Afwijzing aanvraag VOG. Verscherpt toetsingskader vanwege seksuele misdrijven. Beroep ongegrond.

RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND

uitspraak van de enkelvoudige kamer van 21 juli 2026 in de zaak tussen

[eiser] , uit [plaats] , eiser

de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,

(gemachtigde: mr. A.L. de Gier).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van eisers aanvraag om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Hij heeft deze aanvraag gedaan, zodat hij aan het werk kan als [functie] in de ouderenzorg. Eiser is het niet eens met de afwijzing van de aanvraag. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag.

2. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de staatssecretaris zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat het belang van de samenleving bij bescherming tegen het risico voor de samenleving zwaarder weegt dan het belang van eiser bij het verstrekken van de VOG. Eiser krijgt dus geen gelijk en het beroep is dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

Beoordeling door de rechtbank

4. Eiser heeft voor de uitoefening van de functie ‘ [functie] ’ bij Stichting [naam] een VOG-aanvraag ingediend, met screeningsprofiel ‘Gezondheidszorg en welzijn van mens en dier’. In deze functie zal eiser met oudere dementerende mensen werken, door ze te ondersteunen bij activiteiten voor een zinvolle dagbesteding. Dit houdt bijvoorbeeld in dat eiser ondersteunt bij het klaarmaken van de maaltijd, licht huishoudelijk werk doet, dagstructuur aanbrengt in het leven van de ouderen en helpt bij het wassen en aankleden. Voor deze functie is geen diploma vereist.

5. Bij de beoordeling van de aanvraag heeft de staatssecretaris de criteria toegepast die zijn neergelegd in de Beleidsregels VOG-NP-RP 2024 (de Beleidsregels). Daarin is bepaald dat als een aanvrager voorkomt in het Documentatie Systeem (JDS) de staatssecretaris aan de hand van een objectief en een subjectief criterium bekijkt of de afgifte van een VOG gerechtvaardigd is. Bij het objectieve criterium bekijkt de staatssecretaris of de justitiële gegevens, indien herhaald en gelet op het risico voor de samenleving, een belemmering vormen voor een behoorlijke uitoefening van de functie, taak of bezigheid waarvoor de VOG is aangevraagd.

6. De staatssecretaris heeft bij de beoordeling van de aanvraag de volgende in het JDS geregistreerde feiten betrokken:

- Op 18 april 2001 is eiser veroordeeld tot een leerstraf van 25 uren subsidiair 10 dagen jeugddetentie, wegens het plegen van feitelijke aanranding van de eerbaarheid

- Op 23 juli 2002 is eiser veroordeeld tot een voorwaardelijke jeugddetentie van 4 maanden met een proeftijd van 2 jaren, met bijzondere voorwaarden, wegens drie gevallen van ontucht met een wilsonbekwaam persoon, beschadiging van goederen en mishandeling

- Op 13 januari 2025 is eiser veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van 4 maanden met een proeftijd van 2 jaren en een taakstraf van 240 uren subsidiair 120 dagen hechtenis, wegens het medeplegen van valsheid in geschrift, meermalen gepleegd, en voor het opzettelijk een geschrift afleveren of voorhanden hebben.

7. De staatssecretaris heeft op grond van de Beleidsregels in het kader van de beoordeling van het subjectieve criterium het verscherpte toetsingskader voor veroordelingen voor seksuele misdrijven toegepast. De staatssecretaris heeft er daarbij op gewezen dat eiser wil gaan werken met kwetsbare personen en dat eiser binnen 20 jaar twee keer is veroordeeld tot een leerstraf en tot voorwaardelijke jeugddetentie. Dit verscherpt toetsingskader betekent dat eiser alleen een VOG krijgt als de weigering van de aanvraag evident disproportioneel is. De staatssecretaris heeft daarbij ook naar de aard van de misdrijven gekeken. Het tijdsverloop sinds de veroordeling voor seksuele misdrijven maakt dit volgens de staatssecretaris niet anders, omdat het verscherpt toetsingskader juist geldt bij twee veroordelingen voor seksuele misdrijven binnen 20 jaar.

8. De rechtbank stelt vast dat alleen in geschil is of het verscherpt toetsingskader op de juiste wijze is toegepast en of het subjectieve criterium tot het oordeel moet leiden dat aan eiser toch een VOG verstrekt moet worden.

9. In de Beleidsregels is dit criterium nader uitgewerkt. Daaruit volgt dat op grond van het subjectieve criterium kan worden geoordeeld dat het belang dat een aanvrager heeft bij het verstrekken van de VOG zwaarder weegt dan het belang van de samenleving bij bescherming tegen het door middel van het objectieve criterium vastgestelde risico voor de samenleving. In dat geval wordt de VOG afgegeven ondanks dat wordt voldaan aan het objectieve criterium. Voor de toepassing van het subjectieve criterium wordt onderscheid gemaakt tussen enerzijds het reguliere beoordelingskader en anderzijds een beoordelingskader in omstandigheden waarbij er beperkt ruimte is om op basis van het subjectieve criterium over te gaan tot afgifte van een VOG. Dat laatst is bijvoorbeeld aan de orde in geval van seksuele misdrijven in combinatie met een gezags- of afhankelijkheidsrelatie

10. Het subjectieve criterium ziet op omstandigheden van het geval die ertoe kunnen leiden dat de objectieve vaststelling van een risico voor de samenleving ten aanzien van deze aanvrager niet zou moeten leiden tot een weigering van de afgifte van de VOG. Omstandigheden van het geval die altijd bij de beoordeling worden betrokken zijn: de afdoening van de strafzaak, het tijdsverloop en de hoeveelheid antecedenten.

11. Het uitgangspunt bij het verscherpt toetsingskader is dat de aanvraag om een VOG in beginsel wordt afgewezen, tenzij de weigering van de VOG evident disproportioneel is. Dit wordt beoordeeld aan de hand van de omstandigheden van het geval.

14. Eiser wijst verder op zijn wens om als [functie] aan het werk te gaan, maar vooral in de wens om in bredere zin te kunnen werken in de zorg. Ook wenst hij graag een goed voorbeeld te kunnen geven aan zijn twee minderjarige kinderen. Eiser heeft zijn leven naar eigen zeggen namelijk compleet gekeerd vanaf 2023, door een mbo-diploma niveau 4 ‘Persoonlijk begeleider maatschappelijke zorg’ te behalen. Daarnaast volgt hij momenteel een hbo-opleiding ‘Social Work’. Eiser geeft aan dat hij helaas, maar juist, zijn passie voor de zorg heeft gevonden door het werk in de zorg zonder diploma. Ook geeft hij aan dat hij mede door zijn lastige verleden erg goed is in het bieden van jeugdhulp, omdat jongeren daardoor sneller iets van hem aannemen.

15. De rechtbank constateert dat eiser is veroordeeld voor seksuele misdrijven in 2001 ,tot 25 uur leerstraf, en in 2002, tot 4 maanden onvoorwaardelijke jeugddetentie. Uit het beleid omtrent het verscherpt toetsingskader volgt dat sprake kan zijn van evidente disproportionaliteit als er inmiddels geruime tijd is verstreken sinds de veroordeling en het geen ernstig feit betreft. Verder zal de minderjarige leeftijd altijd uitdrukkelijk moeten worden meegewogen, indien het zedendelict op minderjarige leeftijd is gepleegd. Daarnaast wordt ook gekeken naar de aard en zwaarte van het zedendelict, de hoogte van de opgelegde straf, de omstandigheden waaronder het zedendelict is begaan en de vraag in hoeverre het wenselijk is dat de aanvrager een mogelijkheid wordt ontnomen om de gewenste functie, taak of bezigheden te gaan vervullen. Ingebrachte stukken die een beeld geven van iemands ontwikkeling nadien, kunnen ook worden meegewogen.

16. Eiser was ten tijde van de veroordeling voor de seksuele misdrijven minderjarig, en op het moment van de aanvraag van een VOG was er ruim 20 jaar verstreken. Bovendien is aan eiser meerdere malen wél een VOG afgegeven in de periode van 2021 tot 15 mei 2024, terwijl de veroordelingen voor deze seksuele misdrijven toen ook kenbaar waren bij de staatssecretaris, maar kennelijk geen aanleiding zijn geweest om op basis van het verscherpt toetsingskader de VOG te weigeren. Deze omstandigheden heeft de staatssecretaris niet kenbaar bij de beoordeling betrokken en naar het oordeel van de rechtbank doet het belang dat de staatssecretaris hecht aan de in het JDS opgenomen seksuele misdrijven geen recht aan de genoemde omstandigheden en doet de staatssecretaris daarmee evenmin recht aan het eigen beleid.

17. Niettemin is de rechtbank van oordeel dat de staatssecretaris zich op het standpunt heeft kunnen stellen dat het belang - om de samenleving te beschermen tegen de risico’s bij het verlenen van een VOG aan eiser – zwaarder weegt dan de belangen van eiser. Dit komt door de veroordeling voor valsheid in geschrift.

18. Naar het oordeel van de rechtbank is de functie waarvoor de VOG is aangevraagd, mede gelet op het screeningsprofiel ‘Gezondheidszorg en welzijn van mens en dier’ zoals vermeld in die aanvraag, in het bijzonder niet verenigbaar met de veroordeling van eiser voor valsheid in geschrift. Deze veroordeling houdt er immers mee verband dat eiser diploma’s in de zorg heeft vervalst. Eiser heeft zelf ook met een vervalst diploma in de zorg gewerkt en onbevoegd zorg willen verlenen aan kwetsbare mensen. Dat eiser als gevolg hiervan een passie voor de zorg heeft ontdekt en zich daar graag verder in wil ontwikkelen, laat onverlet dat eiser met zijn handelen de gezondheid van deze kwetsbare mensen in gevaar heeft gebracht. Dat eiser bewust geen hulp heeft verleend aan zorgbehoevende zonder kwalificaties, neemt ook niet weg dat de gebruikers van de door hem valselijk opgemaakte diploma’s dat misschien wel hebben gedaan. De veroordeling voor valsheid in geschrift hangt dan ook nauw samen met de functie waar eiser nu een VOG voor aanvraagt.

21. De rechtbank begrijpt de impact die het niet verkrijgen van de VOG op eiser en zijn gewenste carrière in de zorg kan hebben. De staatssecretaris heeft tijdens de zitting in dit kader benoemd dat de belangenafweging na een langer tijdsverloop anders kan uitvallen. Maar naar het oordeel van de rechtbank heeft de staatssecretaris zich gelet op het voorgaande op het standpunt kunnen stellen dat het belang van de samenleving bij bescherming tegen het risico voor de samenleving op dit moment zwaarder weegt dan het belang van eiser bij het verstrekken van de VOG.

Conclusie en gevolgen

Beslissing

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.