Personen- en familierecht

Artikel 1:266 BW: bekrachtiging beëindiging gezag.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 22 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 22 oktober 2026 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.

Instantie
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
22 oktober 2026
Datum publicatie
22 oktober 2026
Zaaknummer
200.360.173
Procedure
Hoger beroep
Advocaat
mr. P.J. de Bruin, mr. L. Stam
ECLI
ECLI:NL:GHARL:2026:6815
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Artikel 1:266 BW: bekrachtiging beëindiging gezag.

Uitspraak

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN

locatie Arnhem

afdeling civiel

zaaknummer gerechtshof 200.360.173

(zaaknummer rechtbank Overijssel 331118)

beschikking van 22 oktober 2026

over het beëindiging van het gezag over [de minderjarige1] en [de minderjarige2]

in de zaak van

[verzoekster] (de moeder)

die woont in [woonplaats]

advocaat: mr. P.J. de Bruin

en

de raad voor de kinderbescherming (de raad)

die is gevestigd in Almelo

en

de gecertificeerde instelling

Stichting Jeugdbescherming Overijssel (de voogd)

die is gevestigd in Hengelo (O)

en

[belanghebbende] (de vader)

die woont in [woonplaats]

advocaat: mr. L. Stam

en

drs. [naam] (de bijzondere curator)

kantoorhoudende in [vestigingsplaats]

en

de pleegouders van [de minderjarige1] en [de minderjarige2]

1 Samenvatting

De rechtbank Overijssel, locatie Almelo, heeft het gezag van de moeder en de vader over [de minderjarige1] en [de minderjarige2] beëindigd. De rechtbank heeft Stichting Jeugdbescherming Overijssel tot voogd over [de minderjarige1] en [de minderjarige2] benoemd. Het hof beslist dat dit zo moet blijven en legt hierna uit waarom.

2 De feiten

2.1.

De moeder en de vader zijn de ouders van [de minderjarige1] ( [de minderjarige1] ), geboren [in] 2013 en [de minderjarige2] ( [de minderjarige2] ), geboren [in] 2018.

2.2.

[de minderjarige1] en [de minderjarige2] wonen in een gezinshuis.

2.3.

Bij beschikking van 12 april 2021 heeft de kinderrechter in de rechtbank Overijssel, locatie Almelo (hierna: de kinderrechter) [de minderjarige1] en [de minderjarige2] voorlopig onder toezicht gesteld en een spoedmachtiging tot uithuisplaatsing aan Stichting Jeugdbescherming Overijssel verleend voor de duur van vier weken. Deze zijn vervolgens verlengd bij beschikking van 20 april 2021 tot 12 juli 2021. Ook heeft de kinderrechter vervangende toestemming verleend om in overleg te gaan met, en de kinderen zo nodig te laten onderzoeken door, een kinderarts dan wel een KNO-arts.

2.4.

Bij afzonderlijke beschikking van 6 juli 2021 is de ondertoezichtstelling verlengd voor de duur van een jaar, is de machtiging tot uithuisplaatsing in een voorziening voor pleegzorg verlengd tot 6 januari 2022 en is Stichting Jeugdbescherming Overijssel belast met het gezag met betrekking tot het geven van toestemming voor een medische behandeling voor de duur van de machtiging tot uithuisplaatsing, te weten tot 6 januari 2022.

2.5.

Vervolgens heeft de kinderrechter bij beschikking van 20 december 2021 de machtiging tot uithuisplaatsing in een voorziening voor pleegzorg verlengd tot 3 februari 2022 en is een machtiging tot plaatsing in een gezinshuis verleend tot 3 februari 2022. Iedere verdere beslissing is aangehouden. Bij beschikking van 20 januari 2022 zijn beide machtigingen verlengd/verleend tot 6 juli 2022.

2.6.

Bij beschikking van 5 juli 2022 heeft de kinderrechter zowel de ondertoezichtstelling van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] als de machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] in een gezinshuis verlengd tot 6 juli 2023. Bij afzonderlijke beschikking van die datum heeft de kinderrechter ook beslist dat Stichting Jeugdbescherming Overijssel belast moet worden met het gezag over [de minderjarige1] en [de minderjarige2] met betrekking tot hun medische behandeling voor de duur van de machtiging uithuisplaatsing. Al deze maatregelen zijn vervolgens verlengd, de laatste keer bij beschikkingen van 5 juli 2024, en deze gelden alle tot 6 juli 2025.

2.7.

Bij afzonderlijke beschikking van 3 juni 2025 heeft de rechtbank Overijssel, locatie Almelo, de eerdere beschikkingen van 28 maart 2023, 2 juni 2023 en 28 februari 2024 gewijzigd in die zin dat mogelijk contactherstel en omgang tussen ouders en de kinderen niet anders plaatsvindt dan onder regie van Stichting Jeugdbescherming Overijssel.

2.8.

De rechtbank Overijssel, zittingsplaats Zwolle, heeft beide ouders op 18 juni 2026 veroordeeld tot een gevangenisstraf van 24 maanden, waarvan 17 maanden voorwaardelijk, voor (kort gezegd) het ontvoeren van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] . Daarnaast heeft de rechtbank een contact- en locatieverbod van drie jaren opgelegd, waarbij het ouders verboden is om direct of indirect contact op te nemen met [de minderjarige1] en [de minderjarige2] , tenzij contact op aanwijzing en onder begeleiding van de voogd uitvoerbaar en gewenst is. De ouders hebben het onvoorwaardelijk opgelegde deel van de gevangenisstraf uitgezeten.

3 De procedure bij de rechtbank

3.1.

De raad heeft de rechtbank verzocht het ouderlijk gezag van de moeder en de vader over [de minderjarige1] en [de minderjarige2] te beëindigen en Stichting Jeugdbescherming Overijssel tot voogd te benoemen.

3.2.

De rechtbank heeft bij tussenbeschikking van 16 april 2025 mevrouw drs. [naam] , GZ-psycholoog kind & jeugd, GZ-orthopedagoog generalist met ingang van 16 april 2025 en voor de duur van de onderhavige procedure tot bijzondere curator benoemd om [de minderjarige1] en [de minderjarige2] in en buiten rechte te vertegenwoordigen.

3.3.

De rechtbank heeft het gezag van de moeder en de vader over [de minderjarige1] en [de minderjarige2] beëindigd met benoeming van Stichting Jeugdbescherming Overijssel tot voogd over [de minderjarige1] en [de minderjarige2] . Verder heeft de rechtbank de taak van de bijzondere curator als beëindigd beschouwd een maand na dagtekening van de beschikking, tenzij een rechtsmiddel wordt ingesteld.

3.4.

Die beslissing is vastgelegd in een beschikking van 10 juni 2025.

4 De procedure bij het hof

4.1.

De moeder is het niet eens met de beslissing van de rechtbank. Zij komt daarvan in hoger beroep. Zij wil dat het hof de beslissing van de rechtbank ongedaan maakt.

4.2.

De raad is het eens met de beslissing van de rechtbank. De raad wil dat het hof de beslissing van de rechtbank in stand laat.

4.3.

De voogd is het eens met de beslissing van de rechtbank. De voogd wil dat het hof de beslissing van de rechtbank in stand laat.

4.4.

Het hof heeft de volgende stukken ontvangen:

  • het beroepschrift met bijlagen, ontvangen op 10 september 2025

  • het verweerschrift van de raad

  • het verweerschrift van de voogd waarin tevens een voorwaardelijk hoger beroep is opgenomen, met bijlagen

  • een brief namens de moeder met bijlagen, ingediend op 15 juni 2026

  • e-mailberichten namens de moeder en de vader van 17 juni 2026

  • een brief met bijlagen namens de voogd van 19 juni 2026.

4.5.

[de minderjarige1] heeft een brief geschreven. Zij heeft verteld wat zij vindt van de beëindiging van het gezag van de moeder.

4.6.

De zitting bij het hof was op 26 juni 2026. Aanwezig waren:

  • de moeder met haar advocaat

  • de advocaat van de vader

  • een vertegenwoordiger van de raad voor de kinderbescherming

  • twee vertegenwoordigers van de voogd

  • de bijzondere curator.

5 Het oordeel van het hof

De ontvankelijkheid van het hoger beroep

5.1.

De voogd stelt dat de moeder niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in haar hoger beroep tegen de bestreden beschikking, omdat het beroepschrift buiten de beroepstermijn zou zijn ingediend. Het hof stelt vast dat uit de stukken in het dossier blijkt dat het eerste exemplaar van het beroepschrift op 10 september 2026 is ingediend bij het hof en dus binnen drie maanden na de datum van de bestreden beschikking. Dit standpunt van de voogd volgt het hof daarom niet.

5.2.

Verder stelt de voogd dat de vijf grieven van de moeder niet zijn gemotiveerd en het daarom gissen is wat de moeder waarom heeft bedoeld. Volgens de voogd moet de moeder daarom niet-ontvankelijk worden verklaard in haar hoger beroep. Het hof volgt ook dit standpunt van de voogd niet. Naar het oordeel van het hof blijkt uit het beroepschrift, hoewel dit inderdaad zeer summier is gemotiveerd, voldoende waartegen het beroep van de moeder zich richt en waartegen de raad en de voogd zich dienen te verweren.

Rechtsmacht en toepasselijk recht

5.3.

De zaak draagt een internationaal karakter omdat de vader, destijds belast met het gezag over de kinderen, ten tijde van de indiening van het verzoekschrift bij de rechtbank stond ingeschreven in België. Daarom dient het hof eerst ambtshalve te beoordelen of de Nederlandse rechter rechtsmacht toekomt. De Nederlandse rechter is bevoegd van dit geschil kennis te nemen, omdat [de minderjarige1] en [de minderjarige2] op het moment van indiening van het verzoekschrift bij de rechtbank hun gewone verblijfplaats in Nederland hadden.

5.4.

De rechtbank heeft Nederlands recht toegepast. Daartegen zijn geen grieven opgeworpen, zodat ook het hof Nederlands recht zal toepassen.

Inhoudelijke beoordeling

Wat staat in de wet?

5.5.

De rechtbank kan het gezag van een ouder beëindigen als het kind ernstig in zijn ontwikkeling wordt bedreigd. Dat is als er grote zorgen zijn over zijn ontwikkeling. Daarbij moet duidelijk zijn dat de ouder de verzorging en opvoeding niet binnen een aanvaardbare termijn weer zelf op zich kan nemen. De aanvaardbare termijn is de periode van onzekerheid, die een kind kan overbruggen zonder ernstige schade in zijn ontwikkeling op te lopen.

5.6.

Het belang van het kind staat voorop. Een kind dat niet bij zijn ouders kan wonen heeft recht op zekerheid over waar het woont en blijft wonen.

Hoe oordeelt het hof?

5.7.

Net als de rechtbank is het hof van oordeel dat is voldaan aan de wettelijke vereisten voor beëindiging van het gezag van de moeder. De rechtbank heeft zorgvuldig gemotiveerd waarom een beëindiging van het gezag van de moeder in het belang van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] noodzakelijk is. Het hof neemt de motivering van de rechtbank in de overwegingen 5.7. tot en met 5.12 over en maakt deze tot de zijne. Deze overwegingen luiden als volgt:

“5.7. De maatregelen van ondertoezichtstelling, het verlenen van een machtiging uithuisplaatsing en het beperken van het gezag van ouders ten behoeve van de G1 en vervolgens het jaarlijkse verlengen van deze maatregelen, zijn tijdelijke maatregelen, gericht op het wegnemen van ontwikkelingsbedreigingen bij een kind en op terugkeer van het kind bij ouders of een van hen in geval van uithuisplaatsing. Voor [de minderjarige1] en [de minderjarige2] geldt deze situatie. Uit de stukken blijkt dat instanties al vanaf 2018 op de hoogte zijn van ernstige ontwikkelingsbedreigingen op allerlei gebieden bij [de minderjarige1] en na diens geboorte ook bij [de minderjarige2] . In april 2021 zijn de kinderen met machtiging van de kinderrechter geplaatst in een pleeggezin. De kinderbeschermingsmaatregelen zijn daarna telkens verlengd.

5.8.

Sinds het uitspreken van de voorlopige ondertoezichtstelling op 12 april 2021 verloopt de samenwerking tussen hulpverlening en jeugdbeschermers enerzijds en ouders, met name moeder anderzijds uiterst moeizaam. Ouders blijven ontkennen of willen niet inzien dat hun handelen in de thuissituatie met betrekking tot de kinderen de reden is geweest voor de uithuisplaatsing. Zij zijn en blijven van mening dat de geconstateerde ontwikkelingsbedreiging niet aan hen te wijten is en dat deze wordt veroorzaakt door de uithuisplaatsing. Thuis bij ouders werden de kinderen volgens hen goed en liefdevol verzorgd en opgevoed. Uit niets blijkt dat het ieder van de ouders of ouders gezamenlijk lukt om de samenwerking met de GI aan te gaan en oog te hebben voor hun eigen aandeel in het geheel. Ouders zijn het op alle fronten oneens met de jeugdbeschermers, hulpverlening of andere betrokkenen. Bij herhaling hebben ouders de beschikkingen van de rechtbank bestreden en zonder het door hen gewenste resultaat voorgelegd aan het gerechtshof, heeft de rechtbank afzonderlijk moeten beslissen over de omgang, is een klachtenprocedure aanhangig gemaakt bij de raad, is de rechtbank gewraakt, is vervangende toestemming nodig geweest om [de minderjarige1] in te schrijven op school en zo zijn er nog meer voorbeelden waaruit blijkt dat ouders het niet eens zijn met dat wat volgens hulpverleners, jeugdbeschermers en rechters goed is voor de kinderen. Er is geen enkel aanknopingspunt voor de gedachte dat de ouders daarbij de belangen van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] voor ogen hadden.

5.9.

Wat betreft de omgang heeft de rechtbank alweer enige tijd geleden beslist dat een zeer beperkt begeleid contact het meest recht doet aan de belangen van de beide kinderen. Zelfs dan gaan ouders over de grenzen van hun kinderen heen én over die van de begeleiding, waardoor de omgang met moeder uiteindelijk is geschorst. Van herstel van het contact met moeder is tot op de dag van vandaag geen sprake.

5.10.

De bijzondere curator die op verzoek van vader in de loop van de periode van ondertoezichtstelling is benoemd, heeft in december 2022 een onderzoek geadviseerd door kliniek De Bron, GGZ Drenthe in Beilen gericht op de vraag of terugplaatsing bij ouders of bij een van hen een optie zou kunnen zijn. Moeder bleek hiertoe niet bereid, waardoor slechts de optie resteerde dat de kinderen eventueel bij alleen vader zouden kunnen terugkeren. In die situatie zou tde (hof lees: de) vader dan zijn relatie met moeder beëindigen. Als het verbreken van de relatie geen optie was, zou het perspectief niet meer bij ouders kunnen liggen. Vader moest dus een keuze maken tussen zijn partner en de kinderen. Hij leek aanvankelijk wel bereid om zich in te zetten voor een verblijf van de kinderen bij hem en daarmee voor opname in Beilen. Dat is hem uiteindelijk niet gelukt. Daarmee zijn alle denkbare opties uitgeput om het opgroeiperspectief van de kinderen bij de ouders of bij vader te laten zijn. Dat perspectief ligt in het gezinshuis van moeder [verzoekster] .

5.11.

Op grond van het hiervoor overwogene en in het bijzonder de inhoud van het rapport van de raad en de daarin genoemde gronden voor het onderhavige verzoek, die door de rechtbank worden onderschreven en overgenomen, is de rechtbank van oordeel dat de ouders niet in staat zijn gebleken om binnen een voor de persoon en de ontwikkeling van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] aanvaardbaar te achten termijn de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding te dragen. Die termijn is al ruim verstreken. De kinderen zullen niet meer gaan wonen bij ouders of een van hen. Hun toekomst is in het gezinshuis. Een verderstrekkende maatregel in de vorm van gezagsbeëindiging is in het belang van de kinderen noodzakelijk. Zij hebben recht op rust, continuïteit en een verder ongestoorde hechting en ontwikkeling. De gebeurtenissen van 31 maart 2025 en de rol van de ouders daarin hebben de noodzaak tot gezagsbeëindiging nog eens versterkt. De ouders hebben de kinderen toen zonder toestemming van de GI en of de gezinshuisouders weggehaald uit hun woonplaats. Met een auto zijn ze vervolgens met de kinderen naar een woning in België gegaan. Aan het verblijf in België heeft de politie een einde gemaakt, waarna de kinderen door de jeugdbeschermers zijn teruggebracht naar het gezinshuis. De ouders zijn aangehouden. Zij zijn daarna in België gedetineerd in afwachting van overlevering aan Nederland en verblijven inmiddels krachtens bevelen voorlopige hechtenis in penitentiaire inrichtingen in Nederland. De ouders worden door het Openbaar Ministerie verdacht van het onttrekken van de kinderen aan het over die kinderen gestelde bevoegde gezag van de GI. De handelwijze van de ouders is schokkend te noemen en volstrekt in strijd met het belang van de kinderen.

5.12.

De rechtbank is van oordeel dat bij de beantwoording van de vraag of het gezag van de ouders moet worden beëindigd, het belang van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] om er zeker van te zijn dat ze mogen opgroeien in het gezinshuis en dat ouders geen zeggenschap meer over hen hebben, zwaarder dient te wegen dan het belang van de ouders bij behoud van hun gezag. Dat betekent gezien het voorgaande dat het verzoek van de raad zal worden toegewezen en dat het gezag van de beide ouders over de kinderen zal worden beëindigd. De rechtbank wijst er in dit kader op dat de ouders - ondanks de beëindiging van het gezag - de ouders van [de minderjarige1] en [de minderjarige2] blijven. Normaliter zouden zij hun ouderrechten behouden en houden zij een plaats in het leven van de kinderen met passende afspraken over regelmatige omgang. Op de in de beschikking van die datum genoemde gronden heeft de rechtbank echter op 3 juni 2025 bepaald dat begeleide omgang van ouders met de kinderen of een van hen met ingang van die datum alleen kan plaatsvinden onder regie van de GI.”

5.8.

Aan de motivering van de rechtbank voor het uitspreken van de gezagsbeëindigende maatregel, voegt het hof nog het volgende toe. De ouders zijn inmiddels veroordeeld voor ontvoering van de kinderen en zij hebben een contact- en locatieverbod opgelegd gekregen voor de duur van drie jaar. Hoewel er volgens het vonnis contact kan zijn als de voogd dat uitvoerbaar en gewenst acht, is tijdens de zitting toegelicht dat er al vanaf 2023 geen contact tussen de moeder en de kinderen en dat daar nu ook geen ruimte voor is bij de kinderen. Er is ook nog geen zicht op wanneer dat eventueel verandert. De ontvoering heeft volgens de voogd impact op het dagelijks functioneren en de kinderen willen nu geen contact met moeder. Hieruit blijkt naar het oordeel van het hof eveneens dat de moeder de verzorging en opvoeding van de kinderen niet binnen een aanvaardbare termijn weer zelf op haar kan nemen.

5.9.

Het hof zal verder nog ingaan op de grieven die de moeder heeft aangevoerd tegen de bestreden beschikking.

In haar eerste grief stelt de moeder dat, als zij had geweten waarvoor zij uit de detentie werd opgehaald, zij was meegegaan. Het hof leest in de bestreden beschikking dat de moeder via de Dienst Beveiligd Vervoer heeft laten weten afstand te doen van haar recht om vanuit detentie te worden vervoerd om aanwezig te zijn bij de zitting. Het hof is van oordeel dat de beslissing van de moeder om niet te gaan voor rekening en risico van de moeder dient te komen. Voor zover al sprake zou zijn van een fout of verzuim in eerste aanleg, is het instellen van hoger beroep - mede - een gelegenheid om die fout of verzuim te herstellen. De moeder heeft alsnog in haar beroepschrift en op de zitting bij het hof haar standpunt (nader) kenbaar kunnen maken. De eerste grief faalt daarom.

