Rechtbank Den Haag, eerste aanleg - enkelvoudig vreemdelingenrecht

Eiser heeft tijdens het nader gehoor verklaard dat hij gelooft dat Jezus zijn redder en verlosser is. (Voetnoot 7) Hij heeft verklaard dat hij Jezus ziet als iemand die altijd aan zijn zijde staat en die hem niet bestraft als hij verkeerd bezig is. (Voetnoot 8) Ook heeft eiser verklaard dat met name dit element van redding en verlossing maakt dat het christendom hem meer aanspreekt dan andere religies. (Voetnoot 9) De minister heeft zich in het bestreden besluit op het standpunt gesteld dat deze verklaringen vaag en algemeen zijn.

De rechtbank kan dit standpunt van de minister niet volgen, gelet op wat eiser over zijn achtergrond heeft verklaard. Eiser is opgegroeid in een streng islamitische omgeving. Alles wat hij leerde onder de islam had te maken met criminaliteit of misdrijven. (Voetnoot 10) Eiser werd gestraft als hij iets ‘verkeerd’ deed of vragen stelde. Meer dan eens namen deze bestraffingen zeer gewelddadige vormen aan. Zo is eiser een keer mishandeld in de moskee omdat hij niet op de juiste wijze bad. (Voetnoot 11) De broer van eiser heeft zijn neus gebroken toen hij kritische vragen stelde over een profeet (Voetnoot 12) en een bijzettafel op zijn hoofd kapotgeslagen nadat hij op de computer informatie had opgezocht over afvalligheid. (Voetnoot 13) De vader van eiser heeft hem vanwege zijn afvalligheid beschuldigd van homoseksualiteit en vervolgens iets zeer onaangenaams bij eiser gedaan om te ‘controleren’ of hij homoseksueel was. (Voetnoot 14) De omstandigheden waaronder eiser leefde deprimeerden hem dusdanig dat hij een hekel kreeg aan zijn omgeving en erover nadacht om zelfmoord te plegen. (Voetnoot 15) Eisers ervaringen hebben ertoe geleid dat hij uiteindelijk tot de conclusie kwam dat er wel een god moest bestaan, maar dat dit niet de god van de islam kon zijn. (Voetnoot 16) Eiser heeft ook onderzoek gedaan naar andere geloven, zoals het boeddhisme, het hindoeïsme en het jodendom. (Voetnoot 17) Het christendom sprak hem het meest aan, omdat het idee van Jezus als verlosser en redder hem mentale rust geeft. (Voetnoot 18) De rechtbank overweegt dat uit deze verklaringen een beeld naar voren komt van iemand die al van jongs af aan reflecteert op het geloof, zich door zeer negatieve ervaringen gaandeweg heeft afgewend van de islam en op zoek is gegaan naar zingeving binnen een ander geloof. Uit eisers verklaringen, specifiek de verklaringen geciteerd onder 7.1, volgt ook dat de mogelijkheid van verlossing – juist door de hiervoor genoemde persoonlijke ervaringen onder de islam – een belangrijke factor is voor eiser en dat hij deze mogelijkheid specifiek in het christendom gevonden heeft.

De rechtbank ziet in het bestreden besluit niet terug dat de minister deze verklaringen van eiser over zijn leven in Iran onder de islam heeft betrokken bij de beoordeling van zijn bekering. Dit terwijl uit zowel de oude als de huidige werkinstructie van de minister volgt dat het van belang is om de uitgangspositie van een vreemdeling helder te krijgen en bij de beoordeling te betrekken. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de minister bij de beoordeling van eisers motief voor en proces van bekering onvoldoende rekening heeft gehouden met eisers achtergrond. Dit levert een zorgvuldigheidsgebrek en een motiveringsgebrek op.

Eiser heeft tijdens het nader gehoor, in antwoord op de vraag hoe hij als christen leeft, verklaard dat hij volgens de tien geboden leeft. (Voetnoot 19) Hij heeft vier van de tien geboden genoemd. De overige zes kwamen tijdens het gehoor niet bij hem op. (Voetnoot 20) Eiser heeft verklaard dat hij zich op de vier genoemde geboden concentreert. (Voetnoot 21) De minister heeft zich op basis van deze verklaringen op het standpunt gesteld dat van eiser meer kennis verwacht mag worden, aangezien hij universitair is opgeleid en heeft verklaard dat hij zich in het christendom heeft verdiept.

Eiser heeft tijdens het nader gehoor verklaard dat hij naar de kerk gaat. (Voetnoot 28) In beroep heeft eiser ook een verklaring van zijn kerk overgelegd waaruit volgt dat hij in 2023 en 2024 regelmatig diensten heeft bijgewoond en dat hij een bijbelstudie volgt. De minister heeft zich hierover op het standpunt gesteld dat eiser niet heeft uitgelegd waarom het zo belangrijk is voor hem om naar de kerk te gaan. Over de verklaring van eisers kerk heeft de minister zich op het standpunt gesteld dat deze niet opweegt tegen de omstandigheid dat eiser zijn bekering niet aannemelijk heeft kunnen maken middels zijn eigen verklaringen over zijn motief voor en proces van bekering, over zijn kennis over het christendom en over zijn activiteiten met betrekking tot het christendom.

