Rechtsbijstand; bedrijfsmatig belang. Gelet op de wetshistorie, zoals bevestigd in de jurisprudentie, is…

zaaknummer: AMS 15/1867

[eiser] , te Nieuwegein, eiser

(gemachtigde: mr. drs. M.H.G. Plieger),

en

Raad voor Rechtsbijstand Amsterdam, verweerder

(gemachtigde: mr. C.W. Wijnstra).

Bij besluit van 27 november 2014 (het primaire besluit) heeft verweerder eisers aanvraag om gesubsidieerde rechtsbijstand afgewezen.

Bij besluit van 9 februari 2015 (het bestreden besluit) heeft verweerder het bezwaar van eiser ongegrond verklaard.

Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld.

Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.

Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 9 oktober 2015. De gemachtigde van eiser is door de rechtbank op zijn verzoek in de gelegenheid gesteld telefonisch deel te nemen aan de behandeling ter zitting. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.

Op grond van artikel 12, tweede lid, aanhef en onder e, van de Wrb wordt rechtsbijstand niet verleend indien het rechtsbelang waarop de aanvraag betrekking heeft, de uitoefening van een zelfstandig beroep of bedrijf betreft, tenzij:

1º. voortzetting van het beroep of bedrijf voorzover het niet in de vorm van een rechtspersoon wordt gevoerd, afhankelijk is van het resultaat van de aangevraagde rechtsbijstand, of

2º. het beroep of bedrijf ten minste één jaar geleden is beëindigd, de aanvrager in eerste aanleg als verweerder bij een procedure is betrokken of betrokken is geweest en de kosten van rechtsbijstand niet op andere wijze kunnen worden vergoed.

Eiser betwist dat het rechtsbelang waarop zijn verzoek om een toevoeging betrekking heeft de uitoefening van een zelfstandig beroep of bedrijf betreft. Het rechtsbelang ziet volgens hem op het tegengaan van een aan hem in privé opgelegde dwangsom. Eiser is als privépersoon veroordeeld om aandelen [bedrijfsnaam] te leveren. Verweerder stelt eiser in persoon ten onrechte gelijk aan een rechtspersoon. Bezwaarlijk kan echter worden gezegd dat eisers beroep of bedrijf het houden van aandelen inhoudt, aldus eiser.

De rechtbank oordeelt als volgt. Blijkens de aanhef van artikel 12 van de Wrb wordt rechtsbijstand verleend aan natuurlijke of rechtspersonen. Voor zover eiser dan ook aanvoert dat verweerder hem als meerderheidsaandeelhouder van een rechtspersoon ten onrechte gelijkstelt aan een rechtspersoon, heeft dit geen relevantie. Het maakt immers voor het verkrijgen van gesubsidieerde rechtsbijstand in beginsel niet uit of de belanghebbende een natuurlijk persoon of een rechtspersoon is.

Verweerder baseert zich op de uitzondering in het tweede lid onder e. Dit betreft de situatie waarin het rechtsbelang waarop de aanvraag betrekking heeft de uitoefening van een zelfstandig beroep of bedrijf betreft. Verweerder voert bij de toepassing van de Wrb beleid, onder meer neergelegd in het Handboek. Daarin wordt de volgende uitwerking gegeven aan genoemd artikellid:

De rechtbank volgt verweerder in zijn standpunt dat eisers belang bij het tegengaan van het verbeuren van de dwangsommen is ontstaan in het kader van de uitoefening van eisers bedrijf. Het feit dat sprake is van een geschil tussen aandeelhouders en het geschil thans gaat over het schorsen van de dwangsom, maakt dit niet anders. Het rechtsbelang waarop de aanvraag betrekking heeft, vloeit voort uit de deelname van eiser als zelfstandig ondernemer aan het economisch verkeer. Blijkens de wet is het geen taak van de overheid om (een deel van) de kosten van rechtsbijstand, die ten gevolge van problemen die uit de beroeps- of bedrijfsactiviteiten voortvloeien, voor zijn rekening te nemen. Deze kosten die voortvloeien uit de bedrijfsvoering van de rechtzoekende dienen voor rekening en risico van de ondernemer te komen, omdat zij kunnen worden gerekend tot de normale risico's verbonden aan de deelname aan het economisch verkeer als ondernemer. Verweerder heeft zich dan ook met juistheid op het standpunt gesteld dat de uitzondering van artikel 12, tweede lid, aanhef en onder e, van de Wrb op eiser van toepassing is.

Eiser voert subsidiair aan dat verweerder niet consistent is in zijn bestreden besluit, door de uitzondering van artikel 12, tweede lid, aanhef en onder e, van de Wrb onder 1° niet op eiser van toepassing te achten op de grond dat zijn beroep of bedrijf in de vorm van een rechtspersoon werd/wordt gevoerd. Voor artikel 12, tweede lid sub e, van de Wrb wordt eiser als privépersoon met [bedrijfsnaam] . vereenzelvigd. Voor de uitzondering onder 1° wordt eiser rechtspersoonlijkheid toegedicht. Dit acht eiser tegenstrijdig.

De rechtbank overweegt dienaangaande dat wat er ook zij van deze beweerdelijke tegenstrijdigheid, het betoog van eiser niet kan slagen. De uitzondering genoemd onder 1º betreft het geval dat voortzetting van het beroep of bedrijf afhankelijk is van het resultaat van de aangevraagde rechtsbijstand. Het lag dan op de weg van eiser als aanvrager van rechtsbijstand om aannemelijk te maken dat een dergelijke situatie zich voordoet. Met eisers ter zitting ingenomen stelling dat het evident is dat zijn bedrijf op het spel staat door de dwangsomoplegging heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat de voortzetting van zijn bedrijf afhankelijk is van het resultaat van de aangevraagde rechtsbijstand.

Eiser voert meer subsidiair aan dat de tweede uitzondering van artikel 12, tweede lid, aanhef en onder e, zich voordoet (wel toevoeging indien het beroep of bedrijf ten minste één jaar geleden is beëindigd, de aanvrager in eerste aanleg als verweerder bij een procedure is betrokken of betrokken is geweest en de kosten van rechtsbijstand niet op andere wijze kunnen worden vergoed). [bedrijfsnaam] . is sinds het in rechtsoverweging 4.5 genoemde vonnis van de rechtbank Midden Nederland van 20 februari 2013 geëindigd. [bedrijfsnaam] . is door het bevoegde register het Companies Registration Office te Cardiff, Verenigd Koninkrijk uitgeschreven, aldus eiser.

Verweerder heeft bij de stukken een uittreksel van de Kamer van Koophandel (KvK) Van [bedrijfsnaam] . van 17 april 2015 overgelegd. Hieruit blijkt dat [bedrijfsnaam] . ten tijde van belang nog bestond. Dit betekent dat het bedrijf van eiser niet is beëindigd, aldus verweerder.

De rechtbank overweegt als volgt. Verweerder hanteert bij de toepassing van artikel 12, tweede lid, aanhef en onder e, van de Wrb beleid, neergelegd in de werkinstructie "Bedrijfsmatig handelen", gepubliceerd op kenniswijzer.rvr.org. Volgens deze werkinstructie is voor het antwoord op de vraag of het beroep of bedrijf ten minste één jaar geleden is beëindigd de uitschrijving uit het handelsregister van de KvK leidend. Het leidend zijn van de gegevens uit de KvK wordt niet anders door de stelling van eiser dat [bedrijfsnaam] . een vennootschap is, die naar het recht van het Verenigd Koninkrijk is opgericht. Aangezien eiser een beroep doet op de uitzonderingssituatie als bedoeld in artikel 12, tweede lid, aanhef en onder e, onder 2°, van de Wrb, lag het op zijn weg bij de aanvraag aannemelijk te maken dat die situatie zich voordeed. Met de enkele verwijzing naar de uitschrijving bij het “Companies House” heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat de uitzondering als bedoeld in artikel 12, tweede lid, aanhef en onder e, onder 2°, van de Wrb zich in zijn geval voordoet.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M.J. van den Bergh, rechter, in aanwezigheid van

mr. M.E. Pluymaekers, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 2 november 2015.

griffier

rechter

Afschrift verzonden aan partijen op:

Conc.: MvdB

Coll.: FZ

D: B

VK

Tegen deze uitspraak kunnen partijen binnen vier weken na de dag van verzending daarvan hoger beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (adres: Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak, Hoger beroep vreemdelingenzaken, Postbus 16113, 2500 BC 's-Gravenhage). Naast de vereisten waaraan het beroepschrift moet voldoen op grond van artikel 6:5 van de Awb (zoals het overleggen van een afschrift van deze uitspraak) dient het beroepschrift ingevolge artikel 85, eerste lid, van de Vw 2000 een of meer grieven te bevatten. Artikel 6:6 van de Awb (herstel verzuim) is niet van toepassing.