Personen- en familierecht

Verzoek opmaken geboorteakten voor drie kinderen.

Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 11 december 2025

Zaakgegevens

Op 11 december 2025 heeft het Gerechtshof 's-Hertogenbosch in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.

Instantie
Gerechtshof 's-Hertogenbosch
Zittingsplaats
's-Hertogenbosch
Datum uitspraak
11 december 2025
Datum publicatie
11 december 2025
Zaaknummer
200.346.669/01
Procedure
Hoger beroep
Advocaat
mr. K.R. Lieuw On, mr. M.L.H. Monfrance
ECLI
ECLI:NL:GHSHE:2025:3563
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Verzoek opmaken geboorteakten voor drie kinderen.

Uitspraak

GERECHTSHOF 's-HERTOGENBOSCH

Team familie- en jeugdrecht

Uitspraak : 11 december 2025

Zaaknummer : 200.346.669/01

Zaaknummer eerste aanleg : C/01/392021 FA RK 23-01534

in de zaak in hoger beroep van:

[vrouw] ,

wonende te [plaats] ,

verzoekster in hoger beroep,

hierna te noemen: de vrouw,

advocaat: mr. K.R. Lieuw On,

tegen

de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de [gemeente],

zetelend te [plaats] ,

verweerder in hoger beroep,

hierna te noemen: de ambtenaar,

advocaat: mr. M.L.H. Monfrance.

Als belanghebbenden merkt het hof aan:

de Advocaat-Generaal in het Ressortsparket ’s-Hertogenbosch,

hierna te noemen: de advocaat-generaal.

mr. [bijzondere curator], advocaat, kantoorhoudende te [plaats] ,

in haar hoedanigheid als bijzondere curator over de hierna te vermelden kinderen.

In zijn hoedanigheid als omschreven in artikel 810 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering is in de procedure gekend:

de Raad voor de Kinderbescherming,

hierna te noemen: de raad.

5 De beschikking van 24 april 2025

Bij (tussen)beschikking van 24 april 2025 heeft het hof, samengevat, een verwantschaps-onderzoek door middel van DNA-onderzoek bevolen omtrent de vraag of de vrouw de biologische moeder is van [kind 1], [kind 2] en [kind 3] (hierna: de kinderen), waarbij [bedrijf] als deskundige is benoemd. Het voorschot voor het deskundigenbericht is begroot op € 1.295,- en bepaald is dat dit voorschot voorlopig ten laste komt van 's-Rijks kas. Voorts is mr. [bijzondere curator] benoemd als bijzondere curator over de kinderen. Iedere verdere beslissing is pro forma aangehouden tot 24 juli 2025, in afwachting van het deskundigenrapport.

6. Het verdere verloop van het geding in hoger beroep

6.1.

Het hof heeft na de (tussen)beschikking kennisgenomen van de inhoud van:

  • het V5-formulier d.d. 28 juli 2025 namens de vrouw;

  • het V8-formulier d.d. 4 augustus 2025 namens de vrouw;

  • de deskundigenrapportage van 22 augustus 2025 namens [bedrijf] , ingekomen op 27 augustus 2025;

  • het e-mailbericht met bijlage d.d. 18 september 2025 namens de ambtenaar;

  • de twee V8-formulieren d.d. 19 september 2025 namens de vrouw;

  • het V6-formulier met bijlage d.d. 30 september 2025 namens de vrouw;

  • het verslag van de bijzondere curator met bijlage d.d. 2 oktober 2025;

  • het e-mailbericht d.d. 9 oktober 2025 namens de advocaat-generaal;

  • de brief van de raad van 16 oktober 2025, ingekomen op 20 oktober 2025;

  • het V8-formulier met bijlage d.d. 22 oktober 2025 namens de ambtenaar;

  • het V8-formulier met bijlage d.d. 23 oktober 2025 namens de vrouw.

6.2.

Geen van partijen heeft verzocht om een nadere mondelinge behandeling. Het hof acht zich voldoende voorgelicht om op dit moment zonder nadere mondelinge behandeling te beslissen.

