Vrijspraak bezit kinderporno. Cachebestanden niet toegankelijk of benaderbaar. Rechtbank kan niet vaststellen…

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van het in bezit hebben van de vijf in de tenlastelegging genoemde kinderpornografische afbeeldingen en daarvan een gewoonte maken.

De officier van justitie heeft daartoe aangevoerd dat deze vijf afbeeldingen zijn aangetroffen op twee telefoons die verdachte in bezit had. Bovendien zijn de afbeeldingen door gebruikershandelingen op deze toestellen terechtgekomen, zodat bulk-verwerking kan worden uitgesloten. De afbeeldingen waren toegankelijk en benaderbaar voor een gebruiker met gemiddelde digitale kennis en vaardigheden. Uit het aanvullend proces-verbaal van
6 maart 2026 blijkt voorts dat de afbeeldingen op 18 mei 2019 (Samsung) en 11 februari 2021 zijn opgeslagen.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft vrijspraak bepleit, nu niet kan worden vastgesteld dat verdachte beschikkingsmacht had over de tenlastegelegde afbeeldingen.

Daartoe heeft de raadsman aangevoerd dat blijkens de jurisprudentie voor het in bezit hebben van kinderporno beschikkingsmacht nodig is in die zin dat verdachte in staat moet zijn om het op een gegevensdrager opgeslagen materiaal zichtbaar te maken. Op de telefoons van verdachte zijn onder meer thumbnails aangetroffen. Het aanmaken van de thumbnails of de gelijktijdige opslag in deze map verlangt niet enige handeling van de ontvanger, in dit geval verdachte. Verder kan niet worden vastgesteld dat verdachte voldoende specialistische kennis had om de (cache)bestanden te kunnen benaderen.

Het aanvullende proces-verbaal van 6 maart 2026 waarin de vragen van de rechtbank met betrekking tot de toegankelijkheid van de genoemde bestanden bevattende kinderpornografische afbeeldingen worden beantwoord brengt daarin evenmin verandering. Dat maakt dat niet tot een bewezenverklaring van verspreiden, verwerven en/of het in bezit hebben van de kinderporno kan worden gekomen.

Het oordeel van de rechtbank

Gelet op de verfeitelijking van de tenlastelegging en het requisitoir van de officier van justitie wordt verdachte het bezit van 5 kinderpornografische afbeeldingen verweten, welke afbeeldingen zich volgens de officier van justitie bevonden op de Samsung Galaxy telefoon dan wel de Redmi telefoon van de verdachte.

Het betreft afbeeldingen met de volgende kenmerken:
1. Bestandspad: [bestand 1]
Gegevensdrager: [gegevensdrager 1]
2. Bestandspad: [bestand 2]
Gegevensdrager: [gegevensdrager 1]
3. Bestandspad: [bestand 3]
Gegevensdrager: [gegevensdrager 1]
4. Bestandspad: [bestand 4]
Gegevensdrager: [gegevensdrager 2]
5. Bestandspad: [bestand 5]
Gegevensdrager: [gegevensdrager 2]
De rechtbank stelt voorop dat het in bezit hebben beschikkingsmacht en opzet vereist. In dat kader dient de rechtbank vast te stellen dat de bestanden bevattende de kinderpornografische afbeeldingen gelet op zowel de aard van die bestanden en de bestandslocatie daarvan als de digitale kennis en vaardigheden van de verdachte, voor hem toegankelijk of benaderbaar kunnen worden geacht te zijn.

De officier van justitie heeft in dat kader verwezen naar het aanvullend proces-verbaal van
6 maart 2026 waarin nadere vragen van de rechtbank zijn beantwoord. De verbalisant merkt in de beantwoording van vraag 3 onder meer het volgende op: “In de informatica wordt met de term ‘logisch’ verwezen naar de presentatie richting gebruiker. Hiermee wordt het gedeelte van een informatiesysteem, zoals telefoon, bedoeld waarmee de gebruiker interactie heeft.” Gelet op deze passage in samenhang met de daarop volgende bevindingen, lijkt de verbalisant het toegankelijkheidscriterium gelijk te stellen aan ‘logische benaderbaarheid’. Het gevolg van die opvatting is dat alle met de logische kopie verkregen gegevens (waarvan een deel is terug te vinden in het extractierapport) voor de gebruiker toegankelijk/benaderbaar worden geacht te zijn. De rechtbank zal uitleggen waarom zij die opvatting niet volgt. Niet alle door een logische kopie van een telefoon verkregen bestanden (waarvan een deel in het extractierapport wordt weergegeven) zijn voor de gebruiker van een telefoon via de reguliere gebruikersinterface benaderbaar. Dat bestanden technisch uitgelezen kunnen worden met een digitaal-forensische tool (zoals: Cellebrite UFED) betekent niet dat die bestanden ook feitelijk toegankelijk waren voor de gebruiker. Dat gegevens door logische extractie van een telefoon zijn verkregen, betekent dus niet zonder meer dat die bestanden feitelijk voor de gebruiker van de telefoon toegankelijk of benaderbaar waren en dus evenmin voor die gebruiker toegankelijk of benaderbaar kunnen worden geacht te zijn.

De rechtbank overweegt dat niet is gebleken dat de verdachte over meer dan gemiddelde digitale kennis en vaardigheden beschikt en evenmin van andere voor toegankelijkheid redengevende omstandigheden, zoals de aanwezigheid van software waarmee thumbnails en cachebestanden kunnen worden geopend op de telefoon(s) of andere devices van de verdachte.

Ten aanzien van de 5 in de tenlastelegging opgenomen afbeeldingen, die deel uitmaken van de tot het dossier behorende toonmap die de officier van justitie tijdens de terechtzitting heeft overgelegd, overweegt de rechtbank als volgt.

Afbeelding 1
Deze afbeelding betreft een hoofd en ontbloot bovenlichaam van een kind van naar schatting jonger dan twaalf jaar. Naar het oordeel van de rechtbank is geen sprake van een erotisch getinte of niet bij de leeftijd passende houding en evenmin van een camerastandpunt, (onnatuurlijke) pose of uitsnede waardoor nadrukkelijk borsten in beeld worden gebracht. Niet kan worden gezegd dat deze afbeelding een onmiskenbaar seksuele strekking heeft of strekt tot seksuele prikkeling.

Het voorgaande maakt dat deze afbeelding niet kan worden aangemerkt als een afbeelding met een kinderpornografisch karakter.

Afbeeldingen 2 en 3
De rechtbank stelt vast dat de afbeeldingen 2 en 3 cachebestanden betreffen.
Telefoon-applicaties kennen doorgaans een cachefunctie. Deze is er op gericht de applicatie sneller of efficiënter te laten functioneren. Door mobiele applicaties worden cachegegevens doorgaans niet opgeslagen in voor de gebruiker toegankelijke locaties. De inhoud van de cache van mobiele applicaties is doorgaans niet leesbaar omdat gegevens in gecomprimeerde databasebestanden worden opgeslagen. Concreet betekent dit dat de bestandslocatie van de cache van een mobiele applicatie in Android of iOS voor een gebruiker met gemiddelde digitale kennis en vaardigheden niet geacht kan worden toegankelijk te zijn.

Op grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de afbeeldingen 2 en 3 niet toegankelijk/benaderbaar geacht kunnen worden voor de verdachte, zodat de verdachte dient te worden vrijgesproken van het aan hem tenlastegelegde bezit.

Nu de rechtbank evenmin kan vaststellen op welke wijze en wanneer deze bestanden op de telefoon terecht zijn gekomen en dus ook niet of dit te relateren is aan een bewuste handeling door de verdachte, dient de verdachte ook te worden vrijgesproken van het aan hem tenlastegelegde ‘zich toegang verschaffen tot’ deze bestanden.

Afbeeldingen 4 en 5

De rechtbank stelt op basis van het in de tenlastelegging genoemde bestandspad vast dat de afbeeldingen 4 en 5 thumbnails betreffen. Thumbnails zijn verkleinde weergaven van afbeeldingen en tevens een snelkoppeling naar de bronafbeeldingen waarvan ze zijn afgeleid en kunnen zowel automatisch als door een handeling van de gebruiker ontstaan. Bij de beantwoording van vraag 4 in het aanvullend proces-verbaal van 6 maart 2026 vermeldt de verbalisant onder meer het volgende: “Het aanmaken van deze miniatuur afbeeldingen wordt automatisch gedaan en heeft betrekking op afbeeldingen uit de gebruikersomgeving van de telefoon. Er dient dus een afbeelding in de gebruikersomgeving te komen, door het aanmaken van een afbeelding met de camera of door het maken van een screenshot of het opslaan van bijvoorbeeld een via Snapchat ontvangen afbeelding als zogenaamde “Camera-Roll.”.”
Deze bevinding is innerlijk tegenstrijdig. Enerzijds wordt gesteld dat thumbnails automatisch worden aangemaakt, maar vervolgens wordt gesteld dat de opslag van een thumbnail wel steeds verband houdt met een gebruikershandeling in relatie tot de bronafbeelding (zoals: het vastleggen van een afbeelding met de camera, een screenshot of opslag via Snapchat). Uit het aanvullend proces-verbaal van bevindingen blijkt niet dat is onderzocht in hoeverre de opslag van de bronafbeeldingen verband houdt met gebruikershandelingen.

In het aanvullend proces-verbaal van 6 maart 2026 wordt door de verbalisant gesteld dat vier bestanden uit de Galerij applicatie waren opgeslagen op de locatie:
[locatie]
en dat deze bestanden thumbnails waren van twee andere door de verbalisant als benaderbaar aangemerkte bestanden. Volgens de verbalisant hadden de vier bestanden dezelfde uiterlijke kenmerken als de bestanden:
- [bestand 6]
- [bestand 7]

De rechtbank overweegt dat de bestandslocatie van de vier bestanden alsmede de bestandspaden van de twee bestanden waarmee gelijkenis zou bestaan, afwijken van de bestandslocaties van de afbeeldingen die genoemd worden in de tenlastelegging zodat de rechtbank niet kan vaststellen dat hetgeen de verbalisant schrijft, betrekking heeft op de afbeeldingen in de tenlastelegging.

‘Media/Phone/Snapchat’ zijn geen gebruikelijke componenten van bestandsnamen op een Android telefoon. Vermoedelijk betreft het hier geen op de telefoon aanwezig bestandspad maar door Cellebrite UFED gegenereerde padweergaven uit het extractierapport.
De rechtbank voegt daar aan toe dat een visuele gelijkenis tussen thumbnails en andere bestanden weliswaar een sterke aanwijzing vormt dat het om dezelfde afbeeldingen gaat, maar dat niet enkel op basis van visuele inspectie gesteld kan worden dat het inderdaad om dezelfde afbeeldingen gaat. Daartoe zal een combinatie van bijkomende (technische) omstandigheden vastgesteld dienen te worden, zoals een logische resolutieverhouding, koppeling aan dezelfde chat- of fotoapplicatie, overeenkomsten in naamgeving of tijdstempels die erop wijzen dat de thumbnail-afbeelding na de bronafbeelding is gegenereerd.

De rechtbank kan niet vaststellen op welke wijze de thumbnails op de telefoon terecht zijn gekomen en dus ook niet of dit in verband gebracht kan worden met een bewuste handeling door de verdachte.

Gelet op hetgeen de rechtbank hiervoor heeft overwogen met betrekking tot de vijf op de tenlastelegging vermelde afbeeldingen dient de verdachte te worden vrijgesproken.