Strafrecht overig
Hoge Raad · Cassatie · Strafrecht overig
Hoge Raad, 21 november 2000
ECLI:NL:HR:2000:ZD2062 · Hoge Raad · 21 november 2000
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/hoge-raad/strafrecht/strafrecht-overig/cassatie/ecli-nl-hr-2000-zd2062
Zaakgegevens
Op 21 november 2000 heeft de Hoge Raad in cassatie uitspraak gedaan in een zaak over strafrecht.
- Instantie
- Hoge RaadHoge RaadDe hoogste rechter van Nederland in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Hij beoordeelt zaken in cassatie.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Den Haag
- Datum uitspraak
- 21 november 2000
- Datum publicatie
- 8 april 2013
- Zaaknummer
- 00815/99
- Rechtsgebied
- Strafrecht » Strafrecht overig
- Procedure
- CassatieCassatieHet laatste rechtsmiddel: de Hoge Raad beoordeelt alleen of het recht goed is toegepast en of de uitspraak voldoende is gemotiveerd. De feiten staan dan vast.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:HR:2000:ZD2062
Samenvatting
Voor deze uitspraak is nog geen samenvatting beschikbaar.
Procesgang
Hoge Raad · 21 november 2000deze uitspraak
ECLI:NL:HR:2000:ZD2062
Conclusie A-GConclusie A-GEen onafhankelijk advies aan de Hoge Raad over hoe de zaak beslist moet worden. De Hoge Raad hoeft dat advies niet te volgen.Meer uitleg · 21 november 2000
ECLI:NL:PHR:2000:ZD2062
Uitspraak
21 november 2000
Strafkamer
nr. 00815/99
SM
Hoge Raad der Nederlanden
Arrest
op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof te Arnhem van 15 oktober 1998 alsmede tegen alle op de terechtzitting van dit Hof gegeven beslissingen in de strafzaak tegen:
[verdachte] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1976, wonende te [woonplaats].
1. De bestreden einduitspraak
Het Hof heeft in hoger beroep - met vernietiging van een vonnis van de Politierechter in de Arrondissements- rechtbank te Almelo van 5 juni 1997 - de verdachte vrijgesproken ter zake het primair en subsidiair tenlastegelegde en hem voorts ter zake van meer subsidiair "poging tot: zware mishandeling" veroordeeld tot een geldboete van vijfhonderd gulden, subsidiair tien dagen hechtenis. Voorts heeft het Hof de vordering van de benadeelde partij toegewezen in voege als in het arrest vermeld.
2. Geding in cassatie
2.1. Het beroep - dat kennelijk niet is gericht tegen de gegeven vrijspraken - is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft mr. A. Visser, advocaat te Almelo, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
De waarnemend Advocaat-Generaal Keijzer heeft geconcludeerd dat de Hoge Raad de bestreden uitspraak zal vernietigen en de zaak zal verwijzen naar het Gerechtshof te Leeuwarden opdat deze op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.
2.2. De Hoge Raad heeft kennis genomen van het schriftelijk commentaar van de raadsman op de conclusie van de waarnemend Advocaat-Generaal.
3. Beoordeling van het eerste middel
3.1. Het middel klaagt dat tussen het instellen van het beroep in cassatie en de behandeling ervan door de Hoge Raad zodanig veel tijd is verstreken dat sprake is van overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in art. 6, eerste lid, EVRM. Het middel voert aan dat dit dient te leiden tot niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie in de vervolging.
3.2.1. Voorzover het middel steunt op de opvatting dat voor de beoordeling van de in cassatie op zijn redelijkheid te beoordelen termijn zelfstandige betekenis toekomt, niet alleen aan het tijdsverloop tussen het instellen van het beroep en de binnenkomst van de stukken bij de Hoge Raad, maar tevens aan dat tussen het instellen van het beroep en de betekening van de aanzegging als bedoeld in art. 435 Sv, vindt het geen steun in het recht.
3.2.2. Voorzover het middel klaagt over het totale tijdsverloop dat met de behandeling van de zaak in drie instanties is gemoeid geweest, faalt het, mede in aanmerking genomen dat daaromtrent in feitelijke aanleg geen verweer is gevoerd en dat de dagvaarding in eerste aanleg aan de verdachte is betekend op 11 april 1997.
3.3. De verdachte heeft beroep in cassatie ingesteld op 21 oktober 1998. Blijkens een op de inventaris van de stukken geplaatst stempel zijn deze op 27 juli 1999 ter griffie van de Hoge Raad binnengekomen.
In aanmerking genomen:
(a) dat tussen het tijdstip waarop het cassatieberoep is ingesteld en dat waarop de stukken van het geding ter griffie van de Hoge Raad zijn ontvangen ruim negen maanden zijn verstreken en
(b) dat niet is gebleken van bijzondere omstandigheden die dat tijdsverloop zouden kunnen rechtvaardigen, moet worden geoordeeld dat de behandeling van de zaak in cassatie niet heeft plaatsgevonden binnen een redelijke termijn als bedoeld in art. 6, eerste lid, EVRM. Het middel is dus in zoverre terecht voorgesteld. Bij afweging van enerzijds het belang dat de gemeenschap ook na overschrijding van deze termijn behoudt bij normhandhaving door berechting en anderzijds het belang dat de verdachte heeft bij verval van het recht tot strafvervolging nadat die termijn is overschreden, moet eerstgenoemd belang prevaleren. De gegrondheid van het middel leidt daarom tot het oordeel dat aan de verdachte een lagere straf behoort te worden opgelegd dan wanneer geen sprake zou zijn geweest van overschrijding van die termijn. Het Gerechtshof dat de zaak volgens hetgeen hierna in 5 wordt overwogen na verwijzing op het bestaande hoger beroep zal hebben te berechten en af te doen zal deze overschrijding in zijn beoordeling dienen te betrekken.
4. Beoordeling van het tweede middel
4.1. De onder A omschreven klacht van het middel faalt. Dit behoeft, gezien art. 101a RO, geen nadere motivering nu deze klacht niet noopt tot beantwoording van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.
4.2. Het middel klaagt onder B dat de bewezenverklaring ontoereikend is gemotiveerd in het licht van het in hoger beroep gevoerde verweer dat de verdachte niet opzettelijk heeft gehandeld.
4.3. Ten laste van de verdachte is bewezenverklaard dat:
"hij op 29 september 1996 te [plaats] ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om aan een persoon, genaamd [benadeelde], opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toe te brengen, met dat opzet die [benadeelde] met een (bier)glas in de hals (streek) heeft getroffen, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid".
4.4. Blijkens de gebezigde bewijsmiddelen heeft het Hof vastgesteld:
- dat de verdachte in een discotheek een duw kreeg van een jongen, die later bleek te zijn genaamd [benadeelde], waarna hij die [benadeelde] een duw heeft gegeven;
- dat [benadeelde] daarop plotseling de verdachte met een arm om de nek pakte;
- dat de verdachte vervolgens met zijn rechterhand omhoog sloeg om [benadeelde], die hem vasthield, te raken;
- dat de verdachte zich ervan bewust was dat hij een bierglas in zijn rechterhand had.
Het Hof heeft op grond daarvan klaarblijkelijk geoordeeld - hetgeen niet onbegrijpelijk is - dat de verdachte willens en wetens de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat hij door met een bierglas in de richting van het hoofd van [benadeelde] te slaan, aan laatstgenoemde zwaar lichamelijk letsel zou toebrengen.
Gelet op een en ander vindt het in middelonderdeel B bedoelde verweer zijn weerlegging in de gebezigde bewijsmiddelen, zodat het middel ook in zoverre tevergeefs is voorgesteld.
5. Beoordeling van het derde middel
5.1. Het middel klaagt over de verwerping door het Hof van een ter terechtzitting in hoger beroep door en namens de verdachte gedaan beroep op noodweer.
5.2. Het Hof heeft dit verweer als volgt samengevat en verworpen :
"De raadsman heeft ter terechtzitting aangevoerd dat er sprake is geweest van noodweer c.q. noodweerexces, zoals zulks door de raadsman in de pleitnota is omschreven. Het Hof verwerpt dit verweer. Het is niet aannemelijk geworden dat verdachte voordat het bewezenverklaarde zich heeft voorgedaan, niet in de gelegenheid is geweest, nadat [benadeelde] verdachte begon te duwen, zich onmiddellijk uit de voeten te maken" .
5.3. Blijkens het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 1 oktober 1998 heeft de verdachte daar aangevoerd:
"Toen ik hem wilde kalmeren pakte hij mij vast. Ik kreeg het daardoor benauwd en probeerde hem van mij af te slaan".
De aan dat proces-verbaal gehechte pleitnota houdt, voorzover hier van belang in, dat de verdachte "onverwacht en volkomen buitenproportioneel, door de forse [benadeelde] in een wurgende greep (werd) genomen".
5.4. De juistheid van de hiervoor onder 5.3 door en namens de verdachte gegeven omschrijving van de omstandigheden waaronder en het moment en de wijze waarop de verdachte werd vastgegrepen, heeft het Hof in het midden gelaten, zodat daarvan in cassatie moet worden uitgegaan. Samengevat houdt een en ander het volgende in:
De verdachte en [benadeelde] hebben in een discotheek over en weer geduwd. Vervolgens heeft [benadeelde] - onverwacht - de verdachte vastgepakt, waarbij hij zijn arm om de nek van de verdachte hield. [benadeelde], die een fors postuur heeft, heeft de verdachte in een wurgende greep gehouden, waardoor de verdachte het benauwd kreeg en probeerde los te komen door met zijn vrije arm in de richting van [benadeelde] te slaan.
5.5. Het Hof heeft in zijn in 5.2 weergegeven overweging geoordeeld dat de verdachte, nadat hij door [benadeelde] was geduwd, de mogelijkheid had zich uit de voeten te maken en dat hij van die mogelijkheid gebruik had moeten maken. In aanmerking genomen echter dat er aanvankelijk van niet meer sprake was dan van duwen en dat de verdachte - naar in cassatie moet worden aangenomen - vrijwel onmiddellijk daarna is geconfronteerd met een ernstige mate van geweld waaraan hij zich niet meer kon onttrekken (de verdachte werd zodanig omklemd dat hij het benauwd kreeg), is 's Hofs oordeel erop neerkomende dat niet kan worden gesproken van een situatie welke noopte tot verdediging tegen een onmiddellijke wederrechtelijke aanranding, zonder nadere motivering, welke in de bestreden uitspraak ontbreekt, niet begrijpelijk. Het middel is dus terecht voorgesteld.
6. Slotsom
Uit het hiervoor onder 5 overwogene volgt dat de bestreden uitspraak, voorzover aan het oordeel van de Hoge Raad onderworpen, niet in stand kan blijven, het vierde middel geen bespreking behoeft en als volgt moet worden beslist.
7. Beslissing
De Hoge Raad:
Vernietigt de bestreden uitspraak, voorzover aan zijn oordeel onderworpen, en verwijst de zaak naar het Gerechtshof te Leeuwarden opdat de zaak op het bestaande hoger beroep in zoverre opnieuw wordt berecht en afgedaan.
Dit arrest is gewezen door de vice-president C.J.G. Bleichrodt als voorzitter, en de raadsheren F.H. Koster en A.M.J. van Buchem-Spapens, in bijzijn van de waarnemend-griffier H.H.A. de Nijs, en uitgesproken op 21 november 2000.