Wrakingsverzoek toegewezen. Procedurele beslissing die gelet op de motivering en de wijze van totstandkoming…

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- het schriftelijke wrakingsverzoek, opgesteld door mr. Reisinger, van 26 augustus 2026,

- de brief van verzoeker, ingekomen op 7 september 2026,

- de schriftelijke reactie van de rechters, ingekomen op 16 september 2026,

- de ter zitting van de wrakingskamer voorgedragen en overgelegde toelichting op het wrakingsverzoek.

Verzoeker is verdachte in een strafzaak. Hij wordt bijgestaan door mr. Reisinger en door mr. Van Gessel. Mr. Van Gessel richt zich met name op het feitelijk deel van de verdediging, terwijl mr. Reisinger zich richt op het formele gedeelte van de verdediging.

Mr. Van Gessel heeft onderzoekswensen ingediend op 16 april 2026 en op 18 mei 2026. Mr. Reisinger heeft op 16 april 2026 onderzoekswensen ingediend.

Op 2 juni 2026 heeft een pro-formazitting plaatsgevonden. Daarbij is aan de orde gekomen, en heeft de rechtbank onderkend, dat de 30 minuten die voor deze zitting waren gereserveerd te kort waren om de onderzoekswensen van de verdediging te kunnen bespreken en daarop te kunnen beslissen. De zaak is daarom verwezen naar de rechter-commissaris, opdat deze zou kunnen beslissen over de onderzoekswensen, en daarbij is aangegeven dat het de rechtbank wenselijk zou voorkomen als de rechter-commissaris een regie-bijeenkomst ter zake zou houden. De rechter-commissaris is niet toegekomen aan de behandeling van de onderzoekswensen.

Op 25 augustus 2026 om 15.30 uur heeft opnieuw een zitting plaatsgevonden. Ter zitting is aangegeven dat dat de rechtbank die dag op de onderzoekswensen zou beslissen. Voor de zitting waren 90 minuten uitgetrokken. De rechtbank heeft eerder aan partijen gevraagd of het mogelijk was om op 25 augustus 2026 een uur eerder te beginnen (om 14.30 uur). Mr. Reisinger heeft laten weten dat dat voor hem niet mogelijk was.

Bij aanvang van de zitting op 25 augustus 2026 heeft mr. Reisinger de rechters op de hoogte gesteld van een familieomstandigheid waarin de ontwikkelingen zich in negatieve zin snel opvolgden en heeft hij laten weten dat hij in verband daarmee mogelijk verzoeken zou moeten doen, maar dat dat op dat moment nog niet nodig was. Vervolgens heeft mr. Van Gessel een deel van zijn onderzoekswensen besproken. De rechters hebben zich hierna teruggetrokken voor beraad, en hebben na dat beraad een beslissing gegeven op dat deel van de onderzoekswensen van mr. Van Gessel. Het was toen 16.40 uur.

Mr. Reisinger heeft de rechters op dat moment laten weten dat hij erop voorbereid was zijn onderzoekswensen toe te lichten, maar dat hij de rechtbank verzoekt dat op een ander moment te mogen doen omdat hem - tijdens de schorsing voor beraad van de rechtbank – is gebleken dat de situatie van zijn familielid was verslechterd en dat hij daarom uiterlijk om 17.00 uur zou moeten vertrekken. Daarop slaakte de oudste rechter een verzuchting. Desgevraagd door de rechters heeft mr. Reisinger vervolgens aangegeven dat de resterende 20 minuten te kort zouden zijn voor de toelichting op zijn onderzoekswensen, ook omdat er inmiddels nieuwe relevante jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie was bijgekomen, waarover hij het wilde hebben. Mr. Reisinger heeft gewezen op zijn dringende privé omstandigheden, het feit dat hij emotioneel was, mede door de verzuchting van de oudste rechter, en aangegeven onder al die omstandigheden niet de gevraagde toelichting te kunnen geven binnen de nog resterende tijd. Hij heeft daarop de zittingszaal verlaten.

Na het vertrek van mr. Reisinger hebben de rechters met mr. Van Gessel en de officier van justitie nog gesproken over het resterende gedeelte van de onderzoekswensen van mr. Van Gessel. De rechters hebben vervolgens laten weten op die wensen en op de onderzoekswensen van mr. Reisinger te zullen beslissen. Op dat moment heeft mr. Van Gessel zich onttrokken als advocaat van verzoeker. Omdat verzoeker als gevolg hiervan op dat moment geen advocaat meer had die zijn belangen kon behartigen, hebben de rechters geen beslissingen meer genomen, behoudens de beslissing over de (voortduring van de) voorlopige hechtenis.

Verzoeker heeft, samengevat, het volgende aan zijn verzoek ten grondslag gelegd.

De rechters hebben op een onaanvaardbare wijze de spreektijd van mr. Reisinger beperkt. Daarbij is op geen enkele manier medeleven betoond met of begrip getoond voor de privé omstandigheden van mr. Reisinger. De rechters hebben ondanks deze omstandigheden mr. Reisinger verplicht om zijn verzoeken toe te lichten, terwijl dat op dat moment niet meer mogelijk was. Al deze omstandigheden leveren een zwaarwegende aanwijzing op dat de rechters vooringenomen waren, althans ontstond bij verzoeker en mr. Reisinger de objectief gerechtvaardigde vrees daarvoor.

Mr. Reisinger heeft daarop aangegeven te hebben gemerkt dat er werd gezucht, dat hij wil proberen om zakelijk te zijn, maar dat hij dat nu niet kan vanwege zijn persoonlijke omstandigheden en dat er nieuwe juridische omstandigheden zijn waarop hij nog zou willen ingaan bij het toelichten van de onderzoekswensen, en dat dit alles maakt dat het niet lukt om de gevraagde toelichting op dat moment nog te geven. Hij heeft vervolgens de zittingzaal verlaten.

De wrakingskamer stelt verder vast dat – blijkens het proces-verbaal van 25 augustus 2026 - de rechters het volgende hebben medegedeeld:

De voorzitter merkt op dat de onderzoekswensen van mr. Reisinger voorliggen, dat hij vandaag aanwezig was en heeft aangegeven dat hij voorbereid was daar een nadere toelichting op te geven. De rechtbank heeft er begrip voor dat mr. Reisinger om persoonlijke redenen de zitting eerder heeft moeten verlaten maar aan de andere kant was hij ook aanwezig en klaar om die toelichting alsnog te geven. De voorzitter deelt mee dat zij mr. Reisinger heeft gevraagd om dit alsnog te doen gelet op de resterende tijd, maar dat mr. Reisinger ervoor gekozen heeft om dat niet te doen. De rechtbank beschikt over de uitgebreide schriftelijke toelichting en is voornemens om ook op die onderzoekswensen een beslissing te nemen.

Mr. Van Gessel heeft vervolgens kenbaar gemaakt dat mr. Reisinger vanwege zijn persoonlijke omstandigheden niet de gevraagde toelichting heeft kunnen geven.

De voorzitter heeft daarop opgemerkt op dat zij mr. Reisinger heeft horen zeggen dat hij voorbereid was om de onderzoekswensen toe te lichten, maar dat dat op het moment dat hij de opmerking maakte over de oudste rechter, vanwege wat hij daarover had opgemerkt niet meer lukte om die toelichting te geven.

Het proces-verbaal van 25 augustus 2026 luidt vervolgens als volgt:

De rechtbank onderbreekt het onderzoek ter terechtzitting en trekt zich terug in raadkamer

voor beraad. Na hervatting van het onderzoek ter terechtzitting deelt de voorzitter als

beslissing van de rechtbank het volgende mee.

De rechtbank is voornemens om vandaag op de nog voorliggende onderzoekswensen te

beslissen, en dat wil zeggen ook op die welke zijn ingediend door mr. Reisinger, De

voorzitter stelt voorop dat de rechtbank begrip heeft voor de persoonlijke omstandigheden

die er kennelijk spelen. Mr. Reisinger was niettemin vandaag aanwezig op de zitting en gaf

aan klaar te zijn een toelichting te geven op de onderzoekswensen die bij de rechtbank al

langer uitgebreid schriftelijk gemotiveerd voorliggen. Op de zitting van 2juni 2026 is door

de rechtbank ook al gevraagd of hij die onderzoekswensen wilde toelichten, maar dat is toen

niet gebeurd. Vandaag heeft mr. Reisinger geen alternatief naar voren gebracht voor het

eventueel niet ter zitting aanwezig kunnen zijn of niet kunnen pleiten. De rechtbank heeft

gisteren gebeld met de vraag of deze zitting een uur eerder kon aanvangen. Mr Reisinger gaf toen te kennen dat dat niet mogelijk was omdat hij een belangrijke meeting had. De

rechtbank is geneigd om zoveel mogelijk mee te denken in dit soort situaties, maar op deze

manier wordt het moeilijk voor de rechtbank om verder te gaan met de zaak. Daarbij komt

dat de rechtbank zich in beginsel voldoende voorgelicht acht over deze onderzoekswensen,

nu zij beschikt over een uitgebreide schriftelijke toelichting en zich in staat voelt om daarop

te beslissen. Als dat betekent dat de raadsman zich onttrekt, dan kan de rechtbank dat niet

tegenhouden.

De wrakingskamer is van oordeel dat daarvan in dit geval sprake is.

De rechtbank heeft zelf eerder vastgesteld dat de zitting van 2 juni 2026, waarvoor 30 minuten waren uitgetrokken, te krap was om de onderzoekwensen van de verdediging te bespreken, en heeft daarom de zaak verwezen naar de rechter-commissaris. Voor de zitting van 25 augustus 2026 waren 90 minuten uitgetrokken en uit het feit dat de rechtbank heeft geprobeerd deze zitting een uur eerder te laten beginnen, leidt de wrakingskamer af dat de rechters zich ervan bewust waren dat voor de bespreking van de onderzoekswensen en het beslissen daarop aanzienlijke tijd nodig zou zijn.

Op het moment dat de rechters toekwamen aan het bespreken van de onderzoekswensen van mr. Reisinger, resteerden nog maar 20 minuten van de voor de zitting uitgetrokken tijd. Het was duidelijk dat voor uitloop op dat moment, gezien de privé omstandigheden aan de zijde van mr. Reisinger, geen ruimte meer was. De beslissing van de rechtbank om toch aan te dringen op het geven van die toelichting in de resterende 20 minuten lijkt daarom in tegenspraak met de eerdere eigen inschatting van de noodzakelijke tijd voor het geven van die toelichting en is niet zonder meer begrijpelijk.

Ook de beslissing van de rechtbank, die er in wezen op neer komt dat zij zonder enige toelichting ter zitting op de onderzoekswensen van mr. Reisinger op diens onderzoekswensen zou kunnen beslissen, lijkt in tegenspraak met de eerdere inschatting van de rechtbank. Het is voorstelbaar dat met name die aankondiging van de rechters, onder de uitzonderlijke omstandigheden van dat moment, bij verzoeker de gerechtvaardigde vrees heeft kunnen doen ontstaan van vooringenomenheid. Het wrakingsverzoek zal daarom worden toegewezen.

beveelt dat (een afschrift van) deze beslissing met inachtneming van het bepaalde bij artikel 515, vierde lid, van het Wetboek van Strafvordering wordt toegezonden aan:

• de verzoeker p/a zijn advocaten mr. J.C. Reisinger en mr. M.L. van Gessel;

• de officier van justitie mr. M.C. Stolk;

• de rechters.

Deze beslissing is gegeven door mrs. A.M.A. Keulen, E.A.W. Schippers en J.E. Bierling in tegenwoordigheid van de griffier mr. C.M.J. van Rijswijck en in het openbaar uitgesproken op 2 november 2026.

de griffier de voorzitter

Tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.