Deze uitspraak op een verzoek om voorlopige voorziening gaat over het besluit van het college tot weigering…

Zittingsplaats Haarlem

Bestuursrecht

zaaknummer: HAA 26/4667

en

1. Deze uitspraak op een verzoek om voorlopige voorziening gaat over het besluit van het college tot weigering voor een periode van anderhalf jaar van bijstand aan en vertegenwoordiging van cliënten (kwetsbare mensen) door verzoeker in hun verkeer met de gemeente (het college). Verzoeker is het hier niet mee eens. Hij verzoekt daarom om het besluit bij voorlopige voorziening te schorsen en voert daartoe een aantal gronden aan.

De voorzieningenrechter wijst in deze uitspraak het verzoek af, omdat de belangen van verzoeker tegenover het belang van het college onvoldoende zijn om een voorziening te rechtvaardigen. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Voor zover de voorzieningenrechter een oordeel geeft over de merites van het geschil tussen partijen, heeft dat een voorlopig karakter. In het bodemgeding kan daarover tot een ander oordeel worden gekomen.

Het college heeft bij besluit van 26 november 2025 bijstand en vertegenwoordiging door verzoeker, zoals bedoeld in de artikelen 2.1, tweede lid, en artikel 2.2, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) geweigerd. De weigering zou volgens dat primaire besluit voor een periode van drie jaar gelden.

Verzoeker heeft daar op 7 januari 2026 bezwaar tegen gemaakt.

Met het bestreden besluit van 18 augustus 2026 op het bezwaar van verzoeker is het college bij de weigering gebleven, onder aanvulling van de motivering. Het college heeft in het bestreden besluit de periode van weigering teruggebracht tot anderhalf jaar.

Verzoeker heeft hiertegen op 29 september 2026 beroep ingesteld en de voorzieningenrechter gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen.

Het college heeft op het verzoek gereageerd met een verweerschrift.

De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 22 oktober 2026 op zitting behandeld. Aan de zitting hebben deelgenomen: verzoeker, [naam 1] (bestuurslid van Stichting [naam stichting] ) de gemachtigde van verzoeker, de gemachtigde van het college en
[naam 2] (werkzaam bij de afdeling juridische zaken van de gemeente). Verweerder had enkele ambtenaren en vertegenwoordigers van zorginstellingen meegenomen. Omdat die personen geen actieve rol hebben gespeeld in de behandeling, vermeldt de voorzieningenrechter hun namen hier niet.

Totstandkoming van het besluit

Verzoeker is mede oprichter en was bestuurder van de Stichting [naam stichting] . De stichting stelt zich ten doel ondersteuning en rechtsbijstand te bieden aan kwetsbare mensen. Verzoeker is nog steeds als vrijwilliger aan de stichting verbonden. De stichting en verzoeker treden op als onafhankelijke cliëntondersteuner in de regio Haarlem. Dat betekent dat verzoeker met name zorgbehoeftige cliënten bijstaat bij en vertegenwoordigt in contacten met de Brede Centrale Toegang (BCT), de gemeente (het college) en zorgverleners wanneer het gaat om (daklozen)opvang en (het verkrijgen van) sociale voorzieningen en daarmee samenhangende zaken. Hij staat hen bij in gesprekken met gemeenteambtenaren en zorgverleners, dient namens hen verzoeken in, wendt rechtsmiddelen aan en verzorgt soms financiën van cliënten. In dat kader heeft verzoeker regelmatig contact met medewerkers van de BCT, de gemeente en met personeel van ketenpartners, zorgverleners, zoals de GGD, HVO Querido en PerMens.

Verzoeker heeft zelf omstreeks 2020 gebruik gemaakt van opvangvoorzieningen. Sedertdien treedt hij op als onbezoldigd cliëntvertegenwoordiger.

Het college heeft aan zijn besluit van 26 november 2025 om bijstand en vertegenwoordiging door verzoeker te weigeren, ten grondslag gelegd dat volgens het college de gedragingen van verzoeker het vertrouwen in zijn functioneren als gemachtigde en bijstandverlener in ernstige mate ondermijnen. Volgens het college is sprake van de volgende ernstige bezwaren jegens verzoeker: hij vertoont intimiderend en onprofessioneel gedrag, wekt misleidende verwachtingen richting cliënten, zorgt voor verstoring van de samenwerking in de keten (met de gemeente en de zorgverleners), toont onvoldoende deskundigheid; volgens het college is er voorts sprake van een onduidelijke rolvervulling, onjuiste en misleidende informatieverstrekking en financiële onregelmatigheden. Aan het besluit heeft het college verklaringen van gemeenteambtenaren en medewerkers van zorginstellingen ten grondslag gelegd.

