Materieel strafrecht

Jeugdstrafrecht. Poging tot doodslag door met een mes in het gezicht te steken. Verdachte heeft een mes…

Rechtbank Noord-Nederland, 29 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 29 oktober 2026 heeft de Rechtbank Noord-Nederland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over materieel strafrecht.

Instantie
Rechtbank Noord-Nederland
Zittingsplaats
Leeuwarden
Datum uitspraak
29 oktober 2026
Datum publicatie
4 november 2026
Zaaknummer
18/310273-25
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
ECLI
ECLI:NL:RBNNE:2026:4726
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Jeugdstrafrecht. Poging tot doodslag door met een mes in het gezicht te steken. Verdachte heeft een mes richting het hoofd van het slachtoffer gehouden, terwijl deze zonder helm achterop zat op een snel rijdende scooter. Hiermee heeft verdachte de niet te verwaarlozen kans op het toebrengen van mogelijk dodelijk letsel op de koop toegenomen. Oplegging van een jeugddetentie voor de duur van 270 dagen, waarvan 90 dagen voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren en aftrek van voorarrest. Toewijzing vordering benadeelde partij tot een bedrag van € 15.875,75 en tenuitvoerlegging van een eerdere voorwaardelijk opgelegde straf.

Uitspraak

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND

Afdeling strafrecht

Locatie Leeuwarden

parketnummer 18/310273-25

vordering na voorwaardelijke veroordeling parketnummer 18/137594-25

Vonnis van de meervoudige kamer voor de behandeling van strafzaken d.d. 29 oktober 2026 in de zaak van het openbaar ministerie tegen de verdachte

[verdachte] ,

geboren op [geboortedatum 1] 2008 te [geboorteplaats] , wonende aan de [adres] ,

thans gedetineerd te [instelling 1] .

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting van 15 oktober 2026.

Verdachte is verschenen, bijgestaan door mr. B.M.J.C. van Lee, advocaat te Donkerbroek. Het openbaar ministerie is ter terechtzitting vertegenwoordigd door mr. R. Wiegant.

Tenlastelegging

Aan verdachte is ten laste gelegd dat:

hij op of omstreeks 16 november 2025 te Leeuwarden,

ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om opzettelijk een persoon genaamd [slachtoffer 1] , van het leven te beroven,

opzettelijk (met kracht) met een mes, althans met een scherp en/of puntig voorwerp, meermalen, althans éénmaal heeft gestoken en/of gesneden en/of geprikt en/of geduwd en/of geslagen in/onder het oog en/of in het gezicht, althans in het (boven)lichaam van [slachtoffer 1] ,

terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;

subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:

hij op of omstreeks 16 november 2025 te Leeuwarden,

aan [slachtoffer 1] opzettelijk zwaar lichamelijk letsel heeft toegebracht, te weten oogletsel/hoofdletsel, door opzettelijk:

- ( ( met kracht) met een mes, althans met een scherp en/of puntig voorwerp,

meermalen, althans

éénmaal te steken/ en/of te prikken en/of te duwen en/of te slaan in/onder het oog en/of in het gezicht, althans in het lichaam van die [slachtoffer 1] en/of

- ( ( met kracht) tegen de rijdende scooter waarop [slachtoffer 1] zat te duwen en/of

trappen waardoor deze [slachtoffer 1] met de scooter ten val is gekomen en (vervolgens) met de scooter in de sloot is

terechtgekomen;

meer subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of

zou kunnen leiden:

hij op of omstreeks 16 november 2025 te Leeuwarden,

ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om aan een persoon genaamd [slachtoffer 1] , opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toe te brengen, opzettelijk:

- ( ( met kracht) met een mes, althans met een scherp en/of puntig voorwerp,

meermalen, althans éénmaal heeft gestoken en/of gesneden en/of geprikt en/of geduwd en/of geslagen in/onder het oog en/of in het gezicht, althans in het lichaam van die [slachtoffer 1] ; en/of

- ( ( met kracht) tegen de rijdende scooter waarop [slachtoffer 1] zat heeft geduwd

en/of getrapt waardoor deze [slachtoffer 1] met de scooter ten val is gekomen en (vervolgens) met de scooter in de sloot is terechtgekomen,

terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;

meest subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:

hij op of omstreeks 16 november 2025 te Leeuwarden, [slachtoffer 1] heeft mishandeld door:

- ( ( met kracht) met een mes, althans met een scherp en/of puntig voorwerp,

meermalen, althans éénmaal te steken/ en/of te prikken en/of te duwen en/of te

slaan in/onder het oog en/of in het gezicht, althans in het lichaam van die [slachtoffer 1]

; en/of

- ( ( met kracht) tegen de rijdende scooter waarop [slachtoffer 1] zat te duwen en/of

trappen waardoor deze [slachtoffer 1] met de scooter ten val is gekomen en (vervolgens) met de scooter in de sloot is terechtgekomen,

terwijl het feit zwaar lichamelijk letsel, te weten oogletsel/hoofdletsel ten gevolge heeft gehad;

Beoordeling van het bewijs

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft veroordeling voor het primair ten laste gelegde gevorderd.

Standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft betoogd dat verdachte integraal moet worden vrijgesproken van het ten laste gelegde. Zij heeft aangevoerd dat door nalatigheid tijdens het onderzoek ontlastend materiaal met betrekking tot het eigen mes van het slachtoffer niet aan het dossier is toegevoegd. Volgens haar dient dit

te leiden tot bewijsuitsluiting van alle verklaringen voor zover deze speculatieve elementen bevatten over een mes van verdachte. Daarnaast stelt zij dat niet uitgesloten kan worden dat het door het slachtoffer opgelopen letsel niet het gevolg is van het handelen van de verdachte. Ook aangever zou immers een mes bij zich hebben gehad en bij de val met de scooter zichzelf hebben verwond. Verdachte heeft geen (voorwaardelijk) opzet gehad op de dood dan wel het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel bij het slachtoffer.

Oordeel van de rechtbank

Bewijsuitsluiting?

Met betrekking tot het door de raadsvrouw gevoerde verweer tot bewijsuitsluiting overweegt de rechtbank als volgt.

Uit verschillende verklaringen in het dossier blijkt dat het slachtoffer ten tijde van het voorval een mes bij zich had. Uit de door de rechtbank vastgestelde feitelijke toedracht, zie hierna, volgt echter dat het slachtoffer dit mes pas heeft gepakt nadat hij al was verwond in zijn gezicht. Bovendien sluit het bezit van een mes door het slachtoffer, niet uit dat verdachte eveneens een mes bij zich had. Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat het niet in beslag nemen van het mes van het slachtoffer geen vormverzuim oplevert. De rechtbank verwerpt daarom het verweer tot bewijsuitsluiting van alle verklaringen voor zover deze speculatieve elementen met betrekking tot het mes van verdachte bevatten.

Bewijsmiddelen

De rechtbank past de volgende bewijsmiddelen toe die de voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden bevatten zoals hieronder zakelijk weergegeven.

1. Een naar wettelijk voorschrift opgemaakt proces-verbaal van aangifte d.d. 17 november 2026, opgenomen op pagina 45 e.v. van het dossier van Politie Noord-Nederland met nummer NN1R025143 (onderzoek Bultkroos ) d.d. 30 maart 2026, inhoudende als verklaring van [slachtoffer 1] :

Plaats delict: Leeuwarden Datum: 16 november 2025

We (de rechtbank begrijpt: slachtoffer [slachtoffer 1] en [slachtoffer 2] ) gingen een stukje rijden op de scooter. Ik weet niet waar hij vandaan kwam maar opeens werd ik besprongen door hem (de rechtbank begrijpt: verdachte [verdachte] ). Ik zag dat hij iets uit zijn zak haalde en ik voelde dat het direct in mijn gezicht kwam. Ik lag in het water aan de kant van de sloot, ik klom uit het water en toen zag ik allemaal bloed uit mijn gezicht. Ik merkte dat ik met 1 oog niks kon zien en dat er een hele grote diepe snee zat in mijn gezicht. We reden ongeveer 60 km per uur. Ik zag dat [verdachte] iets uit zijn zak pakte en uithaalde naar mij.

[slachtoffer 2] (de rechtbank begrijpt: getuige [slachtoffer 2]) gaf vol gas en probeerde via het gras langs de jongens te rijden. Ik keek op [slachtoffer 2] heen, hierdoor zag ik [verdachte] staan en zag ik wat hij deed. Hij haalde uit naar mijn gezicht toen wij met hoge snelheid langs hen probeerde te komen. Door de trap op de scooter belandde wij in het water.

2. Een naar wettelijk voorschrift opgemaakt proces-verbaal van getuigenverhoor d.d. 17 november 2025, opgenomen op pagina 52 e.v. van voornoemd dossier, inhoudende als verklaring van [slachtoffer 2] :

In de bocht stonden twee jongens. Ik reed 50 km/uur ofzo. [verdachte] sprong ineens zo op en pakte iets uit zijn jaszak.

3. Een naar wettelijk voorschrift opgemaakt proces-verbaal van verhoor verdachte d.d. 17 november 2025, opgenomen op pagina 267 e.v. van voornoemd dossier, inhoudende als verklaring van [medeverdachte] :

Die jongens remden en toen sprong [verdachte] voor mij langs. Hij wilde die jongens slaan of iets. Hij wilde ze stoppen. Zij reden toen weg en toen schopte hij tegen hun scooter aan waardoor hun in het water belanden. En toen klom iemand uit het water en die had toen overal bloed op zijn gezicht.

4. Een Forensisch Geneeskundige Letselrapportage met registratienummer 1360092 van 11 mei 2026 opgemaakt en ondertekend door [deskundige] , forensisch arts, voor zover inhoudende, als zijn verklaring:

Beantwoording van de vragen

Is het letsel aan het oog en gezicht van de aangever waarschijnlijker onder:

hypothese 1: het letsel aan het oog en gezicht van de aangever is veroorzaakt door het gebruik van een mes (steken),

of,

hypothese 2: het letsel aan het oog is veroorzaakt door ergens tegenaan te stoten ten tijde van de val in het water.

Er is een bloeduitstorting op het boven ooglid van het linkeroog. Er zijn snijletsels op de linker gelaatshelft. Uit de oogheelkundige informatie bleek een perforatie van de linker oogbol. Dit betreft een penetrerend oogletsel c.q. steekletsel.

De geconstateerde en behandelde letsels passen niet bij een stompe mechanische krachtsinwerking, zoals bij ergens tegen aan stoten (bij een val in het water). Het ontstaan van een oogperforatie is daarbij niet waarschijnlijk.

Het is aannemelijk dat een penetrerend niet direct van buiten het oog heeft gepenetreerd, maar dat dat via een onderhuidtraject is gegaan. We zien tussen de neus en de lip, langs de neus doorlopend een dieper wordende huidonderbreking die overgaat in een meer horizontaal verlopende huidonderbreking. Het is mogelijk dat een penetrerend voorwerp van daaruit over het linker jukbeen heen de oogkas heeft bereikt, waarbij de oogbol is gepenetreerd.

De bloeduitstorting op de rand van het onderste ooglid van het linkeroog, is meest waarschijnlijk een bloedophoping door onderhuidse schade. In het traject van een penetrerend voorwerp treedt ook weefselschade met bloedingen op leidend tot een onderhuidse bloeduitstorting. De kenmerken van de beschreven letsels zijn daarom waarschijnlijker onder de hypothese 1 dan onder hypothese 2.

Over het algemeen kunnen er bij penetrerend oogletsel, afhankelijk van de diepte en richting van de penetratie, dieper gelegen structuren geraakt worden, zoals de hersenen, zenuwen en bloedvaten, resulterend in een levensbedreigende situatie met een mogelijke dood tot gevolg.

5. Een naar wettelijk voorschrift opgemaakt proces-verbaal van getuigenverhoor d.d. 22 december 2025, opgenomen op pagina 70 e.v. van voornoemd dossier, inhoudende als verklaring van [naam 1] :

Ik ben werkzaam als groepsleider in de jeugdgevangenis te [plaats 1] . Ik zat samen met de jongeren in de leefruimte. Ik hoorde [verdachte] dat hij tegen de jongeren het volgende vertelde: “Dat hij de jongen

die aan kwam rijden op zijn scooter, heeft gestoken met een mes. Ik heb de jongen in het gezicht gestoken. Toen is de jongen met de scooter de sloot ingereden, waarna hij de sloot uit kwam met een bebloed gezicht. Een van de jongeren vroeg aan [verdachte] , waar is het wapen dan? Waarop [verdachte] antwoorde: “Ja man, die is kwijt. Ik denk dat het is blijven hangen in zijn gezicht.”

6. Een naar wettelijk voorschrift opgemaakt proces-verbaal van bevindingen d.d. 22 januari 2026, opgenomen op pagina 102 e.v. van voornoemd dossier, inhoudende als relaas van verbalisant [verbalisant] :

Er is een historische TELIO-tap gezet op het TELIO-nummer dat in gebruik is bij verdachte [verdachte] .

Op 20 november 2025 vindt er een gesprek plaats tussen [nummer] en [verdachte] . In dit gesprek bespreken ze onder andere dat:

Letterlijke tekst; [verdachte] fluistert: ze hebben die mes niet gevonden, dus ik moet het allemaal even afwachten.

Letterlijke tekst; [verdachte] zegt: Ze kunnen het niet bewijzen dat ik het heb gedaan, ze kunnen die ding niet vinden.

Bewijsoverwegingen

Feitelijke toedracht

De rechtbank stelt vast dat verdachte op 16 november 2025 samen met [medeverdachte] naar het fietspad bij de Dokkumer Ee in Leeuwarden is gegaan om het slachtoffer op te wachten. Verdachte hield zich schuil achter een boom, terwijl [medeverdachte] op het fietspad stond. Het slachtoffer reed samen met getuige [slachtoffer 2] op een scooter over het fietspad. Toen de scooter de twee jongens naderden, maakte [medeverdachte] een stopgebaar naar hen. Op dat moment sprong verdachte achter de boom vandaan. Over deze aanleiding voor het incident hebben zowel aangever als verdachte overeenkomstig verklaard. Over hetgeen vervolgens is gebeurd, lopen hun verklaringen uiteen.

Het slachtoffer verklaart dat verdachte hem en [slachtoffer 2] besprong, waarna hij zag dat verdachte iets uit zijn zak haalde en voelde dat het direct in zijn gezicht kwam. Vervolgens merkte hij dat hij met één oog niets meer kon zien en dat hij een diepe snee in zijn gezicht had waaruit veel bloed kwam. Deze verklaring vindt steun in de verklaring van [slachtoffer 2] , die heeft gezien dat verdachte plotseling te voorschijn sprong van achter een boom en iets uit zijn jaszak pakte en de verklaring van [medeverdachte] dat verdachte voor hem langs sprong en wilde slaan of zoiets.

Ook de afgeluisterde tapgesprekken van verdachte ondersteunen de aangifte. Deze gesprekken zijn opgenomen kort na de voorgeleiding van verdachte aan de rechter-commissaris. In een van de gesprekken fluisterde verdachte dat ze die mes niet hebben gevonden en dat ze niet kunnen bewijzen dat hij, verdachte, het heeft gedaan omdat ze die ding niet kunnen vinden. De rechtbank begrijpt hieruit dat er kennelijk een mes is geweest waar verdachte iets mee heeft gedaan. Dit volgt ook uit de verklaring van [naam 1] , een medewerker van de Penitentiaire Inrichting (PI) waar verdachte in het kader van zijn voorlopige hechtenis verbleef. Gelet op de specifieke omschrijving en bewoordingen die verdachte op de groep in de PI heeft gebruikt, gaat de rechtbank ervanuit dat dit betrekking heeft op onderhavig ten laste gelegde. Dat het enkel om grootspraak of stoerdoenerij zou gaan, zoals door de raadvrouw is betoogd, vindt de rechtbank niet geloofwaardig. Verdachte heeft een gedetailleerd verhaal verteld dat overeenkomt met de aangifte, de getuigenverklaring van [slachtoffer 2] en de TELIO gesprekken en wordt bevestigd door meerdere bewijsmiddelen.

Verdachte heeft als alternatief scenario aangedragen dat het slachtoffer zichzelf bij zijn val in de sloot heeft verwond aan zijn eigen mes. De rechtbank acht dit scenario niet aannemelijk nu dit niet strookt met de hiervoor besproken bewijsmiddelen en de door de rechtbank vastgestelde feitelijke toedracht. Bij dit oordeel betrekt de rechtbank ook de Forensisch Geneeskundige Letselrapportage, waaruit volgt dat het letsel aan het oog en gezicht van slachtoffer waarschijnlijker is onder de hypothese dat dit is veroorzaakt door het gebruik van een mes (steken), dan dat dit veroorzaakt is door ergens tegenaan te stoten ten tijde van de val in het water. Bovendien volgt uit de verklaring van de vriend van de verdachte [medeverdachte] dat het slachtoffer het mes uit zijn broek pakte en in zijn hand had, pas nadat hij ten val was gekomen en uit de sloot was geklommen met een bebloed gezicht. Gelet op het voorgaande concludeert de rechtbank dat de verwonding in het gezicht van het slachtoffer niet door diens eigen mes kan zijn veroorzaakt. Voor het scenario dat slachtoffer zich in de sloot heeft verwond aan een scherp voorwerp, biedt het dossier geen enkel aanknopingspunt. Dit scenario wordt bovendien weersproken door de eigen verklaring van verdachte in de PI en de TELIO gesprekken.

De rechtbank stelt daarom vast dat verdachte het slachtoffer met een mes in het gezicht heeft gestoken.

De rechtbank ziet zich na de vaststelling van de feitelijke toedracht voor de vraag gesteld hoe het handelen van verdachte strafrechtelijk gekwalificeerd moet worden.

Kwalificatie

Primair: poging tot doodslag?

Uit de bewijsmiddelen kan niet worden afgeleid dat verdachte vol opzet had op de dood van het slachtoffer, zodat de rechtbank dient te beoordelen of er sprake is geweest van voorwaardelijk opzet op dit gevolg.

Voorwaardelijk opzet

De rechtbank stelt voorop dat voorwaardelijk opzet op een bepaald gevolg zoals het overlijden van het slachtoffer aanwezig is indien verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan de aanmerkelijke kans dat dit gevolg zal intreden. Voor de vaststelling dat verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan een dergelijke kans is niet alleen vereist dat verdachte de wetenschap heeft van de aanmerkelijke kans dat het gevolg zal intreden, maar ook dat hij die kans ten tijde van de gedraging bewust heeft aanvaard (op de koop toe heeft genomen). De beantwoording van de vraag of de gedraging de aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg in het leven roept, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waarbij betekenis toekomt aan de aard van de gedragingen en de omstandigheden waaronder deze zijn verricht. Het zal in alle gevallen moeten gaan om een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten.

Aanmerkelijke kans op de dood

De rechtbank stelt vast dat door het handelen van verdachte een aanmerkelijke kans bestond dat het slachtoffer zou komen te overlijden. Verdachte heeft met een mes in het gezicht van het slachtoffer gestoken en gesneden, terwijl het slachtoffer zich zonder helm op een snel rijdende scooter bevond. Daarbij heeft verdachte het slachtoffer in het aangezicht geraakt en penetrerend oogletsel veroorzaakt. Het steken met een mes in de richting van het hoofd en gezicht levert, onder de hiervoor geschetste omstandigheden, naar algemene ervaringsregels een aanmerkelijke kans op dodelijk letsel op. Daarbij weegt de rechtbank mee dat het steken naar een persoon op een naderende en bewegende scooter zich moeilijk nauwkeurig laat richten. Door de beweging van het voertuig en de daarmee gepaard gaande

onvoorspelbaarheid bestaat het risico dat het mes een andere plek raakt dan waarop wordt gericht, waaronder een kwetsbare plek in het hoofd, het gezicht of de hals. In dat gebied bevinden zich vitale structuren, waaronder belangrijke bloedvaten. Een verwonding aan bijvoorbeeld de halsslagaders kan tot ernstig bloedverlies en de dood leiden. De rechtbank heeft daarbij tevens acht geslagen op de forensisch geneeskundige letselrapportage. Daaruit blijkt dat penetrerend oogletsel kan leiden tot beschadiging van dieper gelegen structuren, zoals de hersenen, zenuwen en bloedvaten, resulterend in een levensbedreigend situatie met een mogelijke dood tot gevolg.

Bewuste aanvaarding van de aanmerkelijke kans

Verdachte heeft een mes richting het hoofd van het slachtoffer gehouden, terwijl deze zonder helm achterop zat op een snel rijdende scooter. De rechtbank is van oordeel dat deze gedragingen naar hun uiterlijke verschijningsvorm kunnen worden aangemerkt als zozeer te zijn gericht op de dood van slachtoffer dat het, behoudens aanwijzingen voor het tegendeel, niet anders kan zijn geweest dan dat verdachte willens en wetens de aanmerkelijke kans op dat gevolg heeft aanvaard. Van dergelijke aanwijzingen voor het tegendeel is de rechtbank niet gebleken. Dat uit het dossier niet volgt met hoeveel kracht verdachte heeft gestoken, maakt dit oordeel niet anders. Duidelijk is dat het slachtoffer met een aanzienlijke snelheid (rond de 50 km per uur) voorbijkwam. Het in een dergelijke situatie vasthouden van en uithalen met een mes ter hoogte en in de richting van het hoofd van het slachtoffer, is naar het oordeel van de rechtbank voldoende redengevend om aan te nemen dat verdachte zodoende de niet te verwaarlozen kans op het toebrengen van mogelijk dodelijk letsel op de koop toe heeft genomen.

Concluderend is de rechtbank daarom van oordeel dat verdachte voorwaardelijk opzet had op de dood van het slachtoffer. De rechtbank komt derhalve tot een bewezenverklaring van de primair ten laste gelegde poging tot doodslag.

Bewezenverklaring

De rechtbank acht het onder primair ten laste gelegde wettig en overtuigend bewezen, met dien verstande dat:

hij op 16 november 2025 te Leeuwarden, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om opzettelijk een persoon genaamd [slachtoffer 1] , van het leven te beroven,

opzettelijk met een mes éénmaal heeft gestoken en gesneden in en onder het oog en in het gezicht van [slachtoffer 1] , terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid.

Verdachte zal van het meer of anders ten laste gelegde worden vrijgesproken, aangezien de rechtbank dat niet bewezen acht.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.

Strafbaarheid van het bewezen verklaarde

Het bewezen verklaarde levert op:

primair poging tot doodslag

Dit feit is strafbaar nu geen omstandigheden aannemelijk zijn geworden die de strafbaarheid uitsluiten.

Strafbaarheid van verdachte

Noodweer(exces)?

De verdediging heeft aangevoerd dat de verdachte handelde uit noodweer dan wel noodweerexces, omdat de bestuurder van de scooter op hoog tempo op verdachte afreed, waardoor verdachte zich moest afweren met zijn handen.

Uit het dossier blijkt niet dat sprake was van een ogenblikkelijke wederrechtelijke aanranding van verdachte door het slachtoffer. Verdachte is immers volgens zijn eigen verklaring zelf achter de boom vandaan gesprongen en vervolgens volgens aangever en andere getuigen voor de rijdende scooter gesprongen. Van een noodweersituatie was naar het oordeel van de rechtbank dan ook geen sprake. Omdat er geen sprake was van een noodweersituatie, kan zich ook niet de situatie voordoen dat verdachte te ver is gegaan in die verdediging. Het voorgaande betekent dat het beroep op noodweer(exces) niet kan slagen en derhalve zal worden verworpen.

De rechtbank acht verdachte strafbaar nu niet van enige strafuitsluitingsgrond is gebleken.

Strafmotivering

Vordering van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte ter zake van het onder primair ten laste gelegde wordt veroordeeld tot een jeugddetentie voor de duur van 234 dagen, waarvan 90 dagen voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaren en aftrek van de tijd die verdachte in voorlopige hechtenis heeft doorgebracht.

Standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat verdachte hoewel niet geadviseerd door de Raad voor de Kinderbescherming bereid is zich te conformeren aan bijzondere voorwaarden. Bij verdachte is problematiek aanwezig waarvoor behandeling nodig is.

Oordeel van de rechtbank

Bij de bepaling van de straf heeft de rechtbank rekening gehouden met de aard en de ernst van het bewezen en strafbaar verklaarde, de omstandigheden waaronder dit is begaan, de persoon van verdachte zoals deze naar voren is gekomen uit het onderzoek op de terechtzitting, de over hem opgemaakte Pro-Justitia rapportage van 10 maart 2026, de rapportages van Reclassering Nederland en de rapportages van de Raad voor de Kinderbescherming, het verdachte betreffende uittreksel uit de justitiële documentatie van 28 september 2026, alsmede de vordering van de officier van justitie en het pleidooi van de

raadsvrouw.

De rechtbank heeft in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.

Ernst van de feiten

Op 16 november 2025 heeft er een ernstig geweldsincident plaatsgevonden op het fietspad naast de Dokkumer Ee in Leeuwarden. Verdachte stond het slachtoffer op te wachten en heeft zich vervolgens schuldig gemaakt aan een poging tot doodslag door het slachtoffer met een mes in zijn gezicht te steken. Met zijn handelen heeft verdachte in de eerste plaats een onaanvaardbare inbreuk gemaakt op de lichamelijke integriteit van het slachtoffer en hem pijn en letsel toegebracht. Op dit moment is nog onvoldoende duidelijk of het opgelopen letsel blijvend is en hoe de fysieke en psychische gevolgen zich in de toekomst zullen ontwikkelen. Het incident moet voor het slachtoffer zeer beangstigend zijn geweest en zorgt bovendien voor gevoelens van angst en onveiligheid in de samenleving als geheel. De verdachte heeft zich van dit alles geen rekenschap gegeven en heeft ter terechtzitting geen verantwoordelijkheid genomen voor zijn handelen. De rechtbank rekent verdachte dit zwaar aan.