Zoals de rechtbank hierboven onder 7.5 heeft overwogen, heeft eiser verklaard dat kerkbezoeken voor hem een moment van meditatie en bezinning waren. Eiser heeft hiermee dus wel iets gezegd over het belang van kerkbezoeken voor hem. De rechtbank is daarnaast hierboven onder 7.3 tot het oordeel gekomen dat de minister eisers achtergrond onvoldoende heeft betrokken bij de beoordeling van eisers motief voor en proces van bekering. De rechtbank vindt het standpunt van de minister, dat eiser zijn bekering niet aannemelijk heeft kunnen maken met zijn verklaringen, in dat licht niet goed gemotiveerd. Het standpunt van de minister dat de activiteiten van eiser niet opwegen tegen de omstandigheid dat eiser zijn bekering niet aannemelijk heeft kunnen maken met zijn eigen verklaringen, houdt daarom ook geen stand. Dit levert een zorgvuldigheidsgebrek en een motiveringsgebrek op.

8. De rechtbank concludeert dat de minister eisers achtergrond onvoldoende heeft betrokken bij de beoordeling van eisers verklaringen over zijn motief voor en proces van bekering. De minister heeft daarnaast eisers verklaringen over zijn motief voor en proces van bekering onvoldoende in samenhang beoordeeld met eisers verklaringen over zijn kennis van en over zijn activiteiten binnen het geloof. De beroepsgrond slaagt.

9. Eiser voert aan dat enige onduidelijkheid in zijn verklaringen het gevolg zijn van de wijze waarop hij is gehoord. Er is namelijk op essentiële momenten tijdens het gehoor niet doorgevraagd.

De rechtbank overweegt dat eiser meermaals zeer emotioneel werd tijdens het nader gehoor. De omstandigheden van zijn jeugd en met name de ervaringen met zijn vader lijken daarbij triggers te zijn geweest. Tijdens de zitting is de rechtbank gebleken van een aanzienlijke mate van kwetsbaarheid bij eiser. De rechtbank kan zich niet aan de indruk onttrekken dat op de momenten dat eiser emotioneel werd er niet is doorgevraagd naar zijn diepere motieven en ervaringen. Dit terwijl juist uit eisers emotie blijkt dat de vragen hem innerlijk diep raken en daarin opheldering en duiding zou kunnen worden gevonden op de later in het besluit aan hem tegengeworpen punten. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat eiser in dit specifieke geval onvoldoende zorgvuldig gehoord is.

De beroepsgrond slaagt.

Uit de Country Guidance volgt:

De rechtbank kan de minister daarnaast niet volgen in het standpunt dat van eiser terughoudendheid verwacht mag worden bij het uiten van zijn afvalligheid in Irak, omdat hij in het verleden zijn afvalligheid niet heeft durven uiten en dit in Nederland ook niet doet. Ten eerste zijn eisers gedragingen in het verleden niet doorslaggevend voor de vraag of in de toekomst terughoudendheid verwacht mag worden. Ten tweede heeft eiser in Nederland wel uiting gegeven aan zijn afvalligheid. Tijdens het nader gehoor heeft eiser immers verklaard dat hij in de opvang steeds erop werd aangesproken dat hij de gebruiken van de Ramadan niet naleefde. Eiser heeft daarop gezegd “laat me met rust, beschouw me als een christen.” (Voetnoot 31) Ten derde kan de rechtbank dit standpunt van de minister niet volgen gelet op wat eiser tijdens deze procedure heeft verklaard. Eiser heeft enerzijds weliswaar verklaard dat hij in Irak vermoord zou worden als hij zich zou uitspreken en dat hij niet bereid is om zijn leven kwijt te raken voor mensen die het niet verdienen. (Voetnoot 32) Hij heeft echter anderzijds verklaard dat hij zijn mond niet zal dichthouden en dat hij eerlijk zal antwoorden als mensen hiernaar vragen. (Voetnoot 33) Ook heeft eiser verklaard dat hij zijn overtuigingen niet voor zich kan houden voor een langere periode. (Voetnoot 34) Tijdens de zitting heeft eiser opnieuw verklaard dat zwijgen geen optie meer voor hem is, onder verwijzing naar een Bijbelvers: “Maar als je voor de mensen net doet of je Mij niet kent, zal Ik ook tegen mijn hemelse Vader net doen of Ik jou niet ken.” (Voetnoot 35) De rechtbank merkt daarnaast nogmaals op dat uit het verslag van het nader gehoor blijkt dat eiser zichtbaar en zeer emotioneel was, met name bij de vragen over zijn innerlijke wereld. De rechtbank leidt hieruit af dat eiser (onder andere) zijn afvalligheid heel intens en daarmee voor anderen kenbaar voelt. De minister heeft dit onvoldoende betrokken bij de vraag of van eiser terughoudendheid verwacht kan worden bij het uiten van zijn afvalligheid in Irak.

De beroepsgrond slaagt.

De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht dat de minister een nieuw besluit moet nemen en daarbij rekening moet houden met deze uitspraak. Om de minister voldoende gelegenheid te bieden om eiser opnieuw te horen, zal de rechtbank voor het nieuw te nemen besluit een wat ruimere termijn stellen dan gebruikelijk, te weten acht weken.