Omgevingsrecht
Afwijzing van aanvraag voor het opgraven en herbegraven van een stoffelijk overschot, artikel 29, eerste lid…
Rechtbank Oost-Brabant, 6 maart 2025
ECLI:NL:RBOBR:2025:1290 · Rechtbank Oost-Brabant · 6 maart 2025
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-oost-brabant/bestuursrecht/omgevingsrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbobr-2025-1290
Zaakgegevens
Op 6 maart 2025 heeft de Rechtbank Oost-Brabant in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over omgevingsrecht.
- Instantie
- Rechtbank Oost-BrabantRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- 's-Hertogenbosch
- Datum uitspraak
- 6 maart 2025
- Datum publicatie
- 5 maart 2025
- Zaaknummer
- 23/2571
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Omgevingsrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBOBR:2025:1290
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Afwijzing van aanvraag voor het opgraven en herbegraven van een stoffelijk overschot, artikel 29, eerste lid, van de Wet op de lijkbezorging, beroep ongegrond.
Uitspraak
RECHTBANK OOST-BRABANT
Zittingsplaats 's-Hertogenbosch
Bestuursrecht
zaaknummer: SHE 23/2571
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 6 maart 2025 in de zaak tussen
[eiseres] uit [woonplaats 1]
en
de burgemeester van de gemeente Laarbeek (hierna: de burgemeester)
(gemachtigden: [gemachtigde 1], [gemachtigde 2] en [gemachtigde 3]).
Als derde-partijen hebben aan het geding deelgenomen: [derde belanghebbende 1] uit [woonplaats 2], [derde belanghebbende 2] uit [woonplaats 3] en [derde belanghebbende 3] uit [woonplaats 2].
Inleiding
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van [eiseres] tegen de afwijzing
van haar aanvraag voor het opgraven en herbegraven van het stoffelijk overschot van vader [naam 1] (hierna: vader).
2. Met het besluit van 7 februari 2023 heeft de burgemeester de aanvraag van [eiseres]
afgewezen. Met het bestreden besluit van 22 augustus 2023 heeft de burgemeester het bezwaar van [eiseres] ongegrond verklaard. [eiseres] heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld.
3. Broers [derde belanghebbende 1], [derde belanghebbende 2] en [derde belanghebbende 3] hebben laten weten dat zij als derde-partij deel
willen nemen aan het geding.
4. De burgemeester heeft met een verweerschrift op het beroep van [eiseres] gereageerd.
5. [eiseres] en de drie genoemde broers hebben nog aanvullende gronden en stukken
ingediend.
6. De rechtbank heeft het beroep op 7 november 2024 op een zitting behandeld. Hieraan
hebben deelgenomen: [eiseres], [naam 2], eveneens broer van [eiseres] en de andere drie broers, de gemachtigden van de burgemeester en [derde belanghebbende 2], [derde belanghebbende 1] en [derde belanghebbende 3]. Aan het einde van de zitting heeft de rechtbank het onderzoek geschorst om de burgemeester de mogelijkheid te geven te reageren op de door [eiseres] overgelegde aanvullende stukken en is met partijen afgesproken dat zij verder geen nadere stukken meer zullen indienen.
7. Met een brief van 13 november 2024 heeft de burgemeester zijn reactie naar de
rechtbank gestuurd en daarbij vermeld dat hij een tweede zitting niet nodig vindt. De rechtbank heeft [eiseres] en de genoemde drie broers met brieven van 22 november 2024 gevraagd om haar binnen twee weken te laten weten of zij een tweede zitting nodig vinden. Daarbij heeft de rechtbank vermeld dat als zij binnen die twee weken geen reactie heeft ontvangen of partijen hebben laten weten dat zij een tweede zitting niet nodig vinden, het onderzoek zal worden gesloten en de rechtbank dan, zonder een tweede zitting, een uitspraak zal doen.
8. Omdat de rechtbank van [eiseres] en de drie broers geen reactie op de brieven van
22 november 2024 heeft ontvangen, gaat zij ervan uit dat partijen een tweede zitting niet nodig vinden, heeft zij het onderzoek gesloten en zal zij nu een uitspraak doen.
Wat ging er vooraf aan het bestreden besluit
9. Vader is overleden op [datum] 2019. Bij testament van 19 december 2018 heeft vader
over zijn nalatenschap beschikt. Zijn echtgenote, mevrouw [naam 3] (hierna: moeder), is daarbij tot executeur-afwikkelingsbewindvoerder benoemd. Zij heeft deze benoeming aanvaard. Vader is toen begraven op de begraafplaats in [plaats]. Op 28 december 2022 is moeder overleden. Zij is in hetzelfde graf begraven. Na het overlijden van moeder heeft [eiseres] de taak van executeur-afwikkelingsbewindvoerder over de nalatenschap van vader overgenomen.
Uit het huwelijk van vader en moeder zijn vijf kinderen geboren: [derde belanghebbende 1], [eiseres], [naam 2], [derde belanghebbende 3] en [derde belanghebbende 2].
Op 30 december 2022 heeft [eiseres] een aanvraag ingediend voor het opgraven en herbegraven van het stoffelijk overschot van vader. Volgens [eiseres] was het de uitdrukkelijke wens van vader om begraven te worden op natuurbegraafplaats Schoorsveld te Heeze en wil zij als opvolgend executeur-afwikkelingsbewindvoerder alsnog aan die wens uitvoering geven. Met het besluit van 3 januari 2023 heeft de burgemeester deze aanvraag van [eiseres] afgewezen. Tegen dat besluit zijn geen rechtsmiddelen aangewend.
Op 8 januari 2023 heeft [eiseres] opnieuw een aanvraag ingediend voor het opgraven en herbegraven van het stoffelijk overschot van vader. Met het besluit van 10 januari 2023 heeft de burgemeester ook dat verzoek afgewezen. Tegen dat besluit zijn geen rechtsmiddelen aangewend.
Op 27 januari 2023 heeft [eiseres] wederom een aanvraag ingediend voor het opgraven en herbegraven van het stoffelijk overschot van vader. Daarop is de besluitvorming gevolgd zoals hiervoor onder het kopje Inleiding staat weergegeven.
In de bezwaarfase heeft de commissie bezwaarschriften (hierna: commissie) op 24 mei 2023 aan de burgemeester advies uitgebracht over het bezwaar van [eiseres]. Volgens de commissie heeft vader in zijn testament en levenstestament aangegeven dat hij op de natuurbegraafplaats Schoorsveld te Heeze wilde worden begraven. Die wens heeft zijn echtgenote, die als executeur-afwikkelingsbewindvoerder verantwoordelijk was voor de naleving van de bepalingen uit het testament, niet uitgevoerd. De burgemeester moet volgens de commissie in zijn belangafweging betrekken de uitdrukkelijke wens van vader en dat hij in weerwil daarvan op een andere plaats is begraven. Ook moet in de belangenafweging worden meegenomen de wens van [eiseres], mede als opvolgend executeur-afwikkelingsbewindvoerder, om haar vader alsnog op de door hemzelf gekozen begraafplaats te begraven en de grote emotionele gevolgen voor haar en andere familieleden, als dat niet gebeurt.
In het bestreden besluit heeft de burgemeester de afwijzing van [eiseres] aanvraag gehandhaafd.
Beoordeling door de rechtbank
10. De rechtbank beoordeelt of het bestreden besluit in stand kan blijven aan de hand van de
beroepsgronden die [eiseres] heeft ingediend.
11. De voor de beoordeling van deze zaak belangrijke regels staan (ook) in de bijlage bij
deze uitspraak.
12. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot
dit oordeel is gekomen en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Toestemming
13. De burgemeester heeft in het bestreden besluit allereerst vastgesteld dat uit de
overgelegde grafakte blijkt dat [derde belanghebbende 2] rechthebbende is op het graf van vader en moeder en dat hij op een hoorzitting van 19 juli 2023 uitdrukkelijk heeft aangegeven geen toestemming te geven voor het herbegraven. Die toestemming is op grond van artikel 29, eerste lid, van de Wet op de lijkbezorging (hierna: Wlb) een formeel vereiste waaraan moet worden voldaan wil de burgemeester een dergelijke vergunning kunnen verlenen, aldus de burgemeester.
14. [eiseres] voert aan dat [derde belanghebbende 2] op het moment dat zij voor de eerste keer de
vergunning heeft aangevraagd, namelijk op 30 december 2022, nog geen rechthebbende was op het graf. De burgemeester had volgens [eiseres] onderzoek moeten doen naar de datum van de overeenkomst dat het grafrecht is ondertekend. Volgens [eiseres] is de datum van de eerste aanvraag leidend. Zij heeft herhaaldelijk aan de burgemeester te kennen gegeven om de datum van ondertekening van de grafakte aan haar bekend te maken, maar daaraan heeft hij geen gehoor gegeven.
15. De rechtbank stelt voorop dat ingevolge artikel 29, eerste lid, van de Wlb een lijk slechts
wordt opgegraven met vergunning van de burgemeester van de gemeente waarin het is begraven, en, indien het een particulier graf betreft, met toestemming van de rechthebbende op het graf.
16. Niet in geschil is dat vader en moeder in een particulier graf zijn begraven. [eiseres]
betwist niet dat op het moment dat zij de onderhavige aanvraag om een vergunning indiende, namelijk op 27 januari 2023, [derde belanghebbende 2] rechthebbende was op het graf en dat tot op heden is gebleven. Overigens blijkt dat ook uit de door de drie broers overgelegde grafakte, welk document namelijk is gedateerd op 2 januari 2023. Voor het betoog van [eiseres] dat erop neerkomt dat voor het opgraven van het stoffelijk overschot van vader geen toestemming van [derde belanghebbende 2] nodig is, omdat hij op het moment van [eiseres] eerste indiening van de aanvraag om vergunning op 30 december 2022 nog geen rechthebbende was, biedt artikel 29, eerste lid, van de Wlb, noch een andere rechtsregel, grondslag. Daarbij wijst de rechtbank erop dat de burgemeester op het moment van het nemen van een beslissing op aanvragen als deze de huidige situatie moet meenemen (de zogeheten ex-nunc beoordeling). Gelet op het voorgaande valt dan ook niet in te zien dat de burgemeester onderzoek had moeten verrichten naar de datum van ondertekening van de grafakte.
17. Verder staat vast dat [derde belanghebbende 2] geen toestemming heeft gegeven om het stoffelijk
overschot van vader op te graven. Op grond van artikel 29, eerste lid, van de Wlb betekent dat dat het stoffelijk overschot van vader niet kan worden opgegraven. Dat betekent niet, anders dan de burgemeester meent, dat hij geen vergunning kan verlenen. In de wet is namelijk niet bepaald dat de burgemeester geen vergunning kan verlenen voor opgraving van een lijk uit een graf waarop een uitsluitend recht rust zolang de rechthebbende op dat graf geen toestemming heeft verleend. Indien de burgemeester vergunning verleent, kan daarvan geen gebruik worden gemaakt zolang de rechthebbende op het graf geen toestemming heeft verleend.
18. Het voorgaande betekent dat de beroepsgrond niet slaagt.
Afwijzing aanvraag
19. De rechtbank wijst er wel op dat [eiseres] belang heeft bij de gevraagde vergunning.
Immers, niet is uitgesloten dat [eiseres] in de toekomst van een dergelijke vergunning gebruik zou kunnen maken, omdat niet valt uit te sluiten dat [derde belanghebbende 2] zich in de toekomst op een ander standpunt zal stellen of dat hij en [eiseres] op een later moment onderling tot een vergelijk zullen komen. Omdat [eiseres] belang heeft bij de gevraagde vergunning moet die aanvraag dan ook door de burgemeester inhoudelijk worden beoordeeld. Vaststaat dat de burgemeester dat ook heeft gedaan: hij heeft de aanvraag van [eiseres] om een vergunning inhoudelijk getoetst en geconcludeerd dat de aanvraag moet worden afgewezen en met het bestreden besluit op inhoudelijke gronden de afwijzing van die aanvraag gehandhaafd.
20. Uit het bestreden besluit blijkt dat de burgemeester een belangenafweging heeft
gemaakt. Daarbij heeft hij vooropgesteld dat niet zonder meer een groter belang wordt toegekend aan de eerbiediging van de grafrust. In dit geval zijn volgens de burgemeester verschillende belangen aan de orde, zoals het belang van [eiseres], maar ook het belang van haar broers ([derde belanghebbende 1], [derde belanghebbende 3] en [derde belanghebbende 2]) en die van de overleden ouders. De burgemeester wijst erop dat de broers hebben toegelicht dat zij bij de afwikkeling van de begrafenis van vader betrokken zijn geweest en [eiseres] niet, terwijl zij bij de begrafenis wel aanwezig is geweest. Destijds waren er geen concrete plannen over een begrafenis op de natuurbegraafplaats en waren daarover enkel gesprekken gevoerd. Pas na het overlijden van moeder is daadwerkelijk een plek op de natuurbegraafplaats gereserveerd. Daarnaast is het voor de andere belanghebbenden belangrijk dat vader en moeder niet uit elkaar gehaald worden en dat het voor hen een fijn gevoel geeft dat zij nu samen begraven zijn. Ook heeft de burgemeester betrokken dat de grafrust van moeder, bij herbegrafenis van uw vader, wordt verstoord, nu zij samen in een graf begraven zijn en de grafkist van moeder op de grafkist van vader is geplaatst.
21. [eiseres] heeft hiertegen het volgende aangevoerd. Allereerst wijst [eiseres] erop dat zij
vanaf het overlijden van vader verschillende keren heeft verzocht om diens herbegrafenis. Zo heeft zij destijds eerst met moeder hierover verschillende keren gesproken en later tevergeefs haar advocaat hierover gemaild. Ook heeft zij vanaf 31 december 2022 verschillende keren uitvaartcentrum [naam 4], dat de uitvaart van moeder regelde, (eerst) verzocht en (vervolgens) gevorderd om vaders grafkist boven moeders grafkist in het graf terug te zetten om verdere problemen met de herbegraving te voorkomen.
Wat betreft haar belangen merkt [eiseres] op dat de burgemeester daarover geen toelichting heeft gegeven. Daarbij wijst zij erop dat zij al verschillende keren heeft uitgelegd waarom zij niet bij de begrafenis betrokken was en niet aanwezig kon zijn. De reden waarom [eiseres] en dochter ‘even’ bij de begrafenis aanwezig waren, was omdat haar dochter daarom had verzocht. Haar opa is in haar armen gestorven. Verder waren er volgens [eiseres] wel degelijk concrete plannen voor een begrafenis op de natuurbegraafplaats. Dat blijkt uit het levenstestament en testament van de ouders, waar van tevoren veel gesprekken over zijn gevoerd.
De reden waarom pas na het overlijden van moeder daadwerkelijk een plek op de natuurbegraafplaats is gereserveerd, is dat [eiseres] pas na het overlijden van moeder opvolgend executeur-afwikkelingsbewindvoerder is geworden en pas toen daadwerkelijk een plaats op de natuurbegraafplaats heeft kunnen reserveren.
Wat betreft de belangen van de drie broers voert [eiseres] aan dat zij vader financieel, emotioneel en lichamelijk hebben mishandeld en dat dit blijkt uit vele overgelegde stukken. Uit de overgelegde brief van de dochter van [eiseres] blijkt dat zij getuige is geweest van vele mishandelingen door moeder (oma). Haar dochter is hierdoor zwaar getraumatiseerd.
Ten slotte wijst [eiseres] op het advies van de commissie.
22. Broers [derde belanghebbende 2], [derde belanghebbende 3] en [derde belanghebbende 1] hebben de volgende toelichting gegeven. Uit
het document van het uitvaartcentrum blijkt dat vader en moeder waarschijnlijk gaan kiezen voor een graf op een natuurbegraafplaats en zij eerstdaags een bezoek gaan brengen aan beide begraafplaatsen. Moeder heeft altijd gezegd dat dat bezoek nooit heeft plaatsgevonden. Verder heeft [eiseres] pas een dag na het overlijden van moeder een plaats op de natuurbegraafsplaats gereserveerd. Het zijn dus niet de ouders die dat hebben geregeld, maar [eiseres]. Zij wil zelf heel graag dat vader op de natuurbegraafplaats wordt begraven en gaat daarin nietsontziend door totdat ze haar zin heeft gekregen. Verder bevatten de brieven die [eiseres] en haar dochter hebben gestuurd kwaadsprekerij en onwaarheden over moeder, de broers en de familie. Verder heeft [eiseres] in de dagen na het overlijden van vader hen nooit ingelicht dat hij wilde worden begraven op de natuurbegraafplaats. [eiseres] heeft meerdere malen in die week telefonisch contact gehad met moeder en tegen haar gezegd dat ze niet naar de begrafenis zou komen. In de periode na de begrafenis heeft [eiseres] de facturen die moeder voor de uitvaart heeft ontvangen, betaald. Moeder heeft toen vader stierf het bewindvoerderschap aanvaard en alles geregeld, zoals de begrafenis. Moeder heeft in haar testament aangegeven dat zij wilde worden begraven bij vader op de begraafplaats in [plaats]. Vader en moeder zijn 53 jaar gelukkig getrouwd geweest. Na al die jaren wil [eiseres] ze uit elkaar halen. Zij was hier al langere tijd mee bezig om dit voor elkaar te krijgen en het idee dat ze uit elkaar zouden worden gehaald vond moeder verschrikkelijk en daar heeft ze veel verdriet om gehad.
23. De rechtbank stelt voorop dat uit het stelsel van de Wlb volgt dat een burgemeester
slechts dan vergunning verleent, indien er redenen bestaan die zwaarder wegen dan die welke de wetgever tot het algemene verbod tot opgraving hebben geleid. Hiertoe behoren het belang van de volksgezondheid en de eerbied voor de stoffelijke overblijfselen van gestorvenen en, in verband daarmee, voor de grafrust.
24. De burgemeester hanteert de vaste gedragslijn dat hij in beginsel geen vergunning als
bedoeld in artikel 29, eerste lid, van de Wlb verleent binnen tien jaar na een begrafenis, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn om ook binnen deze periode een herbegraving toe te staan. De rechtbank acht deze gedragslijn, gezien de in de vorige rechtsoverweging genoemde belangen, waaronder het belang van de eerbied voor de grafrust, niet kennelijk onredelijk of anderszins onjuist. Gelet hierop en nu vaststaat dat tussen de indiening van de aanvraag en de begrafenis van vader geen tien jaar zijn verstreken, ziet de rechtbank zich gesteld voor de vraag of de burgemeester de onderhavige aanvraag om vergunning in redelijkheid heeft kunnen afwijzen.
25. Allereerst wijst de rechtbank erop dat in vaders levenstestament op pagina 9 en in zijn
testament op pagina 7 staat: “Mijn wensen ten aanzien van mijn uitvaart heb ik op één november tweeduizend achttien besproken met mevrouw [naam 5] van uitvaartcentrum [naam 6]. Van deze bespreking is een gespreksverslag gemaakt, welk verslag aan deze akte is vastgehecht.” In het gespreksverslag staat onder het kopje Uitvaartkist: “Omdat [vader] en [moeder] waarschijnlijk gaan kiezen voor een graf op een natuurbegraafplaats, Heeze of Schaijk (…)” en onder het kopje Begrafenis: “Natuurbegraafplaats Schoorsveld (...) Heeze (…) Natuurbegraafplaats maashorst (...) Schaijk (…) [vader] en [moeder] gaan eerstdaags een bezoek brengen aan beide begraafplaatsen”. Op grond hiervan heeft de burgemeester zich op het standpunt kunnen stellen dat ten tijde van (de voorbereiding van) vaders begrafenis geen sprake was van concrete plannen voor een begrafenis op een natuurbegraafplaats. Het in het gespreksverslag gebezigde woord “waarschijnlijk” geeft er in ieder geval geen blijk van dat, anders dan [eiseres] meent, vader alleen op de natuurbegraafplaats Schoorsveld te Heeze wilde worden begraven. Daarbij neem de rechtbank in aanmerking dat is komen vast te staan dat het in het gespreksverslag aangekondigde bezoek van vader en moeder aan beide (natuur)begraafplaatsen niet heeft plaatsgevonden. Bovenal heeft de burgemeester met de drie broers [derde belanghebbende 2], [derde belanghebbende 3] en [derde belanghebbende 1] van belang mogen vinden dat vader en moeder niet uit elkaar gehaald (wilden) worden. Op grond van het genoemde gespreksverslag staat immers niet ter discussie dat vader en moeder in hetzelfde graf wilden worden begraven. Verder staat nu eenmaal vast dat moeder als executeur-afwikkelings-bewindvoerder over vaders nalatenschap heeft beslist dat hij wordt begraven op de begraafplaats in [plaats] en dat zij (vervolgens) op pagina 6 van haar testament van 7 juli 2021 heeft laten opnemen: “Het is mijn uitdrukkelijk wens om te worden begraven bij [vader], op de [begraafplaats] te [plaats]”. Toen moeder in 2022 overleed, is zij ook in hetzelfde graf bij vader begraven. [eiseres] heeft in beroep gesteld dat het ook mogelijk is om vader en moeder beiden te herbegraven op een natuurbegraafplaats, zodat zij toch bij elkaar kunnen blijven. De rechtbank wijst er echter op dat [eiseres] in de nu aan de orde zijnde aanvraag van 27 januari 2023 alleen heeft verzocht om herbegraving van vader. Een zodanige, door [eiseres] gewenste uitbreiding van die aanvraag in zo’n laat stadium van de procedure, vindt de