Vreemdelingenrecht

Grensdetentie – screening en asielgrensprocedure – onjuist vinkje – lichter middel.

Rechtbank Den Haag, 5 november 2026

Zaakgegevens

Op 5 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Zwolle
Datum uitspraak
5 november 2026
Datum publicatie
6 november 2026
Zaaknummer
NL26.64552
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32719
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Grensdetentie – screening en asielgrensprocedure – onjuist vinkje – lichter middel.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Zwolle

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.64552


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiseres], V-nummer: [V-nummer], eiseres,

(gemachtigde: mr. D. van Elp),

en

de minister van Asiel en Migratie,

(gemachtigde: mr. S.J. de Vries).

Procesverloop

Bij besluit van 24 oktober 2026 (het bestreden besluit) is aan eiseres met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vw een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.

De minister heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiseres ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.

De rechtbank heeft het beroep op 3 november 2026 op zitting behandeld. Eiseres is verschenen, bijgestaan door haar gemachtigde. Als tolk is verschenen L. Sharif - Hashem. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.

Overwegingen

1. Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw het beroep gegrond.

2. Op grond van artikel 5.1a van het Vb wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.

Screening en asielgrensprocedure
3. Eiseres stelt dat vrijheidsontneming in verband met de screeningsprocedure en vrijheidsontneming in verband met de asielgrensprocedure niet op hetzelfde moment de grondslag kunnen zijn voor een en dezelfde vrijheidsontnemende maatregel. De verplichte screening moet volgens eiseres zijn beëindigd voordat de grensdetentie mag worden opgelegd. In dit kader verwijst eiser naar de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Roermond, van 15 september 2026.

3.1.

De rechtbank constateert met eiseres dat in de vrijheidsontnemende maatregel een kruisje is gezet bij vrijheidsontneming ten aanzien van de screeningsprocedure en vrijheidsontneming ten aanzien van de asielgrensprocedure (op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw). Deze omstandigheden kunnen niet naast elkaar bestaan. Uit artikel 1, aanhef en onder a, van de Screeningsverordening volgt immers dat vreemdelingen die aan de buitengrens om internationale bescherming verzoeken, worden gescreend voordat zij naar een passende procedure worden doorverwezen. Hierin ziet de rechtbank echter geen reden om de grensdetentie onrechtmatig te achten. In dit kader verwijst de rechtbank naar de uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026. Uit deze uitspraak volgt dat artikel 6 derde lid Vw namelijk zowel in een grondslag voor grensdetentie tijdens de screening als tijdens de asielgrensprocedure voorziet. Bovendien heeft de minister ter zitting toegelicht dat het kruisje bij vrijheidsontneming ten aanzien van de screeningsprocedure ten onrechte is aangevinkt, omdat de screening al was afgerond alvorens de vrijheidsontnemende maatregel is opgelegd. Dat de minister deze kruisjes ten onrechte blijft aanvinken, zoals eiseres ter zitting aanvullend heeft betoogd, leidt thans niet tot een ander oordeel en ook niet tot een schending van de belangen van eiseres. Eiseres wist welke maatregel aan haar werd opgelegd, want zij had immers de screeningsprocedure al doorlopen. Deze beroepsgrond slaagt daarom niet.

Lichter middel
4. Eiseres stelt verder dat de minister er ten onrechte van uit gaat dat het

grensbewakingsbelang enkel kan worden gewaarborgd met vrijheidsontneming en een lichter middel niet mogelijk is, omdat het leidt tot opheffing en het prijsgeven van dat belang. Artikel 6, derde lid, van de Vw is echter een ‘kan’ bepaling en er zijn alternatieven denkbaar waar de minister te weinig oog voor heeft. De vreemdeling kan bijvoorbeeld (zoals in Denemarken en Italië ) zijn of haar reisdocumenten inleveren, een waarborgsom betalen of op een locatie verblijven waar een strenge meldplicht geldt. De minister onderschat de impact van de detentie op vreemdelingen en in het bijzonder op haar, als weduwe die haar kinderen heeft moeten achterlaten in een onveilig gebied en daar, door de detentie, nagenoeg geen contact mee kan krijgen.

4.1.

De Afdeling heeft in de hiervoor aangehaalde uitspraak van 2 september 2026 geoordeeld dat het Unierecht geen automatische koppeling kent tussen het toepassen van de asielgrensprocedure en grensdetentie, maar het voor lidstaten wel mogelijk maakt om grensdetentie toe te passen als de aanvraag in de asielgrensprocedure wordt behandeld.

Verder overweegt de Afdeling dat een meldplicht in de internationale lounge op Schiphol niet kan worden opgelegd wegens een gebrek aan geschikte voorzieningen en een meldplicht in bijvoorbeeld het aanmeldcentrum Ter Apel met zich meebrengt dat eiseres feitelijke toegang krijgt tot het Schengengebied. De Afdeling is daarom van oordeel dat, zolang er geen realistische alternatieven voor grensdetentie worden opgeworpen, de beoordeling of de minister met een lichter middel had moeten volstaan dan grensdetentie, niet verder strekt dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is. In wat eiseres naar voren heeft gebracht over de impact die de opgelegde maatregel van bewaring op haar heeft, ziet de rechtbank geen aanleiding voor een ander oordeel. Niet gebleken is dat grensdetentie voor eiseres onevenredig bezwarend is. Dat neemt niet weg dat de rechtbank begrijpt dat het beperkte contact dat eiseres daardoor met haar kinderen kan hebben belastend voor haar moet zijn. De beroepsgrond slaagt niet.

Ambtshalve toets

5. Ook los van de door eiseres aangevoerde beroepsgronden, ziet de rechtbank geen grond voor het oordeel dat de grensdetentie tot het moment van sluiten van het onderzoek op enig moment onrechtmatig was.

Conclusie

6. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.

7. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.


Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. R.P. van Eerde, rechter, in aanwezigheid van
D.K. Bloemers, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Rechtsmiddel

Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.

Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb). ECLI:NL:RBDHA:2026:26835. Zie de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van
2 september 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5077, rechtsoverweging 7 en 7.1..
Zie de uitspraak van de Afdeling van 28 november 2025, ECLI:NL:RVS:2025:5795, rechtsoverweging 6.2. Zie de uitspraak van de Afdeling van 28 november 2025, ECLI:NL:RVS:2025:5795, rechtsoverweging 6.5. Vgl. de het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858.