De moeder voert in haar tweede grief aan dat het gegeven uitstel van de behandeling ten onrechte is ingetrokken. Allereerst merkt het hof op dat de rechter de regie heeft over de procedure en de rechter deze beslissing kan nemen. Bovendien heeft wel enig uitstel plaatsgevonden, want aanvankelijk was de zitting bepaald op 19 mei 2025 en de zitting heeft uiteindelijk op 2 juni 2025 plaatsgevonden. Ook de tweede grief faalt.

In haar derde grief stelt de moeder dat haar detentie niet de reden mag zijn voor het uitspreken van de gezagsbeëindigende maatregel. Het hof stelt vast dat dit niet de reden is geweest waarom de rechtbank het gezag van de moeder heeft beëindigd. Het gezag van de moeder is beëindigd, omdat is voldaan aan de wettelijke vereisten voor een gezagsbeëindiging (zie r.o. 5.5.) en door de rechtbank is uitvoerig gemotiveerd waarom daaraan is voldaan. De moeder is in haar beroepschrift en in wat zij op de zitting bij het hof heeft verteld inhoudelijk in het geheel niet ingegaan op de motivering van de rechtbank. Ook de derde grief faalt.

De vierde grief van de moeder behoeft geen nadere bespreking, omdat dit een voorwaardelijke grief is voor het geval het hof de beslissing van de rechtbank om het gezag van de moeder te beëindigen, niet zou bekrachtigen.

Tot slot voert de moeder in haar vijfde grief aan dat zij het er niet mee eens is, dat niet met haar wordt gedeeld wat [de minderjarige1] heeft verteld aan de rechtbank. Zoals in het proces-verbaal van de zitting bij de rechtbank is te lezen, heeft [de minderjarige1] aan het eind van het gesprek met de rechter gevraagd om geen mededelingen te doen over haar gesprek tijdens de zitting. [de minderjarige1] heeft het recht dit te vragen aan de rechter en de rechter dient die wens van [de minderjarige1] te respecteren. Uit de bestreden beschikking blijkt ook niet dat met de mening van [de minderjarige1] rekening is gehouden, zodat geen sprake is van schending van het beginsel van hoor en wederhoor of ‘fair trial’. Bovendien heeft de moeder van het hof gehoord wat [de minderjarige1] aan het hof heeft geschreven over de beëindiging van het gezag van de moeder. Ook de vijfde grief van de moeder faalt.

5.10.

Omdat alle grieven van de moeder falen en evenmin is gebleken dat de beëindiging van het gezag van de moeder anderszins niet voldoet aan de wettelijke vereisten voor een gezagsbeëindiging, zal het hof de beslissing van de rechtbank in stand laten (bekrachtigen).

5.11.

Gelet op de aard van de procedure zal het hof de proceskosten in hoger beroep compenseren wat betekent dat iedere partij de eigen kosten draagt.

6 De beslissing

Het hof, beschikkende in hoger beroep:

bekrachtigt de beschikking van de rechtbank Overijssel, locatie Almelo, van 10 juni 2025 ten aanzien van de beëindiging van het gezag van de moeder over de kinderen [de minderjarige1] en [de minderjarige2] ;

compenseert de proceskosten;

wijst het meer of anders verzochte af.

Deze beschikking is gegeven door mrs. D.J.M. van de Voort, E. de Boer en M.E.L. Klein, en is in het openbaar uitgesproken op 22 oktober 2026.

artikel 7 lid 1 Verordening Brussel II-ter (EU 2019/1111) artikel 1:266 lid 1 onder a en b BW artikel 3 en artikel 20 Verdrag inzake de rechten van het kind