rechtbank in strijd met de goede procesorde en laat zij dus buiten beschouwing. Verder wijst de rechtbank erop dat [eiseres] na het overlijden van moeder weliswaar taken heeft verricht als opvolgend executeur-afwikkelingsbewindvoerder, maar dat op grond van het dossier is komen vast te staan dat eventuele bevoegdheden als opvolgend executeur-afwikkelingsbewindvoerder niet verder gaan dan het (tekenen voor het) verdelen van de boedel. Zoals gezegd is het moeder geweest die destijds als executeur-afwikkelingsbewindvoerder heeft beslist waar vader moest worden begraven, terwijl de gestelde wens dat hij alleen wilde worden begraven op de natuurbegraafplaats Schoorsveld te Heeze niet is komen vast te staan. Verder heeft de burgemeester in aanmerking kunnen nemen dat onvoldoende is komen vast te staan dat [eiseres] bij (de voorbereiding van) vaders begrafenis aan moeder en broers te kennen heeft gegeven dat vader alleen wilde worden begraven op de natuurbegraafplaats Schoorsveld te Heeze.
26. Gelet op het voorgaande is de rechtbank is van oordeel dat de burgemeester in
redelijkheid de aanvraag heeft kunnen afwijzen. De hierop betrekking hebbende beroepsgronden slagen niet.
Conclusie en gevolgen
27. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat [eiseres] geen gelijk heeft en dat het
bestreden besluit niet verandert.
28. [eiseres] krijgt het griffierecht niet terug en krijgt ook geen vergoeding van haar
eventuele proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.D.M. Michael, rechter, in aanwezigheid van P.L.M.M. Mulders, griffier. De uitspraak is geschied in het openbaar op 6 maart 2025.
|
griffier |
rechter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage: de voor de beoordeling van deze zaak belangrijke regels.
Wet op de Lijkbezorging
Artikel 18
1. In de lijkbezorging wordt voorzien door degene, die het in artikel 11 bedoelde verlof aanvraagt, dan wel door degene, die redelijkerwijze geacht kan worden in diens plaats te zijn getreden. De lijkbezorging geschiedt overeenkomstig de wens of de vermoedelijke wens van de overledene, tenzij dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden.
2 Onder lijkbezorging wordt voor de toepassing van deze paragraaf begrepen het geven van bestemming aan de as van een gecremeerd lijk.
Artikel 19
1. Een meerderjarige, of hij, die de leeftijd van zestien jaar heeft bereikt, kan, ook indien hij niet bekwaam is een uiterste wil te maken, hetzij bij notariële akte, hetzij bij een eigenhandig geschreven, gedagtekende en ondertekende verklaring beschikkingen na dode maken ter bezorging van zijn lijk.
2 Een in algemene bewoordingen gestelde herroeping van uiterste wilsbeschikkingen wordt geacht geen herroeping in te houden van een vroeger te kennen gegeven wens, als bedoeld in het eerste lid.
Artikel 29
1. Een lijk wordt slechts opgegraven met vergunning van de burgemeester van de gemeente waarin het is begraven, en, indien het een particulier graf betreft, met toestemming van de rechthebbende op het graf.
2 Aan de vergunning verbindt de burgemeester de nodige voorschriften betreffende geneeskundig toezicht alsmede vervoer en bestemming van het lijk.
3 Een opgegraven lijk mag worden gecremeerd, wanneer het verzoek daartoe gedaan wordt door de in artikel 18 bedoelde persoon. De paragrafen 1, 2 en 3 van hoofdstuk II zijn ten aanzien van de crematie niet van toepassing.
4 Crematie binnen een jaar na de begraving vindt slechts plaats met schriftelijk verlof van de officier van justitie van de plaats van opgraving.
Artikel 31
(…)
2 Het ruimen geschiedt niet dan op last van de houder van de begraafplaats en na verloop van tien jaar nadat in het graf laatstelijk een lijk is geplaatst, en, indien het een particulier graf betreft, met toestemming van de rechthebbende op het graf.
(…)