7 De verdere beoordeling in hoger beroep

7.1.

De conclusie uit het deskundigenbericht van [bedrijf] van 22 augustus 2025 is dat het verwantschapsonderzoek bevestigend is ten aanzien van alle kinderen. Met een waarschijnlijkheid van meer dan 99,9% is aangetoond dat de persoon geïdentificeerd als de vrouw, de biologische moeder is van de personen geïdentificeerd als [kind 1] , [kind 2] en [kind 3] .

7.2.

De bijzondere curator heeft – samengevat – het volgende naar voren gebracht. Het DNA-onderzoek heeft bevestigd dat de vrouw de moeder van de kinderen is. De bijzondere curator acht het niet tot haar taak behoren de bewijzen te wegen die dienen ter vaststelling van de geboortedata en -plaats van de kinderen. De bijzondere curator verwijst naar de uitspraak van de rechtbank Utrecht van 3 februari 2010 (ECLI:NL:RBUTR:2010:3362) waarin is overwogen dat artikel 3 van het Internationaal verdrag voor de Rechten van het Kind (IVRK) meebrengt dat de belangen van de kinderen een eerste overweging dienen te zijn. In artikel 8 IVRK is het recht op identiteit opgenomen. Dit recht behelst de feitelijke erkenning van het bestaan als persoon, waarbij een geboorteakte van groot belang is. Zonder geboorteakte 'bestaat' iemand in de Nederlandse samenleving maar beperkt. Inschrijving in de gemeentelijke basisadministratie en het afsluiten van een ziektekostenverzekering zijn onder meer niet mogelijk. De [gemeente] heeft nadat de vrouw een verklaring onder ede heeft afgelegd de kinderen ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) en op 21 mei 2025 identiteitskaarten afgegeven voor de kinderen. De gemeente heeft met het uitgeven van de identiteitskaarten de geboortegegevens van de kinderen erkend. Nu ook bewezen is dat de vrouw de biologische moeder is van de kinderen, dient de ambtenaar te worden gelast de geboorteaktes op te maken. Indien het hof de geboorteplaats en -dagen niet bewezen acht, dienen op grond van artikel 1:19b van het Burgerlijk Wetboek (BW) geboorteakten opgemaakt te worden ten aanzien van deze punten krachtens een bevel en overeenkomstig de aanwijzingen van het openbaar ministerie (OM). Het OM heeft de mogelijkheid voor de geboorteplaats en -datum ‘onbekend’ te bevelen. De vrouw kan geen procedure bij de rechtbank Den Haag voeren op grond van artikel 1:25c BW aangezien de kinderen niet in het buitenland zijn geboren. De bijzondere curator is bereid indien nodig met de kinderen te spreken en het hof nader te rapporteren.

7.3.

De vrouw heeft gereageerd op het deskundigenbericht en het verslag van de bijzondere curator en voert – samengevat – het volgende aan. Uit het DNA-onderzoek volgt ondubbelzinnig dat de vrouw de biologische moeder is van de kinderen en dat de kinderen dus uit haar zijn geboren. Daarmee staat vast dat de vrouw die in de woning van de broer in [plaats] is bevallen, de vrouw zelf is geweest. De geboortedata van de kinderen zijn vervolgens structureel beleefd en consequent herhaald in het leven van de kinderen. Dit vormt overtuigend bewijs dat deze data juist zijn. Voor zover het hof twijfel koestert hierover, verzoekt de vrouw het hof de kinderen te (laten) horen. De kinderen zijn oud genoeg en in staat herinneringen te delen en zij kunnen bevestigen dat hun verjaardagen steeds op de genoemde data zijn gevierd. De vrouw biedt nogmaals uitdrukkelijk aan om als getuige te worden gehoord teneinde aanvullend bewijs te leveren, althans gehoord te worden terzake het door het hof op te dragen probandum. De vrouw onderschrijft dat de inschrijving van de kinderen in de BRP en de afgifte van identiteitsbewijzen aantoont dat de staat de identiteit van de kinderen heeft erkend. Deze administratieve handelingen bevestigen dat de kinderen als ingezetenen van Nederland worden beschouwd en feitelijk in de gemeente verblijven. Dit vormt in samenhang met de getuigenverklaringen voldoende grondslag om tot het opmaken van geboorteakten over te gaan. De getuigen hebben, met enige verschillen op ondergeschikte punten, eensluidend verklaard dat de vrouw steeds in de [gemeente] is bevallen. De verklaringen stemmen overeen wat betreft de geboorteplaats, de volgorde van geboorten en de onderlinge tijdsvolgorde tussen de kinderen. Deze bewijsmiddelen leveren in samenhang bezien een voldoende aannemelijk beeld op van de plaats en de omstandigheden van geboorte. Het ontbreken van exacte geboortedata en objectieve, verifieerbare gegevens doet daaraan niet af: de geboortedagen die de kinderen van jongs af aan kennen en die in de BRP zijn opgenomen, kunnen als plausibele en redelijke geboortedata worden aanvaard. De wet vereist immers slechts dat de geboorte voldoende aannemelijk wordt gemaakt. Als er onzekerheid blijft bestaan moet de weigering van de ambtenaar worden getoetst aan de internationale verplichtingen uit het IVRK en het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, welke verdragen het recht van elk kind op registratie bij geboorte en op erkenning van zijn identiteit waarborgen. Het onthouden van geboorteakten aan kinderen is in strijd met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). De staat heeft een positieve verplichting dit recht te waarborgen. Het ontbreken van geboorteakten kan tot problemen leiden bij de vaststelling van nationaliteit, huwelijk of erkenning, erfrecht en erkenning in het buitenland. De BRP-inschrijving en de identiteitsdocumenten zijn slechts afgeleide administratieve registraties, en dus onvoldoende om voornoemd recht op identiteit te waarborgen.

7.4.

De ambtenaar heeft geen opmerkingen op het deskundigenbericht naar voren gebracht. Als reactie op het standpunt van de bijzondere curator voert de ambtenaar – samengevat – het volgende aan. De inschrijving van de kinderen in de BRP en de afgifte van identiteitsbewijzen op basis van de onder ede afgelegde verklaring van de vrouw betreft een praktische regeling die uitsluitend is bedoeld om de vrouw in staat te stellen de kinderen te laten inschrijven en identiteitsbewijzen te kunnen verkrijgen. De ambtenaar heeft de vrouw gewezen op deze mogelijkheid omdat zij juist het belang van de kinderen voor ogen heeft. Deze regeling staat echter los van de vraag of en op welke wijze een geboorteakte kan worden opgemaakt. Het zou onbegrijpelijk zijn als deze weg nu leidt tot het opmaken van geboorteakten in de [gemeente] . Een geboorteakte kan niet worden opgemaakt op basis van een geboorteplaats die uitsluitend is ontleend aan een verklaring onder ede of aan het BRP. Een geboorteakte is zelf juist de bron van die gegevens, niet het afgeleide. Een dergelijke verklaring onder ede, zonder objectieve, verifieerbare gegevens omtrent de plaats van geboorte, vormt onvoldoende grondslag voor het opmaken van een geboorteakte. Er zijn nog altijd geen bewijsstukken die aantonen waar de kinderen zijn geboren en op welke data.

7.5.

De advocaat-generaal heeft niet gereageerd op het deskundigenbericht. Als reactie op het standpunt van de bijzondere curator voert de advocaat-generaal – samengevat – het volgende aan. Naar aanleiding van de DNA-uitslag blijkt dat de vrouw zeer waarschijnlijk de moeder is van de kinderen. Dat is vooral voor de kinderen goed nieuws. Dit heeft echter geen invloed op het standpunt dat de ambtenaar geen geboorteakten van de kinderen hoeft op te maken. Er is een fundamenteel verschil tussen een ID-kaart en een geboorteakte. Voor de ID-kaart en inschrijving in de BRP is het voor de gemeente voldoende dat de vrouw onder ede verklaart dat de kinderen in [plaats] zijn geboren. Juist omdat een geboorteakte maar één keer kan worden afgegeven, zijn daar regels aan verbonden. Er is onafhankelijk bewijs nodig. Dat heeft de vrouw met de DNA-uitslag niet geleverd. De inschrijving in de BRP brengt met zich dat de kinderen een burgerservicenummer krijgen waarmee ze kunnen deelnemen aan de Nederlandse maatschappij qua verzekering, school, aanvragen van nieuwe ID-kaarten en reisdocumenten etc. Als wordt volhard in het verzoek om geboorteakten op te laten maken, dan kan dat wat de advocaat-generaal betreft alleen op de wijze zoals door de bijzonder curator wordt voorgesteld, te weten met geboortedatum en -plaats onbekend.

7.6.

De raad voert – samengevat – het volgende aan. De raad is op basis van de ontvangen informatie en een gebrek aan recente betrokkenheid onvoldoende in staat om te adviseren met betrekking tot het standpunt van de bijzondere curator. In beginsel heeft de raad geen bezwaren. Mocht het hof behoefte hebben aan een meer uitgebreid standpunt, dan verneemt de raad graag of er een onderzoek gestart moet worden.

7.7.

Het hof overweegt als volgt.

Wettelijk kader

7.8.

Ingevolge artikel 1:19 lid 1 BW wordt een geboorteakte opgemaakt door de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar het kind is geboren. Artikel 43 van het Besluit Burgerlijke Stand 1994 bepaalt dat de geboorteakte onder andere de geslachts- en voornamen van het kind en de ouders, de datum- en plaats van de geboorte van het kind en de ouders en het geslacht van het kind vermeldt. Indien essentiële gegevens ontbreken die in de geboorteakte thuishoren, kan niet op de gebruikelijke wijze een geboorteakte worden opgemaakt. Op grond van artikel 1:19b BW is tussenkomst van het OM onder andere noodzakelijk indien de plaats of de dag van de geboorte van het kind niet bekend is.

Inhoudelijke beoordeling

7.9.

Het hof heeft in de (tussen)beschikking van 24 april 2025 overwogen dat de vraag voorligt of [kind 1] , [kind 2] en [kind 3] uit de vrouw zijn geboren op de door haar genoemde geboortedata in de [gemeente] , en of de ambtenaar aldus dient over te gaan tot het opmaken van geboorteakten voor deze kinderen.

7.10.

Het hof leidt uit het deskundigenbericht van 22 augustus 2025 als voldoende vaststaand af dat [kind 1] , [kind 2] en [kind 3] uit de vrouw zijn geboren. De vrouw is dus, gelet op artikel 1:198 lid 1 sub a BW, de moeder van de kinderen.

7.11.

Anders dan de vrouw heeft betoogd, wordt met het deskundigenbericht van [bedrijf] enkel duidelijkheid verschaft over het (biologisch) moederschap van de vrouw. De deskundigenopdracht zag ook niet op de vraag waar en wanneer de kinderen zijn geboren en overigens blijkt daarvan ook niet uit het deskundigenbericht.

7.12.

De onder ede afgelegde verklaring van de vrouw bij de ambtenaar ten behoeve van het verkrijgen van identiteitsbewijzen voor de kinderen, vormt onvoldoende grondslag voor het opmaken van geboorteakten. Daargelaten dat het hof niet beschikt over deze verklaring die overigens door de vrouw zelf is afgelegd, kan, zoals de ambtenaar terecht heeft toegelicht, een geboorteakte niet worden opgemaakt op basis van geboortegegevens die uitsluitend zijn ontleend aan een verklaring onder ede of aan de BRP. Een geboorteakte is zelf juist de bron van die gegevens, niet het afgeleide.

7.13.

De vrouw heeft gemotiveerd gesteld dat de kinderen op de gestelde data in [plaats] zijn geboren. Mede gelet op de gemotiveerde betwisting door de ambtenaar en de advocaat-generaal, is het hof van oordeel dat vooralsnog niet voldoende is komen vast te staan dat [kind 1] op [geboortedag] 2014, [kind 2] op [geboortedag] 2015 en [kind 3] op [geboortedag] 2018 in [geboorteplaats] zijn geboren.

De in eerste aanleg gehoorde getuigen [getuige 1] (hierna: [getuige 1] ), [getuige 2] (hierna: [getuige 2] ) en [getuige 3] (hierna: [getuige 3] ) hebben inconsistent verklaard en hebben geen geboortedata genoemd of op een andere manier duidelijk gemaakt wanneer de bevallingen van de vrouw exact hebben plaatsgevonden. Evenmin kan op grond van deze verklaringen worden vastgesteld dat het de vrouw is die in de [gemeente] is bevallen van genoemde drie kinderen. Ook uit de verklaringen van de vrouw is niet komen vast te staan dat de kinderen op de door de vrouw gestelde respectievelijke data in [plaats] zijn geboren.

7.14.

De vrouw heeft bewijs aangeboden, in het bijzonder door het horen van getuigen, ten aanzien van de geboorteplaats en -data van de kinderen.

7.14.1.

Het hof merkt allereerst op dat voor de vaststelling van geboortegegevens betekenis kan toekomen aan getuigenverklaringen. Volgens de artikelen 284 jo. 152 Rv mag bewijs door alle middelen worden geleverd, tenzij de wet anders bepaalt of de aard van de zaak zich hiertegen verzet. Mede onder verwijzing naar de uitspraak van de Hoge Raad van 8 november 2024, ECLI:NL:HR:2024:1599, worden zaken van burgerlijke stand niet uitgesloten van het bewijsrecht c.q. overeenkomstige toepassing van artikel 166 Rv.

Op grond van vaste rechtspraak (onder meer HR 15 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:49) geldt met betrekking tot het bewijsaanbod in hoger beroep het volgende. Uitgangspunt is dat, ingevolge het bepaalde in artikel 166 lid 1 Rv, in verbinding met artikel 353 lid 1 Rv en artikel 279 lid 6 Rv, een partij in hoger beroep tot getuigenbewijs moet worden toegelaten indien zij voldoende specifiek bewijs aanbiedt van feiten die tot de beslissing van de zaak kunnen leiden. Of een bewijsaanbod voldoende specifiek is, hangt af van de omstandigheden van het geval, waarbij de rechter, mede in verband met de eisen van een goede procesorde, zal moeten letten op de wijze waarop het processuele debat zich heeft ontwikkeld en het stadium waarin de procedure verkeert. In hoger beroep zal van een partij die bewijs door getuigen aanbiedt, in beginsel mogen worden verwacht dat zij voldoende concreet vermeldt op welke van haar stellingen dit bewijsaanbod betrekking heeft en, voor zover mogelijk, wie daarover een verklaring zou kunnen afleggen, doch zal in het algemeen niet mogen worden verlangd dat daarbij ook wordt vermeld wat daarover door getuigen zal kunnen worden verklaard. Indien reeds getuigen zijn gehoord of schriftelijke verklaringen van getuigen zijn overgelegd, zal de eis dat het bewijsaanbod voldoende specifiek en ter zake dienend moet zijn kunnen meebrengen dat nader wordt vermeld in hoeverre getuigen meer of anders kunnen verklaren dan zij al hebben gedaan. De rechter mag niet op grond van zijn waardering van de reeds afgelegde verklaringen of de inhoud van de schriftelijke verklaringen, aan een bewijsaanbod voorbijgaan, omdat hij daarmee ten onrechte zou vooruitlopen op het resultaat van de bewijsvoering die nog moet plaatsvinden.

7.14.2.

De vrouw is, hoewel destijds daartoe op haar verzoek uitgenodigd, in eerste aanleg niet verschenen ter gelegenheid van het getuigenverhoor om onder ede gehoord te worden. Dit betekent dat de vrouw nog niet onder ede is gehoord. Het hof acht het bewijsaanbod van de vrouw om haar alsnog als getuige te horen voldoende concreet en specifiek. Zij wil bewijs leveren dat de kinderen op de door haar genoemde data in de [gemeente] zijn geboren.

Hoewel ‘de vader van de kinderen’ in het beroepschrift niet nader is benoemd en niet is verduidelijkt wie hiermee wordt bedoeld, is tijdens de voortgezette mondelinge behandeling in hoger beroep voldoende duidelijk geworden dat de vrouw wil dat [getuige 1] , die volgens haar de vader van de kinderen is, als getuige wordt gehoord. Ook ten aanzien van hem is voldoende concreet onderbouwd op welke van de stellingen dit bewijsaanbod betrekking heeft, namelijk dat de kinderen op de door de vrouw genoemde data in de [gemeente] zijn geboren.

De vrouw zal dan ook worden toegelaten tot bewijslevering door middel van het horen van haarzelf en [getuige 1] als getuigen.

7.14.3.

Voor zover de vrouw heeft verzocht om [getuige 1] , [getuige 2] en [getuige 3] op dit punt in hoger beroep nogmaals als getuigen te horen is, wordt hieraan als onvoldoende gespecifieerd voorbij gegaan. Zij zijn in eerste aanleg als getuigen gehoord. De vrouw heeft niet althans onvoldoende toegelicht in hoeverre zij nu in hoger beroep meer of anders kunnen verklaren dan zij al in eerste aanleg hebben gedaan. Het hof zal deze getuigen niet meer toelaten voor de bewijslevering.

7.14.4.

Ten aanzien van het door de vrouw gedane verzoek om de kinderen te (laten) horen overweegt het hof als volgt. De vrouw heeft daartoe aangevoerd dat de kinderen kunnen verklaren over wanneer zij hun verjaardagen vieren. Het hof acht dit aanbod onvoldoende specifiek met betrekking tot de feiten die tot beslissing van de zaak kunnen leiden. Dat zij kunnen verklaren over wanneer zij hun verjaardagen vieren, verschaft immers geen duidelijkheid over de vraag waar en wanneer zij zijn geboren. Het horen van deze getuigen, nog daargelaten de vraag dat dit minderjarigen betreft, kan derhalve niet tot bewijs bijdragen. Reeds om die reden zullen zij niet worden toegelaten tot bewijslevering.

7.15.

In afwachting van het voorgaande wordt iedere verdere beslissing aangehouden. Gelet op het voorgaande wordt beslist als volgt.

8 De beslissing

Het hof:

laat de vrouw toe, door het horen van haarzelf en [getuige 1] als getuige, tot bewijs van haar stellingen dat:

  • [kind 1] is geboren op [geboortedag] 2014 te [geboorteplaats] ,

  • [kind 2] is geboren op [geboortedag] 2015 te [geboorteplaats] ,

  • [kind 3] is geboren op [geboortedag] 2018 te [geboorteplaats] ;

bepaalt, voor het geval de vrouw deze getuigen wil horen, dat deze getuigen zullen worden gehoord ten overstaan van mr. E.M.D.M. van der Linden als raadsheer-commissaris, die daartoe zitting zal houden in het Paleis van Justitie te ’s-Hertogenbosch aan de Leeghwaterlaan 8 op een door deze te bepalen datum;

bepaalt dat de vrouw, de ambtenaar, de advocaat-generaal en de bijzondere curator uiterlijk 19 december 2025 hun verhinderdata over een periode van zes maanden opgeven;

bepaalt dat de advocaat van de vrouw eveneens uiterlijk 19 december 2025 de verhinderdata van de getuige(n) over een periode van zes maanden opgeeft;

bepaalt dat de raadsheer-commissaris vervolgens dag en uur van het getuigenverhoor zal vaststellen;

bepaalt dat de advocaat van de vrouw ten minste twee weken voor het verhoor de namen en woonplaatsen van de te horen getuigen zal opgeven aan de belanghebbenden en aan de griffie van het hof;

houdt iedere verdere beslissing aan.

Deze beschikking is gegeven door mrs. E.M.D.M. van der Linden, C.N.M. Antens en J.C.E. Ackermans-Wijn en is op 11 december 2025 uitgesproken in het openbaar in tegenwoordigheid van mr. C.A.M. Smolders, griffier.