Socialezekerheidsrecht
Deze uitspraak gaat over het verzoek om een voorlopige voorziening voor maatschappelijke opvang. Verzoeker is…
Rechtbank Noord-Holland, 2 november 2026
ECLI:NL:RBNHO:2026:14931 · Rechtbank Noord-Holland · 2 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-noord-holland/bestuursrecht/socialezekerheidsrecht/voorlopige-voorziening/ecli-nl-rbnho-2026-14931
Zaakgegevens
Op 2 november 2026 heeft de Rechtbank Noord-Holland in een voorlopige voorziening uitspraak gedaan in een zaak over socialezekerheidsrecht.
- Instantie
- Rechtbank Noord-HollandRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Haarlem
- Datum uitspraak
- 2 november 2026
- Datum publicatie
- 3 november 2026
- Zaaknummer
- HAA 26/4769
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Socialezekerheidsrecht
- Procedure
- Voorlopige voorzieningVoorlopige voorzieningEen tijdelijke maatregel van de voorzieningenrechter, bijvoorbeeld het schorsen van een besluit, zolang bezwaar of beroep loopt.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBNHO:2026:14931
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Deze uitspraak gaat over het verzoek om een voorlopige voorziening voor maatschappelijke opvang. Verzoeker is feitelijk dakloos. Hij heeft geen psychische problematiek of schulden. Naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter heeft het college op juiste gronden besloten dat verzoeker zelfredzaam is. Ook heeft het college het beleid consistent toegepast. De voorzieningenrechter treft geen voorlopige voorziening.
Uitspraak
RECHTBANK NOORD-HOLLAND
Bestuursrecht
zaaknummer: HAA 26/4749
uitspraak van de voorzieningenrechter van 2 november 2026 in de zaak tussen
[verzoeker] , uit Haarlem, verzoeker
(gemachtigde: mr. J. Sprakel),
en
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlem, het college
(gemachtigden: mr. M.P. Meurs, B. Hoos en B. van Leeuwen).
Samenvatting
Deze uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening gaat over de afwijzing van de aanvraag van verzoeker tot maatschappelijke opvang op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Verzoeker is het hier niet mee eens. Hij verzoekt daarom om een voorlopige voorziening en voert daartoe een aantal gronden aan.
De voorzieningenrechter wijst in deze uitspraak het verzoek af omdat het bezwaar bij de huidige stand van zaken geen redelijke kans van slagen lijkt te hebben. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en bindt de rechtbank in een (eventueel) bodemgeding niet.
Procesverloop
Met het besluit van 30 september 2026 heeft het college de aanvraag van verzoeker om een (tijdelijke) maatwerkvoorziening opvang op grond van de Wmo 2015 afgewezen. Verzoeker heeft hiertegen bezwaar gemaakt en de voorzieningenrechter gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen.
Het college heeft op het verzoek gereageerd met een verweerschrift. Verzoeker heeft aanvullende stukken ingediend.
De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 22 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: verzoeker, de gemachtigde van verzoeker en de gemachtigden van het college.
Totstandkoming van het besluit
3. Verzoeker is afkomstig uit Zuid-Afrika en heeft ook de Nederlandse nationaliteit. Volgens het uittreksel van het de Basisregistratie personen gedateerd op 3 september 2026 heeft verzoeker vanaf 22 april 1994 tot en met 1 juni 2003 op verschillende adressen in Haarlem ingeschreven gestaan en is het adres van verzoeker vanaf 23 april 2009 geregistreerd als onbekend. Verzoeker is op 2 oktober 2025 vanuit Zuid-Afrika weer naar Nederland gekomen. Hij heeft bij een echtpaar, die vrienden van zijn overleden ouders zijn, in Haarlem verbleven. In verband met de verslechterende medische situatie van de echtgenoot van het echtpaar, is verzoeker verzocht om die woning te verlaten. Verzoeker heeft op 20 augustus 2026 een melding gedaan voor de maatwerkvoorziening maatschappelijke opvang bij de Brede Centrale Toegang (BCT). Op 30 augustus 2026 heeft verzoeker een aanvraag ingediend voor een maatwerkvoorziening maatschappelijke opvang. De aanvraag is op 30 september 2026 afgewezen. De motivering van het afwijzingsbesluit is op 14 oktober 2026 op schrift gesteld. Het college legt aan de afwijzing ten grondslag dat verzoeker vooral een woonvraag heeft en niet voldoet aan de criteria voor een maatwerkvoorziening voor maatschappelijke opvang. Hij wordt namelijk in staat geacht om zelf een oplossing voor het huisvestingsprobleem te realiseren. Hij is voldoende zelfredzaam. Ook voldoet verzoeker niet aan de criteria voor een algemene voorziening omdat hij niet lang genoeg staat ingeschreven en heeft gewoond in de gemeente Haarlem (minimaal 2 jaar ingeschreven in de gemeente Haarlem in de afgelopen drie jaar én minimaal drie jaar rechtmatig in Nederland).
Beoordeling door de voorzieningenrechter
4. De voorzieningenrechter treft op grond van artikel 8:81, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) alleen een voorlopige voorziening als “onverwijlde spoed” dat vereist.
5. Gelet op de omstandigheid dat verzoeker sinds 5 oktober 2026 feitelijk dakloos is, ziet de voorzieningenrechter aanleiding om een spoedeisend belang aan te nemen.
6. Verzoeker voert aan dat zijn aanvraag ten onrechte is afgewezen, omdat hij niet zelfredzaam is. Hij stelt daartoe dat hij geen sociaal netwerk heeft, dakloos is, leeft van een bijstandsuitkering en beperkingen heeft door medische problematiek. Volgens verzoeker is de wet, de praktijk en ook de jurisprudentie in Nederland op dit punt in strijd met internationaal recht. Verzoeker wijst daarbij op een uitspraak van het Europees Comité inzake Sociale Rechten, waarin is vastgesteld dat Nederland in strijd handelde met het Europees Sociaal Handvest. Volgens FEANTSA t. Nederland (cc 86/2012) zijn ingangseisen voor dakloosheidsopvang (waaronder zelfredzaamheid) strijdig met het Europees Sociaal Handvest. Volgens verzoeker is er maar één relevant criterium, namelijk of iemand dakloos is of niet. Als dat het geval is, moet hulp geboden worden.
7. Als uitgangspunt stelt de voorzieningenrechter voorop dat voor een recht op opvang op grond van de Wmo 2015 bepalend is of verzoeker in staat is zich te handhaven in de samenleving. Dat volgt uit de definitie van het begrip ‘opvang’ in artikel 1.1.1, aanhef en eerste lid, en uit artikel 1.2.1, aanhef en onder c, van de Wmo 2015. Beoordeeld moet worden of verzoeker door problemen bij het zich handhaven in de samenleving niet in staat is zelf in onderdak voor zichzelf te voorzien. Met andere woorden: verzoeker kan pas aanspraak maken op maatschappelijke opvang als hij geen onderdak heeft door problemen die hij ondervindt bij het zich handhaven in de samenleving. Dakloosheid is voor het antwoord op de vraag of opvang op grond van de Wmo 2015 moet worden verstrekt dan ook niet het enige relevante criterium. Dat deze uitleg in strijd is met internationaal recht volgt de voorzieningenrechter niet gelet op de inmiddels vaste rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) op dit punt.
8. Zoals hiervoor onder 7 is overwogen bestaat alleen aanspraak op opvang op grond van de Wmo 2015 als het huisvestingsprobleem het gevolg is van het zich niet kunnen handhaven in de samenleving. De voorzieningenrechter is van oordeel dat uit de stukken niet blijkt dat verzoeker niet in staat zou zijn zich te handhaven in de samenleving. Vast staat dat verzoeker een uitkering krijgt op grond van de Participatiewet. Verder staat vast dat verzoeker rechtmatig verblijf in Nederland heeft en dat geen sprake is van schulden of een verslaving. Verzoeker heeft onderdak kunnen regelen bij het bevriende echtpaar. Uit het verslag van het gesprek bij de BCT blijkt ook niet dat verzoeker niet in staat is zich te handhaven in de samenleving. De onderliggende medische problematiek leidt ook niet tot de conclusie dat verzoeker niet zelfredzaam is. De overgelegde brief van de huisarts van verzoeker brengt daarin geen verandering, omdat de huisarts in algemene zin schrijft dat hij het voor geen enkel persoon op aarde verstandig vindt om 24 uur per dag over straat te zwerven, ongeacht de medische beperkingen. De voorzieningenrechter kan het college volgen in de conclusie dat verzoeker ‘alleen’ een huisvestingsprobleem heeft, dat verzoeker zelfredzaam is en daarom dus niet behoort tot de doelgroep van de Wmo 2015. Dat betekent dat naar het oordeel van de voorzieningenrechter deze grond in de bezwaarprocedure tegen de afwijzing van de aanvraag van verzoeker om hem opvang te verlenen geen redelijke kans van slagen heeft.
9. De voorzieningenrechter stelt vast dat op grond van artikel 3.6 van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 (de Verordening) het college onderdak biedt aan “personen die feitelijk dakloos zijn maar wel verantwoordelijk kunnen worden gehouden zorg te dragen voor eigen huisvesting en die voorafgaand aan de dakloosheid minimaal twee jaar in Haarlem woonden en stonden ingeschreven”. Het college heeft aanvullende voorwaarden opgenomen in artikel 2.3.2 van het Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlem houdende regels omtrent de uitvoeringsregels Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024.
10. Vooralsnog staat vast dat verzoeker niet voldoet aan de voorwaarde dat hij twee van de drie jaar voorafgaand aan de dakloosheid in de gemeente Haarlem is ingeschreven. Verzoeker beroept zich op artikel 4:84, van de Awb en stelt dat het college moet beoordelen of in het geval van verzoeker een uitzondering moet worden gemaakt op de regel dat hij twee uit drie jaar in Haarlem moet staan ingeschreven. Daarbij stelt verzoeker dat zijn leeftijd moet worden meegewogen en dat hij lichamelijke klachten, geen netwerk en een laag inkomen heeft. Ook moet worden meegewogen dat hij wel een poging doet om zelf in opvang te voorzien omdat hij zich onder meer heeft ingeschreven bij Onder De Pannen, maar dat daar tijd voor nodig is. Tot slot moet worden meegewogen dat verzoeker in het verleden voor langere periode in de gemeente Haarlem ingeschreven heeft gestaan en verder in Nederland in geen andere dorpen of steden heeft gewoond, zodat hij binding met de gemeente Haarlem heeft.
10. De voorzieningenrechter is van oordeel dat het betoog van verzoeker niet kan slagen. Het onder 9 bedoelde beleid is tegenwettelijk omdat het ingaat tegen de wettelijke bepalingen in de Wmo 2015 dat alleen aanspraak bestaat op opvang in het geval van niet-zelfredzaamheid. Zoals de CRvB eerder heeft geoordeeld, wordt tegenwettelijk beleid als een gegeven aanvaard en niet op rechtmatigheid getoetst. Evenmin wordt getoetst of het bestuursorgaan ten gunste van de betrokkene moet afwijken van dit beleid. Wel dient te worden beoordeeld of het college met het bestreden besluit het beleid consistent heeft toegepast. Dat verweerder het beleid niet consistent heeft toegepast is in dit geval niet gebleken, zodat de voorzieningenrechter vooralsnog oordeelt dat verweerder het beleid consistent heeft toegepast. Dat leidt tot de conclusie dat naar het oordeel van de voorzieningenrechter ook deze grond in de bezwaarprocedure tegen de afwijzing van de aanvraag van verzoeker om hem opvang te verlenen geen redelijke kans van slagen heeft. Dat verweerder in het geheel niet op het beroep op artikel 4:84 Awb heeft gereageerd, maakt dat niet anders.
12. Al het voorgaande leidt tot de conclusie dat naar het oordeel van de voorzieningenrechter de afwijzing van de aanvraag in bezwaar stand zal houden en daarom geen aanleiding bestaat een voorlopige voorziening te treffen.
Conclusie en gevolgen
13. De voorzieningenrechter wijst het verzoek af. Voor vergoeding van het griffierecht of een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. A.R. ten Berge, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. A.J. Boerrigter, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 2 november 2026.
|
griffier |
voorzieningenrechter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: