Verbintenissenrecht
artikel 5:130 lid 1 BW, artikel 2:15 BW en artikel 2:8 lid 1 BW. Er is wel sprake van een besluit en het…
Rechtbank Gelderland, 29 oktober 2026
ECLI:NL:RBGEL:2026:8291 · Rechtbank Gelderland · 29 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-gelderland/civiel-recht/verbintenissenrecht/beschikking/ecli-nl-rbgel-2026-8291
Zaakgegevens
Op 29 oktober 2026 heeft de Rechtbank Gelderland uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.
- Instantie
- Rechtbank GelderlandRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Nijmegen
- Datum uitspraak
- 29 oktober 2026
- Datum publicatie
- 27 oktober 2026
- Zaaknummer
- 12225212
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Verbintenissenrecht
- Procedure
- BeschikkingBeschikkingEen beslissing van de rechter in een zaak die met een verzoekschrift is begonnen, zoals een echtscheiding of faillissement.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBGEL:2026:8291
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
artikel 5:130 lid 1 BW, artikel 2:15 BW en artikel 2:8 lid 1 BW. Er is wel sprake van een besluit en het besluit is niet in strijd met de redelijkheid en billijkheid genomen. Ook wordt er geen vervangende machtiging verleend, nu de VvE gegronde reden heeft gezien om haar toestemming of medewerking te weigeren.
Uitspraak
RECHTBANK GELDERLAND
Civiel recht
Kantonrechter
Zittingsplaats Nijmegen
Zaaknummer / rekestnummer: 12225212 \ AZ VERZ 26-11
Beschikking van 29 oktober 2026
in de zaak van
[verzoeker] ,
te [woonplaats] ,
verzoekende partij,
hierna te noemen: [verzoeker] ,
gemachtigde: mr. D.J. Pijl,
tegen
[verweerder] ,
te [vestigingsplaats] ,
verwerende partij,
hierna te noemen: de VvE,
gemachtigde: mr. A. Latta.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het verzoekschrift van 1 mei 2026 met producties 1 tot en met 14
- het verweerschrift met producties 1 tot en met 3.
De mondelinge behandeling heeft plaatsgehad op 1 oktober 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.
De beschikking is bepaald op vandaag.
2 De feiten
Bij notariële akte van splitsing van 19 juni 2002 is het perceel grond aan plaatselijk bekend [gegevens] , waarop een appartementencomplex is gebouwd, gesplitst in appartementsrechten. De splitsing omvat 18 woonappartementen en 18 parkeerplaatsen met bergingen in de kelder. Op 28 augustus 2002 is de akte van splitsing gewijzigd.
In de splitsingsakte, waarbij ook de VvE is opgericht, is het modelreglement van 2 januari 1992 (hierna: het modelreglement) van toepassing verklaard. Het modelreglement bevat – onder meer – de volgende bepalingen:
“ F. Gebruik, beheer en onderhoud van de gemeenschappelijke gedeelten en de gemeenschappelijke zaken
Artikel 9
1. Tot de gemeenschappelijke gedeelten en gemeenschappelijke zaken worden ondermeer gerekend, voor zover aanwezig:
a. (…) de buitengevels, (…) de balkonconstructies, (…) de daken (…)
2. Het is een eigenaar of gebruiker zonder toestemming van de vergadering niet toegestaan veranderingen aan te brengen in de gemeenschappelijke gedeelten en de gemeenschappelijke zaken, ook als deze zich in de privé gedeelten bevinden.(…)
Artikel 13
1. Iedere op-, aan- of onderbouw zonder toestemming van de vergadering is verboden.(…)
Artikel 14
De eigenaars en gebruikers mogen zonder toestemming van de vergadering geen verandering in het gebouw aanbrengen, waardoor het architectonisch uiterlijk of de constructie ervan gewijzigd zou worden. De toestemming kan niet worden verleend indien de hechtheid van het gebouw door de verandering in gevaar zou worden gebracht.
Artikel 15
De vereniging voert het beheer en draagt de zorg voor het onderhoud van de gemeenschappelijke gedeelten en de gemeenschappelijke zaken en rechten. (…)
Artikel 38
1. De vergadering beslist over het beheer van de gemeenschappelijke gedeelten en de gemeenschappelijke zaken en rechten, voor zover de beslissing hierover niet aan het bestuur toekomt.”
[verzoeker] is eigenaar van het appartement aan [adres] te [woonplaats] . Dit appartement bevindt zich op de bovenste verdieping van het complex. [verzoeker] is van rechtswege lid van de VvE.
Op 9 februari 2026 stuurt [verzoeker] een e-mailbericht naar [persoon] ( [functie] en werkzaam bij [bedrijf] , de beheerder van de VvE), waarin zij aangeeft dat zij een officieel verzoek indient voor het verkrijgen van toestemming voor de installatie van een airconditioningsysteem in haar appartement en vraagt om het onderwerp te agenderen voor behandeling tijdens de eerstvolgende algemene ledenvergadering van de VvE.
Tijdens de vergadering van eigenaren, die op 7 april 2026 heeft plaatsvonden, is in stemming gebracht het voorstel van [verzoeker] tot het plaatsen van een buitenunit voor de airco op het gemeenschappelijke dak van het appartementencomplex. De notulen van voornoemde vergadering bevat onder meer de volgende passage:
“ 13.a Toestemming verlenen plaatsen Airco-installatie
Airco-aanvragen en technische en juridische aandachtspunten
Twee eigenaars vragen toestemming voor het plaatsen van airconditioning, waaronder mevrouw
[verzoeker] (appartement [nummer] ) om gezondheids- en comfortredenen. Een vertegenwoordiger van Airco One uit Nijmegen geeft toelichting op de technische mogelijkheden. Plaatsing van een buitendeel op het dak gebeurt doorgaans op rubberen balken zonder doorboring van de dakbedekking. De belasting is beperkt en volgens de toelichting geschikt voor de dakconstructie. Vragen worden gesteld over lekkagerisico, geluid, zicht en aansprakelijkheid. (…).
Er wordt gesproken over alternatieven in het kader van verduurzaming, zoals warmtepompen en
zonnepanelen, en het belang van een integrale aanpak zonder toekomstige collectieve voorzieningen te belemmeren. Installaties op het dak zijn volgens de toelichting verplaatsbaar bij toekomstige
werkzaamheden. (…)Over plaatsing op balkons ontstaat discussie. Sommigen vrezen meer geluidsoverlast, terwijl anderen wijzen op praktische beperkingen bij plaatsing richting het balkon. Alternatieven zoals monoblock-units worden genoemd, maar zijn niet altijd toereikend voor grotere ruimtes. Er wordt aandacht besteed aan esthetiek, uniformiteit, zichtwerk en het gebruik van geluiddempende maatregelen.
De geldende geluidsnormen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving worden besproken, met als
richtwaarden 45 dB overdag en 40 dB ‘s nachts, gemeten bij erfgrens en openingen van aangrenzende appartementen. Geluidshinder wordt als belangrijk aandachtspunt benoemd.
Stemmingen en besluiten
De vergadering stemt over de aanvragen en spreekt steun uit voor plaatsing op balkons onder
voorwaarden. Voor beide eigenaars wordt toestemming verleend voor balkonplaatsing; er zijn geen
bezwaren. Verzoeken voor plaatsing op het dak krijgen onvoldoende steun. De aanvraag voor dakplaatsing (appartement [nummer] ) wordt afzonderlijk in stemming gebracht en afgewezen.
(…)
Het voorstel “Er wordt een voorstel gedaan om de eigenaresse van huisnummer [nummer] toestemming te geven een airco op het dak te plaatsen.” wordt in stemming gebracht.
Voor: 4
Tegen: 24
Blanco: 2
Niet uitgebrachte stemmen: 0
Hiermee is het voorstel afgewezen.
(…) Het voorstel “Er wordt toestemming gegeven voor de eigenaresse van huisnummer [nummer] en [nummer] om een airco te mogen plaatsen onder de genoemde voorwaarden uitsluitend op het balkon.” wordt in stemming gebracht.
Voor: 30
Tegen: 0
Blanco: 0
(…) Hiermee is het voorstel aangenomen.”
In de periode van 22 april 2026 en 28 april 2026 sturen de gemachtigde van [verzoeker] en het bestuur van de VvE diverse brieven en e-mailberichten naar elkaar over de genomen besluiten en de weigering om een airco-unit op het dak te mogen plaatsen.