Persoon van de verdachte

Uit de justitiële documentatie van verdachte blijkt dat verdachte eerder is veroordeeld voor onder andere een mishandeling. Verdachte liep tijdens het plegen van het feit in een proeftijd.

Pro-Justitia rapportage

De rechtbank heeft ook kennisgenomen van de over verdachte opgemaakte Pro Justitia-rapportage van 10 maart 2026. Uit de door de klinisch psycholoog opgemaakte rapportage blijkt dat bij verdachte sprake is van forse hechtings- en systeemproblematiek, een normoverschrijdend-gedragsstoornis en ADHD-kenmerken en daarnaast een bedreigde persoonlijkheidsontwikkeling met antisociale en borderline kenmerken. Deze problematiek was ook aanwezig ten tijde van het ten laste gelegde en beïnvloedde zijn handelen. Het risico op toekomstig gewelddadig gedrag wordt matig tot hoog ingeschat zonder verdere behandeling en begeleiding. Dit hangt samen met problemen in emotieregulatie, impulsiviteit, beperkte morele ontwikkeling en een patroon van normoverschrijdend gedrag. Geadviseerd wordt een geïntegreerd traject waarin behandeling, begeleiding en woonperspectief samen worden vormgegeven. Door de psycholoog wordt een begeleide woonvorm met structuur en toezicht passend geacht, bijvoorbeeld binnen een intensief traject zoals bij het Forensisch Centrum voor Adolescenten (FCA) te [plaats 2] of [instelling 2] (met voldoende nazorg).

Rapportage Raad voor de Kinderbescherming

De Raad voor de Kinderbescherming (hierna: de Raad) geeft in haar rapport van 8 oktober 2026 aan dat verdachte tijdens zijn schorsingsperioden heeft laten zien dat hij zich lastig aan voorwaarden kan houden. De afgelopen periode is er conform de uitkomst van het psychologisch onderzoek door het NIFP ingezet op het behandelprogramma bij [instelling 2] . Het interne behandelprogramma heeft verdachte positief afgerond. Het nazorgprogramma is niet van de grond gekomen, omdat verdachte zijn gedrag de laatste dagen van het verblijf binnen [instelling 2] onacceptabel was. Verdachte is niet gemotiveerd voor een traject binnen de FCA in [plaats 2] . Volgens de Raad rest dan ook niets anders dan het adviseren van een onvoorwaardelijk straf. Er wordt geen meerwaarde gezien in een voorwaardelijke straf, omdat de inschatting is dat dit niet zal bijdragen aan het verlagen van de kans op herhaling van strafbaar gedrag.

Verder concludeert de Raad dat er zorgen zijn over de houding van verdachte, en dat de kans op herhaling van strafbaar gedrag onverminderd bestaan. Er zal vanuit het vrijwillig kader meebewogen moeten worden

met verdachte zijn motivatie en beweegredenen, zolang dit uitvoerbaar is.

Verminderde toerekenbaarheid

De rechtbank verenigt zich met de bevindingen en conclusies van de psycholoog ten aanzien van de bij verdachte vastgestelde stoornissen en het recidiverisico en neemt deze over. Uit zijn rapportage blijkt dat de bij verdachte vastgestelde stoornissen ten tijde van het ten laste gelegde aanwezig waren en daarmee samenhingen.

Gelet op de bevindingen van de psycholoog, in het bijzonder het beschreven verband tussen de stoornissen en het ten laste gelegde, en hetgeen overigens uit het dossier en het onderzoek ter terechtzitting naar voren is gekomen, is de rechtbank van oordeel dat de stoornissen van invloed zijn geweest op het handelen van verdachte. De rechtbank acht verdachte daarom verminderd toerekeningsvatbaar en zal het bewezenverklaarde in verminderde mate aan hem toerekenen.

Op te leggen straf

Naar het oordeel van de rechtbank rechtvaardigen de aard en de ernst van het bewezenverklaarde feit, de oplegging van een jeugddetentie. Voor poging tot doodslag bestaan geen landelijke oriëntatiepunten voor straftoemeting. Bij de strafoplegging heeft de rechtbank daarom acht geslagen op de straffen die in soortgelijke zaken worden opgelegd.

De door de officier van justitie gevorderde straf doet naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende recht aan de aard en de ernst van het bewezenverklaarde feit en de omstandigheden waaronder deze is begaan.

Bij het bepalen van de straf heeft de rechtbank in strafverzwarende zin rekening gehouden met het feit dat verdachte ter terechtzitting geen blijk heeft gegeven van inzicht in zijn verwijtbaar handelen en dat de gevolgen voor het slachtoffer fysiek en psychisch heftig zijn geweest. In strafverminderende zin heeft de rechtbank rekening gehouden met de verminderde toerekeningsvatbaarheid van verdachte.

Alles afwegend acht de rechtbank een jeugddetentie voor de duur van 270 dagen, met aftrek van voorarrest, waarvan 90 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren, passend en geboden. Aan het voorwaardelijk strafdeel zal de rechtbank gelet op de rapportage van de Raad geen bijzondere voorwaarden verbinden. Het voorwaardelijke strafdeel dient daarbij als waarschuwing aan verdachte, teneinde te voorkomen dat verdachte zich nogmaals schuldig maakt aan (soortgelijke) strafbare feiten.

Benadeelde partij

[slachtoffer 1] heeft zich als benadeelde partij in het strafproces gevoegd met een vordering tot schadevergoeding. Gevorderd wordt een bedrag van 250,75 ter vergoeding van materiële schade en 17.500,00 ter vergoeding van immateriële schade, vermeerderd met wettelijke rente vanaf de datum dat de schade is ontstaan.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd de vordering van de benadeelde partij toe te wijzen, vermeerderd met de wettelijke rente en onder oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.

Standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft zich gelet op de bepleite vrijspraak primair op het standpunt gesteld dat de vordering dient te worden afgewezen dan wel niet-ontvankelijk dient te worden verklaard.

Materiële schade

Subsidiair heeft de raadsvrouw aangevoerd dat de vordering moet worden afgewezen, omdat de bestuurder van de scooter een poging tot aanrijding zou hebben gedaan. Dit zou in de weg staan aan het aannemen van een civielrechtelijke aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad.

Daarnaast heeft de raadsvrouw betoogd dat het slachtoffer zijn schadebeperkingsplicht heeft geschonden. Zij heeft daartoe gewezen op de forse snelheidsovertreding, de vermoedelijk afgekeurde, opgevoerde scooter en het niet dragen van een helm. Volgens de raadsvrouw dient de vordering daarom te worden gematigd. De beoordeling van een dergelijke matiging levert volgens de raadsvrouw een onevenredige belasting van het strafproces op, zodat de vordering niet-ontvankelijk moet worden verklaard.

Immateriële schade

Ten aanzien van het immateriële deel van de vordering heeft de raadsvrouw zich op het standpunt gesteld dat de benadeelde partij daarin niet-ontvankelijk dient te worden verklaard. Daartoe heeft zij aangevoerd dat de vordering niet zorgvuldig is onderbouwd, nu nog onduidelijk is of het slachtoffer blijvend letsel aan het incident heeft overgehouden.

Oordeel van de rechtbank

Materiële schade

Naar het oordeel van de rechtbank is voldoende aannemelijk geworden dat de benadeelde partij de gestelde schade heeft geleden en dat deze schade een rechtstreeks gevolg is van het onder het primair bewezen verklaarde. De rechtbank is van oordeel dat geen sprake is van eigen schuld van het slachtoffer die in de weg staat aan het aannemen van een causaal verband tussen het handelen van verdachte en de geleden schade, zoals door de verdediging is gesteld. De geleden schade is immers ontstaan door het steken met een mes door verdachte. Niet duidelijk is hoe de door de verdediging naar voren gebrachte gang van zaken het steken met een mes door verdachte en het daardoor ontstane letsel hadden kunnen worden voorkomen. Dat het slachtoffer geen helm droeg op de scooter en zich zodoende mogelijk niet zou hebben gehouden aan de verkeersregels, doet naar het oordeel van de rechtbank aan de verwijtbaarheid van verdachte geenszins af. Hier komt bij dat de door de verdediging naar voren gebracht normen, gelden tussen het slachtoffer en de overheid en niet zozeer tussen het slachtoffer en verdachte. Ook het beroep op de schadebeperkingsplicht wordt verworpen. Deze plicht ontstaat namelijk pas op het moment dat schade is ontstaan. Niet gebleken is dat de door de raadsvrouw aangevoerde omstandigheden hebben bijgedragen aan het ontstaan of de omvang van de schade na het ontstaan van de wond in het gezicht van het slachtoffer.

De materiële vordering van 250,75, waarvan de hoogte onvoldoende door verdachte is betwist, zal daarom worden toegewezen, te vermeerderen met de gevorderde wettelijke rente over dit bedrag vanaf 16 november 2025.

Immateriële schade

Naar het oordeel van de rechtbank is voldoende aannemelijk dat de benadeelde partij schade (lichamelijk letsel) heeft geleden en dat deze schade een rechtstreeks gevolg is van het onder het primair bewezen verklaarde. De rechtbank overweegt dat de door de raadsvrouw aangevoerde onzekerheid over de vraag of het letsel blijvend is, niet in de weg staat aan de toekenning van een vergoeding voor immateriële schade.

Bij het vaststellen van de hoogte van de schade maakt de rechtbank gebruik van haar schattingsbevoegdheid als bedoeld in artikel 6:97 van het Burgerlijk Wetboek. De hoogte van de schade wordt geschat op 12.500,00. De rechtbank zal dit bedrag overeenkomstig aanbeveling 2 van de Rotterdamse schaal met 15% verhogen tot 14.375,00, gelet op de jonge leeftijd van het slachtoffer. De rechtbank ziet echter geen aanleiding om daarnaast het voornoemde bedrag overeenkomstig aanbeveling 3 ook nog te verhogen met 25%. Vastgesteld is immers dat verdachte voorwaardelijk opzet heeft gehad op zijn handelen en dat (dus) geen sprake is geweest van uiterst verwijtbare opzet op de gedraging. De rechtbank ziet gelet op deze aanbeveling echter wel grond voor een verhoging van het voornoemde bedrag met 10% en zal gelet op het vorenstaande de immateriële vordering toewijzen tot een totaalbedrag van 15.625,00 ( 12.500,00 plus 15% en 10%) en voor het overige deel afwijzen.

Nu de aansprakelijkheid van verdachte vaststaat, zal de rechtbank de schadevergoedingsmaatregel opleggen om te bevorderen dat verdachte de schade zal vergoeden.

De rechtbank zal verdachte veroordelen in de kosten die de benadeelde partij tot aan deze uitspraak in verband met de vordering heeft gemaakt, tot op heden begroot op nihil, en in de kosten die de benadeelde partij ten behoeve van de tenuitvoerlegging van deze uitspraak nog moet maken.

Vordering na voorwaardelijke veroordeling

Bij onherroepelijk geworden vonnis van 28 oktober 2025, gewezen door de kinderrechter in de rechtbank Noord-Nederland te Leeuwarden, is verdachte veroordeeld tot -voor zover hier van belang- een taakstraf, bestaande uit een werkstraf voor de duur van 100 uren subsidiair 50 dagen jeugddetentie, waarvan 60 uren subsidiair 30 dagen jeugddetentie voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaren. De proeftijd is ingegaan op 12 november 2025.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft bij vordering d.d. 14 september 2026 de tenuitvoerlegging gevorderd van de bij voormeld vonnis voorwaardelijk opgelegde straf. Ter zitting heeft de officier van justitie gepersisteerd bij deze vordering.

Standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft verzocht de vordering af te wijzen en de proeftijd van de voorwaardelijke straf te verlengen.

Oordeel van de rechtbank

Het hiervoor onder primair bewezen verklaarde feit is door verdachte begaan voor het einde van de bij voormeld vonnis gestelde proeftijd.

Nu veroordeelde de in voormeld vonnis gestelde algemene voorwaarde niet heeft nageleefd, zal de rechtbank de vordering toewijzen en de tenuitvoerlegging gelasten van de hem bij voornoemd vonnis van 28 oktober 2025 voorwaardelijk opgelegde werkstraf.

Toepassing van wetsartikelen

De rechtbank heeft gelet op de artikelen 36f, 45, 77a, 77g, 77i, 77x, 77y, 77z en 287 van het Wetboek van Strafrecht.

Deze voorschriften zijn toegepast, zoals zij ten tijde van het bewezen verklaarde rechtens golden dan wel ten tijde van deze uitspraak gelden.

Uitspraak

De rechtbank

Verklaart het onder primair ten laste gelegde bewezen, te kwalificeren en strafbaar zoals voormeld en verdachte daarvoor strafbaar.

Verklaart niet bewezen hetgeen aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan het bewezen verklaarde en spreekt verdachte daarvan vrij.

Veroordeelt verdachte tot:

een jeugddetentie voor de duur van 270 dagen.

Bepaalt dat van deze jeugddetentie een gedeelte, groot 90 dagen niet zal worden ten uitvoer gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten, op grond dat de veroordeelde zich voor het einde van een proeftijd, welke hierbij wordt vastgesteld op 2 jaren, aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt.

Beveelt dat de tijd door de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en voorlopige hechtenis doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde jeugddetentie geheel in mindering zal worden gebracht.

Heft op het bevel tot voorlopige hechtenis met ingang van het tijdstip waarop de duur van deze hechtenis gelijk wordt aan de duur van de aan verdachte onvoorwaardelijk opgelegde jeugddetentie.

Beslissing op de vordering van de benadeelde partij

Wijst de vordering van de benadeelde partij toe tot het hierna te noemen bedrag en veroordeelt verdachte om aan [slachtoffer 1] te betalen:

  • het bedrag van 15.875,75 (zegge: vijftienduizend achthonderdvijfenzeventig euro en vijfenzeventig eurocent); de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 16 november 2025 tot de dag van algehele voldoening;

  • de proceskosten die de benadeelde partij heeft gemaakt en ten behoeve van de tenuitvoerlegging van deze uitspraak alsnog zal maken, tot heden begroot op nihil.

Wijst de vordering van [slachtoffer 1] voor het overige af.

Legt aan verdachte de verplichting op om ten behoeve van [slachtoffer 1] aan de Staat te betalen een bedrag van 15.875,75 (zegge: vijftienduizend achthonderdvijfenzeventig euro en vijfenzeventig eurocent), vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 16 november 2025 tot de dag van algehele voldoening. Dit bedrag bestaat uit 250,75 aan materiële schade en 15.625,00 aan immateriële schade.

Bepaalt dat bij gebreke van volledig verhaal van de betalingsverplichting aan de Staat gijzeling voor de duur van 0 dagen kan worden toegepast. De toepassing van gijzeling heft de betalingsverplichting niet op.

Bepaalt dat als verdachte voldoet aan de betalingsverplichting aan de benadeelde partij of aan de Staat, verdachte in zoverre zal zijn bevrijd van de betalingsverplichting aan beiden.

Beslissing op de vordering na voorwaardelijke veroordeling onder parketnummer 18-137594-25:

Gelast de tenuitvoerlegging van de taakstraf, bestaande uit een werkstraf voor zover voorwaardelijk opgelegd bij vonnis van de kinderrechter te Rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden d.d. 28 oktober 2025, te weten: een taakstraf, bestaande uit een werkstraf voor de duur van 60 uren.

Dit vonnis is gewezen door mr. L.S. Langius, voorzitter, mr. K. Bunk en mr. R.B. Maring, kinderrechters, bijgestaan door mr. J.R. Dijkstra, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 29 oktober 2026.