benadeelde partij 3] verklaard dat dit voorval enorm ingrijpend is geweest voor zijn moeder. Zij heeft hier nog altijd last van en haar vertrouwen in de medemens is verdwenen. De impact van de bewezen verklaarde feiten op het slachtoffer in combinatie met haar uitzonderlijk hoge leeftijd (95 jaar) en bijhorende kwetsbaarheid, maakt dan ook dat de rechtbank aanleiding ziet om de gevorderde immateriële schade toe te wijzen tot een bedrag van € 1.000,-, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 20 september 2022 tot aan de dag der algehele voldoening.

Hoofdelijk

Daarbij zal de rechtbank bepalen dat indien een medeverdachte dit bedrag geheel of gedeeltelijk heeft betaald, verdachte in zoverre zal zijn bevrijd.

De rechtbank zal de benadeelde partij eveneens niet-ontvankelijk verklaren ten aanzien van de overige gevorderde immateriële schade.

De rechtbank ziet als gevolg van verdachtes onder feiten 1 en 2 bewezen verklaarde handelen [kort gezegd: medeplegen van oplichting en medeplegen van diefstal in vereniging door middel van valse sleutels] aanleiding ter zake van de vordering van de benadeelde partij de schadevergoedingsmaatregel van artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht op te leggen.

Daarbij zal de rechtbank wederom bepalen dat indien een medeverdachte dit bedrag geheel of gedeeltelijk heeft betaald, verdachte in zoverre zal zijn bevrijd.