3 Het verzoek en het verweer
[verzoeker] verzoekt de kantonrechter:
a. tot vernietiging van het besluit ex artikel 5:130 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) dat de vergadering van eigenaren op 7 april 2026 heeft genomen, inhoudende de weigering van de toestemming voor de plaatsing van een buitenunit voor de airco op het gemeenschappelijke dak;
b. aan haar vervangende machtiging ex artikel 5:121 BW te verlenen voor de plaatsing van de buitenunit voor de airco op het gemeenschappelijke dak met gootjes in de kleur van de gevel langs de buitengevel, zulks onder de voorwaarden:
- dat de installatie wordt uitgevoerd zonder constructieve aantasting van het dak;
- dat er gebruik wordt gemaakt van trillingsdempende voorzieningen;
- dat eventuele schade aan gemeenschappelijke delen volledig voor rekening van [verzoeker] komt;
- en eventuele door de kantonrechter te stellen aanvullende voorwaarden
[verzoeker] legt, kort en zakelijk weergegeven en zover hier van belang, aan haar verzoek ten grondslag dat het, gedurende de warme maanden van het jaar, te heet wordt in haar appartement en dat dit een gevaar vormt voor haar gezondheid. Volgens [verzoeker] is het besluit om haar geen toestemming te verlenen voor plaatsing van de buitenunit van de airco op het dak vernietigbaar, nu de vergadering van eigenaren bij de afweging van alle bij het besluit betrokken belangen in redelijk en billijkheid niet tot dat besluit hadden kunnen komen. Daarnaast verzoekt zij de kantonrechter om haar een vervangende machtiging te verlenen voor het (doen) plaatsen van de buitenunit van de airco op het gemeenschappelijke dak.
De VvE verzet zich tegen toewijzing van de verzoeken en voert daartoe, voorzover relevant, allereerst aan dat [verzoeker] niet-ontvankelijk moet worden verklaard, nu er geen besluit is in de zin van artikel 2:15 BW en er geen belang is in de zin van artikel 3:303 BW. Voor zover de kantonrechter wel van oordeel is dat sprake is van een besluit in de zin van artikel 2:14 en 2:15 BW geldt dat VvE wel in redelijkheid tot haar besluit heeft kunnen komen. Volgens de VvE heeft zij een gerechtvaardigd belang. Zij wijst daarbij onder meer op verduurzaming.
4 De beoordeling
Ontvankelijkheid
Ingevolge artikel 5:130 BW is een besluit van de VvE vernietigbaar als dit in strijd met de eisen van redelijkheid en billijkheid is genomen en vernietiging daarvan binnen een maand wordt verzocht. Onbetwist is gebleven dat verzoek tot vernietiging van het besluit tijdig is gedaan, zodat [verzoeker] in voormeld verzoek kan worden ontvangen.
Juridisch kader
Artikel 5:130 lid 1 BW bepaalt dat de kantonrechter een ‘besluit’ van de VvE kan vernietigen. De vraag of van vernietigbaarheid sprake is, moet beantwoord worden op basis van de in artikel 2:15 BW daarvoor gegeven criteria. Blijkens artikel 5:124 BW is dat artikel immers (ook) van toepassing op besluiten van verenigingen van eigenaren.
Op grond van het bepaalde in artikel 2:15 BW is een besluit van een orgaan van een rechtspersoon, onverminderd het elders in de wet omtrent de mogelijkheid van een vernietiging bepaalde, vernietigbaar wegens:
a. strijd met wettelijke of statutaire bepalingen die het tot stand komen van besluiten regelen;
b. strijd met de redelijkheid en billijkheid die door artikel 2:8 BW worden geëist;
c. strijd met een reglement.
In artikel 2:8 lid 1 BW is vervolgens bepaald dat een rechtspersoon en degenen die krachtens de wet en de statuten bij zijn organisatie zijn betrokken, zich als zodanig jegens elkaar moeten gedragen naar hetgeen door de redelijkheid en billijkheid wordt gevorderd. Een besluit is vernietigbaar indien het naar inhoud of totstandkoming in strijd is met de voornoemde gedragsregel. De toetsingsmaatstaf is of de vergadering van de VvE bij afweging van alle bij het besluit betrokken belangen in redelijkheid en naar billijkheid tot het besluit heeft kunnen komen. Het gaat daarbij om een marginale toetsing van het besluit.
Daarbij komt dat de redelijkheid en billijkheid in de relatie tussen de VvE en een individueel lid mede ingevuld wordt door het feit dat het lidmaatschap van een vereniging van eigenaren met zich mee kan brengen dat een minderheid van de leden van de VvE zich geconfronteerd ziet met een voor haar ongewenst besluit. Dit is inherent aan het deelnemen aan zo’n vereniging. Dat brengt met zich dat de minderheid zich in beginsel, ook al zijn ze het niet eens met de beslissing, heeft te voegen naar het genomen besluit. Dat neemt niet weg dat bij de belangenafweging door de vergadering van eigenaren daar rekening mee dient te worden gehouden.
Verzoek tot vernietiging van het besluit dat geen airco unit op het gezamenlijk dak mag worden geplaatst
Op de vergadering van 7 april 2026 is onder meer gestemd over het hiervoor omschreven voorstel van [verzoeker] . Dat voorstel is verworpen. Wel is aan onder meer [verzoeker] onder bepaalde voorwaarden toestemming verleend voor plaatsing van de airco op het balkon. De kantonrechter stelt vast dat zij een besluit, gelet op het bepaalde in artikel 5:130 lid 1 BW, kan vernietigen. De vraag of van vernietigbaarheid sprake is, moet, zoals hiervoor reeds is overwogen, beantwoord worden op basis van de in artikel 2:15 BW geformuleerde criteria. Het gaat erom of de vergadering van eigenaren bij afweging van alle bij het besluit betrokken belangen in redelijkheid en billijkheid tot het besluit heeft kunnen komen.
De kantonrechter stelt allereerst vast dat, indien sprake is van een besluit zonder rechtsgevolg, dit niet leidt tot de niet-ontvankelijkheid. De kantonrechter moet in dat geval het verzoek afwijzen.
De VvE heeft daartoe aangevoerd dat het besluit, waarvan [verzoeker] vernietiging verzoekt, niet kan worden vernietigd. Het gaat volgens de VvE om een zogenaamd negatief besluit. Omdat dit geen rechtsgevolgen heeft, is geen sprake van een besluit in de zin van artikel 2:14 en 2:15 BW. Het besluit en de eventuele vernietiging van dat besluit bewerkstelligen geen verandering in de rechtsgevolgen, aldus de VvE.
De kantonrechter gaat aan dit standpunt voorbij. Immers, in tegenstelling tot wat de VvE heeft betoogd, kan de eventuele vernietiging van het besluit wel leiden tot een rechtsgevolg. Het is [verzoeker] door het besluit immers verboden om het gezamenlijk dak te gebruiken (voor de plaatsing van de buitenunit van de airco). Na vernietiging van het besluit is de situatie voor [verzoeker] weer dat het plaatsen van de airco op het gezamenlijke dak niet is toegestaan, behoudens toestemming van de vergadering. Deze laatste situatie kan mogelijk leiden tot een rechtsgevolg, de situatie zoals deze na het besluit van de vergadering van 7 april 2026 is niet.
Vervolgens komt de kantonrechter toe aan de vraag of het genomen besluit in strijd is met de redelijkheid en billijkheid. Zoals hiervoor reeds is overwogen, moet de VvE zich bij de uitoefening van haar rechten en plichten steeds mede laten leiden door de gerechtvaardigde belangen van de degenen die krachtens de wet en de statuten bij de organisatie zijn betrokken.
Vast staat dat het besluit uitvoerig inhoudelijk is besproken tijdens de vergadering, waarin dit besluit is genomen. Uit de notulen kan worden opgemaakt dat een vertegenwoordiger van Airco One uit Nijmegen een toelichting heeft gegeven op de technische mogelijkheden. Uit de notulen volgt tevens dat gesproken is over alternatieven in het kader van verduurzaming, zoals warmtepompen en zonnepanelen. Ook is het belang van een integrale aanpak zonder daarbij de toekomstige collectieve voorzieningen te belemmeren besproken. Ten slotte zijn ook alternatieve mogelijkheden voor het plaatsen van een airco besproken. Naar het oordeel van de kantonrechter volgt uit het voorgaande dat tijdens de vergadering van eigenaren in kaart is gebracht welke belangen er betrokken zijn bij het onderwerp waarover het besteden besluit is genomen. De vergadering van eigenaren heeft blijkens de notulen de bezwaren, voor- en nadelen en de daarmee gepaard gaande gevolgen verkend en gewogen. Door deze verkenning en de weging van de belangen heeft de VvE de nodige zorgvuldigheid in acht genomen bij de totstandkoming van het bestreden besluit.
Het voorgaande maakt naar het oordeel van de kantonrechter dat het besluit, om [verzoeker] geen toestemming te geven tot plaatsing van de buitenunit van de airco op het gemeenschappelijke dak, tot stand is gekomen na een deugdelijk afweging van de betrokken belangen door de VvE. Gelet op de wijze van totstandkoming van het besluit, is de kantonrechter van oordeel dat dit besluit niet in strijd met de redelijkheid en billijkheid is genomen en dat de VvE een redelijke grond had om de toestemming voor de plaatsing van de buitenunit van de airco op het dak te weigeren. Naar het oordeel van de kantonrechter dient het belang van de VvE in deze zaak te prevaleren boven het individuele belang van [verzoeker] . Krachtens de splitsingsakte (r.ov. 2.2) behoort het dak immers tot het gemeenschappelijke gedeelte en de gemeenschappelijke zaken van de VvE. Tussen partijen is niet in geschil dat er op dit moment binnen de VvE gekeken wordt naar collectieve voorzieningen en de verduurzaming van het pand door plaatsing van zonnepanelen. Het plaatsen van de buitenunit van de airco op het dak belemmert deze toekomstige collectieve voorzieningen en een integrale aanpak. Dit is, blijkens de notulen, uiteindelijk ook de reden geweest dat de vergadering van eigenaren het voorstel van [verzoeker] , om op het dak de buitenunit van de airco te plaatsen, heeft afgewezen. Dat de VvE bij de afweging van de belangen ook voldoende oog heeft gehad voor de (medische) belangen van [verzoeker] volgt volgens de kantonrechter ook uit het feit dat op diezelfde vergadering is besloten dat het [verzoeker] (onder voorwaarden) is toegestaan om een airco op haar balkon te plaatsen. Daarbij betrekt de kantonrechter ook dat er minder verstrekkende alternatieven voor handen zijn, zoals het (bij)plaatsen van een monoblock of een mobiele airco, op het moment dat de airco op het balkon voor onvoldoende verkoeling zorgt, zoals door [verzoeker] is gesteld.
Vervangende machtiging ex artikel 5:121 BW
[verzoeker] heeft tot slot verzocht haar een vervangende machtiging te verlenen voor het plaatsen van de airco op het gemeenschappelijke dak. Daartoe heeft [verzoeker] gesteld dat de medewerking of toestemming zonder redelijke grond is geweigerd.
Ook aan dit verzoek gaat de kantonrechter voorbij. De vereiste toestemming van de ledenvergadering kan weliswaar op grond van artikel 5:121 lid 1 BW worden vervangen door een machtiging van de kantonrechter, maar alleen indien zich een situatie voordoet waarin die toestemming of medewerking zonder redelijke grond wordt geweigerd, aan welk criterium in dit geval naar het oordeel van de kantonrechter niet is voldaan. Zoals reeds in rechtsoverweging 4.10 en 4.11 is overwogen, heeft de VvE gegronde reden gezien om haar toestemming of medewerking te weigeren.
Conclusie
De slotsom is dat de verzoeken van [verzoeker] niet toewijsbaar zijn en worden afgewezen. De door partijen aangevoerde argumenten die in het voorgaande niet aan de orde zijn gekomen, behoeven geen bespreking, nu deze, in het licht van hetgeen is overwogen, niet tot een ander oordeel kunnen leiden.
Proceskosten
[verzoeker] wordt in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief de nakosten) betalen. De proceskosten aan de kant van de VvE worden begroot op € 721,00 (€ 577,00 aan salaris voor de gemachtigde en € 144,00 aan nakosten), plus de kosten van betekening, zoals vermeld in de beslissing
5 De beslissing
De kantonrechter
wijst de verzoeken van [verzoeker] af,
veroordeelt [verzoeker] in de proceskosten van € 721,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als [verzoeker] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
verklaart deze beschikking met betrekking tot de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
|
Deze beschikking is gegeven door mr. E.C. Zandman en in het openbaar uitgesproken op 29 oktober 2026. |
||
|
!NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR HANDTEKENING SECRETARIS! |
!NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR HANDTEKENING RECHTER! |
|
|
!NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR STEMPELS! |
415/68707