Vordering van de man tot materiële en immateriële schadevergoeding als gevolg van de onrechtmatige verhuizing…

Zaaknummer: SXM202400262

Vonnis d.d. 29 september 2026

inzake

[eiser],

wonende in Sint Maarten,

eiser,

gemachtigde: mr. J. Veen,

tegen

[gedaagde],

wonende in Zuid-Afrika,

gedaagde,

gemachtigde: mr. N. Joubert en J. Rogers.

Partijen zullen hierna de man en de vrouw worden genoemd.

Het procesverloop blijkt uit:

• het inleidend verzoekschrift met producties, op 20 februari 2024 ter griffie ingediend;

• het bevoegdheidsincident en de daarin gegeven beslissing van

17 februari 2026

• de conclusie van antwoord;

• de aanvullende producties 3-17 van de zijde van de vrouw.

De mondelinge behandeling heeft op 27 mei 2026 plaatsgevonden in aanwezigheid van partijen (de vrouw via videoverbinding) en hun gemachtigden. Partijen hebben ter zitting hun standpunten, mede aan de hand van door hen overgelegde pleitaantekeningen, (nader) toegelicht.

Vonnis is uiteindelijk bepaald op heden.

De onderhavige procedure betreft een schadevordering van de man als gevolg van het meenemen door de vrouw van de drie minderjarige kinderen van partijen naar Zuid-Afrika om aldaar te gaan wonen, zonder dat de man daarvoor toestemming heeft gegeven. De vordering wordt deels toegewezen.

Partijen zijn op [dag/maand] 2015 met elkaar gehuwd in Zuid-Afrika. Partijen hebben drie minderjarige kinderen, over wie zij het gezamenlijk gezag uitoefenen. Het gaat om [kind 1], geboren op [dag/maand] 2012, en [kind 2] en [kind 3], beiden geboren op [dag/maand] 2013.

Vanaf 2019 woonden partijen in Sint Maarten.

Op 30 oktober 2022 is de vrouw met de kinderen zonder medeweten en toestemming van de man vertrokken naar Zuid-Afrika, alwaar zij sindsdien woont. De man woont nog op Sint Maarten.

Op 16 januari 2023 heeft het Gerecht de echtscheiding tussen partijen uitgesproken, onder aanhouding van de beslissing over de verzochte nevenvoorzieningen. De beschikking is op 6 februari 2023 ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.

Bij beslissing van 8 maart 2023 heeft The High Court of South Africa, Gauteng Local Division, Pretoria (hierna: The High Court te Pretoria) kort gezegd beslist dat de kinderen voorlopig aan de vrouw worden toevertrouwd en dat een forensisch psychologisch onderzoek zal worden uitgevoerd naar de ouders en de kinderen. Verder is een curator ad litim benoemd voor de drie kinderen, met de opdracht om onderzoek te doen en rapport uit te brengen over het belang van de kinderen. Tot slot is bepaald dat de kosten van de klinisch psycholoog en de curator door ieder van partijen voor de helft dienen te worden gedragen of betaald, voorts dat iedere partij zijn eigen kosten van de procedure draagt.

Op 31 augustus 2023 is door The High Court te Pretoria een vervolgbeslissing gegeven waarin is beslist dat partijen gezamenlijk het gezag over de kinderen blijven uitoefenen, de kinderen in therapie blijven bij de klinisch psycholoog en dat het werk van de curator ad litim zal worden voortgezet. De kosten in dat verband dienen partijen ieder voor de helft te dragen of te betalen. Ook in deze beslissing is bepaald dat iedere partij de eigen kosten van de procedure draagt.

In een beschikking van 20 november 2023 heeft het Gerecht over de hoofdverblijfplaats van de kinderen overwogen dat het het meest in het belang van de kinderen is dat zij bij hun moeder in Zuid-Afrika blijven. Aannemelijk is dat een terugverhuizing van de kinderen naar Sint Maarten hen (verder) zal beschadigen en dat een terugverhuizing ook niet ten goede zal komen aan de band tussen de kinderen met hun vader. In de beslissing is bepaald dat de gewone verblijfplaats (hoofdverblijf) van de kinderen bij de vrouw in Zuid-Afrika zal zijn. Ook in deze beslissing is bepaald dat dat de proceskosten worden gecompenseerd in die zin dat iedere partij de eigen kosten van de procedure draagt.

In een beslissing van 22 maart 2024 van The High Court te Pretoria is de man in verband met een aantal daarin beschreven, en daarin als ontoelaatbaar geduide, handelingen en gedragingen veroordeeld tot een punitive cost order inhoudende dat hij alle kosten van de procedure en de daarin gemaakte kosten van de deskundige moet betalen.

De man vordert, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, veroordeling van de vrouw tot betaling van EUR 255.020,30 aan materiele schade en EUR 25.000,00 aan immateriële schade, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 30 januari 2024 tot aan de dag der voldoening, met veroordeling van de vrouw in de proceskosten. Daarnaast wil de man, zoals hij tijdens de comparitie van partijen voor het eerst heeft aangegeven, vergoeding van toekomstige schade die, voor zover deze niet nauwkeurig kan worden vastgesteld, op grond van artikel 6:97 BW geschat moet worden.

De man grondt zijn vordering op een onrechtmatig handelen van de vrouw dat daarin is gelegen dat zij de kinderen zonder zijn medeweten en toestemming naar Zuid-Afrika heeft meegenomen. Daarmee heeft zij de kinderen feitelijk aan zijn gezag onttrokken. Door deze verhuizing is de echtscheidingsprocedure nodeloos ingewikkeld geworden. Er liep al een echtscheidingsprocedure in Sint Maarten en door dit vertrek moest er opeens in Zuid-Afrika worden geprocedeerd met alle kosten van dien. De man stelt dat hij voor deze procedure EUR 107.904,26 aan advocaatkosten heeft moeten maken. Daarnaast heeft hij EUR 4.193,56 moeten betalen voor psychologische hulp voor de kinderen. Verder heeft hij EUR 71.516,08 aan reis- en verblijfkosten gehad in verband met het bijwonen van de zittingen en voor het opzoeken van de kinderen in Zuid-Afrika. Tot slot heeft hij EUR 66.755,72 moeten betalen voor de huur van de voormalige echtelijke woning. Hoewel hij zelf niet meer in de woning woonde, heeft hij deze na het vertrek van de vrouw met de kinderen van Sint Maarten een tijdje moeten aanhouden om het perspectief te behouden op een mogelijke terugkeer van de kinderen. De hele situatie rondom het vertrek van de kinderen heeft, naar de man stelt, geleid tot gevoelens bij hem van machteloosheid, stress en verdriet. In dat verband vordert hij, met een verwijzing naar de in de ‘Rotterdamse schaal’ opgenomen criteria ter zake kinderontvoering, het in dit verband door hem genoemde bedrag van EUR 25.000.

De vrouw voert verweer. Zij had goede redenen om met de kinderen naar Zuid-Afrika te vertrekken. De situatie met de man was niet veilig en zij bevond zich met de kinderen in een uitzichtloze situatie. Daardoor konden zij en de kinderen niet langer op Sint Maarten blijven. Zij heeft de man na haar aankomst in Zuid-Afrika geïnformeerd over de verblijfplaats van de kinderen en hem de mogelijkheid gegeven om met de kinderen te spreken, al dan niet telefonisch. Daardoor is, anders dan de man stelt, van een onttrekking aan het gezag geen sprake. Zij voert aan dat van een kinderontvoering ex artikel 2:246 Sr SM geen sprake is, en dat zij voor een dergelijk misdrijf ook niet is vervolgd. Van onrechtmatig handelen in dit verband is daarom geen sprake. Ook in zijn algemeenheid heeft zij met haar handelen geen zorgvuldigheidsnorm geschonden. Als daarover al anders zou worden geoordeeld, is van belang dat ter zake van de door de man gevorderde schade niet is voldaan aan het relativiteitsvereiste. Het verbod van kinderontvoering heeft volgens haar niet de strekking om de andere ouder met gezag, te beschermen tegen de schade zoals door de man gevorderd. Daarnaast betwist de vrouw op onderdelen het causaal verband tussen de gevorderde schade en haar vertrek naar Zuid-Afrika.

Onrechtmatig handelen

Het Gerecht overweegt als volgt. Vast staat dat de vrouw de kinderen zonder toestemming van de man met gezag, en dus ongeoorloofd, heeft meegenomen naar Zuid-Afrika. De door de vrouw aangevoerde redenen rechtvaardigen haar handelen niet, zelfs als haar stellingen over de gedragingen van de man tijdens het huwelijk, die door de man worden betwist, zouden komen vast te staan. Het had in dat geval op haar weg gelegen om alhier de justitiële autoriteiten te betrekken en het Gerecht om toestemming voor verhuizing te verzoeken. De vrouw heeft dit echter niet gedaan en heeft haar eigen plan getrokken.

Aan de onrechtmatigheid van dit handelen doet niet af dat uiteindelijk in rechte is bepaald dat de gewone verblijfplaats van de kinderen bij de vrouw zal zijn. Die beslissing is immers het gevolg van de omstandigheid dat aannemelijk is dat een terugverhuizing van de kinderen naar Sint Maarten hen (verder) zou beschadigen, terwijl zij inmiddels hun plek in Zuid-Afrika gevonden leken te hebben. Het zegt dus niets over de onrechtmatigheid van het meenemen van de kinderen naar Zuid-Afrika.

Ook anders dan de vrouw stelt, doet aan de onrechtmatigheid van haar handelen niet af dat zij hiervoor niet strafrechtelijk is vervolgd. Het meenemen van de kinderen zonder medeweten en toestemming van de man is in zijn algemeenheid onzorgvuldig, en daarmee onrechtmatig jegens hem. Met het meenemen van de kinderen heeft de vrouw de kinderen niet alleen (feitelijk) aan het gezag van de man onttrokken, maar heeft zij hem en de kinderen ook beperkt in de mogelijkheden tot omgang met elkaar, dit in strijd met artikel 8 EVRM (recht op family life).

Het voorgaande geldt niet voor de reis- en verblijfkosten die de man heeft moeten maken voor zijn reizen naar Zuid-Afrika. Een dergelijke vordering lag niet eerder in rechte voor.

De man stelt dat hij in de toekomst nog kosten zal hebben voor het opzoeken van zijn kinderen in Zuid-Afrika. Deze stelling en vermeerdering van zijn vordering heeft hij pas voorgedragen tijdens de comparitie van partijen, hetgeen dus neerkomt op een eisvermeerdering. Van de zijde van de vrouw is daarop nog niet gereageerd, echter een reactie van haar kant is niet nodig. De vordering is namelijk al niet toewijsbaar, omdat deze onvoldoende is bepaald. De man heeft zijn op dit onderdeel vermeerderde vordering, op geen enkele wijze concreet gemaakt. Hij verzoekt zijn vordering op grond van artikel 6:97 BW te schatten als deze niet concreet kan worden vastgesteld, maar dat kan hem niet helpen. Hij verzuimt een bedrag te noemen of ook maar aan te geven waarvan bij het schatten van zijn schade moet worden uitgegaan.

De kosten voor het langer moeten huren van de echtelijke woning kunnen worden aangemerkt als het rechtstreekse gevolg van het meenemen van de kinderen naar Zuid-Afrika. Ook kunnen deze kosten worden aangemerkt als schade waarvoor artikel 8 EVRM bescherming beoogt te bieden, althans zijn deze aan te merken als in redelijkheid te maken kosten in het kader van een vordering tot opheffing van een schending van die norm. De man heeft aangevoerd dat hij de woning nog enige tijd heeft willen aanhouden om de mogelijkheid te behouden om de kinderen naar hun vertrouwde woonomgeving terug te laten keren. Daarmee zou zijn vordering tot terugkeer van de kinderen naar Sint Maarten meer kans van slagen hebben. Het oordeel daarover is dat de man deze huurkosten ook zou hebben gehad als de vrouw met de kinderen in Sint Maarten was gebleven. Bij gebreke van een oorzakelijk (causaal) verband met het onrechtmatig handelen door de vrouw, zal ook dit deel van de vordering worden afgewezen.

De vrouw zegt niets van het verhaal van de man te geloven. Toen het gezin nog onder één dak woonde bekommerde de man zich nauwelijks om de kinderen. Alleen na aandringen van de vrouw heeft de man sporadisch de kinderen van school gehaald. De verklaring van de huisarts is onvoldoende om psychisch letsel aan te nemen. De man geeft niet om de kinderen, hetgeen onder meer blijkt uit het feit dat hij tot op heden geen alimentatie betaalt. Het is volgens haar dan ook ongeloofwaardig dat de man geestelijk letsel heeft opgelopen.

Toewijsbaar is de schadevordering ter zake de reis- en verblijfkosten en immateriële schade. De overige vorderingen zullen worden afgewezen. Het in beginsel toewijsbare deel van de vordering van EUR 96.516,08 zal worden verminderd met een verrekenvordering van EUR 54.733,00, wat uitkomt op een bedrag van EUR 41.783,08. Dit bedrag zal worden vermeerderd met de wettelijke rente, zoals gevorderd.

Nu geen van de partijen met deze beslissing overwegend in het ongelijk is gesteld, zullen de kosten van de procedure worden gecompenseerd in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.

Het Gerecht:

veroordeelt de vrouw tot betaling van de man van EUR 41.783,08, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 30 januari 2024 tot aan de dag van algehele voldoening;

verklaart het vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;

wijst het meer of anders gevorderde af,

compenseert de kosten van de procedure in die zin dat iedere partij de eigen kosten daarvan draagt.