Mensensmokkel van vijftien personen in een verborgen ruimte van een vrachtwagen met als bestemming het…

Rolnummer: 22-002655-20

Parketnummer: 10-750065-20

Datum uitspraak: 6 november 2026

TEGENSPRAAK

Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof Den Haag gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Rotterdam van 5 oktober 2020 in de strafzaak tegen de verdachte:

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] (Roemenië) op [geboortedatum] 1968,

nipt ingeschreven in de basisregistratie personen,

laatst opgegeven woon- of verblijfplaats: [adres] (Roemenië).

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van dit hof.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.

In eerste aanleg is de verdachte ter zake van het bewezenverklaarde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 48 maanden, met aftrek van voorarrest.

Namens de verdachte en door de officier van justitie is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.

Aan de verdachte is – na wijziging van de tenlastelegging ter terechtzitting in eerste aanleg – tenlastegelegd dat:

hij, op of omstreeks 27 mei 2019 te Hoek van Holland, gemeente Rotterdam, althans in Nederland en/of in Duitsland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, als vrachtwagenchauffeur, een ander of anderen, te weten 15, althans één of meer, personen met de Vietnamese en/of Afghaanse nationaliteit, althans van buitenlandse afkomst,

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het vonnis waarvan beroep zal worden vernietigd en dat de verdachte ter zake van het tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 6 jaren en 2 maanden, met aftrek van voorarrest.

Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt.

De raadsman heeft ter terechtzitting in hoger beroep primair bepleit dat de verdachte integraal dient te worden vrijgesproken van het tenlastegelegde. Subsidiair heeft de raadsman bepleit dat de verdachte dient te worden vrijgesproken van het tenlastegelegde onderdeel ‘te duchten levensgevaar’.

Het hof overweegt als volgt.

De feiten

Op 27 mei 2019 omstreeks 12:55 uur is de door de medeverdachte [medeverdachte] bestuurde vrachtwagen met koeltrailer aangekomen bij de uitreiscontrole van Stena Line te Hoek van Holland. Op de vrachtbrief stond als vervoerder [bedrijfsnaam] , de onderneming van de verdachte. Nadat een migratiehond bij het passeren van de trailer was aangeslagen, hebben verbalisanten van de Koninklijke Marechaussee de trailer onderzocht. De laadruimte was gevuld met kozijnen. In een geprepareerde ruimte in de laadruimte troffen de verbalisanten vijftien personen aan. Deze personen bevonden zich in een constructie met drie boven elkaar geplaatste compartimenten, die door een wand was afgescheiden van de rest van de laadruimte. Het bleek te gaan om vreemdelingen; veertien van hen waren afkomstig uit Vietnam, één uit Afghanistan.

Wetenschap

Het hof ziet zich voor de vraag gesteld of wettig en overtuigend bewezen kan worden dat de verdachte wist van de aanwezigheid van de vreemdelingen in de vrachtwagen.

Op 14 februari 2020 heeft de verdachte bij de politie verklaard dat hij op aanwijzing van ene [persoon] de trailer heeft gehuurd en dat hij begreep dat er personen in de vrachtwagen moesten worden geladen. Hij heeft daarvoor geld van [persoon] ontvangen. Voorts heeft hij verklaard dat hij wist dat zich personen in de vrachtwagen bevonden, dat hij wist dat [persoon] personen vanuit Frankrijk naar Engeland vervoerde en daarvoor werd betaald en dat het om mensensmokkel ging. De verdachte heeft daarbij verklaard dat de afgesproken bedragen afhankelijk waren van de mate waarin met [persoon] kon worden onderhandeld.

Het hof leidt hieruit af dat de verdachte wist dat zich vreemdelingen in de vrachtwagen bevonden.

Te duchten levensgevaar

Om het levensgevaar voor een ander als vaststaand te kunnen aannemen is in algemene zin vereist dat uit de inhoud van wettige bewijsmiddelen volgt dat dat levensgevaar daadwerkelijk te duchten was. In het onderhavige geval betekent dit dat het levensgevaar ten tijde van het behulpzaam zijn bij het verschaffen van toegang tot het Verenigd Koninkrijk, gelet op de omstandigheden waaronder die toegang zou plaatsvinden, naar algemene ervaringsregels voorzienbaar moet zijn geweest.

In het rapport van TNO van 6 februari 2020 worden ter beoordeling van het te duchten levensgevaar drie situaties (A tot en met C) onderscheiden. Het hof acht situatie A niet van toepassing, nu deze situatie uitgaat van een stilstaande trailer met een gesloten afsluitklep. Volgens TNO zou onder die omstandigheden al na ongeveer één uur een levensbedreigende situatie ontstaan. Nu uit de verklaringen van de vreemdelingen, alsmede de inhoud van de WhatsApp-berichten blijkt dat de vreemdelingen zich reeds geruime tijd in de trailer bevonden, gaat het hof ervan uit dat de afsluitklep gedurende die periode niet gesloten is geweest. Ook situatie C acht het hof niet van toepassing. Deze situatie gaat uit van een rijdende trailer met een openstaande afsluitklep, terwijl de trailer tijdens de overtocht naar het Verenigd Koninkrijk gedurende ten minste zes en een half uur stil zou hebben gestaan op het parkeerdek van het schip. Het hof gaat derhalve uit van situatie B, die betrekking heeft op een stilstaande trailer met een geopende afsluitklep.

Uit de nadere toelichting op het TNO-rapport van 21 mei 2024 volgt dat de verwachte ventilatiehoeveelheid in situatie B 0,5 dm3/s bedraagt. Volgens het oorspronkelijke TNO-rapport ontstaat bij een dergelijke ventilatiehoeveelheid na ongeveer anderhalf uur een levensbedreigende situatie bij verblijf in de verborgen ruimte.

Het hof leidt hieruit af dat er ten tijde van het behulpzaam zijn bij het verschaffen van toegang tot het Verenigd Koninkrijk, levensgevaar te duchten was voor de vreemdelingen in de trailer. Daarbij neemt het hof in aanmerking dat de trailer, indien de Koninklijke Marechaussee niet had ingegrepen, tijdens de overtocht naar het Verenigd Koninkrijk gedurende ten minste zes en een half uur op het afgesloten parkeerdek van het schip zou hebben stilgestaan. Deze periode zou de in het TNO-rapport genoemde termijn waarbinnen een levensbedreigende situatie ontstaat, ruimschoots hebben overschreden.

Voorts neemt het hof in aanmerking dat de bevindingen van TNO passen bij de verklaringen van twee vreemdelingen over de omstandigheden waaronder zij in de trailer werden vervoerd. Zo heeft [naam vreemdeling 1] verklaard dat hij ongeveer 7 tot 10 uur in de rijdende container heeft gezeten en dat hij zou zijn gestikt als hij daar langer in had moeten zitten. Ook heeft hij verklaard dat de reis hem slecht is gevallen vanwege ademnood. [naam vreemdeling 2] heeft verklaard hij in de vrachtwagen moeite had met ademhalen.

De bevindingen van TNO passen voorts bij waarnemingen van de Koninklijke Marechaussee bij het betreden van de trailer. De betreffende verbalisanten hebben verklaard dat zij, naarmate zij dichter bij het luik kwamen, voelden dat het steeds warmer werd. De personen die uit de ruimte kwamen zagen er vermoeid uit en het zweet liep over hun gezicht en nek. Voorts hebben de verbalisanten verklaard dat het enorm heet was in de verborgen ruimte, dat zij het direct benauwd kregen en dat het voelde alsof er te weinig zuurstof aanwezig was.

Anders dan de raadsman heeft betoogd, doet de verklaring van een andere vreemdeling, [naam vreemdeling 3] , hieraan niet af. [naam vreemdeling 3] heeft verklaard dat zich in de verborgen ruimte een luikje bevond dat hij open kon schroeven, waarna hij naar de andere ruimte in de trailer kon gaan. Ook heeft [naam vreemdeling 3] verklaard dat hij dacht dat de chauffeur af en toe op een knop drukte om de ventilatie aan te zetten. Door de raadsman is aangevoerd dat blijkens deze verklaring de vreemdelingen in staat waren van binnenuit het toegangsluik te openen en de trailerruimte in te gaan, dat wil zeggen de ruimte buiten de gecreëerde verborgen ruimte, zodat daarmee een andere situatie ontstaat dan in het TNO-rapport beschreven. Het hof gaat er evenwel van uit dat het (toegangs)luik tussen de verborgen ruimte en de rest van de laadruimte niet van binnenuit door de vreemdelingen kon worden geopend. Blijkens de bevindingen van de verbalisanten van de Koninklijke Marechaussee (proces-verbaal van 21 oktober 2020) bevond zich tussen de verborgen ruimte en de rest van de trailer een rooster/luik dat door een daarvoor bevestigde ijzeren stang en een lange schroef niet van binnenuit kon worden geopend. De verbalisanten hadden een schroevendraaier nodig om de schroef los te draaien. Dergelijk gereedschap is niet aangetroffen bij de vreemdelingen of in de verborgen ruimte. Mede in het licht hiervan, begrijpt het hof de verklaring van [naam vreemdeling 3] zo, dat hij doelt op een luik tussen twee compartimenten van de verborgen ruimte en niet op een luik tussen de verborgen ruimte en de rest van de trailer. Waar [naam vreemdeling 3] heeft verklaard over het bedienen van een knop om de ventilatie aan te zetten, begrijpt het hof zijn verklaring aldus dat hij daarmee doelt op de koelmotor die zich aan de buitenzijde van de trailer bevond. Hierover is [naam getuige] , gehoord. Hij heeft verklaard dat de koelmotor niet kon functioneren doordat de plaatsing van de tussenwand de luchtcirculatie verhinderde. Indien de koelmotor aan had gestaan, zou dit volgens [naam getuige] levensgevaarlijk zijn geweest voor de vreemdelingen in de verborgen ruimte. Het hof gaat er daarom van uit dat de koelmotor niet (naar behoren) heeft gewerkt. Daarbij neemt het hof tevens in aanmerking dat [naam vreemdeling 3] niets heeft verklaard over het effect dat het aanzetten van de ventilatie heeft gehad.

Conclusie

Het hof verwerpt de verweren van de raadsman en acht het tenlastegelegde als volgt bewezen.

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:

hij, op of omstreeks 27 mei 2019 te Hoek van Holland, gemeente Rotterdam, althans in Nederland en/of in Duitsland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, als vrachtwagenchauffeur, een ander of anderen, te weten 15, althans één of meer, personen met de Vietnamese en/of Afghaanse nationaliteit, althans van buitenlandse afkomst,

Hetgeen meer of anders is tenlastegelegd, is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Blijkens het verhandelde ter terechtzitting is de verdachte daardoor niet geschaad in de verdediging.

Het hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat en die reden geven tot de bewezenverklaring.

In die gevallen waarin de wet aanvulling van het arrest vereist met de bewijsmiddelen dan wel, voor zover artikel 359, derde lid, tweede volzin, van het Wetboek van Strafvordering wordt toegepast, met een opgave daarvan, zal zulks plaatsvinden in een aanvulling die als bijlage aan dit arrest zal worden gehecht.

Het bewezenverklaarde levert op:

eendaadse samenloop van

mensensmokkel, terwijl het feit wordt begaan in de uitoefening van enig ambt of beroep en in vereniging wordt begaan door meerdere personen, en van het feit levensgevaar voor een ander te duchten is, meermalen gepleegd,

en

een ander uit winstbejag behulpzaam zijn bij het zich verschaffen van verblijf in Nederland en een andere lidstaat van de Europese Unie, en die ander daartoe gelegenheid en middelen verschaffen, terwijl hij weet of ernstige redenen heeft te vermoeden dat dat verblijf wederrechtelijk is, terwijl het feit wordt begaan in de uitoefening van enig ambt of beroep en in vereniging wordt begaan door meerdere personen, en van het feit levensgevaar voor een ander te duchten is, meermalen gepleegd.

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit. De verdachte is dus strafbaar.

Het hof heeft de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van het feit en de omstandigheden waaronder dit is begaan en op grond van de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals daarvan is gebleken uit het onderzoek ter terechtzitting. Daarbij heeft het hof in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.

De verdachte heeft zich, samen met anderen, schuldig gemaakt aan mensensmokkel van vijftien personen, door hen in een verborgen ruimte van een vrachtwagen te vervoeren met als bestemming het Verenigd Koninkrijk. De verdachte fungeerde als schakel tussen de chauffeur en de organisatie van de smokkel.

Mensensmokkel doorkruist het overheidsbeleid aangaande bestrijding van wederrechtelijk verblijf in en wederrechtelijke doorreis door Europese landen en draagt daarmee bij aan het in stand houden van een illegaal circuit dat allerhande maatschappelijke ongewenste effecten met zich brengt. Het handelen van verdachte ondermijnt dit beleid. Bovendien gaat dergelijk handelen veelal gepaard met misbruik van kwetsbare personen en tot levensgevaarlijke situaties. Dat was hier ook het geval.

De vijftien gesmokkelde personen bevonden zich in een smalle ruimte, verdeeld over drie kleine verdiepingen, in mensonterende omstandigheden. In de verborgen ruimte werden onder meer een fles met urine en een zak met vermoedelijk uitwerpselen aangetroffen. Per persoon was slechts 0,17 kubieke meter ruimte beschikbaar. Had de Koninklijke Marechaussee hen niet ontdekt, dan zouden deze personen tijdens de overtocht naar het Verenigd Koninkrijk door zuurstofgebrek zijn overleden. Het hof rekent het de verdachte zwaar aan dat hij de levens van vijftien personen, onder wie zeven minderjarigen, op het spel heeft gezet uit geldelijk gewin.

Gelet op de ernst van het bewezenverklaarde kan naar het oordeel van het hof niet worden volstaan met een andere of lichtere straf dan een gevangenisstraf.

Het hof heeft acht geslagen op een de verdachte betreffend uittreksel Justitiële Documentatie d.d. 24 september 2026, waaruit blijkt dat de verdachte niet eerder is veroordeeld voor het plegen van een strafbaar feit. Dit heeft dus geen invloed op de strafoplegging, in positieve noch in negatieve zin.

Het hof heeft voorts acht geslagen op straffen die in soortgelijke zaken plegen te worden opgelegd, zoals neergelegd in de landelijke oriëntatiepunten voor straftoemeting. Daarin is als uitgangspunt een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van drie maanden per gesmokkelde persoon geformuleerd. Bij meerdere gesmokkelde personen volgt in beginsel een lineaire verhoging. Dit impliceert voor deze zaak met vijftien gesmokkelde personen dat als uitgangspunt heeft te gelden een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 45 maanden. Bij dit uitgangspunt zijn echter niet betrokken de strafverzwarende omstandigheden dat het feit in vereniging is begaan door meerdere personen, dat het feit is begaan in de uitoefening van enig beroep en dat van het feit levensgevaar was te duchten.

Die strafverzwarende omstandigheden, waarbij in het bijzonder de gevaarzetting zeer zwaar weegt, maken dat het hof een gevangenisstraf voor de duur van acht jaren in beginsel passend acht. In hetgeen door de verdediging omtrent de persoonlijke omstandigheden van verdachte is aangevoerd, ziet het hof geen aanleiding om tot een andere strafoplegging te komen.

Het hof heeft evenwel geconstateerd dat de redelijke termijn, als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van het van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden is overschreden. De verdachte heeft op 6 oktober 2020 hoger beroep ingesteld. In de fase van het hoger beroep heeft de verdachte meer dan zestien maanden in voorarrest doorgebracht, zodat de redelijke termijn voor die fase zestien maanden bedraagt. Nu het hof op 6 november 2026 arrest wijst, is de redelijke termijn in hoger beroep 57 maanden overschreden.

Het hof zal deze aanzienlijke overschrijding van de redelijke termijn verdisconteren in de op te leggen gevangenisstraf. Het hof zal in plaats van de in beginsel passend geachte gevangenisstraf voor de duur van acht jaren, een gevangenisstraf voor de duur van zeven jaren opleggen.

Tenuitvoerlegging van de opgelegde gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat aan de verdachte voorwaardelijke invrijheidstelling, als bedoeld in artikel 6:2:10 van het Wetboek van Strafvordering, wordt verleend.

Het bevel tot voorlopige hechtenis van de verdachte was met ingang van 22 augustus 2022 geschorst tot de aanvang van de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep. Ter terechtzitting van 9 oktober 2026 heeft het hof – naar aanleiding van een verzoek van de raadsman – de voorlopige hechtenis opnieuw geschorst. Het hof ziet thans ambtshalve geen aanleiding om de schorsing op te heffen. Niet is gebleken van omstandigheden die maken dat onverwijlde voortzetting van de tenuitvoerlegging van het bevel tot voorlopige hechtenis thans noodzakelijk is, mede in aanmerking genomen dat niet is gebleken dat de verdachte zich gedurende de schorsing en de eerdere schorsing niet aan de schorsingsvoorwaarden heeft gehouden (vgl. ECLI:NL:HR:2025:987).

Het hof heeft gelet op de artikelen 55, 57 en 197a van het Wetboek van Strafrecht, zoals zij rechtens gelden dan wel golden.

Het hof:

Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:

Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan.

Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Verklaart het bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.

Veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 7 (zeven) jaren.

Beveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest (inclusief overleveringsdetentie) is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.

Dit arrest is gewezen door mr. W.M. Limborgh, als voorzitter, en mr. B.W. Mulder en mr. J.P.L.M. Remmerswaal, leden, in bijzijn van de griffier mr. M.S. Karsters.

Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 6 november 2026.

Mr. B.W. Mulder is buiten staat dit arrest te ondertekenen.