Vreemdelingenrecht
bewaring, beroep, screening en asielgrensprocedure, lichter middel, gegrond.
Rechtbank Den Haag, 16 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33856 · Rechtbank Den Haag · 16 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33856
Zaakgegevens
Op 16 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Datum uitspraak
- 16 november 2026
- Datum publicatie
- 16 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.66800
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33856
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
bewaring, beroep, screening en asielgrensprocedure, lichter middel, gegrond.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Rotterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.66800
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser], V-nummer: [V-nummer], eiser
(gemachtigde: mr. T. Sleeman),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. S.S.H. Orsel).
Procesverloop
Bij besluit van 3 november 2026 (het bestreden besluit) is aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 10 november 2026 op zitting behandeld. Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde. Als tolk is verschenen [naam tolk]. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
Toetsingskader
1. Verweerder kan op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw de vreemdeling die aan de grens te kennen heeft gegeven een asielaanvraag te willen indienen en die niet voldoet aan de toegangsvoorwaarden, zolang er nog geen definitieve beslissing is genomen, verplichten zich op te houden in een ruimte of plaats die kan worden beveiligd tegen ongeoorloofd vertrek, in het kader van een procedure om een beslissing te nemen over de toegang of in het kader van de toepassing van de screeningsprocedure. Deze maatregel wordt opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang en wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken. Dit volgt uit artikel 5.5, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000.
Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vreemdelingenwet dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw het beroep gegrond en beveelt zij de opheffing van de maatregel.
Screening en asielgrensprocedure
2. Eiser betoogt dat artikel 6, derde lid, van de Vw niet op hetzelfde moment de grondslag kan vormen voor bewaring op grond van de Screeningsverordening als de Opvangrichtlijn. De verplichte screening, waarin ook moet worden beoordeeld of een bewaringsmaatregel evenredig is, moet volgens eiser zijn geëindigd voordat de grensdetentie mag worden opgelegd. In eisers geval had ten tijde van het opleggen van de maatregel nog geen voorlopige medische controle en kwetsbaarheidscontrole plaatsgevonden. De screening is daarmee volgens eiser niet adequaat gedaan, hetgeen de bewaringsmaatregel onrechtmatig maakt. In dit kader verwijst eiser naar de uitspraken van deze rechtbank, zittingsplaats Roermond, van 15 september 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:26835) en 3 november 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:32234).
De rechtbank constateert dat in de vrijheidsontnemende maatregel een kruisje is gezet bij vrijheidsontneming ten aanzien van de screeningsprocedure en bij vrijheidsontneming ten aanzien van de asielgrensprocedure. Deze omstandigheden kunnen echter niet naast elkaar bestaan. Uit artikel 1, aanhef en onder a, van de Screeningsverordening volgt immers dat verzoekers die aan de buitengrens om internationale bescherming verzoeken, worden gescreend voordat zij naar een passende procedure worden doorverwezen. Hierin ziet de rechtbank echter geen reden om de grensdetentie onrechtmatig te achten. In dit kader verwijst de rechtbank naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 2 september 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5077, r.o. 7 en 7.1. Artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 voorziet namelijk zowel in een grondslag voor grensdetentie tijdens de screening als tijdens de asielgrensprocedure. Voor zover eiser een beroep doet op de wijze waarop de screening is uitgevoerd, waaronder de voorlopige medische controle, dient eiser dit aan de orde te stellen in een eventueel beroep tegen de beslissing op zijn asielaanvraag.
Lichter middel
3. Eiser voert aan dat verweerder onvoldoende een individuele beoordeling heeft verricht ten aanzien van het toepassen van grensdetentie. In de maatregel wordt aan de hand van, hoofdzakelijk, standaardteksten geconcludeerd dat geen aanleiding bestaat om een lichter middel toe te passen en ook heeft verweerder geen kwetsbaarheidsbeoordeling uitgevoerd. Volgens eiser doet een dergelijke standaardbeoordeling onvoldoende recht aan artikel 10, tweede lid, van de Opvangrichtlijn. Daarnaast had verweerder kunnen volstaan met een lichter middel zoals een meldplicht. Eiser heeft zich coöperatief opgesteld, zijn identiteit kenbaar gemaakt en verklaard dat hij asiel wil aanvragen en niet verder wil reizen. Uit deze omstandigheden blijkt geen vlucht- of onttrekkingsgevaar. Ter zitting wordt nog aangevoerd dat het vermoeden bestaat dat eiser ernstig getraumatiseerd is. Tevens wordt volgens eiser door verweerder standaardmatig grensdetentie opgelegd onder verwijzing naar het grensbewakingsbelang, hetgeen geen recht doet aan het ultimum remedium karakter van de detentiemaatregel.
Naar het oordeel van de rechtbank rechtvaardigt het grensbewakingsbelang naar zijn aard in beginsel dat een vrijheidsontnemende maatregel overeenkomstig artikel 10, tweede lid, van de Opvangrichtlijn wordt toegepast. Het grensbewakingsbelang is aan de orde nu nog moet worden geoordeeld over het verlenen van toegang tot het grondgebied aan een vreemdeling die niet aan de toegangsvoorwaarden voldoet. De vaststelling dat grensdetentie nodig is om het grensbewakingsbelang daadwerkelijk te dienen, betekent niet dat in ieder individueel geval automatisch een vrijheidsontnemende maatregel wordt opgelegd. Verweerder dient steeds te beoordelen of sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken en daarom maken dat de maatregel in een concreet geval niet moet worden opgelegd.
De rechtbank is van oordeel dat het grensbewakingsbelang enkel wordt prijsgegeven in hele bijzondere omstandigheden, zie de uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:5077). Hieruit volgt dat verweerder in het grensbewakingsbelang voldoende noodzaak mag zien om een vrijheidsontnemende maatregel op te leggen en dat verweerder die noodzaak niet nader hoeft te motiveren. Verder overweegt de Afdeling dat een meldplicht in de internationale lounge op Schiphol niet kan worden opgelegd wegens een gebrek aan geschikte voorzieningen en een meldplicht in bijvoorbeeld het aanmeldcentrum Ter Apel met zich brengt dat eiser feitelijke toegang krijgt tot het Schengengebied. De Afdeling is daarom van oordeel dat, zolang er geen realistische alternatieven voor grensdetentie worden opgeworpen, de beoordeling of verweerder met een lichter middel had moeten volstaan dan grensdetentie, niet verder strekt dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is.
De rechtbank is van oordeel dat verweerder zich in de maatregel terecht en deugdelijk op het standpunt heeft gesteld dat de door eiser aangevoerde omstandigheden, niet maakt dat de detentie onevenredig bezwarend is. De stelling van eiser dat hij meewerkt en dat er daarom geen risico op onderduiken bestaat, leidt niet tot een ander oordeel nu het bestaan van een onderduikrisico in dit geval geen vereiste is voor grensdetentie. Eisers stelling dat hij mogelijk getraumatiseerd is, vormt evenmin grond voor het oordeel dat grensdetentie voor hem onevenredig bezwarend is, nu hij geen concrete omstandigheden naar voren heeft gebracht waaruit dit blijkt.
Ten aanzien van de stelling dat verweerder standaardmatig grensdetentie oplegt onder verwijzing naar het grensbewakingsbelang, hetgeen geen recht doet aan het ultimum remedium karakter van de detentiemaatregel, overweegt de rechtbank als volgt. Verweerder behoeft voorafgaand aan het opleggen van de maatregel geen beoordeling te maken of de asielaanvraag van eiser zich leent voor behandeling in de asielgrensprocedure en de bewaringsrechter kan zich in beginsel niet inhoudelijk uitlaten over de vraag of een asielverzoek in de asielgrensprocedure kan worden behandeld. Verweerder dient de gelegenheid te krijgen om onderzoek daarnaar te doen en een redelijke termijn daarvoor te krijgen. De werkwijze van verweerder waarbij asielaanvragen die aan de grens worden gedaan en waarbij de vreemdeling niet voldoet aan de toegangsvoorwaarden uit de Schengengrenscode in beginsel in de asielgrensprocedure worden behandeld en de grensdetentie wordt opgeheven wanneer de aanvraag niet verder kan worden behandeld in de asielgrensprocedure, is in overeenstemming met de Procedureverordening. De rechtbank ziet in hetgeen eiser heeft aangevoerd geen aanleiding voor een ander oordeel.
Gelet op het voorgaande slaagt de beroepsgrond niet.
Ambtshalve toetsing
4. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door verweerder en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
5. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
6. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.N. Abdoelkadir, rechter, in aanwezigheid van mr. F. van der Zanden, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.