Verbintenissenrecht
Intensief gebruik oprit buurman. Beroep op verkrijgende of bevrijdende verjaring van erfdienstbaarheid van…
Rechtbank Gelderland, 28 oktober 2026
ECLI:NL:RBGEL:2026:8316 · Rechtbank Gelderland · 28 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-gelderland/civiel-recht/verbintenissenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbgel-2026-8316
Zaakgegevens
Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Gelderland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.
- Instantie
- Rechtbank GelderlandRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Apeldoorn
- Datum uitspraak
- 28 oktober 2026
- Datum publicatie
- 28 oktober 2026
- Zaaknummer
- K/5002/12005527
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Verbintenissenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBGEL:2026:8316
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Intensief gebruik oprit buurman. Beroep op verkrijgende of bevrijdende verjaring van erfdienstbaarheid van overweg faalt. Geen sprake van bezit maar van houderschap.
Uitspraak
RECHTBANK GELDERLAND
Civiel recht
Kantonrechter
Zittingsplaats Apeldoorn
Zaaknummer: 12005527 \ CV EXPL 25-3955
Vonnis van 28 oktober 2026
op het gezamenlijk verzoek ex artikel 96 Rv van:
1 [verzoekster 1] ,
te [woonplaats] ,
2. [verzoekster 2],
te [woonplaats] ,
hierna samen te noemen: [verzoeker] (in mannelijk enkelvoud),
gemachtigde: mr. E. Koekoek,
tegen
[verweerder] ,
te [woonplaats] ,
hierna te noemen: [verweerder] (in mannelijk enkelvoud),
gemachtigde: mr. F.L. van der Ham.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het tussenvonnis van 4 maart 2026, waarin ook staat dat de zaak volgens artikel 96 Rv verder zal gaan en dat [verweerder] zich hoger beroep voorhoudt,
- de akte overleggen producties van [verzoeker] ,
- de akte indiening productie van [verweerder] ,
- het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 22 juni 2026,
- de e-mail van 27 augustus 2026 van mr. Van der Ham,
- de brief van 2 september 2026 van mr. Koekoek.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
Partijen zijn naaste buren van elkaar.
[verzoeker] is sinds 15 december 2015 eigenaar van het perceel gelegen aan [adres] te [woonplaats] .
[verweerder] is sinds november 1972 eigenaar van het perceel gelegen aan [adres] te [woonplaats] .
Aan de voorzijde van de percelen van partijen ligt een verharde oprit (hierna: de oprit). De oprit is bestraat en ligt voor een klein deel (circa 25%) op het perceel van [verzoeker] en voor een groter gedeelte (circa 75%) op het perceel van [verweerder] . Door (de rechtsvoorgangers van) [verzoeker] wordt gebruik gemaakt van de oprit om vanaf de openbare weg met een voertuig de parkeerplaats van het perceel van [verzoeker] te bereiken en andersom. Dit gebruik is door de rechtsvoorganger van [verzoeker] omstreeks 1980 begonnen.
Begin 2025 heeft [verzoeker] een uitbouw aan zijn woning geplaatst aan de zijde waar zich de oprit bevindt. Hierdoor is de oprit smaller geworden.
Medio 2025 heeft [verweerder] aan de andere zijde van zijn perceel een in- en uitrit aangelegd. Hiervoor heeft de gemeente [woonplaats] een omgevingvergunning aan [verweerder] verleend onder de voorwaarde dat de oude bestaande in- en uitrit opgeheven dient te worden zodat deze niet meer bereikbaar is. [verweerder] heeft vervolgens op zijn deel van de oprit aan de straatzijde een vast hekwerk geplaatst. Beide partijen kunnen daardoor geen gebruik meer maken van de oprit.
Bij brief van 11 juli 2025 heeft de gemachtigde van [verzoeker] [verweerder] verzocht om het volgens [verzoeker] bestaande recht van overweg te respecteren en de plaatsing van het hekwerk weer (volledig) ongedaan te maken. Hieraan is door [verweerder] geen gevolg gegeven.
3 Het geschil
[verzoeker] vordert dat de kantonrechter bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:
1. voor recht zal verklaren dat ten laste van het perceel aan [adres] te [woonplaats] ten behoeve van het perceel aan [adres] te [woonplaats] door verjaring een (recht van) erfdienstbaarheid van overweg is verkregen en ontstaan om over de (verharde) oprit tussen de woningen en tuinen aan [adres] en [adres] te rijden met een auto of andere motorrijtuigen, van en naar de Hattemseweg en van en naar de achterkant/achtertuin van het heersende erf/perceel aan [adres] ,
2. [verweerder] zal veroordelen om binnen 21 dagen na het in dezen te wijzen vonnis mee te werken aan het verlijden en inschrijven van een notariële akte waarin de hiervoor onder 1. bedoelde erfdienstbaarheid is neergelegd en zal bepalen dat het in dezen te wijzen vonnis in de plaats treedt van de notariële akte, indien de hiervoor bedoelde medewerking niet binnen de gestelde termijn wordt verleend,
3. [verweerder] zal veroordelen om binnen 48 uur na betekening van het in dezen te wijzen vonnis van het door hem geplaatste vaste hekwerk – zoals dat thans de oprit/erfdienstbaarheid van overweg blokkeert – dient te (laten) verwijderen en de aldaar verwijderde bestrating weer aan te brengen, zodat de eigenaren van het heersende erf [huisnummer] weer onverkort gebruik kunnen maken van de overweg, zulks op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 5.000,- voor iedere overtreding/nalaten en per dag(deel) dat die overtreding c.q. dat nalaten voortduurt, dan wel een in redelijkheid vast te stellen bedrag,
en [verweerder] zal veroordelen in de proceskosten.
[verweerder] voert verweer en concludeert tot niet-ontvankelijkheid van [verzoeker] , dan wel tot afwijzing van de vorderingen van [verzoeker] , met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van [verzoeker] in de kosten van deze procedure, inclusief nakosten.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
4 De beoordeling
In deze zaak gaat het om de vraag of [verzoeker] op grond van verjaring eigenaar is geworden van een recht van erfdienstbaarheid om met een voertuig vanaf de openbare weg via de oprit de parkeerplaats van het perceel van [verzoeker] te bereiken en andersom. Dit is een erfdienstbaarheid van overweg.
Op grond van artikel 5:72 van het Burgerlijk Wetboek (BW) kan een erfdienstbaarheid door verjaring ontstaan. Dat kan op twee manieren: door verkrijgende verjaring die ontstaat na tien jaar onafgebroken bezit te goeder trouw (3:99 BW) of door bevrijdende verjaring die ontstaat na twintig jaar onafgebroken bezit (3:105 jo. 3:306 BW). Bij beide vormen van verjaring moet dus sprake zijn van een bezit van een erfdienstbaarheid.
Partijen verschillen van mening over de vraag of sprake is van een bezit van een erfdienstbaarheid van overweg. [verzoeker] leidt dit bezit af uit het nagenoeg dagelijkse gebruik van de oprit dat de voormalige eigenaars van zijn perceel sinds 1959, althans sinds circa 1975, hebben gemaakt. Volgens [verzoeker] is door dit bezit de verjaringstermijn al voltooid voordat hij eigenaar werd van het perceel aan [adres] en heeft [verzoeker] het bezit hierna voortgezet. [verweerder] betwist dat op enig moment sprake is geweest van het bezit van een erfdienstbaarheid.
Artikel 3:107 BW omschrijft bezit als het houden van een goed voor jezelf. De vraag of iemand bezitter is, moet op grond van het bepaalde in artikel 3:108 BW worden beantwoord naar verkeersopvatting, met inachtneming van de regels die in de daaropvolgende wetsartikelen worden gegeven en overigens op grond van uiterlijke feiten. Het bezit moet ondubbelzinnig zijn. Ondubbelzinnig bezit is volgens vaste rechtspraak aanwezig wanneer de bezitter zich zodanig gedraagt dat de eigenaar tegen wie de verjaring loopt, daaruit niet anders kan afleiden dan dat de bezitter pretendeert eigenaar te zijn van, in dit geval, een zakelijk recht om op de oprit te mogen rijden. Op die manier is verzekerd dat van verjaring pas sprake kan zijn als de werkelijk rechthebbende tegen wie de verjaring is gericht, uit de gedragingen van degene die zich op de verjaring wil beroepen, duidelijk kan opmaken dat deze pretendeert rechthebbende van een erfdienstbaarheid te zijn zodat hij tijdig maatregelen kan nemen om de inbreuk op zijn recht te beëindigen. De vraag of sprake is van ondubbelzinnig bezit moet naar objectieve maatstaven beoordeeld worden.
De kantonrechter is van oordeel dat [verzoeker] en zijn rechtsvoorgangers geen bezitter zijn geworden van een erfdienstbaarheid van overweg. Daarvoor is het volgende redengevend.
[verweerder] heeft gesteld dat hij omstreeks 1980 aan de rechtsvoorganger van [verzoeker] toestemming heeft verleend om de oprit te gebruiken mits de oprit vrij zou blijven. [verzoeker] heeft deze stelling niet, althans niet gemotiveerd, betwist. Daarmee staat als onvoldoende gemotiveerd weersproken vast dat aan het gebruik van de oprit door de rechtsvoorganger van [verzoeker] de toestemming van [verweerder] ten grondslag lag. Op grond van het bepaalde in artikel 3:110 BW is daardoor een rechtsverhouding tussen [verweerder] en de rechtsvoorganger van [verzoeker] ontstaan die meebrengt dat de rechtsvoorganger van [verzoeker] vanaf omstreeks 1980 de oprit is gaan houden voor [verweerder] . De door [verweerder] verleende toestemming voor het gebruik van de oprit staat dus aan de kwalificatie van bezit in de weg.
Eenmaal begonnen als houder voor een ander, blijft men dat, zolang niet blijkt dat hierin verandering is gebracht, hetzij door een handeling van degene voor wie men houdt (in dit geval: (de rechtsvoorgangers van) [verzoeker] , hetzij door een tegenspraak van diens recht (artikel 3:111 BW). Met andere woorden: degene die een goed voor een ander houdt, kan zich niet buiten die ander om, of zonder het recht van die ander tegen te spreken, tot bezitter maken. Voor zover [verzoeker] beoogt te stellen dat hij en zijn rechtsvoorgangers het bezit van [verweerder] zou hebben tegengesproken door de oprit zeer frequent te gebruiken, wordt [verzoeker] niet in dit standpunt gevolgd. Uit het enkele feit dat [verzoeker] en zijn rechtsvoorgangers frequent gebruik maakten van de oprit kan niet worden afgeleid dat zij daardoor het bezit van een recht van erfdienstbaarheid naar zich hebben toegetrokken en dat [verweerder] zich op basis daarvan had moeten realiseren dat [verzoeker] en/of zijn rechtsvoorgangers voortaan niet langer als houder gebruik maakten van de oprit maar als bezitters van een recht van erfdienstbaarheid. Aan het gebruik van de oprit lag immers de toestemming van [verweerder] ten grondslag en daaraan is niets gewijzigd. [verzoeker] en zijn rechtsvoorgangers hebben ook niet aan [verweerder] kenbaar gemaakt zijn (eigendoms)recht niet (langer) te erkennen en zich als rechthebbende te zien. Van tegenspraak als bedoeld in artikel 3:111 BW is dus geen sprake. Dit betekent dat [verzoeker] en zijn rechtsvoorgangers geen recht van erfdienstbaarheid voor zichzelf zijn gaan houden.
Het voorgaande leidt tot de conclusie dat niet is voldaan aan het bezitsvereiste. [verweerder] heeft daarom geen erfdienstbaarheid van overweg verkregen door verjaring. De vorderingen van [verzoeker] zullen derhalve worden afgewezen.
Gelet op de aard van de procedure wordt aanleiding gezien om de proceskosten te compenseren, zodanig dat iedere partij met de eigen kosten belast zal blijven.
5 De beslissing
De kantonrechter
wijst de vorderingen van [verzoeker] af,
compenseert de proceskosten, zodanig dat iedere partij met de eigen kosten belast blijft.
|
Dit vonnis is gewezen door mr. M. Engelbert-Clarenbeek en in het openbaar uitgesproken op 28 oktober 2026. lt |
||
|
!NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR HANDTEKENING SECRETARIS! |
!NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR HANDTEKENING RECHTER! |
|
|
!NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR STEMPELS! |