De adviescommissie voor bezwaarschriften heeft – in bezwaar - het college op
13 mei 2026 geadviseerd om het besluit te herroepen. De feiten en omstandigheden die het college aandraagt, tonen volgens de adviescommissie de gestelde ernstige bezwaren niet aan, ook niet als de feiten en omstandigheden in samenhang werden bezien.

Het college heeft daarna in het kader van de bezwaarprocedure extern advies gevraagd aan mr. Dankbaar, verbonden aan Pot Jonker Advocaten. Op 2 juli 2026 heeft de advocaat een “Contrair advies” uitgebracht. In dat advies staat – verkort weergegeven – het volgende. Het college stelt voorop dat het college zich het belang van het beschermen van de meest kwetsbare cliënten aantrekt. De wijze waarop verzoeker cliënten bijstaat of vertegenwoordigt acht het college (in een aantal gevallen) onprofessioneel en rechtsonzeker. Het gaat het college daarbij om het algehele beeld en het vaste patroon in de werkwijze van verzoeker over de periode 2019-2026, dat uit de stukken (verklaringen van gemeenteambtenaren en zorgverleners) naar voren komt. Dat samenstel van feiten en omstandigheden rechtvaardigt volgens het advies de kwalificatie ‘ernstige bezwaren’. De handelwijze van verzoeker leidt tot verlies van vertrouwen in de relatie tussen inwoners en ambtenaren en hulpverleners, waardoor inwoners afhaken en geen toegang meer zoeken tot de nodige ondersteuning. Verzoeker is volgens het college veelvuldig aangesproken op zijn - gewraakte - handelen en uitingen. Het advies is mede gebaseerd op een aanvullend dossier, bestaande uit verklaringen van gemeenteambtenaren en ketenpartners. In het advies wijst de advocaat er op dat verzoeker zich steeds op een andere manier – in andere rollen – presenteert, hetgeen de cliëntondersteuning niet ten goede zou komen. Verzoeker voldoet volgens het advies voorts niet aan de kwaliteitseisen die de gemeente aan onafhankelijke clientondersteuners stelt.

Verzoeker en zijn gemachtigde hebben op 2 augustus 2026 gereageerd op het advies van 2 juli 2026. Op 12 augustus 2026 heeft Pot Jonker Advocaten een aanvullend contrair advies uitgebracht.

In het bestreden besluit van 18 augustus 2026 heeft het college het advies van de bezwaaradviescommissie niet gevolgd. Voor zijn motivering van het bestreden besluit verwijst het college naar de beide (contraire) adviezen van Pot Jonker Advocaten. In navolging van het advies verkort het college de duur van de weigering tot anderhalf jaar. Volgens het college moet het voor verzoeker in die periode mogelijk zijn om (professionele) vaardigheden te ontwikkelen die een werkwijze mogelijk maakt die past bij een gemachtigde van een kwetsbare doelgroep. Hij college bepaalt in het besluit dat er na afloop van die termijn een startgesprek zal worden georganiseerd om de wijze van communiceren en de samenwerking door te spreken en daarover afspraken te maken.

Verzoeker is na het besluit van 26 november 2025 cliënten blijven adviseren, maar is niet meer toegestaan bijstand te verlenen of namens cliënten op te treden.

Verzoeker vraagt schorsing van het besluit hem te weigeren als gemachtigde tot in ieder geval zes weken na de uitspraak in beroep. Samengevat legt verzoeker daaraan het volgende ten grondslag.

Verzoeker stelt zich op het standpunt dat hij een spoedeisend belang heeft bij de gevraagde voorziening. Behandeling van het beroep gaat waarschijnlijk langer duren dan de duur van de weigering. Er kleven volgens verzoeker gebreken aan de motivering en aan de gevoerde procedure. Ook stelt verzoeker dat cliënten van Stichting [naam stichting] worden gehinderd in het krijgen van effectieve begeleiding. Bovendien wordt de uitsluiting van verzoeker als gemachtigde, volgens verzoeker ten onrechte, veel ruimer uitgelegd dan enkel optreden met machtiging. Verzoeker mag bijvoorbeeld – zijns inziens ten onrechte - niet meer mee naar gesprekken terwijl cliënten massaal hebben aangegeven dat zij hulp nodig hebben en dat zij die hulp van verzoeker willen.

Inhoudelijk voert verzoeker het volgende aan. Het college reageert excessief op een kritische benadering van de werkwijze door een (echt) onafhankelijk cliëntondersteuner. Het college heeft volgens verzoeker geen situaties of gedragingen naar voren gebracht en aannemelijk gemaakt, die tot weigering van een gemachtigde zouden mogen leiden. Het enige dat verzoeker doet is het indienen van aanvragen, ingebrekestellingen sturen als niet op tijd wordt beslist, en in gesprekken benoemen dat het college of zorginstellingen hun werk niet goed doen. Als dat als vervelend wordt ervaren, had het college hem daarop moeten aanspreken, maar dat is volgens verzoeker nooit gebeurd. Het besluit is enkel gebaseerd op meningen. Het advies van de bezwaaradviescommissie had ertoe moeten leiden dat de weigering per direct zou zijn opgeheven. Volgens verzoeker kleven er voorts procedurele gebreken aan het bestreden besluit waardoor dat niet in stand kan blijven.

Iedereen kan zich ter behartiging van zijn belangen in het verkeer met bestuursorganen laten bijstaan of door een gemachtigde laten vertegenwoordigen. Dat staat in artikel 2:1, tweede lid, Awb. De bepaling ziet dus op verkeer met bestuursorganen. Voor zover de indruk zou zijn ontstaan dat het college ook verkeer met zorgverleners zou hebben willen reguleren, voor zover die niet namens het college optreden, kan dat dus niet met toepassing van deze bepaling.

In dit artikel zijn twee verschillende figuren geregeld, namelijk a) het zich laten bijstaan door een ander en b) het zich laten vertegenwoordigen door een gemachtigde. Het verschil is dat in geval van bijstand de bijstandsverlener bij het (persoonlijk) contact van de burger met het bestuursorgaan aanwezig is, zodat zij samen optrekken, terwijl in geval van vertegenwoordiging de gemachtigde met voorbijgaan aan de burger, zij het wel met inachtneming van diens aanwijzingen, het contact met het bestuursorgaan onderhoudt.

Het bestuursorgaan kan bijstand of vertegenwoordiging door een persoon tegen wie ernstige bezwaren bestaan, weigeren. Dat staat in artikel 2:2, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Anders dan verzoeker lijkt te veronderstellen, heeft het college zowel bijstand als vertegenwoordiging door verzoeker geweigerd.

Van de weigeringsbevoegdheid kan slechts bij ernstige bezwaren en dus in feite alleen in uitzonderlijke gevallen gebruik gemaakt worden. Blijkens de geschiedenis van de totstandkoming van deze bepaling kunnen deze bezwaren van uiteenlopende aard zijn. Gedacht kan worden aan gevallen van evidente en ernstige ondeskundigheid. Ook kan gedacht worden aan gemachtigden die herhaaldelijk de normale gang van zaken, bijvoorbeeld door bedreiging met geweld, verstoren. De bevoegdheid mag door een bestuursorgaan niet worden gebruikt om zich te ontdoen van een bekwame en daardoor volgens het bestuursorgaan lastige ‘tegenstander’. Het is aan het bestuursorgaan om te motiveren op grond van welke concrete feiten/omstandigheden het meent dat er ernstige bezwaren bestaan.

Op grond van artikel 8:81, eerste lid, Awb kan de voorzieningenrechter een voorziening treffen indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist.

In dit geval brengt een weging van de wederzijdse belangen mee, dat er onvoldoende grond is om een voorziening te treffen. Verzoeker voert als (enig) belang aan dat cliënten van de stichting [naam stichting] door de weigering worden gehinderd in het krijgen van effectieve begeleiding. Ter zitting heeft verzoeker dat toegelicht door te wijzen op de belangen van cliënten die vastlopen, ruzie hebben in de opvang, in de schuldhulp zitten en wachten om te kunnen uitstromen. Daarmee voert verzoeker geen persoonlijk belang aan voor de gevraagde voorziening. De in wezen niet concreet aangeduide belangen van een niet afgebakende groep derden, de door verzoeker bedoelde cliënten, kunnen in de weging geen relevant gewicht in de schaal leggen. Bovendien is onvoldoende onderbouwd dat die anderen door het bestreden besluit geheel verstoken zijn van bijstand en vertegenwoordiging, omdat zij zich ook tot anderen kunnen wenden. Daar komt bij dat niet geschil is, dat verzoeker de bedoelde cliënten nog wel steeds kan adviseren en dus helpen en (op afstand) ondersteunen. Op zitting is immers gebleken dat verzoeker nog steeds dergelijke activiteiten verricht en het college daar niet tegen ageert. Daartegenover staat het belang van het college op te treden tegen het – zoals het college stelt – verstorende karakter door de wijze van bijstand en vertegenwoordiging door verzoeker in de relatie tussen cliënten en (vertegenwoordigers van) het college.

9. De voorzieningenrechter wijst het verzoek af. Dat betekent dat de voorzieningenrechter het besluit tot weigering van bijstand en vertegenwoordiging door verzoeker niet schorst en dat besluit dus blijft gelden. Voor vergoeding van griffierecht of een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. R.H.M. Bruin, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. F. Vermeij, griffier, en uitgesproken in het openbaar op 5 november 2026.

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: