Vovo. IBKI. Afwijzing van de aanvraag van verzoeker voor verlenging van zijn certificaat voor het geven van…

Bestuursrecht

zaaknummer: AMS 26/6180

en

1. Deze uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening gaat over de afwijzing van de aanvraag van verzoeker voor verlenging van zijn certificaat voor het geven van rijonderricht in de motorrijtuigcategorie B. Verzoeker is het hier niet mee eens. Hij verzoekt daarom om een voorlopige voorziening en voert daartoe een aantal gronden aan. De voorzieningenrechter beoordeelt bij de vraag of hij een voorlopige voorziening zal treffen of het bezwaar een redelijke kans van slagen heeft. Deze vraag beantwoordt hij aan de hand van de gronden van verzoeker.

1.1.

De voorzieningenrechter wijst in deze uitspraak het verzoek toe. Verzoeker moet worden behandeld als ware hij in het bezit van een certificaat voor het geven van rijonderricht in de motorrijtuigcategorie B. Dit betekent dat verzoeker rijles mag geven vanaf de dag van bekendmaking van de uitspraak tot zes weken na de beslissing op bezwaar. De voorzieningenrechter is van oordeel dat niet op voorhand gezegd kan worden dat het bezwaar geen kans van slagen heeft. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en bindt de rechtbank in een (eventueel) bodemgeding niet.

2. Verzoeker heeft op 28 augustus 2026 een aanvraag ingediend voor verlenging van zijn certificaat. Verweerder heeft deze aanvraag met het besluit van 4 september 2026 afgewezen, omdat er geen gewichtige en verschoonbare redenen zijn die verlenging rechtvaardigen.

2.1.

2.2.

De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 2 november 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen verzoeker, de gemachtigden en de heer [naam] , beleidsadviseur bij het IBKI.

De feiten

3. Verzoeker is eigenaar van rijschool Company en beschikte over een certificaat voor het geven van rijonderricht in de motorrijtuigcategorie B (certificaat) met een geldigheidsduur van vijf jaar welke vervalt van rechtswege. Het certificaat was geldig tot en met 29 augustus 2026.

3.1.

Gedurende de vijf jaar geldigheid van het certificaat dient de rijinstructeur theoretische en praktische bijscholing te volgen. Dat volgt uit artikel 12b, eerste lid, Wet Rijonderricht Motorvoertuigen (Wrm). De praktische bijscholing bestaat uit een praktijkbegeleiding die door IBKI wordt beoordeeld; bij een onvoldoende volgt binnen de geldigheidsduur een tweede en, bij een tweede onvoldoende, een derde praktijkbegeleiding. De theoretische bijscholing bestaat uit 6 dagdelen bijscholingscursussen waarvan een op wet- en regelgeving.

3.2.

Verzoeker heeft op 1 juli 2026, twee maanden voor het verstrijken van de geldigheidsduur van zijn certificaat, zijn eerste praktijkbegeleiding aangevraagd. Die vond plaats op 13 augustus 2026 en is als onvoldoende beoordeeld. De tweede praktijkbegeleiding vond plaats op 28 augustus 2026 en is ook als onvoldoende beoordeeld. Voor een derde praktijkbegeleiding resteerde geen tijd binnen de geldigheidsduur. Als gesteld en niet weersproken heeft verzoeker op zitting toegelicht dat zijn eerste praktijkbegeleiding als onvoldoende is beoordeeld omdat hij aan het einde van de les was vergeten de leerdoelen met de leerling te evalueren.

3.3.

Verzoeker heeft – zoals gesteld en niet weersproken – wel voldaan aan de twee andere vereisten voor verlenging van het certificaat, namelijk de theoretische bijscholing van zes dagdelen, waaronder een verplichte cursus wet- en regelgeving, en de indiening van een originele geldige VOG.

4. Verweerder heeft aan zijn besluit ten grondslag gelegd dat de geldigheidsduur van een certificaat eenmalig met maximaal één jaar kan worden verlengd. Uit de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 (Wrm) en onderliggende regelgeving volgt dat er dan sprake moet zijn van gewichtige en verschoonbare redenen waarom de rijinstructeur een bijscholingsdeel niet tijdig en met een voldoende resultaat heeft kunnen afronden. Verweerder licht toe dat het moet gaan om bijzondere (en langdurige) omstandigheden van de rijinstructeur, maar dat er niet snel sprake is van gewichtige en verschoonbare redenen die een verlenging van de geldigheidsduur van het certificaat rechtvaardigen.

5. Verweerder heeft het verzoek afgewezen omdat uit de ontvangen informatie niet blijkt dat er sprake is van bijzondere omstandigheden die leiden tot gewichtige en verschoonbare redenen. Uit gegevens van verweerder blijkt dat verzoeker niet tijdig is begonnen aan de bijscholingsverplichting. Van verlenging kan daarom geen sprake zijn. Verzoeker dient om zijn lesbevoegdheid te herkrijgen het herintredertraject te volgen, aldus verweerder.

6. Verzoeker voert aan dat hij een spoedeisend belang heeft. Op dit moment is zijn onderneming feitelijk stilgevallen en heeft hij geen inkomsten meer. Het bestaan van zijn rijschool staat onder druk omdat lessen moeten worden geannuleerd en leerlingen moeten uitwijken naar andere rijscholen. De gevolgen van het niet verlengen van het certificaat zijn bijzonder verstrekkend en nemen dagelijks verder toe.

7. Verzoeker stelt zich op het standpunt dat hij twijfelt aan de rechtmatigheid van het besluit. Verzoeker voert aan dat achteraf is gebleken dat hij al langer kampte met overspannenheid en overbelasting. Deze klachten waren voor hem op dat moment niet als zodanig herkenbaar en zijn pas later door POH-GGZ achteraf vastgesteld. Volgens verzoeker hebben deze klachten een rol gespeeld bij het niet tijdig plannen en voltooien van de bijscholing en vormen deze klachten een verschoonbare reden. Verder zijn de onevenredige gevolgen van het verlopen van zijn certificaat, zoals het stilvallen van zijn onderneming en inkomen, niet meegenomen in de besluitvorming. Verzoeker is daarom van mening dat het bezwaar kans van slagen heeft. Ook dient de belangenafweging in het voordeel van verzoeker uit te vallen, nu niet duidelijk is welk publiek belang wordt geschaad bij voortzetting van zijn werkzaamheden als rijinstructeur.

8. De voorzieningenrechter treft op grond van artikel 8:81 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) alleen een voorlopige voorziening als onverwijlde spoed dat vereist. Verweerder heeft zich uiteindelijk gerefereerd aan het oordeel van de voorzieningenrechter. Verzoeker heeft concreet en met documenten onderbouwd dat door het verlopen van zijn certificaat zijn enige bron van inkomsten volledig is stilgevallen. Als gevolg hiervan kan hij zijn zakelijke lasten niet langer voldoen en niet meer voorzien in zijn levensonderhoud. Op zitting lichtte verzoeker toe dat het inmiddels zo ver is dat hij zijn huur en boodschappen niet meer kan betalen. Verder staat het voortbestaan van zijn rijschool onder druk. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter volgt hieruit dat verzoeker een spoedeisend belang heeft bij zijn verzoek om een voorlopige voorziening.

9. De voorzieningenrechter beoordeelt bij de vraag of een voorlopige voorziening moet worden getroffen of het bezwaar een redelijke kans van slagen heeft.

10. Verweerder is van oordeel dat de medische informatie zoals die nu voorligt niet zal leiden tot een ander besluit. Verweerder voert aan dat er een uitdraai van een huisartsjournaal is overlegd en dat dit geen medische verklaring is. Desondanks heeft verweerder meegedeeld dat alle medische informatie en eventuele aanvullende stukken die verzoeker nog overlegt in bezwaar volledig zal betrekken. Verweerder beoordeelt alleen de authenticiteit, volledigheid en ernst van de reden en treedt niet in het oordeel van een arts. Daarmee is de aard van de klacht, lichamelijk of psychisch, niet bepalend, maar de vraag of de verklaring van de behandelaar aannemelijk maakt dat de instructeur tijdelijk problemen ondervond. Mocht verzoeker alsnog een medische verklaring overleggen van zijn overspannenheid en overbelasting dan kan dit invloed hebben op de uitkomst van het bezwaar.

11. Anders dan verweerder is de voorzieningenrechter van oordeel dat bij het voldoen aan de bijscholingsverplichting naar zowel de theoretische als praktische bijscholing moet worden gekeken. Om voor verlenging van het certificaat in aanmerking te komen schrijft de wet immers voor dat een rijinstructeur zowel theoretische als praktische bijscholing dient te volgen. Indien hier niet tijdig aan voldaan wordt is in onderliggende regelgeving en beleidsregels uitgewerkt wat gewichtige en verschoonbare redenen zijn. Bij verschoonbaarheid staat dat “vooral maar niet uitsluitend” wordt gelet op de vraag of de instructeur tijdig met de bijscholingsverplichting is begonnen. Hierbij lijkt te worden uitgegaan van alle bijscholingsverplichtingen, zowel theoretisch als praktisch. Ook staat er dat het niet voltooien van een substantieel deel vlak voor de verloopdatum van het certificaat het verschoonbaarheidsargument kan verzwakken. Daaruit kan afgeleid worden dat omgekeerd het wel voltooide substantiële deel ook moet worden meegewogen en het verschoonbaarheidsargument kan versterken. Verzoeker heeft de zes dagdelen bijscholingscursus tijdig voltooid en deelgenomen aan twee praktijkbegeleidingen, maar kon een laatste praktijkbegeleiding niet meer inplannen voor het verloop van het certificaat. Uit het besluit valt niet af te leiden dat - en zo ja op welke wijze - verweerder de inspanningen van verzoeker door het tijdig voldoen aan de theoretische bijscholing en het wel kunnen inplannen van twee praktijkbegeleidingen heeft meegewogen.

12. De voorzieningenrechter is bovendien van oordeel dat verweerder zichzelf een te beperkte bevoegdheid toedicht om de evenredigheid van de gevolgen te beoordelen. De wetgever heeft artikel 13, aanhef en onderdeel b, tweede zin Wrm juist bedoeld en uitgelegd als hardheidsclausule voor schrijnende gevallen. De wetgever beoogt hiermee buitenproportionele gevolgen te voorkomen en ruimte te bieden voor bijzondere omstandigheden en persoonlijke redenen, niet beperkt tot medische omstandigheden. Dat de wetgever het voorkomen van onevenredige gevolgen wenselijk acht blijkt ook uit het toevoegen van een derde en vierde zin aan artikel 13 aanhef en onderdeel b, Wrm, waarin voorzien wordt in een zesmaandenverlenging, gevolgd door een educatief traject, voor rijinstructeurs die drie praktijkbegeleidingen met een onvoldoende afsluiten. Gelet op de systematiek van artikel 13, aanhef en onderdeel b, Wrm, lijkt het doel van de wetgever om onevenredige gevolgen van het abrupt beëindigen van de lesbevoegdheid te mitigeren voor primair de rijinstructeurs en subsidiair de leerlingen. De wetgever mag de nadere invulling van de bijzondere gevallen dan aan lagere regelgeving hebben overgelaten, maar die regelgeving mag de hardheidsclausule niet zodanig inperken dat slechts enkele specifieke gevallen overblijven en er geen ruimte meer is voor passend maatwerk. Maatwerk bij de toepassing van de hardheidsclausule geeft juist uitvoering aan de bedoeling van de wetgever en voorkomt dat toepassing van de regels onevenredig uitpakt.

13. Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat een zorgvuldige toepassing van de wet- en regelgeving vraagt dat verweerder het volledige beeld in ogenschouw neemt: in hoeverre aan de bijscholingsverplichtingen is voldaan, wat wel en wat niet is gelukt, en welke medische en persoonlijk omstandigheden daarbij een rol hebben gespeeld. Verweerder dient daarbij ook te beoordelen of het verlies van het certificaat, en daarmee van de enige bron van inkomsten van verzoeker, onevenredig zwaar uitpakt. Dat geldt ook als verzoeker bij de planning van zijn bijscholing een inschattingsfout heeft gemaakt, nu medische redenen daarbij mogelijk een rol hebben gespeeld. In de heroverweging op bezwaar zal verweerder zich hier meer rekenschap van moeten geven. De voorzieningenrechter is daarom van oordeel dat niet op voorhand gezegd kan worden dat het bezwaar geen kans van slagen heeft.

14. De voorzieningenrechter komt toe aan een belangenafweging. Daarbij worden de belangen van verzoeker die pleiten voor verlenging van de geldigheidsduur van zijn certificaat afgewogen tegen de belangen van verweerder om het verzoek tot verlenging af te wijzen.

15. Op de zitting is met verzoeker gesproken over zijn belang. Verzoeker heeft aangegeven dat hij het op dit moment financieel erg zwaar heeft: “Hij staat met de rug tegen de muur”. Verzoeker is voor zijn levensonderhoud afhankelijk van het inkomen dat hij genereert met zijn rijschool. Verzoeker heeft geen andere inkomstenbronnen. Doordat verzoeker geen rijles meer mag geven, is het niet mogelijk om nieuwe klanten te werven en heeft hij moeite om zijn bestaande klanten te behouden. De bestaande klanten willen wanneer zij hun lessen niet kunnen volgen, hun geld terug. Dit terwijl voor verzoeker zijn huur en andere kosten doorlopen. Het kunnen blijven wonen in zijn eigen huis alsook zijn mentale welzijn staan op het spel.

16. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter weegt dit door verzoeker aangevoerde belang zwaarder, dan het belang van kwaliteit van het rijonderricht en het algemeen belang van verkeersveiligheid. Hierbij weegt ook mee dat, met het voorzien in een zesmaandenverlenging voor rijinstructeurs die drie praktijkbegeleidingen met een onvoldoende afsluiten, de wetgever heeft aanvaard dat het algemeen belang van verkeersveiligheid niet vereist dat de lesbevoegdheid direct vervalt. Een andere overweging is dat verweerder voorschriften kan verbinden aan een tijdelijke verlenging van de lesbevoegdheid, zoals bijvoorbeeld het volgen van bijlessen of het voltooien van de resterende bijscholing binnen een vastgestelde termijn en zo de belangen van de verkeersveiligheid, kwaliteit van rijonderricht en van verzoeker met elkaar kan verzoenen.

17. De voorzieningenrechter wijst het verzoek toe en treft de voorlopige voorziening dat verweerder verzoeker behandelt als ware hij in het bezit van een certificaat voor het geven van rijonderricht in de motorrijtuigcategorie B, tot zes weken na de bekendmaking van de beslissing op bezwaar. Dit betekent dat verzoeker vanaf de dag van bekendmaking van de uitspraak tot zes weken na de dag van de bekendmaking van de beslissing op bezwaar weer rijles mag geven.

17.1.

Omdat de voorzieningenrechter het verzoek toewijst moet verweerder het griffierecht aan verzoeker vergoeden. Verzoeker krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.

De voorzieningenrechter:

Deze uitspraak is gedaan door mr. M.L. Korlaar, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. P. Tanis, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op 10 november 2026 .

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: